TÜRKİYE SU ENSTİTÜSÜ 2014 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Ağustos 2015
İÇERİK TÜRKİYE SU ENSTİTÜSÜ 2014 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 TÜRKİYE SU ENSTİTÜSÜ 2014 YILI PERFORMANS DENETİM RAPORU 16
TÜRKİYE SU ENSTİTÜSÜ 2014 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Su Enstitüsü 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Su Enstitüsü 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmektedir. 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, idarenin tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulması, etkin olarak işletilmesi ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Su Enstitüsü 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Su Enstitüsü 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Türkiye Su Enstitüsü 2014 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Su Enstitüsü 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 6. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Yıllara Sari Hizmet Alımı Usul, İzin ve Onay Süreçlerine Uyulmaması 900 Takvim günü süreli Ceylanpınar Bölgesi Yeraltı Suyunun Modellenmesi ve Yönetim Planının Hazırlanması işinde gerekli olan yasal zorunluluklara uyulmadığı görülmüştür. 5018 sayılı Kanun’un 28'inci maddesinde öngörülen yıllara yaygın ihaleye çıkmak için Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınmalıdır. Aynı zamanda ihale dokümanında %10 dan fazla avans verilmesi öngörülecekse; Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik'in 7'nci maddesinde belirlendiği şekliyle ihaleye çıkılmadan önce üst yöneticiden onay alınması yasal bir zorunluluktur. Diğer taraftan teknik şartnamenin 7.8'inci maddesine göre; yüklenici, bu çalışmanın kapsamına giren konularda işverenin belirleyeceği sayıdaki personele modelin detaylı dizaynı ve tam kullanımı ile ilgili proje sonunda 30 iş günlük eğitim verecektir. Yüklenici nihai raporun İdare’ye sunulmasından evvel, ayrıntılı eğitim programını onay için İdare’ye sunacaktır. Dolayısıyla proje tamamlanmadan eğitim hizmeti alınmamalıdır. Aynı işlemlerde; avansların mahsubunda sözleşmenin 13.7.1'inci maddesine uyulmalıdır. Yine bu tür hizmetlerin bizatihi kendileri araştırma faaliyeti olduğundan; 4734 sayılı Kanun’un 21'inci maddesinin (d) bendine göre değil aynı Kanunun 19'uncu maddesine göre açık ihale usulüyle hizmet alımı gerçekleştirilmelidir. Kamu idaresi cevabında; 2013 yılı Yatırım Programında herhangi bir yatırım projemiz ve ödeneğimiz bulunmadığından, “Ceylanpınar Bölgesi Yeraltı Suyunun Modellemesi ve Yönetim Planının Hazırlanması” işi için Bakanlığımız aynı konuda çalışma yapacak Devlet Su İşleri’nde bulunan ve yıllara sari olmayan DSİ ödeneğini bir protokol ile Kalkınma Bakanlığı ve Maliye Bakanlıkları koordinasyonunda 2013 sonu itibarı ile SUEN bütçesine aktarılmış, yine anılan bakanlıkların koordinesinde yıllara yaygın şekilde ihale sürecine girilmiştir. Sorguya konu ihale yatırım programı kapsamında olduğundan ayrıca Maliye Bakanlığı uygun görüşü alınmasına yer olmadığı şeklinde değerlendirilmiştir. Nitekim Maliye Bakanlığı ile yapılan görüşmede buna gerek olmadığı tarafımıza bildirilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Su Enstitüsü 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 Söz konusu ihalede yapıldığı gibi %10’dan fazla avans verilmesi durumunda üst yöneticiden onay alınıp mahsup şartlarına uyulacaktır. Yine yatırım projeleri Kamu İhale Kanununun müsaade ettiği şekilde ihale edilecektir. İş artışı yapılmadan eğitim hizmetinin 3’e bölünerek alınma tarihinde değişiklik yapılmasında kurum kontrol teşkilatının kontrol kapasitesini geliştirme amacı güdülmüştür. Mahsuplaşma fiili verilen avans oranı olan %10‘unun %5 fazlası olan %15 oranı dikkate alınarak yapılmıştır. Konu iş kapsamında model geliştirme amacı güdüldüğü dikkate alınarak araştırma ve geliştirme sürecine ihtiyaç gösteren ve seri üretime konu olmayan nitelikte olduğu değerlendirmesi yapılması sebebiyle 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 21.d maddesine göre ihale edilmiştir. İhale davet usulü olmayıp açık ihale usulünde olduğu gibi ilanlı şekilde yapılmıştır. İhalenin, açık ihaleden tek farkı isteklilerden ikinci bir fiyat teklifi alınması olmuştur. İstekliden ikinci fiyat teklifinde indirim sağlanmıştır. Sonuç olarak Kurumun yıllara yaygın ihale işlemlerinde 5018 sayılı Kanunun 28’nci maddesine, avans işlemlerinde “Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik”e uygun olarak ihale dokümanı hazırlanması, uygulama aşamasında ise, ihale dokumanı ve imzalanan sözleşmeye uygun hareket etmesi gerekir. BULGU 2: Personel Giriş Sınavlarında Aranacak Özelliklerin Eşitlik İlkesi Doğrultusunda Düzenlenmemesi. 658 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 10'uncu maddesinin 6'ncı fıkrasında belirtilen (1) sayılı cetvele istinaden "Uzman" pozisyonunda istihdam edilmek üzere yapılan personel giriş sınavında (mülakat) kamu hizmetine ilk defa Enstitü bünyesinde başlayacak olanlar için Kamu Personeli Seçme Sınavı (KPSS) P3 puan türünden 80 ve üzeri puan alma şartı getirilmiştir. Kurum bünyesinde proje elemanı olarak çalışanlar ise bu kriterden muaf tutulmuştur. Enstitüde görev verilmiş sözleşmeli proje elemanları KPSS şartı aranmaksızın mülakatla istihdam edilmektedir. Yapılan sınav sonucunda KPSS sınav şartının uygulanmadığı iki proje elemanı mülakat sınavını kazanarak uzman pozisyonunda çalışmaya hak kazanmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Su Enstitüsü 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 Personel giriş sınavlarında aynı görevi yapacak adaylarda aranacak özelliklerin eşitlik ilkesi doğrultusunda aynı olacak şekilde düzenlenmesi gerekir. Kamu idaresi cevabında; 658 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile düşünce kuruluşu olarak kurulduğundan özel nitelikler gerektiren (1) sayılı ekli listede belirtilen Uzman pozisyonuna alınacak personel için Maliye Bakanlığı ile de mutabakata varılarak hazırlanan mülga yönetmelik hükümleri uygulanmış olup, yönetmeliğin aynı şekilde yayınlanması durumunda KPSS ve yabancı dil şartı arananlar ile bu şartlar aranmayıp, “en az yüksek lisans diplomasına sahip olması veya ulusal ya da uluslararası kuruluşlarda Enstitü’nün faaliyet alanına giren konularda en az bir yıl çalışmış olması veyahut özel kurum ve kuruluşlarda Enstitü’nün faaliyet alanına giren konularda en az üç yıl çalışmış olması” ile yabancı dil şartlarını sağlayanların imtihanları ayrı ayrı yapılmak suretiyle eleman alımı da gerçekleştirilebilecektir. Sonuç olarak Enstitü pozisyonlarında uzman olarak istihdam edilecekler ile bunlarda aranacak genel ve özel şartlar; 28.04.2012 tarih ve 28277 sayılı Resmi gazetede yayımlanan Türkiye Su Enstitüsünde İstihdam Edilecek Uzmanlar Hakkında Yönetmelik’in 5’inci ve 6’ıncı maddelerinde ifade edilmiştir. Bu düzenlemeler sebebiyle Enstitüde görevli personelin KPSS’na girmeden mülakatla uzman kadrolarında istihdam edilmeleri mümkün değildir. Enstitünün uzman personel alımını anılan Yönetmelik’e uygun olarak yapması gerekir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Su Enstitüsü 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 7. EKLER Ek 1: Kamu İdaresi Mali Tabloları
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Su Enstitüsü 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Su Enstitüsü 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Su Enstitüsü 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Su Enstitüsü 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Su Enstitüsü 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Su Enstitüsü 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
TÜRKİYE SU ENSTİTÜSÜ 2014 YILI PERFORMANS DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Su Enstitüsü 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 16
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Su Enstitüsü 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 17 Kurumun stratejik planlama ve performans yönetimine odaklanması ve idari kapasitenin geliştirilmesi üzerinde çalışması, uygun ve nitelikli bir performans yönetimi geliştirmesine katkı sağlayacaktır. Kurumun kaynak kullanımındaki yetersizlikler, insan kaynaklarının geçici görevlendirmelerle sağlanmak zorunda kalınması, örgüt ve yönetim organlarının yapısı ve kurumsal kimliğin oluşturulması gibi bileşenlerin, kapasite geliştirme çalışmalarının odaklanacağı başlıca alanlar olması beklenmektedir. 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve İdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına ilişkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmış olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştay’a sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine ilişkin sistemlerin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine ilişkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları ve Sayıştay ikincil mevzuatıdır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Su Enstitüsü 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 18 Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleştirilmesi ve yaygınlaştırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluşturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleştirilmiştir. Bu çerçevede, Türkiye Su Enstitüsü’nün yayımladığı 2014-2018 dönemine ait Stratejik Plan, 2014 yılı Performans Programı ve 2014 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Su Enstitüsü 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 19 5. GENEL DEĞERLENDİRME 2014 yılı performans denetimi kapsamında Türkiye Su Enstitüsü'nün yayımladığı 2014- 2018 dönemine ait Stratejik Planı, 2014 yılı Performans Programı ve 2014 yılı İdare Faaliyet Raporu, Kurumun faaliyet sonuçlarının ölçülmesi ve üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığının değerlendirilebilmesi amacıyla aşağıda belirtilen kriterler çerçevesinde değerlendirilmiştir. Tablo 1: Performans Denetimi Kriterleri Denetim Kriteri Tanım Mevcudiyet Denetlenen idarenin, yasal düzenlemelere göre ilgili dokümanları hazırlamasını ifade eder. Zamanlılık Performans bilgisinin ve ilgili dokümanların yasal süreleri içinde raporlanmasını ve açıklanmasını ifade eder. Sunum Performans bilgisinin düzenleyici esaslara uygun şekilde raporlanmasını ifade eder. İlgililik Amaç, hedef, gösterge ve faaliyetler arasında mantıksal bağlantı kurulmuş olmasını ifade eder. Ölçülebilirlik Hedeflerin ve göstergelerin ölçülebilir olmasını ifade eder. İyi tanımlanma Hedeflerin ve göstergelerin açık ve net olarak tanımlanmış olmasını ifade eder. Tutarlılık Hedeflerin (göstergeler dâhil), denetlenen idarenin planlama ve raporlama dokümanlarında tutarlı olarak kullanılmasını ifade eder. Doğrulanabilirlik Raporlanan performans bilgisinin kaynak belgelerine kadar izlenebiliyor olmasını ifade eder Geçerlilik/İkna edicilik Planlanan ve raporlanan performans arasındaki her tür sapmanın denetlenen idare tarafından ele alınıyor olması ve
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Su Enstitüsü 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 20 sapmayı açıklayan nedenlerin inandırıcı ve ikna edici olmasını ifade eder. Güvenilirlik Veri kayıt sistemlerinin gerçekleşmeleri tam ve doğru şekilde ölçerek faaliyet raporunda güvenilir veri sunuluyor olmasını ifade eder.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Su Enstitüsü 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 21 değildir ve asgari bilgileri içermemektedir. Faaliyet raporunda, üst yönetici ve harcama yetkilileriyle mali hizmetler birim yöneticisinin güvence beyanları da bulunmadığından, Tutarlılık, Doğrulanabilirlik, Geçerlilik ve İkna Edicilik kriterleri açısından performans bilgisi üretimi ve raporlaması hakkında değerlendirme imkanı bulunmamaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Türkiye Su Enstitüsü 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 22
6. DENETİM BULGULARI
A. Stratejik Planın Değerlendirilmesine İlişkin Bulgular
BULGU 1: Stratejik Planın Zamanında Hazırlanmaması ve Yayınlanmaması
Kurumun 2014-2018 dönemine ait Stratejik Planının zamanında hazırlanmadığı ve
kamuoyuna açıklanmadığı anlaşılmaktadır.
Türkiye Su Enstitüsü, 2.11.2011 tarihinde kurulmuş ve bu tarihten itibaren kurumsal
faaliyetlerine başlamıştır. Kurumun denetim dönemine ilişkin stratejik planı kamuoyuna açık
kaynaklarda yer almaması sebebiyle basılı olarak Sayıştay incelemesine sunulmuş ve takiben
11.12.2014 tarihinden itibaren internet sayfasında kamuoyuna açıklanmıştır.
Kurumun, kuruluşunu takiben ilk stratejik planını hazırladığı ve amaç ve hedeflerini
belirleyerek 2013 yılında bir performans programı uyguladığı anlaşılmaktadır. Sözkonusu
performans programında yer alan üst yönetici sunuşunda belirtildiği üzere ilk stratejik plan
dönemi 2013-2017 dönemidir. Bu plan ilk yılından sonra revize edilmiş ve 2014-2018 planına
dönüşmüştür. 2013 yılı performans programının incelenmesinde, Kurumun amaç ve
hedeflerinin, 2014-2018 planında da devam ettirildiği ve bunlara kapasite geliştirme temalı bir
amaç daha ilave edildiği anlaşılmaktadır. Kurumun sürece ilişkin kamuya açık erişilebilir
kaynakları tam ve düzenli değildir.
11.12.2014 tarihinde kamuoyuna açıklanan ve değerlendirmemize sunulan stratejik
plan "2014-2018 Stratejik Planı, 2014 Performans Programı ve 2014 Faaliyet Raporu"
başlığını taşıyan bir belge olarak, plan döneminin başında ve ilk uygulama yılının sonunda
hazırlanacak dokümanları tek ciltte birleştirmiştir. Dokümanın Bakan ve Üst Yönetici sunuş
yazılarında da her üç belgenin birlikte takdim edildiği ve farklı zamanlarda hazırlanmadıkları
anlaşılmaktadır.
Dokümanın Stratejik Plana ilişkin ilk bölümünde yer alan çevre analizinde dış
ilişkilere de yer verilmekte ve 23.01.2014 tarihinden 05.09.2014 tarihine kadar gerçekleşen
uluslararası etkinliklere ilişkin bilgiler bulunmaktadır. Aynı bilgiler belgenin Faaliyet Raporu
bölümünde de aynı şekilde tekrarlanmaktadır. Bu tespitler Kurumun 2014-2018 Stratejik
Planının uygulama dönemi öncesinde değil, 05.09.2014 sonrasında hazırlandığını
göstermektedir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile ikincil mevzuatı stratejik
yönetim uygulama ve sorumluluklarına ilişkin düzenlemelerde bulunmaktadır. Kanunun 7’nci
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Su Enstitüsü 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 23 maddesinde ise kamuoyuna karşı açıklama yapma zorunluluğunu düzenleyen “Mali Saydamlık” esası düzenlenmektedir. Mali saydamlık, her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında denetimin sağlanması amacıyla kamuoyunun zamanında bilgilendirilmesini gerektirmekte ve bu amaçla, “…yıllık programlar, stratejik planlar ile bütçelerin hazırlanması, yetkili organlarda görüşülmesi, uygulanması ve uygulama sonuçları ile raporların kamuoyuna açık ve ulaşılabilir olması,…”’nın zorunlu olduğunu belirtmektedir. Kamu İdareleri İçin Stratejik Planlama Kılavuzu'nun, "Stratejik Planların Sunumu başlıklı" 15'nci maddesinde de stratejik planların kamuoyuna duyurulacağı ve kamu idarelerinin internet sitelerinde yayınlanacağı belirtilmiştir. Bu itibarla Kurumun stratejik planlama ve performans yönetimine ilişkin yükümlülüklerini Kanun’un ve ikincil mevzuatının belirlediği sınırlar çerçevesinde yerine getirmesi ve ilgili dokümanların hazırlanma ve yayınlanma zamanlarına uyarak stratejik yönetim uygulamalarına ait dokümanlarını kamuoyuna açması ve ulaşılabilir olmasını sağlaması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında: Kurumumuz 2014-2018 dönemine ait Stratejik Plan, 2014 Performans Programı ve 2014 Faaliyet Raporu mevcut hali ile internet sitesinde kamunun bilgisine sunulmuş olup, talep edilen değişiklikler gerçekleştirildikten sonra internet sitesinde de güncellenerek, kamunun açık erişimine sunulacaktır. Söz konusu internet sitesi yenilenmiş olup erişimin daha kolay olması açısından raporlar için ayrı bir bölüm oluşturulacak ve yıllara göre yayınlanacak olan raporların oluşum ve yenilenme süreçleri anlaşılır olacaktır. Yenilenen internet sitesinde daha önce birlikte takdim edilmiş olan belgeler kamunun takdirine ayrı ayrı ve zamanında sunulacaktır Sonuç olarak: Kurum cevabında bulguda belirtilen husulara riayet edileceği beyan edilmiş olup uygulama takibeden Sayıştay denetimlerinde izlenecektir. B. Performans Programının Değerlendirilmesine İlişkin Bulgular BULGU 2: Performans Programında Faaliyet Maliyetlerinin Doğru Gösterilmemesi Kurumun, 2014 yılı Performans Programında belirlenen faaliyet maliyetlerini, Performans Programı Hazırlama Rehberinde açıklanan ve Tablo-2 Faaliyet Maliyetleri
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Su Enstitüsü 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 24 Tablosu’nda olması gerektiği şekilde göstermediği anlaşılmaktadır. Performans programı, stratejik plan ve bütçe arasındaki ilişkiyi kurmak için hazırlanmaktadır. Performans programı bu ilişkiyi stratejide yer alan amaç ve hedeflerin gerçekleştirimesi için bütçe döneminde yürütülecek faaliyetleri ve bunların maliyetlendirilmesi yoluyla yapmaktadır. Faaliyet maliyetlerinin doğru belirlenmemesi performans programının toplam kaynak ihtiyacının doğru hesaplanmamasına yol açar. Faaliyet maliyetleri, aynı zamanda harcama birimlerinin hesap verme sorumluluğunun bütçe dönemi bazında görünür olmasını sağlayarak hesap verebilirliğin belirlenmesine kaynak oluşturur. Bu nedenle Faaliyet Maliyetleri Tablosunda sorumlu harcama birimi veya birimleri de belirtilir. Kurum, bazı faaliyetlerinde “Bu faaliyet için ayrıca ödenek talebinde bulunulmamıştır” açıklaması yapmaktadır. Diğer faaliyetlerin kaynak ihtiyacı ise Personel Giderleri ve Sosyal Güvenlik Devlet Primi Giderleri yansıtılmadan tek bir ekonomik kod ile belirlenmektedir. Bu uygulama, faaliyetin gerçekleşmesinde kullanılan diğer kaynak maliyetlerinin ve esasen bütçe gider kalemleri olarak ekonomik kodlarda gösterilen Personel Giderleri ve Sosyal Güvenlik Devlet Primi Giderlerinin de faaliyet maliyetlerine yansıtılmamasına sebep olmaktadır. Performans Programı Hazırlama Rehberinde de, “maliyetlendirilebilir” olması faaliyetlerin niteliklerini belirleyen unsurlar arasında sayılmaktadır. Bütün kurumsal faaliyetler, diğer bir bütçe kaynağı kullanılmasa bile Kurumun insan kaynaklarıyla gerçekleştirildiğine göre, asgari olarak Personel giderleri ve Sosyal Güvenlik Devlet Primi Giderlerinin bütün faaliyet maliyetlerine yansıtılması gerekmektedir. Bu itibarla, Kurumun 2014 yılı Performans Programı, Performans Programı Hazırlama Rehberi’nin stratejik plan ve bütçe ilişkisinin kurulması amacına yönelik düzenlemelerine uygun değildir ve bu raporda performans bilgisinin değerlendirme kriterleri arasında belirtilen sunum kriteri gereklerini karşılamamaktadır. Kurumun faaliyet maliyetlerini, Performans Programı Hazırlama Rehberinde yer alan açıklamalar doğrultusunda ve Rehber eki Tablo-2 Faaliyet Maliyetleri Tablosu’nda yer alan bilgileri içerecek şekilde hazırlaması gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Su Enstitüsü 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 25 Kamu idaresi cevabında: “Performans faaliyet maliyetleri, Performans Programı Hazırlama Rehberi Tablo 2’ye göre güncellenecek, ödenek talebinde bulunulmayan faaliyet maliyetleri belirlenecek, faaliyet maliyetlerine Personel Giderleri ve Sosyal Güvenlik Devlet Primi Giderleri yansıtılarak, toplam kaynak ihtiyacının doğru hesaplanması sağlanmaya çalışılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak: Kurum cevabında bulguda belirtilen hususlara riayet edileceği beyan edilmiş olup, uygulama takibeden Sayıştay denetimlerinde izlenecektir. BULGU 3: Performans Programında Toplam Kaynak İhtiyacının Doğru Gösterilmemesi Kurumun performans programı toplam kaynak maliyetleri tablosunda yer alan tutarların, performans hedefi tablolarında belirttiği maliyetlerle tutarlı olmadığı ve genel yönetim giderlerinin herhangi bir şekilde toplam kaynak ihtiyacı tutarına dahil edilmediği görülmektedir. Toplam kaynak ihtiyacının ekonomik kodlamaya göre toplu şekilde gösterilmesini sağlamak amacıyla Performans Programı Hazırlama Rehberi ekinde yer alan Tablo-4 Toplam Kaynak İhtiyacı Tablosu kullanılmalıdır. Bu tablo, faaliyet maliyetleri tablolarında yer alan tutarların ilgili ekonomik kodlar bazında toplamlarından oluşur ve ayrıca genel yönetim giderleri ve varsa diğer idarelere transfer edilecek tutarlara bu tabloda yer verilerek toplam kaynak ihtiyacı belirlenir. Kurumun kurumsal ve yönetsel ihtiyaçlarının karşılanması için yapılması gereken genel yönetim giderlerinden sadece bir faaliyetle ilgili olanlar ilgili oldukları faaliyetin maliyet tablosunda gösterilmelidir. Çoğu zaman genel giderler birden çok ve bütün kurumsal faaliyetlerle ilgili oldukları ve bu yüzden herhangi bir faaliyetin maliyetine dahil edilemedikleri için, Tablo-4 Toplam Kaynak İhtiyacı Tablosunda gösterilirler. Performans Hedefi-4 “Uluslararası kurumlarla ortak projeler gerçekleştirmek" hedefi ile ilgili Faaliyet-4 için 42.816,94 Türk Lirası yurt dışı bütçe dışı kaynak gösterilmişken, sözkonusu yurt dışı kaynağın İdarenin Toplam Kaynak ihtiyacı Tablosu'nda gösterilmemiştir. Yurt Dışı Kaynaklar, yurtdışı kaynaklardan temin edilip ilgili mevzuatı gereğince bütçeleştirilmeyen ancak faaliyetin finansmanında kullanılan her türlü borç ve hibeleri ifade etmekte olup faaliyetlerin maliyetlendirilmesinde ve idarenin toplam kaynak ihtiyacı
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Su Enstitüsü 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 26 tablosunda gösterilmesi gerekmektedir. Performans Hedefi-5 “Uluslararası bir düşünce kuruluşu olarak sahip olduğumuz bilgi birikimi ve tecrübeyi diğer ülkelerle paylaşmak” hedefi ile ilgili Faaliyet-5 için 800.000 Türk Lirası mal ve hizmet alım gideri öngörülmekteyken, toplam kaynak ihtiyacı tablosunda mal alım ve hizmet giderleri kaynak ihtiyacı 2.335.000 olarak gösterilmiştir Herhangi bir faaliyetin maliyetlendirilmesinde Personel Giderleri ve Sosyal Güvenlik Devlet Primi Giderine yer verilmemişken, toplam kaynak ihtiyacı tablosunda 772.000 Türk Lirası Personel Gideri ve 160.000 Türk Lirası Sosyal Güvenlik Devlet Primi Gideri toplam kaynak ihtiyacına dahil edilmiştir. Tespitler, performans hedefi maliyet tabloları ile toplam kaynak ihtiyacının ilişkisinin kurulmadığını göstermektedir. Kurum, toplam kaynak ihtiyacının belirlenmesinde performans hedefi faaliyet maliyetlerini esas almamakta, genel yönetim, personel giderleri ve diğer bazı giderlerini herhangi bir faaliyetle ilişkilendirmeden toplam kaynak maliyeti tablosuna aktarmaktadır. Bu durum faaliyetler ve toplam maliyetlerin tutarlı şekilde sunulması ve izlenmesine engel olmakta, kullanıcılar, karar vericiler ve kamuoyuna sunulan bilginin doğru olmamasına sebep olmaktadır. Bu itibarla Performans Programı Toplam Kaynak İhtiyacı Tablosu, hem şekil, hem içerik yönüyle, genel yönetim giderlerini içermemesi, faaliyet maliyetlerinden kaynaklanan gerçek tutarları göstermemesi açısından ilgililere doğru bilgi sunmamaktadır Kurumun toplam kaynak ihtiyacını, Performans Programı Hazırlama Rehberinde yer alan açıklamalar ve tablolar doğrultusunda hazırlaması gerekir. Kamu idaresi cevabında: “Faaliyet 4 için gösterilen 42.816,94 TL yurt dışı bütçe dışı kaynak toplam kaynak ihtiyacı tablosunda da gösterilecektir. Faaliyet 5 Yatırım Bütçesi üzerinden karşılanmamış olup, Maliye Bakanlığı mutabakatı ile, 800.000 TL olarak Temsil Tanıtma kaleminden Cari Bütçemize eklenmiştir. 2.335.000 TL tüm cari hizmetlerin mal ve hizmet alım giderleri olup bunun 1.798.458,50 TL’si Faaliyet 5 için kullanılmıştır. Bu faaliyet 800.000 TL’nin üzerine Maliye Bakanlığı ile mutabakata varılarak diğer tertiplerden ödenmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Su Enstitüsü 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 27 Toplam kaynak ihtiyacı tablosunda belirtilen 772.000 TL Personel Gideri ve 160.000 TL Sosyal Güvenlik Devlet Primi Gideri, faaliyet maliyetlendirilmesi tablolarında ayrıntılı olarak gösterilecektir. Kurumun toplam kaynak ihtiyacı, Performans Programı Hazırlama Rehberinde yer alan açıklamalar ve tablolar doğrultusunda güncellenecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak: Kurum cevabında bulguda belirtilen hususlara riayet edileceği beyan edilmiş olup, uygulama takibeden Sayıştay denetimlerinde izlenecektir. C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesine İlişkin Bulgular BULGU 4: Faaliyet Raporundaki Bilgiler Konusunda Gerekli Güvencelerin Verilmemesi Kurum faaliyet raporunun Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine uyulmadan hazırlandığı ve raporda Üst Yönetici ve Harcama Yetkilisinin raporda yer alan bilgilerin güvenilir, tam ve doğru olduğuna ilişkin ayrı ayrı verecekleri İç Kontrol Güvence Beyanı ile Mali Hizmetler Birim Yöneticisinin Mali Bilgiler bölümünde yer alan bilgilerin güvenilir, tam ve doğru olduğuna ilişkin güvence beyanlarının eklenmediği görülmektedir. Faaliyet raporu Kurum faaliyetlerinin kısa açıklamalı bir listesinden ibaret olup aşağıda belirtilen içerik ve biçim ögelerine raporlamada yer verilmemektedir. “Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik” idare faaliyet raporlarında yer alması gereken hususları düzenlemiştir. Bu çerçevede, Raporda idarenin misyon ve vizyonuna, teşkilat yapısına ve mevzuatına ilişkin bilgilere, sunulan hizmetlere, insan kaynakları ve fiziki kaynakları ile ilgili bilgilere, iç ve dış denetim raporlarında yer alan tespit ve değerlendirmelere “Genel Bilgiler” başlığı altında, İdarenin stratejik amaç ve hedeflerine, faaliyet yılı önceliklerine ve izlenen temel ilke ve politikalarına, “Amaç ve hedefler” başlığı altında, Mali bilgiler ile performans bilgilerine ilişkin detaylı bilgilere, “Faaliyetlere ilişkin bilgi ve değerlendirmeler” başlığı altında, Kullanılan kaynaklara, bütçe hedef ve gerçekleşmeleri ile meydana gelen sapmaların nedenlerine, varlık ve yükümlülükler ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluşların faaliyetlerine ilişkin bilgilere, temel mali tablolara ve bu tablolara ilişkin açıklamalarla, iç ve dış mali denetim sonuçları hakkındaki özet bilgilere “Mali bilgiler” başlığı altında, İdarenin stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyet ve projelerine,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Su Enstitüsü 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 28 performans programında yer alan performans hedef ve göstergelerinin gerçekleşme durumu ile meydana gelen sapmaların nedenlerine, diğer performans bilgilerine ve bunlara ilişkin değerlendirmelere “Performans bilgileri” başlığı altında, Orta ve uzun vadeli hedeflere ulaşılabilmesi sürecinde teşkilat yapısı, organizasyon yeteneği, teknolojik kapasite gibi unsurlar açısından içsel bir durum değerlendirmesi yapılarak idarenin üstün ve zayıf yanlarına “Kurumsal kabiliyet ve kapasitenin değerlendirilmesi” başlığı altında, Faaliyet yılı sonuçları ile genel ekonomik koşullar, bütçe imkânları ve beklentiler göz önüne alınarak, idarenin gelecek yıllarda faaliyetlerinde yapmayı planladığı değişiklik önerilerine, hedeflerinde meydana gelecek değişiklikler ile karşılaşabileceği risklere ve bunlara yönelik alınması gereken tedbirlere “Öneri ve tedbirler” bölümünde yer verilmelidir. Ayrıca, raporda yer alan bilgilerin doğruluğu konusunda güvence olması amacıyla Üst Yönetici ve Harcama Yetkililerinin raporda yer alan bilgilerin güvenilir, tam ve doğru olduğuna ilişkin ayrı ayrı verecekleri İç Kontrol Güvence Beyanı ile Mali Hizmetler Birim Yöneticisinin Mali Bilgiler bölümünde yer alan bilgilerin güvenilir, tam ve doğru olduğuna ilişkin güvence beyanlarının Faaliyet Raporuna eklenmesi gerekmektedir. Güvence beyanları, Faaliyet raporunda yer alan mali ve performans bilgilerini üreten tüm sistem ve süreçlerin kamu mali yönetimi ve kontrol çerçevesine ve sorumluluklarına uygun yürütüldüğüne ilişkin teminatlar olup hesap verebilirliğin temel gereğidir. Bu itibarla, Kurumun stratejik yönetimi, kontrol sistemleri ile bunların ürettiği bilgi ve raporlara öncelikle sorumlularının bir güvence sağlaması amaçlanmaktadır. Kurumun faaliyet raporlamasına ilişkin sorumluluklarını, "Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik" hükümleri çerçevesinde içerik ve biçimsel gereklilikleri bütün yönleriyle karşılayacak şekilde yerine getirmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında: “2014 Faaliyet Raporu, “Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik” hükümleri çerçevesinde, “Genel Bilgiler”, “Amaç ve Hedefler”, “Faaliyetlere İlişkin Bilgi ve Değerlendirmeler”, “Mali Bilgiler”, “Performans Bilgileri”, “Kurumsal Kabiliyet ve Kapasitenin Değerlendirilmesi” ve “Öneri ve Tedbirler” başlıkları altında yenilenmiştir. Hazırlanmış olan Üst Yönetici ve Harcama Yetkilisi İç Kontrol Güvence Beyanları rapora eklenerek internet sitesinde yayınlanacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak: Kurum cevabında bulguda belirtilen hususlara riayet edileceği beyan edilmiş olup, uygulama takibeden Sayıştay denetimlerinde izlenecektir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Su Enstitüsü 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 29 D. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi ve Değerlendirilmesine İlişkin Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Su Enstitüsü 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 30
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Su Enstitüsü 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 31 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr