2014 - TÜRKİYE ATOM ENERJİSİ KURUMU.pdf

TÜRKİYE ATOM ENERJİSİ KURUMU 2014 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Ağustos 2015

İÇERİK TÜRKİYE ATOM ENERJİSİ KURUMU 2014 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 TÜRKİYE ATOM ENERJİSİ KURUMU 2014 YILI PERFORMANS DENETİM RAPORU 23

TÜRKİYE ATOM ENERJİSİ KURUMU 2014 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ ......................... 1
2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................... 2
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................... 3
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 3
5. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................... 5
6. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ........................... 6
7. EKLER .......................................................................................................................................................... 9

KISALTMALAR ODTÜ Orta Doğu Teknik Üniversitesi TAEK Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Teknokent Teknoloji Geliştirme Bölgesi KDV Katma Değer Vergisi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ Kurumun Mali Yapısı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Başkanlığı, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ekli II sayılı Cetvelde yer alan özel bütçeli bir kurumdur. Kurum faaliyetlerini merkezi yönetim bütçe kanunlarıyla verilen ödeneklerle gerçekleştirmektedir. 2014 yılı bütçesiyle Başkanlığa 127.915,000 Türk lirası ödenek sağlanmış olup, 2013 yılında açılan fakat gider kaydedilemeyen akreditif artığı 4.849.114 lira, 2014 yılı gelir fazlası karşılığı olarak bütçe tertiplerine eklenen 828.000 lira ve yedek ödenekten eklenen 1.300.000 lira ile yılsonu ödeneği 134.892.114 Türk lirasına ulaşmaktadır. Yılı içinde 106.952.548 Türk Lirası bütçe gideri yapılmış olup bütçe gider gerçekleşme oranı yüzde 79 düzeyindedir. Ödenekler ve bütçe giderlerinin ikinci düzey ekonomik sınıflandırmasına göre dağılımı aşağıda gösterilmiştir. Tablo.1 Ekonomik Sınıflandırmanın Birinci Düzeyine Göre 2014 Yılı Bütçe Ödenek ve Gerçekleşme Miktarları Giderler Bütçe Ödeneği (TL) Yıl Sonu Ödeneği (TL) Gerçekleşme (TL) Gerçekleşme (%) 01 Personel Giderleri 46.022.000 46.022.000 45.220.266 98 02 SGK Devlet Primi Giderleri 5.999.000 5.999.000 5.686.957 95 03 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 21.836.000 22.190.000 21.198.715 96 05 Cari Transferler 5.358.000 7.132.000 7.117.168 100 06 Sermaye Giderleri 45.000.000 49.849.114 24.179.484 49 07 Sermaye Transferleri 3.700.000 3.700.000 3.549.958 96 TOPLAM 127.915.000 134.892.114 106.952.548 79 Kurumun 102.528.884,71 Türk lirası tutarındaki 2014 gelirlerinin 18.564.855,19 lirası teşebbüs ve mülkiyet gelirlerinden, 83.850.000,00 lirası alınan bağışlar ve yardımlarla özel gelirlerden, 407.800,57 lirası diğer gelirlerden ve, 93.767,13 lirası sermaye gelirlerinden oluşmaktadır. Kurumun ağırlıklı olarak lisanslama ve kişisel dozimetre hizmetlerinden olmak üzere mal ve hizmet gelirleri elde ettiği görülmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 Muhasebe ve Raporlama Sistemi Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Başkanlığı, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanuna ekli II sayılı Cetvel B) Özel Bütçeli Diğer İdareler içerisinde yer alan özel bütçeli kurumlar arasında sayılmış olup ve giderlerini kendi gelirleriyle karşılamaktadır. Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Başkanlığı, muhasebe işlemlerini Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne tabi olarak yürütmekte olup, mali rapor ve tablolarını ilgili Yönetmeliğe göre hazırlamakta ve tahakkuk esaslı muhasebe sistemi uygulamaktadır. Muhasebe kayıtları Say2000i sistemi üzerinden yapılmaktadır. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5 inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8 inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.  Birleştirilmiş veriler defteri.  Geçici ve kesin mizan.  Bilanço.  Kasa sayım tutanağı,  Banka mevcudu tespit tutanağı,  Alınan çekler sayım tutanağı,  Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı,  Teminat mektupları sayım tutanağı,  Değerli kağıtlar sayım tutanağı,  Taşınır kesin hesap cetveli ile taşınır hesabı icmal cetveli veya envanter defteri,  Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu,  Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu,  Faaliyet sonuçları tablosu veya gelir tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmektedir. 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Türkiye Atom Enerjisi Kurumu 2014 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 6. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Eşik Değerlerin Belirlenmesnde 4734 Sayılı Kanunun Parasal Değerlerinin Dikkate Alınmaması Atom Enerjisi Komisyonunun Kamu İhale Kanununda belirlenen eşik değerleri dikkate almaksızın parasal değer tespit ettiği görülmüştür. 15.5.2005 tarihli ve 2005/8630 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki olan “Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Tarafından, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 3 üncü Maddesinin (f) Bendi Kapsamında Yapılacak İhalelere İlişkin Esaslar” ın “Parasal değerler” başlıklı 6'ncı maddesinde; “Bu Esasların 22'nci maddesinin (e) ve (f) bentleri, 23'üncü maddesinin (e) bendi ile 36 ve 39'uncu maddelerinin uygulanmasında kullanılacak parasal değerler, 4734 sayılı Kanunun 8, 21 ve 22'nci maddeleri dikkate alınarak her yıl Atom Enerjisi Komisyonunca belirlenir.” hükmü getirilmiştir. Bu hükme göre, Bakanlar Kurulu Atom Enerjisi Komisyonuna mutlak ve sınırsız bir yetki vermemiştir. Verilen yetki 4734 sayılı Kanun'un 8, 21 ve 22'nci maddeleri dikkate alınarak kullanılmalıdır. Bir başka ifadeyle komisyona belli şart ve durumların meydana gelmesi halinde belli bir kararı alıp almamak veya Kanunda öngörülen değişik çözümler arasında bir seçim yapmak konusunda herhangi bir serbesti verilmemiş olup, sadece belirli bir konuda ve sınırlı olarak tespit yetkisi verilmiştir. Anılan esasların “Temel ilkeler” başlıklı 5'inci maddesinde “İdare, bu Esaslara göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” şeklinde ilkeler belirlenmiş, 20'nci madde de ise uygulanacak ihale usulleri “Belli istekliler arasında ihale usulü” ve “Pazarlık usulü,” olarak belirlenmiştir. Aşağıda gösterilen tablodan anlaşılacağı üzere Komisyon, Kamu İhale Kanunu tarafından belirlenen eşik değerlerin çok üzerinde parasal değerler belirleyerek Kurumun araştırma-geliştirme projeleriyle ilgili giderlerin tamamına yakınını temel ilkelere aykırı olarak esasen ihale usulleri arasında yer almayan doğrudan temin yöntemiyle karşılanır hale

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 getirmiştir. Komisyonun, eşik değerleri temel ilkelere uygun ve 4734 sayılı Kanunun 8, 21 ve 22'nci maddelerini dikkate alarak yeniden değerlendirmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Akkuyu Nükleer Santraline inşaat lisansı verilmesine yönelik olarak yapılacak olan değerlendirme çalışmalarında Kurumumuzun ihtiyacı olan teknik danışmanlık hizmetinin alımı için 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında 4 kez ihaleye çıkılmış, ancak Ülkemizde böyle bir ihalenin ilk defa yapılmasının zorlukları ile ulusal mevzuatımız uyarınca talep edilen bazı belgelerin yabancı tedarikçiler tarafından sağlamasında karşılaşılan güçlükler nedeniyle teknik değerlendirme aşamasına geçilmeden iptal edilmiştir. Hükümet programında yer alan nükleer santrallere yönelik; kurulma aşamasında Kurumumuzca ihtiyaç duyulan söz konusu hizmet alımına yönelik 2005/8630 ve değişik 2013/5294 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan “Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Tarafından, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 3 üncü Maddesinin (f) Bendi Kapsamında Yapılacak İhalelere İlişkin Esaslar”ın 23/e maddesinde düzenlenen doğrudan temin yoluyla gerçekleştirilmesine karar verilmiştir. Bu ihaleyi ve bu iş ile ilgili olası ani

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 gelişmeler karşısında deneyim sahibi yerli ve yabancı kuruluşlardan daha hızlı şekilde hizmet alımı yapabilmek amacıyla doğrudan temin limitinin hizmetin tahmini bedeli çerçevesinde yükseltilmesini Atom Enerjisi Komisyonundan talep edilmiştir. Milli Savunma, Dışişleri, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlıkları ile nükleer alanda eğitim, öğretim ve araştırma yapan üniversitelerin (Hacettepe, ODTÜ, İTÜ ve Marmara üniversitesi) temsilcilerinden oluşan Atom Enerjisi Komisyonu, kamu yararı ve hizmet gereği söz konusu eşik değerleri dikkate alarak limitleri takdir etmiştir." denilmektedir. Sonuç olarak Kurum açıklamasından söz konusu eşik değerlerin; Akkuyu Nükleer Santraline inşaat lisansı verilmesine yönelik olarak yapılacak olan değerlendirme çalışmalarında Kurumun ihtiyacı olan teknik danışmanlık hizmetinin alımı ve bu iş ile ilgili olası ani gelişmeler karşısında deneyim sahibi yerli ve yabancı kuruluşlardan daha hızlı şekilde hizmet alımı yapabilmek amacıyla belirlendiği ifade edilmektedir. Ancak yapılan düzenleme bu hususlarla sınırlı olmayıp belirlenen eşik değerler Türkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK) Başkanlığı ile bağlı Merkez ve diğer birimleri tarafından Kamu İhale Kanunu’nun 3 üncü maddesinin (f) bendi kapsamında yürütülen tüm araştırma-geliştirme (AR-GE) projeleri için yapılacak mal ve hizmet alımları ile ilgili ihale süreçlerinde uygulanmaktadır. Diğer taraftan yapılan açıklamadan söz konusu bulgudan Atom Enerjisi Komiyonu üyelerinin haberdar edilmedeği sonucuna ulaşılmaktadır. 2015 yılında yapılacak denetimde "Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Tarafından, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 3 üncü Maddesinin (f) Bendi Kapsamında Yapılacak İhalelere İlişkin Esaslar" kapsamında yapılacak alımlarda eşik değerler açısından değerlendirme yapılacağından ortaya çıkacak sorumluluklar açısından Atom Enerjisi Komiyonu üyelerinin bilgilendirilmesi gerekir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 7. EKLER Ek 1: Kamu İdaresi Mali Tabloları

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

TÜRKİYE ATOM ENERJİSİ KURUMU 2014 YILI PERFORMANS DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. ÖZET ............................................................................................................................................................. 9
2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................. 24
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 24
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 24
5. GENEL DEĞERLENDİRME ................................................................................................................... 26
6. DENETİM BULGULARI .......................................................................................................................... 29

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 23

1. ÖZET Bu rapor, Türkiye Atom Enerjisi Kurumu'nun performans denetimi sonuçlarını ve bulgularını içermektedir. 6085 sayılı Sayıştay Kanunu'nun 36’ncı maddesi uyarınca, Sayıştay “hesap verme sorumluluğu çerçevesinde idarelerce belirlenen hedef ve göstergelerle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının ölçülmesi suretiyle gerçekleştirilen denetim” olarak tanımlanan performans denetimini yapmakla görevli ve yetkilidir. Türkiye Atom Enerjisi Kurum'nun hedef ve göstergeleriyle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının değerlendirmesini sağlamak amacıyla aşağıdakiler denetlenmiştir:  2014–2018 dönemine ait Stratejik Plan,  2014 Performans Programı,  2014 İdare Faaliyet Raporu ve  Faaliyet sonuçlarının ölçümünde kullanılan veri kayıt sistemleri. Yapılan değerlendirmelere de Kurum'un,
   2014–2018 dönemine ait Stratejik Planı'nın "Kamu İdareleri İçin Stratejik Planlama Kılavuzu" ve "Kamu İdarelerinde Stratejik Planlamaya İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik" hükümlerine; 2014 yılı Performans Programının "Kamu İdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik" hükümlerine ve "Performans Programı Hazırlama Rehberine; 2014 yılı Faaliyet Raporunun “Kamu İdarelerince Hazırlanacak FaaliyetRaporları Hakkında Yönetmelik” hükümlerine; Uygun olduğu tespit edilmiştir. Kurumun stratejik yönetim anlayışını benimsediği, tüm bileşenleriyle uygulama çabasını sürdürdüğü ve stratejik amaç ve hedeflere ulaşılabilmesi için gerekli idari kapasiteye sahip olduğu görülmektedir. Stratejik amaç ve hedeflerin tasarımına ilişkin bu raporda yer alan bulguların Kurumun stratejik yönetimine ve daha nitelikli performans raporlaması yapabilmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 24 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve İdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına ilişkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmış olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştay’a sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine ilişkin sistemlerin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine ilişkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçümünde kullanılan veri ve kayıt sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları ve Sayıştay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleştirilmesi ve yaygınlaştırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluşturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine ilişkin denetim kanıtı elde

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 25 etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleştirilmiştir. Bu çerçevede, Türkiye Atom Enerjisi Kurumunca hazırlanarak yayımlanan 2014-2018 dönemine ait Stratejik Plan, 2014 yılı Performans Programı ve 2014 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 26 5. GENEL DEĞERLENDİRME 2014 yılı performans denetimi kapsamında Türkiye Atom Enerjisi Kurumu'nun yayımladığı 2014-2018 dönemine ait Stratejik Plan, 2014 yılı Performans Programı ve 2014 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiştir. Stratejik Plan, Kurumun ikinci 2009-2013 dönemine ait ilk stratejik planı sonrasındaki ikinci planıdır. İlk stratejik planda yer alan bazı hedefler, 2013 yılı Faaliyet raoorundan da izlenebildiği üzere tamamlanamamış olmakla birlikte bu hedeflerin genel olarak idari kapasitenin geliştirilmesi bağlamında 2014-2018 planında da yeralmıştır. Kurumun stratejik planında yer alan stratejik amaçlar bir önceki dönem planına göre kısmen farklılaşmıştır. Bu farklılaşma, nükleer enerji konusundaki milli politika ve girişimlerin gelmiş olduğu aşamanın yasal çerçevenin, ulusal ve kurumsal kapasitenin geliştirilmesi gereğinden kaynaklanmaktadır. Kurumun beklediği yasal değişikliklerin henüz gerçekleşmemiş olması stratejik planının içerik itibarıyla daha karmaşıklaşmasına sebep olmuştur. Nitekim Kurumun yasal çerçevesinin değişmesi uygulama kapasitesinin genişlemesini gerektirecek ve Kurum bir yönüyle stratejik planı ile bu dönüşüme hazırlanmaktadır. Kurumun stratejik amaç ve hedefleri ile mevcut durumdaki görevlerinin ve gelecekte kendisinden beklenecek nitelikli hizmetlerin tamamına yer vermeye çalıştığı görülmektedir. Bu durum izleme ve değerlendirme faaliyetlerinin gereğinden fazla karmaşıklaşmasına yol açabilecektir. Performans bilgisinin değerlendirilmesinde, Stratejik Plan, Performans Programı ve İdare Faaliyet Raporu ile Faaliyet sonuçlarının ölçümünde kullanılan veri ve kayıt sistemleri değerlendirmiş ve bu değerlendirmelerde ilgisine göre aşağıdaki kriterler kullanılmıştır. Tablo 1: Performans Denetimi Kriterleri Denetim Kriteri Tanım

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 27 Mevcudiyet Denetlenen idarenin, yasal düzenlemelere göre ilgili dokümanları hazırlamasını ifade eder. Zamanlılık Performans bilgisinin yasal süre içinde raporlanmasını ifade eder. Sunum Performans bilgisinin düzenleyici esaslara uygun şekilde raporlanmasını ifade eder. İlgililik Amaç, hedef, gösterge ve faaliyetler arasında mantıksal bağlantı olmasını ifade eder. Ölçülebilirlik Hedeflerin veya göstergelerin ölçülebilir olmasını ifade eder. İyi tanımlanma Hedeflerin ve göstergelerin açık ve net bir tanımının olmasını ifade eder. Tutarlılık Hedeflerin (göstergeler dâhil), denetlenen idarenin planlama ve raporlama dokümanlarında tutarlı olarak kullanılmasını ifade eder. Doğrulanabilirlik Raporlanan performans bilgisinin kaynağına kadar izlenebiliyor olmasını ifade eder. Geçerlilik/İkna edicilik Planlanan ve raporlanan performans arasındaki her tür sapmanın denetlenen idare tarafından ele alınıyor olması ve sapmayı açıklayan nedenlerin inandırıcı ve ikna edici olmasını ifade eder. Güvenilirlik Veri kayıt sistemlerinin gerçekleşmeleri tam ve doğru şekilde ölçerek faaliyet raporunda güvenilir veri sunuyor olmasını ifade eder. Performans bilgisinin değerlendirilmesine ilişkin kriterler açısından Kurum stratejik yönetiminin iyi bir aşamada olduğu söylenebilir. Bu anlamda süreçler oluşturulmuş ve

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 28 stratejik planlama döngüsünün bütün bileşenleriyle işletilmektedir. Değerlendirmelerde, stratejik plan, performans programı, faaliyet raporlaması ve performans bilgisi üreten veri ve kayıt sistemleriyle ilgili olarak, sistemin ve sonuçlarının belirtilen kriterlere uygun olmadığını söylemeyi gerektirecek bir tespitte bulunulmamıştır. Stratejik planın amaç ve değerlendirmesine yönelik olarak, Kurum’un stratejik yönetimine katkı sağlayacağı düşünülen bazı değerlendirmelere bulgular arasında yer verilmiş olması Kurum’un stratejik yönetiminin nitelikli genel görünümü değiştirmemekte ve uygulamaya olumlu katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 29 6. DENETİM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesine İlişkin Bulgular BULGU 1: Üst Düzey Politka ve Plan Gereklerinin Stratejik Planda Yer Almaması Kurumun ulusal politika ve planlarda doğrudan kurumla ilişkilendirilen amaç ve hedeflerin bazılarına stratejik amaç ve hedefleri arasında yer vermediği görülmektedir. Kurumun Stratejik planında belirlenen stratejik amaçlar ve hedefler üst politika belgelerinde yer alan amaç ve hedeflerle ilişkilendirilmiş tablo halinde gösterilmiştir. Amaç ve hedeflerin üst politika ve plan belgeleriyle uyumlu olması gereğinin amacı, ulusal politika ve önceliklerin kurumsal politika ve stratejik planlara yansıtılması ve bu çerçevede kurumsal stratejilerin ulusal politika ve hedeflerin gerçekleştirilmesine odaklanmasıdır. Belirlenen amaç ve hedeflerin ulusal politika belgelerinde yer alan amaç ve hedeflerle ilişkili olması kadar, bu üst düzey politika belgelerinde yer alan bütün gerekliliklerin kurumsal stratejilerde yer bulması da önemlidir. Yüksek düzeyde kamuoyu ilgisi bulunan nükleer enerji santralleri ve nükleer güvenlik konularıyla ilgili üst düzey politika belgelerinde yer alan amaç ve hedeflerin ilgili kurumların stratejileri ve faaliyet raporlamalarında yer alması bu açıdan daha da büyük önem arz etmektedir. Kurum bir önceki stratejik planında da yer verdiği gibi mevcut yasal çerçevesinin yetersizliğine güncel stratejik planında da vurgu yapmakta ve hem uygulayıcı hem de düzenleyici bir kurum olarak güncel bir yasaya ihtiyaç duyulduğunu ifade etmektedir. 2014-2018 dönemine ilişkin 2 Temmuz 2013 tarihli 10'ncu Kalkınma Planı, Enerji Politikaları bölümünde de bu ihtiyaca vurgu yapılmakta ve “791. Nükleer enerji alanında hukuki ve kurumsal altyapı güçlendirilecektir. Nükleer alandaki faaliyetlerin güvenli ve emniyetli bir şekilde yürütülmesini tespit ve teyit etmek için bağımsız, güçlü ve yetkin bir nükleer düzenleme ve denetleme sistemi oluşturulacaktır” denilmektedir. Kalkınma planının 2014 yılına ilişkin uygulama eylem planında da Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının sorumluluğunda ve Türkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK)'in işbirliğiyle 2014 Aralık sonuna kadar gerçekleştirilecek bir tedbire yer verilmiş ve, "Nükleer

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 30 faaliyetlerin düzenlenmesi ve denetlenmesine yönelik kanun tasarısı hazırlıkları tamamlanacaktır” denilmiştir. Tedbir, “Nükleer faaliyetlerin düzenlenmesi ve denetlenmesi işlemlerinin bağımsız bir kurum tarafından yürütülmesini ve TAEK görev ve yetkilerinin yeniden düzenlenmesini amaçlayan kanun tasarısı hazırlıkları tamamlanacaktır.” şeklinde açıklanmaktadır Kurum, ilgili tedbir kapsamında taslak çalışmasını stratejik plan uygulama dönemi başlamadan tamamlayarak Bakanlığa sunmuştur. Böyle olmakla birlikte, Kurumun yetkilerinin diğer kamu kurumlarıyla paylaşılmasını, fonksiyonlarının dağıtılmasını ve kurumsal varlığının başka kamusal kurumlara dönüşmesi gibi ciddi etkileri olabilecek bu yasalaşma sürecinin tamamlanmasına kadar tedbire ilişkin faaliyetlerin de süreceği değerlendirilmektedir. Kurumun kapasite geliştirme bağlamında bu önemli yasal çerçeve değişikliği sürecini stratejisine yansıtması ve sürecin sonuçlandırılmasına kadar faaliyetlerin takipçisi olması beklenir. Bu yasal değişiklik çalışmaları her şeyden önce Kurumun uzun ve orta vadedeki stratejilerini etkileyecek ve yürütülen stratejik planın önemli revizyonlar geçirmesine sebep olabilecektir. Kurumun faaliyet alanı ve milli nükleer enerji politikaları ve girişimleriyle ilgili olarak yüksek düzeyde bir kamuoyu ilgisi bulunması sebebiyle, nükleer enerji ve güvenlik konularına ilişkin yasal düzenleme süreçlerinin de öncelikle Kurum’un strateji belgeleri ve raporlamalarında izlenebilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında: "Kurumumuz stratejik planında belirlenen stratejik amaçlar ve hedeflerinin, üst politika belgeleri olan 10 uncu Kalkınma Planı ve Orta Vadeli Program doğrudan ve dolaylı ilişkisi planın 5 inci bölümünde tablo halinde gösterilmiştir. Bununla birlikte üst düzey politika dokümanlarında yer alan; “Nükleer enerji alanında hukukî ve kurumsal altyapı güçlendirilerek nükleer alandaki faaliyetlerin güvenli ve emniyetli bir şekilde yürütülmesini tespit ve teyit etmek için bağımsız, güçlü ve yetkin bir nükleer düzenleme ve denetleme sistemi oluşturulması”, “Nükleer faaliyetlerin düzenlenmesi ve denetlenmesi işlemlerinin bağımsız bir kurum tarafından yürütülmesini ve TAEK görev ve yetkilerinin yeniden düzenlenmesini amaçlayan kanun tasarısı hazırlıkları tamamlanması” vb. gereklilikler doğrultusunda nükleer enerjinin ve iyonlaştırıcı radyasyonun barışçı amaçlı kullanımına ilişkin faaliyetleri düzenlemek ve denetlemek üzere bir Nükleer Düzenleme

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 31 Kurumu ile nükleer alanda araştırma, teknoloji geliştirme ve uygulama çalışmalarını yapmak üzere faaliyet gösterecek yeni bir Kurumun kuruluş, görev yetki ve sorumluluklarına ilişkin esasları belirleyen kanun tasarısı taslağı hazırlanmasına yönelik stratejik plan taslağımızda yer alan “Nükleer enerji kullanımı ve radyasyon uygulamalarının düzenlenmesi ve denetlenmesine yönelik yeni yasal altyapıya yönelik çalışmaların yapılması” başlıklı stratejik hedefinin, stratejik planın hazırlık aşamasında Kalkınma Bakanlığı ile yapılan görüşmeler neticesinde; söz konusu hedefe yönelik olarak, yasal altyapı oluşturulmasına ilişkin çalışmalar tamamlanmış ise hedefin sadece kurumsal yapı çerçevesinde oluşturulmasının daha uygun olacağı veya durum analizinde bahsedilmesinin yeterli olacağı, Kurumun iş ve zamanını kapsayan bir çalışma değilse de hedef olarak yazılmasına gerek olmadığının ifade edilmesi üzerine, bahse konu hedef kaldırılarak durum analizinde bahsedilmiş ve çalışmalara planda yer alan “Ülkemizdeki nükleer tesis ve faaliyetlerin nükleer güvenlik kapsamında yeterli ve etkin bir sistem dâhilinde düzenleyici kontrol altında tutulması.” stratejik hedefin (1.1.) altındaki; “Nükleer güvenlik ile ilgili yasal ve idari altyapının geliştirilmesi” başlıklı stratejide yer verilmiştir.
Stratejik planımız, “Kamu İdarelerinde Stratejik Planlamaya İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik”in 7 nci maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinde; “Görev, yetki ve sorumluluklarını düzenleyen mevzuatta değişiklik olması hâlinde ilgili kamu idaresinin, stratejik planları yenilenebilir.” hükmü gereği kanun tasarı taslağının yasalaşarak Kurumun yetkilerinin diğer kamu kurumlarına devredilmesi halinde, kolaylıkla yenilenebilecek yapıda hazırlanmıştır." denilmektedir. Sonuç olarak: Kurum stratejik amaç ve hedeflerinin üst düzey politika ve strateji belgeleri ile ilişkilendirmiş ve bunu faaliyet raporunda da göstermiştir. Bulguda da belirtildiği üzere bu ilişkilendirme belirlenen stratejik amaç ve hedeflerin üst düzey politika belgelerindeki doğrudan veya dolaylı karşılıklarının olup olmadığının görülmesine sağlamaktadır. Buna rağmen bu ilişkilendirme, üst düzey politika ve strateji belgelerinde verilen bir görevin Kurum stratejisinde yer aldığını garanti etmemektedir. Faaliyet raporunun üst yönetici sunuşu bölümünde de ifade edildiği üzere “kanun tasarı taslağı hazırlama çalışmaları” devam etmektedir. Buna rağmen Kalkınma Planında ve yılı eylem planında yer alan bu stratejik amaç ve tedbire ilişkin Kurumca yapılan çalışmalar Kurum stratejisinde yer almaması sebebiyle kamuoyunca görünür değildir ve faaliyet raporu ile de raporlanması söz konusu olmamıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 32 Bu itibarla Kurum stratejilerinin öncelikle üst politika ve strateji belgelerinde Kurumla doğrudan ilişkilendirilmiş hedefleri de içerecek şekilde tasarlanması ve bu faaliyetlerin raporlanması stratejik yönetimin geliştirilmesine katkı sağlayacaktır. BULGU 2: Stratejik Amaçların İyi Tanımlanmaması Kurum’un “Nükleer maddelerle yürütülen uygulama ve faaliyetlerde ve nükleer tesislerde nükleer güvenlik, güvence ve emniyetin sağlandığını tespit ve teyit etmek“ olarak belirlediği stratejik amacı ile nelerin başarılması, geliştirilmesi ya da iyileştirilmesinin beklendiğini ifade etmediği değerlendirilmektedir. Stratejik amacın iyi tanımlanmaması, hedefler, göstergeler ve bütün bir stratejik yönetim çerçevesine etki edeceğinden kaynakların etkin kullanılmamasına yol açabilir. Stratejik amaç, kurumun misyonunu yerine getirmek için orta vadeli bir zaman diliminde nelerin yapılması, nelerin başarılması, nelerin değişeceğini ve hangi sonuçlara ulaşılmasının beklendiğini belirtmelidir. Nükleer maddelerle yürütülen uygulama ve faaliyetlerde ve nükleer tesislerde nükleer güvenlik, güvence ve emniyetin sağlandığının tespit ve teyit edilmesi, Kurum’un misyonunda yer alan düzenleyici ve denetleyici faaliyetlerindendir. Kurumun 2014-2018 Stratejik planının durum analizi bölümünde “Kurumumuz tarafından yürütülmekte olan görevler ile üstlenilen sorumluluklar, 2690 sayılı Kanun’da yer alan yükümlülükler çerçevesinde eksiksiz bir şekilde yerine getirilmektedir” denilmek suretiyle yasal görevlerin eksiksiz yerine getirildiği belirtildiğinden nükleer güvenlikle ilgili hizmetlerin de bu kapsamda olduğu değerlendirilir. Kurumun bu alanda gerçekleştirdiği tespitler ve aldığı teyitler kapsam açısından yetersiz düzeydeyse, kapsamı genişletmek, bu hizmetlere ilişkin stratejik bir amaç olabilir. Mevcut durumda kapsamla ilgili bir yetersizlik sözkonusu değilse ve nükleer güvenlik hakkında zaten yapılması gereken bütün tespitler ve teyitler yapılabiliyorsa bu kez faaliyet sürecinin zaman, maliyet vb açısından etkinleştirilmesi veya sonuçların niteliğinin arttırılması gibi stratejik bir amaç belirlenebilir. Bu itibarla, stratejik amacın, “Nükleer Güvenliğe İlişkin Hizmetlerin Geliştirilmesi”, “Nükleer Güvenlik Hizmetlerinin Etkinleştirilmesi” “Nükleer Güvenliğin Uluslararası

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 33 Standartlara Uygun Olarak Sağlanması” gibi istenen sonuçları belirtecek şekilde ifade edilmesi yerinde olacaktır. “Radyasyon kaynakları ile yürütülen uygulama ve faaliyetlerde ve radyasyon tesislerinde radyasyon güvenliğinin ve radyoaktif kaynakların emniyetinin sağlandığını tespit ve teyit etmek;” olarak belirlenen diğer bir stratejik amacı için de aynı değerlendirmeler geçerlidir. Stratejik amacın, “Radyoaktif Kaynak ve Tesislerinin Emniyeti ve Radyasyon Güvenliğine İlişkin Hizmetlerin Geliştirilmesi”, “Radyoaktif Kaynak ve Tesislerin Emniyeti ve Radyasyon Güvenliğineİlişkin Hizmetlerinin Etkinleştirilmesi” “Radyoaktif Kaynak ve Tesislerin Güvenlik ve Emniyetinin Uluslararası Standartlara Uygun Olarak Sağlanması” gibi istenen sonuçları belirtecek şekilde ifade edilmesi yerinde olacaktır. Kurum’un diğer bir stratejik amacı olan “Çalışanların, halkın ve çevrenin radyasyondan korunması amacıyla gerekli belgelendirme, ölçüm ve analiz hizmetlerini vermek ve radyasyon ölçüm sistemlerini geliştirmek “ amacı için de aynı değerlendirmeler geçerlidir. Bu itibarla, stratejik amacın, “Çalışanların, halkın ve çevrenin radyasyondan korunmasına katkı sağlamak” gibi veya daha alt düzeyde bir stratejik amaç olarak “Ölçüm analiz ve belgelendirme Hizmetlerini İyileştirmek/Etkinleştirmek/Geliştirmek” şeklinde belirlenmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir. Bu tür bir stratejik amaç hedefler için bir çerçeve belirlemektedir ve radyasyon ölçüm sistemlerinin geliştirilmesi bu amaca yönelik olarak projelendirilmesi ve ulaşılması gereken hedeflerden birisi olacaktır. Kamu idaresi cevabında: "Stratejik amacın iyi tanımlanması, doğru performans göstergeleri ve stratejiler ile birlikte Kurumumuzun o konudaki stratejik yönetimi çevresinde kaynakların etkin kullanımını sağlayacaktır. “Nükleer maddelerle yürütülen uygulama ve faaliyetlerde ve nükleer tesislerde nükleer güvenlik, güvence ve emniyetin sağlandığını tespit ve teyit etmek” başlıklı 1 nolu stratejik amacımız ile nelerin başarılması, geliştirilmesi ya da iyileştirilmesinin beklendiğinin ifade edilmediği belirtilmektedir. Ancak bulguda önerildiği biçimiyle örneğin; “Nükleer güvenliğe ilişkin hizmetlerin geliştirilmesi” şeklinde bir ifade kullanıldığında, Kurumumuzun asli görev ve

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 34 sorumluluklarından olan nükleer güvenlikle ilişkili görevlerin yerine getirilmesinde yetersiz kalındığı ve geliştirilmesi gerektiği sonucu çıkabileceği için stratejik planda böyle bir ifadeye yer verilmesi uygun olmayacaktır. Zira Kurumumuzun nükleer güvenlikle ilgili görevlerini yerine getirmesi bu kapsamda nükleer tesislerde nükleer güvenlik, güvence ve emniyetin sağlanmasının denetimlerle tespit edilerek teyit edilmesi esastır. Aynı şekilde mevcut amacımız yerine “Nükleer güvenlik hizmetlerinin etkinleştirilmesi” veya “Nükleer güvenliğin uluslararası standartlara uygun olarak sağlanması” şeklinde ifadeler kullanılması da Kurumumuzun düzenleyici otorite olması ve nükleer güvenlikle ilgili faaliyetlerimizin zaten etkin ve ulusal/uluslararası mevzuata uygun olmak zorunda olması nedenleriyle uygun olmayacaktır. Bu kapsamda Stratejik Amaç 1’de belirlenen “Nükleer maddelerle yürütülen uygulama ve faaliyetlerde ve nükleer tesislerde nükleer güvenlik, güvence ve emniyetin sağlandığını tespit ve teyit etmek” hususu, bulguda belirtilen görüşünün aksine, nükleer düzenleyici kurum olarak tam da başarmak istediğimiz şeyi ifade etmektedir. Yurtdışındaki nükleer düzenleyici kurumlara bakıldığında hazırlanan stratejik planların, Kurumumuz Stratejik Planında yer alan amaç ve hedefler ile daha alt kademede tanımlı olan stratejilere benzer olduğu görülmektedir. Bununla birlikte yukarıda ifade edilen hususlar, stratejik hedeflerin altında yer alan stratejiler başlığına girebilecek hususlar olup stratejik planının güncellenme döneminde dikkate alınacaktır. “Radyasyon kaynakları ile yürütülen uygulama ve faaliyetler ile radyasyon tesislerinde radyasyon güvenliğinin ve radyoaktif kaynakların emniyetinin sağlandığını tespit ve teyit etmek.” başlıklı 2 nolu stratejik amacımız yerine, “Radyoaktif Kaynak ve Tesislerinin Emniyeti ve Radyasyon Güvenliğine İlişkin Hizmetlerin Geliştirilmesi”, “Radyoaktif Kaynak ve Tesislerin Emniyeti ve Radyasyon Güvenliğine İlişkin Hizmetlerinin Etkinleştirilmesi” veya “Radyoaktif Kaynak ve Tesislerin Güvenlik ve Emniyetinin Uluslararası Standartlara Uygun Olarak Sağlanması” gibi ifadelerin kullanılması önerilmektedir. Ancak, radyasyon kaynaklarıyla yürütülen uygulama ve faaliyetler ile radyasyon tesislerinde radyasyon güvenliğinin ve radyoaktif kaynakların emniyetinin sağlandığının tespit ve teyit edilmesi hususu isteğe bağlı sunulan bir hizmet değil, zorunlu bir uygulama olup süreklilik arz etmektedir. Kurumumuzun bu hususlarda yaptığı yasal düzenlemeler uluslararası standartlara uygun şekilde hazırlanmıştır ve gerektiğinde güncellenmektedir. Bu çerçevede sürdürülen

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 35 yetkilendirme ve denetim faaliyetleri ise radyasyon kaynaklarıyla çalışması planlanan veya çalışan yerlerde radyasyon güvenliği ve radyasyon kaynakların emniyetinin yeterince sağlanabileceğinin ve sürdürülebileceğinin tespit ve teyidine dayanmaktadır." denilmektedir. Sonuç olarak: Stratejik amaçlar, Kurum misyonunun farklı bir şekilde ifade edilmesinden çok belirlenen hedeflere bir çerçeve oluşturacak şekilde faaliyetlerin nitelik ve nicelik olarak iyileştirilmesi ve geliştirilmesini ifade edecek şekilde tasarlanmalıdır. Kurum, misyonunu tam da olması gerektiği gibi gerçekleştirdiğini düşünüyorsa stratejik amaçlarını, daha yüksek kalitede çıktılar ve sonuçlar elde etmek ya da daha etkinlikle gerçekleştirmek şeklinde tasarlayabilir. Amaç ve hedeflerin uygun ve anlamlı bir raporlamayı geliştirecek şekilde tasarlanması ölçüm ve izleme için katlanılacak maliyetleri ve iş yükünü de azaltabilecektir. Kurumun e- devlet kapısında değerlendirmeye açtığı hizmet envanterinin zenginliği, ileri düzeyde bir raporlama kapasitesine sahip olduğunu göstermektedir. Bu itibarla gözden geçirme ve değerlendirmelerle, stratejik planlama ve faaliyet raporlamasının da daha nitelikli hale getirilmesinin önünde bir engel bulunmamaktadır. BULGU 3: Hedeflerin Sonuç Odaklı ve Ölçülebilir Olarak İfade Edilmemesi Kurumun Stratejik Planında yer alan hedeflerde, gerçekleşme zamanının belirtilmediği ve elde edilmek istenen çıktılar veya ulaşılmak istenen sonuçların, nitelik ya da niceliksel olarak ifade edilmediği görülmektedir. Hedef için bir zaman belirtilmesi, gerçekleşmenin ne zaman değerlendirilebileceğinin bilinmesi, elde edilmek istenen çıktıların veya ulaşılması beklenen sonuçların belirtilmesi ise hedefin gerçekleşmesini ne ile ölçülebileceğinin gösterilmesi içindir. Hedeflerin Stratejik Planlama Kılavuzu'nda belirtilen unsurları taşıyacak ve gösterge kullanımına gerek kalmayacak şekilde belirlenmesi ve sadece zorunlu durumlarda gösterge kullanılması gerekir. Böyle olması stratejik yönetim sürecinin karmaşıklaşmaması, daha anlaşılır ve yönetilebilir olması için önemlidir. Daha az gösterge kullanımı maliyetlerin azalmasına ve sürecin etkinliğine katkı sağlayacağı gibi, göstergelerin hedef ve amaçlarla doğrudan ilgili olmamasından kaynaklanabilecek risklerin azalması sebebiyle performans raporlamasının niteliğini de arttıracaktır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 36 Kurumun stratejik planında belirlediği hedeflerin ölçümünde kullanılmak üzere tasarladığı performans göstergeleri, faaliyet raporunda yer alan hedeflere ilişkin faaliyet ve projeleri, hedeflere ilişkin stratejileri ve öncelikli dönüşüm programlarına ait eylem planlarından yararlanılarak oluşturulan örnek hedef ifadelerine aşağıda yer verilmiştir.  Örnek-1 “Aktif Radyasyon İzleme ve Tarama Sistemlerinin Sayısı, 2016 yılı sonuna kadar 200’e çıkarılacaktır”
 Örnek-2 “Acil durumlara hazırlık ve koordinasyon yeteneğinin geliştirilmesi için her yıl 1 tatbikat gerçekleştirilecektir”  Örnek-3 “TR-2 Araştırma reaktörü 2016 yılı sonuna kadar tam olarak işletmeye alınacaktır”  Örnek-5 “Ulusal Radyasyon Acil Durum Planı hazırlanarak 2017 yılı sonuna kadar uygulamaya konulacaktır”  Örnek-6 “2017 sonuna kadar Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemi Kurularak Sertifikalandırılması Sağlanacaktır”  Örnek-7 “Nükleer güvenlik ve güvence hizmetlerine ilişkin ikincil mevzuatın 2018 sonuna kadar uluslararası standartların gereklerini karşılayacak şekilde gözden geçirilmesi ve yenilenmesi sağlanacaktır.”  Örnek-8 “Sanayimizin nükleer santral ekipmanı üretebilme kapasitesinin belirlenmesi bağlamında 2015 sonuna kadar nükleer kod ve standartlara uyumu değerlendirilerek raporlanacaktır.”
Hedeflerin sonuç odaklı ve ölçülebilir olarak ifade edilmesi ile, Kurum'un bir kaç hedefi birlikte ifade edecek şekilde tasarlanmış hedeflerinin ayrıştırılması da mümkün olabilir.  Örnek-1 "Radyasyon kaynaklarının yeterli ve etkin bir sistem dahilinde düzenleyici kontrol altında tutulmasının sağlanması" hedefi, aşağıda belirtilen alt hedefler olarak ayrıştırılabilir. 1-"2017 sonuna kadar radyasyon kaynaklarının güvenliğine yönelik düzenleyici bir kontrol sistemi geliştirilecektir" 2-2019 yılı sonuna kadar bütün radyoaktif kaynakların düzenleyici kontrol faaliyetleri kapsamına alınması sağlanacaktır." Kamu idaresi cevabında: “Kamu İdareleri İçin Stratejik Planlama Kılavuzu”nda hedeflerin ölçülebilir olarak ifade edilemediği durumlarda stratejik planda hedefe yönelik performans göstergelerine yer verilmesi gerektiği belirtilmektedir. Bu kapsamda Kurumumuz stratejik planında yer alan hedeflerin sonuç odaklı ve ölçülebilir ifade edilme hususunda

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 37 düzenleyici Kurum olarak karşılaşılan zorluklar nedeniyle hedeflerimiz performans göstergeleri ile desteklenmiştir. Bulguda yer alan önerileriniz, “Kamu İdarelerinde Stratejik Planlamaya İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” in 7 nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan; “Stratejik planlar en az iki yıl uygulandıktan sonra stratejik planın kalan süresi için güncelleştirilebilir. Güncelleştirme, stratejik planın misyon, vizyon ve amaçları değiştirilmeden, hedeflerde yapılan nicel değişikliklerdir.” hükmü doğrultusunda, dikkate alınacaktır." denilmektedir. Sonuç olarak: Bulguda Kurumun Stratejik Planında yer alan hedeflerde, gerçekleşme zamanının belirtilmediği ve elde edilmek istenen çıktılar veya ulaşılmak istenen sonuçların, nitelik ya da niceliksel olarak ifade edilmediği belirtilerek, hedeflerin Stratejik Planlama Kılavuzu'nda belirtilen unsurları taşıyacak şekilde düzenlenmesiyle çoğu zaman gösterge kullanımına da gerek kalmayacağına değinilmektedir. Kurum cevabında önerilerin “hedeflerdeki nicel değişiklikler” çerçevesinde stratejik planın yenilenmesinde dikkate alınacağı belirtilmektedir. Stratejik planın yenilenmesi sırasında nicel ifadeler içermeyen hedeflerin yenilenmesi yanında, bütün hedeflerin zaman periyodu ve Stratejik Planlama Kılavuzu'nda belirtilen diğer unsurları taşımaları açısından da gözden geçirilmeleri uygun olacaktır. B. Performans Programının Değerlendirilmesine İlişkin Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesine İlişkin Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. D. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi ve Değerlendirilmesine İlişkin Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 38

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 39 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr