KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLĠ ĠġLETMELERĠ GELĠġTĠRME VE DESTEKLEME ĠDARESĠ BAġKANLIĞI (KOSGEB) 2014 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Ağustos 2015
ĠÇERĠK KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLĠ ĠġLETMELERĠ GELĠġTĠRME VE DESTEKLEME ĠDARESĠ BAġKANLIĞI (KOSGEB) 2014 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 1 KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLĠ ĠġLETMELERĠ GELĠġTĠRME VE DESTEKLEME ĠDARESĠ BAġKANLIĞI (KOSGEB) 2014 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU 32
KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLĠ ĠġLETMELERĠ GELĠġTĠRME VE DESTEKLEME ĠDARESĠ BAġKANLIĞI (KOSGEB) 2014 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU
ĠÇĠNDEKĠLER
KISALTMALAR Ar-Ge: AraĢtırma ve geliĢtirme BaĢkan: KOSGEB Ġdaresi BaĢkanı BaĢkanlık: KOSGEB Ġdaresi BaĢkanlığı Hizmet Merkezi: KOSGEB Hizmet Merkezi Müdürlükleri KOBĠ: Küçük ve Orta Büyüklükteki ĠĢletmeler KOSGEB: Küçük ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı KOSGEB Kanunu: 3624 sayılı Küçük ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı Kurulması Hakkında Kanun KOSGEB Destek Programları: KOSGEB Kanunu ve KOSGEB Destek Programları Yönetmeliğine dayanılarak hazırlanıp KOSGEB Ġcra Komitesinin onayı ile yürürlüğe giren ve KOSGEB tarafından uygulanacak destek programlarına iliĢkin esasları kapsayan düzenlemeler KOSGEB Uygulama Esasları: KOSGEB Ġcra Komitesinin onayı ile yürürlüğe giren Destek Programlarının ilgili maddelerine dayanılarak KOSGEB BaĢkanlığı onayı ile yürürlüğe giren ve Destek Programına iliĢkin alt düzenleyici iĢlemleri kapsayan düzenlemeler KPSS: Kamu Personeli Seçme Sınavı Kurul: KOBĠ projelerini değerlendiren ve karar alan Değerlendirme ve Karar Kurulu MYK: Mesleki Yeterlilik Kurumu MYK Kanunu: 5544 sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu Kanunu OSB: Organize Sanayi Bölgeleri Personel: Ġdari Hizmet SözleĢmesi ile çalıĢan KOSGEB personeli TESK: Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu TOBB: Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği TÜBĠTAK: Türkiye Bilimsel ve Teknolojik AraĢtırma Kurumu
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 Tablo 2: 2014 Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu Gelir Kalemleri Bütçe GerçekleĢmesi (TL) Yüzde % TeĢebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 4.528.480 % 0,80 Hazine Yardımı 470.821.000 % 82,96 Bütçe Aidat Gelirleri (KiĢi ve kurumlardan alınan paylar) 38.278.547 % 6,74 Diğer Gelirler 53.907.706 % 9,50 TOPLAM 567.535.733 % 100 "Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar‖ ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. BirleĢtirilmiĢ veriler defteri, Geçici ve kesin mizan, Bilanço, Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Alınan çekler sayım tutanağı, Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı, Teminat mektupları sayım tutanağı, Değerli kağıtlar sayım tutanağı, Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiĢtir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Hukuk MüĢavirliği Tarafından Takip Edilmekte Olan Bazı Kurum Alacakları Muhasebe Kayıtlarında Ġzlenmemektedir KOSGEB Hukuk MüĢavirliğinden, halen sürmekte olan icra takipleri ve alacak davalarına iliĢkin temin edilen listenin incelenmesi sonucunda; bu listede adı geçen iĢletme ve kiĢilerden olan alacakların çoğunun herhangi bir muhasebe hesabında kayıtlı olmadığı ve bu alacaklar için açılmıĢ olan davalar ve icra takiplerinin de herhangi bir hesapta izlenmediği görülmüĢtür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 83'üncü maddesinde; kontrol, denetim, inceleme, kesin hükme bağlama veya yargılama sonucunda ortaya çıkan alacaklar ile diğer alacakların izlenmesi için ―140-KiĢilerden Alacaklar‖ hesabının kullanılacağı belirtilmiĢtir. Ġlgili yönetmeliğin 84'üncü maddesi; ―Bütçe giderleri hesabına borç kaydedilmek suretiyle fazla ve yersiz verildiği, gerek yılı içinde, gerekse yılı geçtikten sonra tespit edilenler; Sayıştay, adlî, idarî ve askerî mahkemelerce tazmin hükmedilenler ile zamanaşımına uğratılan alacaklardan dolayı Sayıştay tarafından sorumluları adına tazmin hükmedilen tutarlar bu hesaba borç, tahsilinde bütçeye gelir kaydedilmek üzere 600-Gelirler hesabına alacak kaydedilir.‖ hükmünü haizdir. Bu sebeple baĢka herhangi bir hesapta yer almayan ve takibe düĢmüĢ olan alacaklar 140-KiĢilerden Alacaklar Hesabına borç 600- Gelirler Hesabına alacak kaydedilerek takip edilmelidir. Hukuk müĢavirliği tarafından takip edilmekte olan kurum alacaklarının muhasebe kayıtlarında yer almaması 140-KiĢilerden Alacaklar ve 600-Gelirler Hesaplarında 9.530.378,94.-TL eksikliğe neden olmuĢtur. Bu tutar kuruma ait mali tabloların doğruluğunu etkileyecek niteliktedir. Bu husus, 2013 yılı KOSGEB Denetim Raporu’nda da detaylı bir biçimde yer almasına ve kurumun düzeltme yapacağına iliĢkin beyanına rağmen yukarıdaki tutar kadar alacağın muhasebe kaydının yapılmadığı görülmüĢtür. Kamu idaresi cevabında; Hukuk MüĢavirliğine intikal etmiĢ dava konusu yapılan alacakların muhasebe kaydına alınması gerektiğine iliĢkin 13.05.2014 tarih ve 5041 sayılı yazı ile, Kurum alacaklarının muhasebe kayıtlarının nasıl yapılması gerektiğine dair ise 09.06.2014
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 tarih ve 5910 sayılı yazı ile bilgilendirme yapıldığı ve bu yazılar üzerine bir kısım alacağın kayıtlara alındığı, halen muhasebe kayıtlarında yer almayan alacaklar için ise çalıĢma baĢlatılacağı belirtilmiĢtir. Sonuç olarak Hukuk müĢavirliği tarafından takip edilmekte olan kurum alacaklarının muhasebe kayıtlarında yer almaması 140-KiĢilerden Alacaklar ve 600-Gelirler hesaplarında 9.530.378,94 TL eksikliğe neden olmuĢtur ve bu eksikliğin henüz giderilmediği anlaĢılmaktadır. Bu tutar kuruma ait mali tabloların doğruluğunu etkileyecek niteliktedir. 6. DENETĠM GÖRÜġÜ Küçük ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (KOSGEB) 2014 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, ―Denetim GörüĢünün Dayanakları‖ bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı 140-KiĢilerden Alacaklar ve 600-Gelirler hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: KOSGEB’de “Nitelikli Personel Hizmet Alımı” Yöntemiyle ÇalıĢtırılan Personele Uzmanlık Gerektiren Aslî ve Sürekli Görevler Yaptırılmaktadır KOSGEB tarafından, Anayasa ve Devlet personel mevzuatının genel ilkelerine aykırı olarak ―nitelikli personel hizmet alımı‖ adı altında ihale yolu ile personel istihdam edildiği, bu yolla kamu personel alımına iliĢkin prosedürlerin devre dıĢı bırakılarak, kamu hizmetlerinin gördürülmesine iliĢkin istihdam Ģekillerinin dıĢında sürekli bir istihdam Ģekli yaratıldığı görülmüĢtür. Anayasa’nın ―Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler‖ baĢlıklı 128’inci maddesinde; Devletin, kamu iktisadî teĢebbüsleri ve diğer kamu tüzel kiĢilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği aslî ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görüleceği hüküm altına alınmıĢtır. KOSGEB Kanunu’nun 13’üncü maddesinde; asli personelin idari hizmet sözleĢmesi ile istihdam edileceği, geçicilik ve belli ihtisas gerektiren nitelikteki hizmetlerin BaĢkanlıkça tespit ve tayin edileceği ve bu iĢlerde çalıĢacak personel hakkında, vekâlet ve istisna akdi hükümlerinin uygulanacağı düzenlenmiĢtir. Bu maddede belirtilen idari hizmet sözleĢmesi ile istihdam edilen personel için, 18.3.2002 tarih ve 2002/3975 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Yürürlüğe Konulan Kamu Görevlerine Ġlk Defa Atanacaklar Ġçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmeliğin 2’nci maddesi ve KOSGEB Ġnsan Kaynakları Yönetmeliği’nin 7’nci maddesine göre, KPSS (Kamu Personeli Seçme Sınavı) sınav sonucuna göre açıktan atama yapılacağı belirtilmiĢtir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, asli ve sürekli kamu hizmetlerinin memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle gördürüleceği Anayasa ve yasalarla güvence altına alınmıĢtır. Kamu kurum ve kuruluĢlarında istihdam edilecek memur ve diğer kamu görevlilerinin her Ģeyden önce KPSS sonucuna göre iĢe alınmaları temel kural olarak benimsenmiĢtir. KOSGEB de bu kapsam içerisinde yer alan bir kamu kurumudur. Ancak, KOSGEB tarafından ―nitelikli personel hizmet alımı‖ adı altında yaklaĢık on yıldır idari hizmet sözleĢmeli personel tarafından yürütülmesi gereken iĢler hizmet alımı
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 yöntemi ile istihdam edilen personel tarafından yürütülmektedir. KOSGEB’e bağlı hizmet merkezi müdürlüklerinde yerinde yapılan denetimler neticesinde, KOBĠ uzman ve uzman yardımcıları ile muhasebe görevlileri tarafından yapılması gereken, destek süreçleri de dâhil iĢ ve iĢlemlerin personel yetersizliği ya da verimsizliği nedenleri gerekçe gösterilerek hizmet alımı yolu ile çalıĢtırılan personele yaptırıldığı görülmüĢtür. Hizmet alımı yöntemiyle çalıĢtırılan personel tarafından özellikle son yıllarda kurum aleyhine açılmıĢ olan davalarda, bu personelin KOBĠ uzman ve uzman yardımcıları ile aynı görevi ifa ettikleri, dolayısıyla aynı mali ve sosyal haklara sahip olmaları gerektiği iddia edilmiĢ olup, mahkeme süreci devam etmektedir. Bu istihdam yönteminin dava konusu olması, nitelikli personel sayısının 347 olduğu dikkate alındığında, KOSGEB’in ileride mali risk ve sorumluluk ile karĢı karĢıya kalmasına neden olacaktır. Kamu idaresi cevabında; Asli ve sürekli hizmetlerin idari hizmet sözleĢmesi ile istihdam edilen personel tarafından yerine getirildiği, ―Nitelikli Personel Hizmeti Alımı‖ yöntemiyle çalıĢtırılan personele uzmanlık gerektiren asli ve sürekli görevler yaptırılmadığı, söz konusu hizmet alımlarının 4734 sayılı Kamu Ġhale Kanunu ve diğer mevzuat hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak; Ġdare tarafından ―Nitelikli Personel Hizmeti Alımı‖ yöntemiyle çalıĢtırılan personele uzmanlık gerektiren asli ve sürekli görevler yaptırılmadığı belirtilmiĢ ise de, KOSGEB’e bağlı hizmet merkezi müdürlüklerinde yerinde yapılan denetimler neticesinde, KOBĠ uzman ve uzman yardımcıları ile muhasebe görevlileri tarafından yapılması gereken, destek süreçleri de dahil bazı iĢ ve iĢlemlerin personel yetersizliği ya da verimsizliği nedenleri gerekçe gösterilerek hizmet alımı yolu ile çalıĢtırılan personele yaptırıldığı görülmüĢtür. Ayrıca, hizmet alımı yöntemiyle çalıĢtırılan personel tarafından özellikle son yıllarda kurum aleyhine açılmıĢ olan davalarda, bu personelin KOBĠ uzman ve uzman yardımcıları ile aynı görevi ifa ettikleri, dolayısıyla aynı mali ve sosyal haklara sahip olmaları gerektiği iddia edilmiĢ olup, mahkeme süreci devam etmektedir. Bu istihdam yönteminin dava konusu olması, nitelikli personel sayısının 347 olduğu dikkate alındığında, KOSGEB’in ileride mali
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 risk ve sorumluluk ile karĢı karĢıya kalmasına neden olabilecektir. BULGU 2: Aynı Bakanlığa Bağlı TÜBĠTAK ve KOSGEB’in Verdiği Ar-Ge Destek Ödemelerinde Bazı ĠĢletmelere Mükerrer Destek Ödemesi YapılmıĢtır KOSGEB, bilim ve teknolojiye dayalı yeni fikir ve buluĢlara sahip KOBĠ’lerin geliĢtirilmesi, yeni ürün, yeni süreç, bilgi ve/veya hizmet üretilmesi ve ticarileĢtirilmesi için araĢtırma, geliĢtirme, inovasyon ve endüstriyel uygulama projelerini desteklemektedir. KOSGEB’in KOBĠ’lere verdiği bu desteğin yanında TÜBĠTAK da Teknoloji ve Yenilik Destek Programları ile KOBĠ’lere Ar-Ge desteği vermektedir. Bu konuyla ilgili olarak KOSGEB’de yapılan denetimlerde, TÜBĠTAK tarafından Teknoloji ve Yenilik Destek Programları çerçevesinde KOBĠ’lere verilen desteklerden yararlanan bazı iĢletmelere, aynı gider gerçekleĢmesi için KOSGEB tarafından da Ar-Ge desteği verildiği tespit edilmiĢtir. Oysaki KOSGEB AraĢtırma-GeliĢtirme, Ġnovasyon ve Endüstriyel Uygulama Destek Programının 13’üncü maddesinde ―Vergi, sosyal güvenlik primi v.b. yasal yükümlülükler hariç olmak üzere aynı gider gerçekleşmesi için farklı kurum/kuruluşlardan destek alınamaz. Bu husus Taahhütnamede de yer alır.‖ hükmüne yer verilmiĢtir. Aynı zamanda, KOSGEB desteklerinden yararlanan iĢletmelerin imzaladığı Taahhütnamenin 5’inci maddesinde ―Aynı gider gerçekleşmesi için farklı kurum/kuruluşlardan destek almayacağımızı kabul, beyan ve taahhüt ederiz.‖ hükmü yer almaktadır. Bu hükümler ile aynı gider kalemi için farklı kamu kurum/kuruluĢlarından mükerrer destek alınmasının önlenmesi amaçlanmıĢtır. Devlet desteklerinin ve destek-teĢvik veren kamu kurum ve kuruluĢu sayısının son yıllarda çok artmıĢ ve çeĢitlenmiĢ olması, aynı iĢletmelere aynı giderler için mükerrer destek verilmesi riskini artırmıĢ ve bu konudaki kontrollerin yapılabilmesini güçleĢtirmiĢtir. Bir iĢletme aynı gider gerçekleĢmesi için farklı kurumların verdiği devlet destek ya da teĢvikinden –bunun yasal olmadığını bilerek ya da bilmeyerek– yararlanabilmektedir. Farklı kurumlarda aynı sektörler için benzer destek türlerinin verilmesi ve kurumlar arası iĢbirliği ve koordinasyonun bulunmaması gibi nedenlerden dolayı destek veren kamu kurumları iĢletmelerin baĢka bir kamu kurumundan aynı gider gerçekleĢmesi için destekten yararlanıp yararlanmadığı tespitini yapamamaktadır. Sınırlı kamu kaynaklarının etkili,
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 ekonomik ve verimli kullanılmasını engelleyen bu durumun önüne geçilebilmesi için destek veren kuruluĢlar arasında iĢbirliği ve koordinasyon imkânlarının geliĢtirilmesi gerektiği düĢünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; KOSGEB AraĢtırma-GeliĢtirme, Ġnovasyon ve Endüstriyel Uygulama Destek Programının ve bu programa iliĢkin Uygulama Esaslarının ilgili hükümlerinde, iĢletmelere aynı gider gerçekleĢmesi için mükerrer destek ödemesi yapılmasını önlemek amacıyla gerekli tedbirlerin alındığı, söz konusu hükümlere aykırı ödemelerin yapıldığının tespit edilmesi durumunda alacağın tahsili için hukuki sürecin baĢlatılacağı ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak; KOSGEB AraĢtırma-GeliĢtirme, Ġnovasyon ve Endüstriyel Uygulama Destek Programının ve bu programa iliĢkin Uygulama Esaslarının ilgili hükümlerine rağmen TÜBĠTAK desteklerinden yararlanan bazı iĢletmelere, aynı gider gerçekleĢmesi için KOSGEB tarafından da Ar-Ge desteği verildiği tespit edilmiĢtir. Aynı bakanlığa bağlı TÜBĠTAK ve KOSGEB’in aynı sektörde bulunan KOBĠ’lere benzer destek ödemelerinde bulunması ve bu kurumlar arasında koordinasyonun olmaması gibi nedenler aynı iĢletmeye aynı gider gerçekleĢmesi için mükerrer destek ödemesinde bulunulmasına sebep olmuĢtur. Bu durumun önüne geçilebilmesi için kamu kaynağı ile destek veren kuruluĢlar arasında iĢbirliği ve koordinasyon imkânlarının geliĢtirilmesi amacıyla gerekli düzenlemeler yapılmasının ve aynı sektördeki iĢletmelere benzer destek ödenmelerinin önüne geçilmesinin gerektiği düĢünülmektedir. BULGU 3: KOSGEB Bütçe Gelirleri Etkin ġekilde Ġzlenememekte ve MuhasebeleĢtirilememektedir KOSGEB Kanunu’nun ―Bütçe‖ baĢlıklı 14’üncü maddesinde BaĢkanlık bütçesinin hangi gelirlerden oluĢacağı belirtilmiĢtir. Diğer gelirler yanında bu gelirler içerisinde ―Türkiye Esnaf ve Sanatkârlar Konfederasyonunun yıllık gelirinin yüzde 2’si nispetinde ödeyeceği aidat‖ ve ―Türkiye Ticaret, Sanayi, Deniz Ticaret Odaları ve Ticaret Borsaları Birliğinin yıllık gelirinin yüzde 2’si nispetinde ödeyeceği aidat‖ gelirleri ile ―Organize sanayi bölgeleri müteĢebbis heyetlerince yapılan arsa satıĢ hasılatlarının yüzde 1’i oranında ayrılacak pay‖ da
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 yer almaktadır. 3.1. TESK ve TOBB aidat gelirleri KOSGEB gelirlerine yönelik yapılan inceleme neticesinde, gerek TOBB, gerekse TESK’den olan aidat gelirlerinin etkin Ģekilde izlenemediği görülmüĢtür. TOBB ve TESK’in, KOSGEB Kanunu gereğince yıllık gelirinin %2’si nispetinde aidat ödeme yükümlülüğü olmasına ve KOSGEB’in bu kurumlardan aidat tutarını tespite esas mali tablolarını yazı ile talep etmesine rağmen bu talebin ilgili kuruluĢlar tarafından yerine getirilmediği tespit edilmiĢtir. TESK ve TOBB aidat tutarlarını tespite esas tablolarını paylaĢmadığından, KOSGEB BaĢkanlığı Kanunla kendisine verilecek aidat tutarlarını tespit edememekte ve bu tutarı tahakkuk ettirerek muhasebeleĢtirememektedir. Yalnızca ilgili kuruluĢların KOSGEB hesabına yatırdıkları tutarlar muhasebe altına alınabilmekte, yatırılması gereken tutarın ne olduğu bilinemediğinden bu gelirler izlenememektedir. Bu kurumların yasal olarak aidat yükümlülüğü olmasına ve bu yükümlülük gereği gerekli verileri paylaĢması gerekirken, her iki kurumun da KOSGEB’in taleplerine olumsuz cevap verdikleri ve aidat tutarının tespitine esas mali tablolarını paylaĢmadıkları sadece yazı ile bu tutarları bildirdikleri tespit edilmiĢtir. Bu durumda, BaĢkanlık Kanunla kendisine verilmesi gereken aidat tutarlarının ne olması gerektiğini bilmemekte, bu tutarı tahakkuk ettirerek muhasebeleĢtirememektedir. Yalnızca ilgili kuruluĢların KOSGEB hesabına yatırdıkları tutarlar muhasebe altına alınabilmekte, yatırılması gereken tutarın ne olduğu bilinemediğinden bu gelirler izlenememektedir. Her ne kadar yatırılan tutara esas gelir ilgili kuruluĢ tarafından KOSGEB’e yazı ile bildirilse de bu bildirim beyan niteliğindedir ve kanıtlayıcı mali tablolar gönderilmediğinden doğruluğu teyit edilememektedir. 3.2. Organize Sanayi Bölgeleri (OSB) arsa satıĢ hasılatlarından elde edilecek gelirler KOSGEB Kanunu’nun 14’üncü maddesinin (g) bendinde yer alan; ―Organize sanayi bölgeleri müteşebbis heyetlerince yapılan arsa satış hasılatlarının yüzde 1’i oranında ayrılacak pay‖ ibaresi ile OSB’lerin KOSGEB’e aidat ödeme yükümlülüğü hüküm altına alınmıĢtır. KOSGEB gelirlerine yönelik yapılan inceleme neticesinde, organize sanayi bölgeleri müteĢebbis heyetlerince yapılan arsa satıĢ hasılatlarının sağlıklı Ģekilde tespitinin
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12 yapılamadığı, bu nedenle yasal olarak elde edilmesi gereken bu nitelikli gelirlerin borçlusunun ve borç tutarının tespit edilemediği, dolayısıyla bu gelir kaleminin etkin Ģekilde izlenerek muhasebeleĢtirilemediği görülmüĢtür. KOSGEB, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’ndan tüzel kiĢiliğe haiz Organize Sanayi Bölge Müdürlüklerinin isimlerini tespit ederek OSB’lere aidat ödeme yükümlülüğünü bildirmekte, ödemeye iliĢkin banka dekontu ve arsa satıĢlarını gösteren tablonun gönderilmesini talep etmektedir. Ancak OSB’ler gerek yazılara cevap vermede, gerekse aidat ödeme yükümlülüklerini yerine getirmede gereken hassasiyeti göstermemektedirler. 2014 yılında Bakanlık tarafından gönderilen listede yer alan 272 OSB’ye KOSGEB tarafından yazı yazılmıĢ, bu OSB’lerden;
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 Kamu idaresi cevabında; TESK ve TOBB aidat gelirleri ile ilgili olarak; Ġlgili kuruluĢlara aidat gelirlerini yatırmalarına iliĢkin rutin bildirimlerin zamanında yapıldığı, bu bildirim ile ilgili yıllara ait mali bilanço ve gelir tablosu ile ödemeye iliĢkin banka dekontunun da istendiği, TESK tarafından eksik yatırıldığı tespit edilen aidatlarla ilgili hukuki sürecin devam etmekte olduğu, TOBB’un ise kendisinden talep edilen mali bilanço ve gelir tablolarını 3624 sayılı Kanun’da bu hususa iliĢkin hüküm bulunmadığı gerekçesi ile göndermediği ifade edilmiĢtir. Organize Sanayi Bölgeleri (OSB) arsa satıĢ hasılatlarından elde edilecek gelirler ile ilgili olarak; Organize Sanayi Bölgeleri (OSB) arsa satıĢ hasılatlarından elde edilecek gelirlerin sağlıklı Ģekilde tespiti ve izlenebilmesi için Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Sanayi Bölgeleri Genel Müdürlüğü ile gerekli iĢbirliği yapıldığı ve bunun sonucunda Sanayi Bölgeleri Genel Müdürlüğü tarafından tüm organize sanayi bölge müdürlüklerine ―OSB'lerin arsa satıĢ hasılatlarından ayrılacak % 1'lik KOSGEB payına iliĢkin tutarın, 2014 yılından itibaren geçerli olmak üzere, o yılki YMM raporlarında ayrı bir kalem olarak yer alması ve söz konusu payı gösterir YMM raporunun ilgili kısmının Ġdare BaĢkanlığımıza gönderilmesi‖ talimatı verildiği ve 2015 yılından itibaren bu uygulamaya uygun olarak bu gelirlerin takip edileceği ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak; TESK ve TOBB aidat gelirleri konusu ile ilgili olarak; bu kurumlar aidat yükümlülükleri gereği KOSGEB ile gerekli verileri paylaĢmadıklarından KOSGEB BaĢkanlığı Kanunla kendisine verilmesi gereken aidat tutarlarının ne olması gerektiğini tespit edememekte, dolayısıyla bu tutarı tahakkuk ettirerek muhasebeleĢtirememekte ve bu gelirleri etkin Ģekilde izleyememektedir. Bunun yanında, KOSGEB Kanunu’nun ―Bütçe‖ baĢlıklı 14’üncü maddesinde bu kuruluĢların ödemesi gereken aidat ―yıllık gelir‖ kavramının belli bir yüzdesine göre tanımlanmıĢtır. Bu tanımda yıllık gelirin neyi kapsadığı, gayrisafi gelire göre mi yoksa safi
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14 gelire göre mi aidat tahsil edileceği gibi hususları yeterli açıklıkta düzenlenmediğinden kurumlar arası hukuki ihtilaflar doğmaktadır. KOSGEB aidat gelirlerinin sağlıklı Ģekilde muhasebeleĢtirilmesi ve takibi için TESK ve TOBB’un gerekli mali verileri paylaĢmasının temini ile KOSGEB Kanunu’nun ―Bütçe‖ baĢlıklı 14’üncü maddesinde bahsi geçen ―yıllık gelir‖ kavramının hukuki sorunlara sebep olmayacak Ģekilde açıklığa kavuĢturulması için gerekli düzenlemelerin yapılması gerekmektedir. Organize Sanayi Bölgeleri (OSB) arsa satıĢ hasılatlarından elde edilecek gelirler konusu ile ilgili olarak; Kamu idaresi cevabında bulgumuza iĢtirak edildiği ve bu konuda gerekli adımların atılmakta olduğu anlaĢılmıĢ olup, geliĢmeler 2015 yılı denetimlerinde izlenecektir. BULGU 4: Destek Ödemesi Öncesinde Desteğe Hak KazanmıĢ Olanların Mevcut Durumunu Tespite Yönelik Yeterli Sorgulama Yapılmamaktadır Bir giriĢimci veya firma için destek ödemesi kararı verildikten sonra ödeme öncesinde de gerekli kontrollerin etkin Ģekilde yapılması gerekmektedir. Ödeme yapılacak olanların ödemeye esas koĢulları kaybedip kaybetmedikleri sorgulanmadan yapılacak bir ödeme telafisi güç sorunlara neden olabilmektedir. Destek ödemelerine yönelik olarak yapılan incelemeler neticesinde destek ödemesi öncesinde destek program çeĢitlerine göre çok çeĢitli kontrol araçları tespit edilmiĢ gözükse de, bazı temel kontrollerin bunlar içerisinde yer almadığı ve yapılmadığı tespit edilmiĢtir. Örneğin, destek ödemesi öncesi firmaların ticaret sicil gazetesi üzerinden ya da Ģahıs Ģirketlerinin internet vergi dairesi üzerinden sorgulamaları yapılmamaktadır. Bu durum, destek sürecinde destek Ģartlarını yitirmiĢ bir firmanın tespit edilememe riskini beraberinde getirmektedir. Yerinde yapılan denetimler sırasında bazı firmaların bu nitelikli sorgulamaları yapılmıĢ olup destek sürecinde olan birçok firmanın kapanmıĢ olduğu, bazı firmaların ise ortaklık paylarının değiĢtiği tespit edilmiĢtir. Destek sürecinin etkin Ģekilde iĢlemesi ve izlenmesinin bir gereği olarak, yukarıda
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı
(Kosgeb) 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu
15
bahsi geçen sorgulamaların ve kontrollerin yapılabilmesini temin edecek Ģekilde gerekli
düzenlemelerin yapılması gerekmektedir.
Kamu idaresi cevabında; Küçük ve Orta Büyüklükteki ĠĢletmelerin Tanımı,
Nitelikleri ve Sınıflandırılması Hakkında Yönetmeliğin "Beyan" baĢlıklı 17’nci maddesinde;
―Bu Yönetmelik ekinde yer alan formlar ilgili iĢletme tarafından beyan esasına göre
doldurulur. Bu Yönetmelik kapsamında yapılacak iĢlemlerde esas alınan belge ve formların
içerdiği her türlü bilgiden baĢvuran iĢletme sorumludur. YanlıĢ ve yanıltıcı bilgilere ve
belgelere dayanılarak yapılan iĢlemlerle elde edilen menfaatler kazanılmıĢ hak sayılmaz.‖
hükmünün yer aldığı, ayrıca destek sürecinde iĢletmelerce verilen taahhütnamelerde
iĢletmenin vermiĢ olduğu bilgilerin doğruluğundan sorumlu olduğu ve bu bilgilere istinaden
yapılacak iĢlemleri kabul ettiği, yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine aykırı durumun
tespiti halinde hukuki iĢlem baĢlatıldığı ifade edilmiĢtir.
Sonuç olarak; Bir giriĢimci veya firma için destek ödemesi kararı verildikten sonra
ödeme öncesinde de gerekli kontrollerin etkin Ģekilde yapılması KOSGEB’in temel
sorumluluklarından biridir. Zira kamu kaynağı kullanılarak verilen desteklerin hukuki
düzenlemelere uygun olarak kullandırıldığının güvence altına alınması gerekmektedir. Hukuki
düzenlemelerde destek kullanıcılarına getirilen beyan sorumluluğu kamusal kontrol
sorumluluğunun ikamesi değildir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun ―Hesap verme sorumluluğu‖
baĢlıklı 8’inci maddesi gereğince, her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında
görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde
edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleĢtirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye
kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmıĢ mercilere
hesap vermek zorundadır.
Bu çerçevede, KOSGEB tarafından destek sürecinin her aĢamasında, verilen
desteklere yönelik gerekli Ģartların varlığı kontrol edilebilmeli ve bunun için gerekli kontrol
süreçleri yeniden gözden geçirilmelidir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16 BULGU 5: Uygunsuzluk Durumunda, Ġlgili Tarafın KOSGEB Veri Tabanında Derhal Pasif Hale Getirilmesi ve Bu Yolla KOSGEB Desteklerinden Yararlanmasının Yasaklanması Gerekirken Bazı Durumlarda Bu ĠĢlem Yapılmamaktadır KOSGEB Destek Programları Yönetmeliği’ne istinaden verilen desteklere iliĢkin uygunsuzluk tespit edildiğinde KOSGEB Uygunsuzluk Yönergesi hükümlerinin yerine getirilmesi gerekmektedir. Bu yönetmelikte iĢletmeler, giriĢimciler, meslek kuruluĢları ve iĢletici kuruluĢların destekleme mevzuatına, sözleĢme, protokol ve taahhütname hükümleri ile ceza mevzuatına aykırı durumlarının tespiti halinde yapılacak iĢlemler belirlenmiĢtir. Bu yönetmelik gereğince, KOSGEB Veri Tabanına kayıtta, destekleme sürecinde veya sonrasında, KOSGEB birimlerince tespit edilen bir uygunsuzluk varsa, öncelikle Uygunsuzluk Tespit Formu ile durumun tespit edilme iĢlemi gerçekleĢtirilmektedir. Suç unsuru taĢıyan bir durumun varlığının veya giderilmesi mümkün olmayan bir uygunsuzluğun tespit edilmesi halinde derhal; uygunsuzluğun giderilmesinin mümkün olması halinde ise, iĢletmeler, giriĢimciler, meslek kuruluĢları veya iĢletici kuruluĢlara, uygunsuzluğun giderilmesi için 30 günü aĢmayacak Ģekilde verilecek süre sonunda uygunsuzluk iĢlemlerinin baĢlatılması gerekmektedir. Bu durumda; destek sürecinin derhal durdurulması ve ilgili tarafın KOSGEB Veri Tabanında derhal pasif hale getirilmek suretiyle desteklerden yararlanmasının yasaklanması, uyuĢmazlık ve uygunsuzluk sona ermediği müddetçe de yeni destek baĢvurularının kabul edilmemesi gerekmektedir. Ayrıca, yapılmıĢ destek ödemelerinin ödeme tarihinden itibaren iĢleyecek yasal faizi ile birlikte tahsil iĢlemleri de baĢlatılmalı, ödenen desteğin iadesinin sağlanamadığı veya suç unsurunun varlığının tespit edildiği durumlarda ise hukuki iĢlem baĢlatılmalıdır. Uygunsuzluk ve uyuĢmazlığın sona ermesi halinde ise KOSGEB Veri Tabanındaki yasaklılık hali kaldırılabilmektedir. Denetim dönemine ait uygunsuzluk durumlarına ait kayıt ve belgeler ile KOSGEB Hukuk Biriminde iĢleme alınan dosyalara ait belgelerin incelenmesi neticesinde, Uygunsuzluk Yönergesi gereğince yapılması gereken bazı iĢlemlerin yerine getirilmediği görülmüĢtür.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17 Halen uygunsuzluk durumu tespit edilmiĢ ve hukuki süreci baĢlamıĢ olan çok sayıda ilgilinin, destek baĢvuru ve kullanımına engel olabilmek için KOSGEB Veri Tabanında pasif duruma getirilmediği tespit edilmiĢtir. 31.12.2014 tarihi itibariyle uygunsuzluk tespiti yapılarak Hukuk MüĢavirliğine hukuki iĢlem talebi ile gönderilen 38 adet iĢletme halen sistemde aktif olarak yer almakta, dolayısıyla destek baĢvurusu ve destek kullanımına elveriĢli konumlarını sürdürmektedirler. Bu durum, hatalı ve yersiz destek ödemesi açısından son derece riskli bir ortam oluĢturmaktadır. Uygunsuzluk tespiti yapılan ve Uygunsuzluk Yönergesi gereğince pasifleĢtirilmesi gerekirken bu iĢlem yapılmayanların tespit edilerek destek düzeltilmesi gerekmektedir. Mevcut yapıda, uygunsuzluk tespitine rağmen ilgililerin KOSGEB Veri Tabanında pasif hale getirilmemesi bazı durumlarda bir ihmal olarak değil, bilinçli ve zorunlu bir tercih olarak yapılmaktadır. Ġlgili KOSGEB görevlisi uygunsuzluk tespiti karĢında mevzuat gereği pasifleĢtirme iĢlemini yaptığında sistem firma ile ilgili baĢkaca iĢleme izin vermemektedir. Oysa pasifleĢtirme sonrası kurul kararı alınması gereken durumlar olabileceği gibi, geri ödemeye yönelik iĢlemler gibi baĢkaca iĢlemlerin yapılması ihtiyacı da doğabilmektedir. KOSGEB biliĢim sistemindeki yapısal sorun nedeniyle, KOSGEB Veri Tabanında yapılan pasif hale getirilme iĢlemi yalnızca desteklerden yararlanmanın yasaklanması iĢlemi ile sınırlı tutulamamakta, ilgililerin tüm iĢlemlerini sınırlamaktadır. Bu durumda KOSGEB görevlilerince mevzuata aykırı olduğu bilinse de iĢlerin aksamaması amacıyla pasifleĢtirme iĢlemi yapılmamaktadır. Bu durum, Uygunsuzluk Yönergesi hükümlerine aykırı bir sonuç yanında, yasaklanan bir firmaya destek ödeme, yeni destek verme riskini de beraberinde getirmektedir. Bu konudaki bir diğer eksiklik ise, pasifleĢtirilerek gerçekleĢtirilen yasaklama iĢleminin ne Ģartlarda ve zamanda kaldırılacağına iliĢkindir. Bu hususa iliĢkin Uygunsuzluk Yönergesinde ―Uygunsuzluk ve uyuşmazlığın sona ermesi halinde işletmeler, girişimciler, meslek kuruluşu veya işletici kuruluşun KOSGEB Veri Tabanındaki yasaklılığı kaldırılır, başvuruları halinde yeni desteklerden yararlanması sağlanır.‖ hükmü yer almaktadır. Uygunsuzluğa ya da uyuĢmazlığa konu olan olay bazen düzeltilemeyecek nitelikte olabilmektedir. GeçmiĢte yapılan bir iĢlemin sonradan tespiti buna örnek gösterilebilir. Bu durumda uygunsuzluk ve uyuĢmazlığın sona ermesi durumu söz konusu olamayacağından ne
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18 zaman yasaklama iĢleminin kaldırılacağı belirsiz hale gelmekte ve hak kayıplarına neden olma riski söz konusu olabilmektedir. Bazen uygunsuzluğun giderilmesi fiilen imkânsız olan bir durum karĢısında ilgilinin yasaklılığının makul süreyi aĢması, hatta süresiz hale gelmesi söz konusu olabilir. Bu konudaki hukuki boĢluğun destek mevzuatları çerçevesinde ele alınarak düzenlenme ihtiyacı bulunmaktadır. Halen KOSGEB bilgi sisteminde geçmiĢten bu yana pasif hale getirilmiĢ, dolayısıyla KOSGEB desteklerini kullanamayacak ikisi meslek kuruluĢu, 5428’i firma olmak üzere toplam 5430 adet yararlanıcı bulunmaktadır. Kamu idaresi cevabında; ĠĢletmeleri pasif duruma getirme yetkisinin merkez Müdürlüklerinde olduğu, uygunsuzluk tespiti sonrasında pasifleĢtirme iĢleminin ivedi bir Ģekilde yapılması hususunda bulgu gereği yazı yazılacağı belirtilmiĢtir. Sonuç olarak; Kamu idaresi cevabında, uygunsuzluk tespiti sonrasında pasifleĢtirme iĢleminin ivedi bir Ģekilde yapılması hususunda yazı yazılacağı belirtilmiĢ olsa da bu iĢlem bulguda bahsi geçen sorunu giderici nitelikte değildir. ĠĢletmeleri aktif ve pasif hale getirme yetkisinin merkez müdürlüklerine ait olduğu kurum cevabında ifade edilse de, bu sorunun çözümünün sistemsel bir yaklaĢımla ele alınması ve biliĢim sistemi desteği ile çözüme kavuĢturulması gerekmektedir. BULGU 6: GiriĢimcilik Destek Programı Çerçevesinde Verilen Yeni GiriĢimci Desteğinde Destek Mevzuatı Gereğince Yapılması Gereken Önceliklendirmenin Yeterince Yapılmadığı GörülmüĢtür GiriĢimcilik Destek Programı çerçevesinde KOSGEB tarafından gerekli Ģartları sağlayan yeni giriĢimcilere destek verilebilmektedir. Bu destek programının amacı, ekonomik kalkınma ve istihdam sorunlarının çözümünün temel faktörü olan giriĢimciliğin desteklenmesi, yaygınlaĢtırılması ve baĢarılı iĢletmelerin kurulmasını sağlamaktır. Destek baĢvurusu, KOSGEB birimi tarafından bilgi, belge ve Ģekil yönünden değerlendirildikten sonra, giriĢimcinin hazırlamıĢ olduğu iĢ planı Kurula sunulmakta ve Kurulca baĢvuru değerlendirilerek sonuçlandırılmaktadır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19 GiriĢimcilik Destek Programının 10’uncu maddesi gereğince kurulda, bütçe imkânları dikkate alınarak, yenilikçi, yeni teknik ve teknoloji kullanabilecek, katma değeri yüksek veya ihraç edilebilecek ürün veya hizmet üretebilecek iĢletmeler, imalat sektöründe kurulan iĢletmeler ve mesleki ve teknik eğitim mezunu ve mesleki yeterlilik belgesine sahip olanları istihdam eden iĢletmelerin iĢ planları öncelikli olarak değerlendirilmelidir. Benzer hükümler GiriĢimcilik Destek Programı Uygulama Esaslarının 11’inci maddesinde de Ģu Ģekilde yer almaktadır: “(5) Yeni Girişimci Desteği Değerlendirme ve Karar Kurulu, değerlendirmesinde, ekte yer alan Yeni Girişimci Desteği Başvuru Değerlendirme Kriterleri Formundaki hususları dikkate alır. Ayrıca Yeni Girişimci Desteği Değerlendirme ve Karar Kurulu’nda, bütçe imkânları dikkate alınarak, yenilikçi, yeni teknik ve teknoloji kullanabilecek, katma değeri yüksek veya ihraç edilebilecek ürün veya hizmet üretebilecek işletmeler, imalat sektöründe kurulan işletmeler ile mesleki ve teknik eğitim mezunu ve mesleki yeterlilik belgesine sahip olanları istihdam eden işletmelerin başvuruları öncelikli olarak değerlendirilir. (6) Yeni Girişimci Desteği Değerlendirme ve Karar Kurulu, başvuruyu kabul edebilir, reddedebilir veya yeniden değerlendirme yapmak üzere başvuru sahibinden revizyon isteyebilir…‖ Yukarıda belirtilen önceliklendirme kriterleri sayesinde destekten beklenen amaçlar gerçekleĢebilir ve ekonomiye katkı sağlama gücüne sahip iĢletmelerin yaratılmasına destek olunabilir. Kaldı ki KOSGEB, KOBĠ’leri desteklemek açısından son derece sınırlı bütçe imkânlarına sahiptir ve bu durum önceliklendirmeyi zorunlu kılmaktadır. GiriĢimcilik destek baĢvurularına iliĢkin Kurul kararları incelendiğinde, baĢvuruların gerekli önceliklendirme kriterlerine uygun olarak yeterince değerlendirilmediği, Ģekli Ģartları sağlayan giriĢimcilerin neredeyse tamamına destek verildiği anlaĢılmıĢtır. Bu nedenle, katma değeri yüksek olmayan, yenilikçi nitelik taĢımayan, imalat sektöründe faaliyet göstermeyen, ihraç kapasitesine sahip olmayan çok sayıda iĢletmenin de destek kapsamına alındığı görülmektedir. Desteklenen giriĢimcilerden ekonomik hayatını sürdüremeyerek kapananlar incelendiğinde ise bunların büyük çoğunluğunun önceliklendirme kriterleri dikkate alınmadan desteklenen iĢletmeler olduğu görülmüĢtür.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20 GiriĢimcilik destek programı baĢvuruları üzerinden yapılan inceleme neticesinde, destek programı yürürlüğe girdikten bugüne kadar kurullara yapılan destek baĢvurularının 15.141 adedinin desteklenmesine, 480 adedinin ise reddedilmesine karar verilmiĢtir. 2014 yılında ise kurullara yapılan giriĢimci desteği baĢvurusunun 6.616 adedi kabul, 283 adedi ise reddedilmiĢtir. Görüldüğü üzere yeni giriĢimci baĢvurularının sadece %1,7’si reddedilmiĢtir. GiriĢimcilik desteği alanların izleme sonuçları hakkında yapılan çalıĢma sonucunda bu destekten yararlanan 5.251 adet giriĢimcinin 839 tanesinin (%16) kapanmıĢ olduğu anlaĢılmıĢtır. BaĢvurular belirli önceliklendirme kriterleri dikkate alınarak yapılmıĢ olsaydı yeni giriĢimcilerin kapanma oranları bu kadar yüksek bir orana sahip olmazdı. Ancak önceliklendirme kriterlerinin kurul tarafından nasıl uygulanacağına iliĢkin yeterli düzenleme bulunmadığından, kurullar destek baĢvuruları arasında önceliklendirme yapamamaktadır. Bu ihtiyacın giderilmesi için uygulama esaslarında gerekli düzenlemelerin yapılması uygun olacaktır. Kamu idaresi cevabında; Yeni GiriĢimci Desteği Değerlendirme ve Karar Kurullarında, GiriĢimcilik Destek Programı Uygulama Esasları’nın 11'inci maddenin 5'inci fıkrasında yer alan, ―bütçe imkânları dikkate alınarak, yenilikçi, yeni teknik ve teknoloji kullanabilecek, katma değeri yüksek veya ihraç edilebilecek ürün veya hizmet üretebilecek iĢletmeler, imalat sektöründe kurulan iĢletmeler ile mesleki ve teknik eğitim mezunu ve mesleki yeterlilik belgesine sahip olanları istihdam eden iĢletmelerin baĢvuruları öncelikli olarak değerlendirilir‖ hükmü göz önüne alınarak değerlendirmelerin bu minvalde yapılması hususunda Merkez Müdürlüklerine yazı yazılacağı ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak; Kamu idaresi cevabından bulgumuza iĢtirak edildiği anlaĢılmıĢ olsa da, konu ile ilgili gerekli herhangi bir düzenlemenin yapılmadığı, sadece konu ile ilgili ―Merkez Müdürlüklerine yazı yazılacağı‖ ifade edilmiĢtir. KOBĠ’leri desteklemek açısından son derece sınırlı bütçe imkânlarına sahip olan KOSGEB, bulguda belirtilen önceliklendirme kriterleri sayesinde desteklerden beklenen amaçları gerçekleĢebilir ve ekonomiye katkı sağlama gücüne sahip iĢletmelerin yaratılmasına destek olabilir. Bu açıdan, KOSGEB desteklerine yapılan baĢvuruların belirlenen önceliklendirme kriterlerine uygun olarak değerlendirilmesi için gerekli düzenlemelerin yapılması gerekmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 21 BULGU 7: GiriĢimcilik Destek Programı Kapsamında Desteklenen Projelerin Etkin ġekilde Ġzlenebileceği Bir Yapı KurulmamıĢtır KOSGEB tarafından ekonomik kalkınma ve istihdam sorunlarının çözümünün temel faktörü olan giriĢimciliğin desteklenmesi, yaygınlaĢtırılması ve baĢarılı iĢletmelerin kurulmasını sağlamak için GiriĢimcilik Destek Programı uygulanmakta ve bu doğrultuda yeni giriĢimciler desteklenmektedir. Bu desteğin izlenmesine iliĢkin temel düzenleme GiriĢimcilik Destek Programı Uygulama Esaslarının ―İzleme‖ baĢlıklı 16’ncı maddesinde yer almaktadır. Buna göre, desteğin baĢlangıç tarihinden 24 (yirmi dört) ay sonra iĢletme uzmanınca yerinde ziyaret edilerek izlenmekte ve bu izlemeye iliĢkin Yeni GiriĢimci Desteği ĠĢletme Ġzleme Raporu doldurulmaktadır. Görüldüğü üzere izleme, destek süreci içerisinde düzenli olarak yapılan bir faaliyet olarak değil destek süresi bitiminde yapılan bir faaliyet olarak tanımlanmıĢtır. Bu destek kapsamındaki iĢlemlerin incelenmesi neticesinde, izleme faaliyetinin bir kez ve destek süresi sonunda yapılması bu sürecin iĢleyiĢine yeterli katkıyı sunmamaktadır. Destek baĢlangıcından sonraki 2 yıllık süre içerisinde izleme yapılmaması giriĢimcilik desteğinin etkinliğini etkilediği gibi sorunların erken tespit edilmesini de engellemektedir. Örneğin izleme yapılmayan süre içerisinde kapanan, yer değiĢtiren, el değiĢtiren bir firmanın durumu ancak 2 yılsonunda görülebilmektedir. Denetim kapsamındaki bazı hizmet merkezi müdürlüklerinde izleme süresi gelmemiĢ ve destek süreci devam eden giriĢimciler nezdinde yapılan ara izlemede çok sayıda firmanın hukuken kapandığı ve ilgili hizmet merkezinin izleme yapmaması nedeniyle bu durumdan haberdar olmadığı görülmüĢtür. Bu kapsamda, yapılan ara izlemede Ġkitelli Hizmet Merkezi müdürlüğü tarafından destek süreci devam eden 21, Ostim Hizmet Merkezi Müdürlüğü tarafından destek süreci devam eden 4, Boğaziçi Hizmet Merkezi Müdürlüğü tarafından destek süreci devam 8 adet giriĢimcinin iĢletmesini kapattığı, birinin de tasfiye halinde olduğu anlaĢılmıĢtır. Bunun yanında, destek kapsamındaki giriĢimcinin desteğe esas olan hukuki ehliyetini yitirip yitirmediği hususuna destek ödemesi öncesinde de bakılmadığından hatalı iĢlemlere
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 22 sebebiyet verilme riski mevcuttur. Mevcut düzenlemelere göre, desteğin baĢlangıç tarihinden 24 (yirmi dört) ay sonra yapılan izleme etkin olmadığı gibi, GiriĢimcilik Destek Programı Uygulama Esaslarının diğer düzenlemelerine de uygun değildir. Uygulama Esaslarının 29’uncu maddesine göre “(10) Program kapsamında desteklenerek satın alınan makine, teçhizat, donanım, yazılım ve benzeri taşınırların mülkiyeti, İşletme veya İŞGEM İşletici Kuruluş tüzel kişiliğine ait olup, taahhütnamenin evrak kaydına alındığı tarihten itibaren 3 (üç) yıl süresince; satılamaz, başka şahıs, kurum/kuruluşlara hiçbir şekilde kiralanamaz, kullanım hakkı her ne ad ve suretle olursa olsun devredilemez, rehin gösterilemez, ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, tedbiri haciz konulması halinde durum 7 (yedi) gün içinde tüm belgeleriyle birlikte KOSGEB’e yazılı olarak bildirilir. Aksi halde destek miktarı yasal faizi ile birlikte tahsil edilir…‖ hükümlerine yer verilmiĢtir. Bu açık hüküm gereğince KOSGEB tarafından desteklenerek satın alınan makine, teçhizat, donanım, yazılım ve benzeri taĢınırların düzenlemeye uygun olduğunu 3 yıl izleme yükümlülüğü bulunmaktadır. Oysa bu destek programında izleme süresi 3 yıllık bir süreyi değil 2 yıllık bir süreyi içermekte ve bir yıllık süre boĢta kalmaktadır. Bu izlemenin olmadığı süre içinde madde hükmüne aykırı olarak desteklenen firma tarafından makine, teçhizat, donanım, yazılım ve benzeri taĢınırlar satılsa, kiralansa veya devredilse KOSGEB haberdar olamayacaktır. Bu çeliĢki sadece hukuki bir eksiklik değil, giderilmesi gereken idarenin sorumluluk-yetki uyumsuzluğudur. GiriĢimcilik desteği alanların izleme sonuçları hakkında yapılan çalıĢma sonucunda ise bu destekten yararlanan 5251 adet giriĢimcinin 839 tanesinin kapanmıĢ olduğu anlaĢılmıĢtır. Yukarıda açıklanan nedenlerle, giriĢimcilik destek süreci izleme yapısının yeniden gözden geçirilerek daha etkin bir izleme sistemin oluĢturulması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; GiriĢimcilik destek programı mevzuatında yer alan izlemelerin, programın etkinliğinin ölçülmesi amacıyla kurgulanmıĢ olduğu ve bu yönüyle değerlendirilmesi gerektiği belirtilmekle beraber, uygulama esaslarında yer alan düzenlemelerin mevzuat revizyonu çalıĢmalarında dikkate alınacağı ve uygulamadaki farklılıkların giderilmesi amacıyla uygulama birliği sağlayıcı iĢlem tesis edileceği
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 23 belirtilmiĢtir. Sonuç olarak; Her ne kadar bulguda bahsi geçen süre uyumsuzluğu sorununun mevzuat revizyonu çalıĢmalarında dikkate alınacağı, uygulamadaki farklılıkların giderilebilmesini teminen uygulama birliği sağlayıcı iĢlem tesis edileceği belirtilmiĢ olsa da, bu tedbirler bulgu konusu tespitleri gidermede yeterli görülmemiĢtir. GiriĢimcilik destek süreci izleme yapısının bulgudaki tespitler doğrultusunda yeniden gözden geçirilerek daha etkin bir izleme sistemin oluĢturulması gerekmektedir. BULGU 8: KOSGEB tarafından Mesleki Yeterlilik Kurumuna Aktarılan Üyelik Aidatı, Mevzuat Hükümlerine Aykırı Olarak BelirlenmiĢ ve Bu Tutar Üzerinden Ödeme GerçekleĢtirilmiĢtir 5544 sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK) Kanunu’nun ―Kurumun Organları‖ baĢlıklı 5’nci maddesinde; Kurumun Genel Kurul, Yönetim Kurulu ve hizmet birimlerinden oluĢtuğu; ―Genel Kurul‖ baĢlıklı 6’ncı maddesinde ise Genel Kurulun hangi kurum ve kuruluĢların üyelerinden oluĢacağı hüküm altına alınmıĢtır. KOSGEB’den de bir üyenin ―Genel Kurul‖ da temsil edileceği bu maddede belirtilmiĢtir. Kanun’un ―Gelirler‖ baĢlıklı 26’ncı maddesine göre Kurumun gelirleri Ģunlardır: “a) Bu Kanunun 6’ncı maddesinin 1’nci fıkrasında belirtilen kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, işçi ve işveren konfederasyonları ile diğer kuruluşların Genel Kuruldaki her bir temsilcisi için, olağan Genel Kurulun yapıldığı tarihte geçerli olan aylık brüt asgari ücretin yirmi katını geçmemek üzere, miktarı Genel Kurulca belirlenen aidatlar. b) Kurumun Genel Kurula sunulan bütçesinden, bu maddenin (a) bendine göre belirlenen aidatlar düşüldükten sonra kalan kısım üzerinden 6’ncı maddenin 1’nci fıkrasında belirtilen her bir Bakanlık ile kamu kurum ve kuruluşu için eşit miktarda belirlenen aidatlar. …” Madde metninden de anlaĢılacağı üzere, KOSGEB’in de dâhil olduğu bakanlık, kurum ve kuruluĢlar için Kanun’un 26’ncı maddesinin (b) bendinde belirtilen üyelik aidatları; Genel Kurula sunulan bütçeden Kanun’un 26’ncı maddesinin (a) bendi gereği 22 üye için belirlenen
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 24 aidatlar düĢüldükten sonra kalan kısım üzerinden eĢit miktarda belirlenmektedir. MYK Strateji BaĢkanlığından alınan bilgiye göre; Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluĢları, iĢçi ve iĢveren konfederasyonları ile diğer kuruluĢların (22 Üye) 2014 yılı toplam aidat miktarı MYK’ca 449.460,00 TL belirlenmiĢtir. 2014 MYK bütçesi olarak belirlenen 11.448.000,00 TL’nin Kanun’un 22’nci maddesinin (a) bendi gereği 22 üye için belirlenen aidatlar düĢüldükten sonra kalan kısım olan (11.448.000,00 TL - 449.460,00 TL) 10.998.540,00 TL’sinin (10.998.540,00/17) 646.972,00 TL olarak Kanun’un 6’ncı maddesinde sayılan 17 kamu kurum ve kuruluĢ ile bakanlığın her birinin ödemesi gereken aidat olarak belirlenmiĢtir. Ancak Maliye Bakanlığı bütçe hazırlama aĢamasında ödenecek aidat tutarının 560.000,00 TL olmasına karar vermiĢ ve bu tutar üzerinden aidat ödemesi yapılmıĢtır. Kanun’un ―Bütçe‖ baĢlıklı 28’inci maddesinin 1’inci fıkrasında ―Kurumun gelirlerinin giderlerini karşılaması esastır. Kurum gelirleri bir bankada açılacak hesapta tutulur. Bu gelirlerden hesap yılı sonuna kadar harcanmayan paralar Maliye Bakanlığına bildirildikten sonra Kurumun ertesi yıl gelir hesabına aktarılır ve takip eden Genel Kurul üyelik aidatları gelir fazlası dikkate alınarak belirlenir.‖ denilerek üyelik aidatlarının hesabında izlenecek usul belirlenmiĢtir. Buna göre, 2014 yılı MYK üyelik aidatları belirlenirken 2012 hesap yılında harcanmayıp -Maliye Bakanlığına bildirildikten sonra- Kurumun ertesi yıl gelir hesabına aktarılan paraların takip eden MYK Genel Kurulunda gelir fazlası olarak dikkate alınması gerekmektedir. Ancak 31.10.2013 tarihli MYK Genel Kurul toplantısında gelir fazlasının dikkate alınıp alınmadığına iliĢkin bir açıklama bulunmamaktadır. 2012 yılı Kurum kesin mizanında 102 Banka Hesabı borç bakiyesi 5.367.576,15 TL’dir. MYK Genel Kurulunda, üyelik aidatı belirlenirken; 2012 yılsonu itibariyle harcanamayıp gelir fazlası olarak ertesi yılın gelir hesabına aktarılması gereken 5.367.576,15 TL’nin dikkate alınması gerekmekteydi. 2014 yılında yukarıda belirtilen açıklamalar ıĢığında 2012 yılından devreden gelirler (harcanamayan paralar) dikkate alınarak üyelik aidatı belirlense idi tahsil edilecek aidat aĢağıdaki gibi olacaktı:
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 25
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 26
8. EKLER
Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları
KOSGEB BĠLANÇO TABLOSU
AKTĠF HESAPLAR 2014 PASĠF HESAPLAR 2014
1 DÖNEN VARLIKLAR 159.615.762,21 3 KISA VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR 10.706.432,32
10 HAZIR DEĞERLER 120.318.011,31 32 FAALĠYET BORÇLARI 2.826.205,29
102 BANKALAR 118.430.027,51 320 BÜTÇE EMANETLERĠ HESABI 2.815.357,53
103 VERĠLEN ÇEKLER VE GÖNDERME EMĠRLERĠ HESABI (-) 0,00 329 DĠĞER ÇEġĠTLĠ BORÇLAR HESABI 10.847,76
104 PROJE ÖZEL HESABI 1.857.409,80 33 EMANET YABANCI KAYNAKLAR 7.604.892,57
105 DÖVĠZ HESABI 28.351,83 330 ALINAN DEPOZĠTO VE TEMĠNATLAR HESABI 240.010,78
106 DÖVĠZ GÖNDERME EMĠRLERĠ HESABI (-) 0,00 333 EMANETLER HESABI 7.364.881,79
108 DĠĞER HAZIR DEĞERLER 2.222,17 34 ALINAN AVANSLAR 69.306,31
12 FAALĠYET ALACAKLARI 1.960.560,43 340 ALINAN SĠPARĠġ AVANSLARI HESABI 69.306,31
120 GELĠRLERDEN ALACAKLAR HESABI 0,00 36 ÖDENECEK DĠĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 206.028,15
121 GELĠRLERDEN TAKĠPLĠ ALACAKLAR HESABI 1.852.116,52 360 ÖDENECEK VERGĠ VE FONLAR HESABI 0,00
126 VERĠLEN DEPOZĠTO VE TEMĠNATLAR 108.443,91 361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLĠK KESĠNTĠLERĠ HESABI 203.475,37
13 KURUM ALACAKLARI 22.906.617,43 362 FONLAR VEYA DĠĞER K.ĠDARELERĠ ADINA YAP.TAHSĠLAT H 2.552,78
132 KURUMCA VERĠLEN BORÇLARDAN ALACAKLAR HESABI 22.890.093,66 39 DĠĞER KISA VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR HESABI 0,00
137 TAKĠPTEKĠ KURUM ALACAKLARI HESABI 2.266.819,27 391 HESAPLANAN KATMA DEGER VERGĠSĠ HESABI 0,00
138 TAKĠPTEKĠ KURUM ALACAKLARI KARġILIĞI HESABI (-) -2.266.859,27
139 DĠĞER KURUM ALACAKLARI HESABI 16.563,77 5 ÖZ KAYNAKLAR 434.690.269,59
14 DĠĞER ALACAKLAR 5.827.403,34 50 NET DEĞER 427.172.409,42
140 KĠġĠLERDEN ALACAKLAR HESABI 5.827.403,34 500 NET DEĞER HESABI 427.172.409,42
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 27
15 STOKLAR 437.362,23 51 DEĞER HAREKETLERĠ 0,00
150 ĠLK MADDE VE MALZEME HESABI 437.362,23 510 NAKĠT HAREKETLERĠ 0,00
16 ÖN ÖDEMELER 3.235.578,51 511 MUHASEBE BĠRĠMLERĠ ARASI ĠġLEMLER HESABI 0,00
160 Ġġ AVANS VE KREDĠLERĠ HESABI 0,00 519 DEĞER HAREKETLERĠ SONUÇ HESABI 0,00
161 PERSONEL AVANSLARI HESABI 0,00 57 GEÇMĠġ YILLAR OLUMLU FAALĠYET SONUÇLARI 476.497.884,87
162 BÜTÇE DIġI AVANS VE KREDĠLER HESABI 3.235.578,51 570 GEÇMĠġ YILLAR OLUMLU FAALĠYET SONUÇLARI HESABI 476.497.884,87
19 DĠĞER DÖNEN VARLIKLAR 4.930.228,96 58 GEÇMĠġ YILAR OIUMSUZ FAALĠYET SONUÇLARI -554.774.627,87
190 DEVREDEN KATMA DEĞER VERGĠSĠ HESABI 4.930.228,96 580 GEÇMĠġ YILLAR OLUMSUZ FAALĠYET SONUÇLARI HESABI (-) -554.774.627,87
191 ĠNDĠRĠLECEK KDV HESABI 0,00 59 DÖNEM FAALĠYET SONUÇLARI 85.794.603,17
590 DÖNEM OLUMLU FAALĠYET SONUÇLARI HESABI 382.592.571,03
2 DURAN VARLIKLAR 285.780.939,70 591 DÖNEM OLUMSUZ FAALĠYET SONUÇLARI HESABI(-) -296.797.967,86
23 KURUM ALACAKLARI 32.994.953,47
232 KURUMCA VERĠLEN BORÇLARDAN ALACAKLAR HESABI 32.499.096,27
239 DĠĞER KURUM ALACAKLARI HESABI 495.857,20
24 MALĠ DURAN VARLIKLAR 167.763.480,80
240 MALĠ KURULUġLARA YATIRILAN SERMAYE HESABI 167.263.480,80
241 MAL VE HĠZMET ÜRETEN KURULUġ.YATIRILAN SERMAYELER 500.000,00
247 SERMAYE TAAHHÜTLERĠ HESABI (-) 0,00
25 MADDĠ DURAN VARLIKLAR 84.202.702,84
250 ARAZĠ VE ARSALAR HESABI 16.198.301,80
252 BĠNALAR HESABI 57.245.186,40
253 TESĠS, MAKĠNE VE CĠHAZLAR 13.656.973,75
254 TAġITLAR HESABI 1.333.127,63
255 DEMĠRBAġLAR HESABI 14.223.142,78
257 BĠRĠKMĠġ AMORTĠSMANLAR HESABI ( - ) -29.102.735,96
258 YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR HESABI 10.648.706,44
26 MADDĠ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 819.802,59
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 28
260 HAKLAR HESABI 1.961.141,41
264 ÖZEL MALĠYETLER HESABI 7.729.514,67
268 BĠRĠKMĠġ AMORTĠSMANLAR HESABI (-) -8.870.853,49
29 DĠĞER DURAN VARLIKLAR 0,00
294 ELDEN ÇIKARILACAK STOKLAR VE MADDĠ DURAN VARLIKLAR 56.375,96
299 BĠRĠKMĠġ AMORTĠSMANLAR HESABI (-) -56.375,96
AKTĠF TOPLAMI 445.396.701,91 PASĠF TOPLAMI 445.396.701,91
Bilanço Dipnotları
900 GÖNDERĠLECEK BÜTÇE ÖDENEKLERĠ HESABI 0,00
901 BÜTÇE ÖDENEKLERĠ HESABI 0,00
902 BÜTÇE ÖDENEK HAREKETLERĠ HESABI 0,00
903 KULLANILACAK ÖDENEKLER HESABI 0,00
904 ÖDENEKLER HESABI 0,00
905 ÖDENEKLĠ GĠDERLER HESABI 0,00
910 TEMĠNAT MEKTUPLARI HESABI 82.648.635,20
911 TEMĠNAT MEKTUPLARI EMANETLERĠ HESABI 82.648.635,20
920 GĠDER TAAHHÜTLERĠ HESABI 1.379.869,68
921 GĠDER TAAHHÜTLERĠ KARġILIĞI HESABI 1.379.869,68
948 BAġKA BĠRĠMLER ADINA ĠZLENEN ALACAKLAR HESABI 1.838.891,03
949 BAġKA BĠRĠMLER ADINA ĠZLENEN ALACAK EMANETLERĠ HESABI 1.838.891,03
980 ĠZLEMEYE TABĠ VARLIKLAR HESABI 29.926.738,48
981 ĠZLEMEYE TABĠ VARLIK KARġILIKLARI HESABI 29.926.738,48
KOSGEB FAALĠYET SONUÇLARI TABLOSU
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 29
Ekonomik
Kodlar GĠDERĠN TÜRÜ 2014 Ekonomik
Kodlar GELĠRĠN TÜRÜ 2014
630 GĠDERLER HESABI 459.583.601,17 600 GELĠRLER HESABI 545.378.204,34
630 1 Personel Giderleri 75.635.924,66 600 03 TeĢebbüs Ve Mülkiyet Gelirleri 2.059.497,15
630 2 Sosyal Güvenlik Kur. Devlet Prim Gid 6.975.334,44 600 04 Alınan BağıĢ Ve Yardımlar Ġle Özel Gelirler 476.581.974,41
630 3 Mal Ve Hizmet Alım Giderleri 43.294.901,29 600 05 Diğer Gelirler 60.960.524,09
630 5 Cari Transferler 325.658.597,69 600 11 Değer Ve Miktar DeğiĢimleri Gelirleri 316.199,55
630 11 Değer Ve Miktar DeğiĢimleri Giderleri 420.828,99 600 15 Konusu Kalmayan KarĢılık Gelirleri 5.460.009,14
630 12 Gelirlerin Red Ve Ġade. Kaynaklanan Giderler 133.167,50
630 13 Amortisman Giderleri 4.910.468,78
630 14 Ġlk Madde Ve Malzeme Giderleri 926.046,78
630 15 KarĢılık Giderleri 805.867,88
630 20 Silinen Alacaklardan Kaynaklanan Giderler 18.661,36
630 30 Proje Kapsamında Yapılan Cari Giderler 509.654,12
630 99 Diğer Giderler 294.147,68
GĠDERLER TOPLAMI : 459.583.601,17 GELĠR TOPLAMI 545.378.204,34
GĠDERLER TOPLAMI (A) 459.583.601,17
GELĠRLER TOPLAMI (B) 545.378.204,34
ĠNDĠRĠM ;ĠADE;ĠSKONTO TOPLAMI (C) 0,00
NET GELĠR (D= B- C) 545.378.204,34
FAALĠYET SONUCU (D – A) 85.794.603,17
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 30 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLĠ ĠġLETMELERĠ GELĠġTĠRME VE DESTEKLEME ĠDARESĠ BAġKANLIĞI (KOSGEB) 2014 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU
ĠÇĠNDEKĠLER
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 32
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 33 varılmıĢtır. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve Ġdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına iliĢkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmıĢ olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtay’a sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine iliĢkin sistemlerin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine iliĢkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları ve SayıĢtay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 34 performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleĢtirilmesi ve yaygınlaĢtırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluĢturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleĢtirilmiĢtir. Bu çerçevede, KOSGEB’in yayımladığı 2011-2015 dönemine ait Stratejik Plan, 2014 yılı Performans Programı ve 2014 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 35 5. GENEL DEĞERLENDĠRME 2014 yılı performans denetimi kapsamında KOSGEB’in yayımladığı 2011–2015 dönemine ait Stratejik Plan, 2014 yılı Performans Programı ve 2014 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiĢtir. Denetim yukarıda sayılan üç belge üzerinden kamu idaresinin raporlama gerekliliklerine uyumunun değerlendirilmesi, bu belgelerde sunulan performans bilgisinin değerlendirilmesi ve performans bilgisinin üretilmesi için kullanılan veri kayıt sistemlerinin değerlendirilmesi yoluyla gerçekleĢtirilmiĢtir. Bu değerlendirmeler için kullanılan kriterler aĢağıdaki tabloda görülmektedir: Tablo 1: Performans Denetimi Kriterleri Stratejik Plan KOSGEB 2011–2015 Stratejik Planında 4 stratejik amaç belirlenmiĢtir. Bu 4 amaca Denetim kriteri Tanım Mevcudiyet Denetlenen idarenin, yasal düzenlemelere göre ilgili dokümanları hazırlaması Zamanlılık Performans bilgisinin yasal süre içinde raporlanması Sunum Performans bilgisinin düzenleyici esaslara uygun Ģekilde raporlanması Ġlgililik Amaç, hedef, gösterge ve faaliyetler arasında mantıksal bağlantı olması Ölçülebilirlik Performans programlarındaki hedeflerin, göstergeler ile ölçülebilir olması Ġyi tanımlanma Hedeflerin ve göstergelerin açık ve net bir tanımının olması Tutarlılık Hedeflerin (göstergeler dâhil), denetlenen idarenin planlama ve raporlama dokümanlarında tutarlı olarak kullanılması Doğrulanabilirlik Raporlanan performans bilgisinin kaynağına kadar izlenebiliyor olması Geçerlilik/ Ġkna edicilik Planlanan ve raporlanan performans arasındaki her tür sapmanın denetlenen idare tarafından ele alınıyor olması ve sapmayı açıklayan nedenlerin inandırıcı ve ikna edici olması Güvenilirlik Veri kayıt sistemlerinin gerçekleĢmeleri tam ve doğru Ģekilde ölçerek faaliyet raporunda güvenilir veri sunuyor olması
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 36 ulaĢmak için de 13 stratejik hedef, stratejik hedeflerin ölçülebilmesi için de 51 adet performans göstergesi belirlenmiĢtir. KOSGEB 2011–2015 Stratejik Planı ile ilgili olarak Tablo1’deki kriterlerden mevcudiyet, zamanlılık, sunum, ilgililik, ölçülebilirlik ve iyi tanımlama kriterleri açısından yapılan değerlendirmede: Stratejik Planın yasal süresi içinde düzenleyici esaslara uygun Ģekilde hazırlandığı ve raporlandığı, Stratejik Planda yer alan stratejik hedeflerin belirlenen amaçlarla, performans göstergelerinin de belirlenen stratejik hedeflerle ilgili olduğu, performans göstergesinin tamamı için ölçülebilir ifadeler ve ölçmeye imkân verecek sayı, tarih, oran vb. belirlendiği, hedeflerin iyi tanımlandığı kanaatine varılmıĢtır. Performans Programı KOSGEB 2014 Yılı Performans Programında 15 performans hedefi, bu hedeflerin ölçülmesi için de 48 performans göstergesi belirlenmiĢtir. KOSGEB 2014 Yılı Performans Programı ile ilgili olarak Tablo1’deki kriterlerden mevcudiyet, zamanlılık, sunum, ilgililik, ölçülebilirlik ve iyi tanımlanma kriterleri açısından değerlendirilmiĢtir. 2014 Yılı Performans Programın mevzuatta öngörülen sürede hazırlanıp kamuoyuna açıklandığı tespit edilmiĢtir. Performans Programının Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik ve Performans Programı Hazırlama Rehberinde ortaya konan genel yapı, süreç ve temel ilkelere aĢağıdaki hususlar hariç uygun hazırlandığı görülmüĢtür. Performans Programının ―I-Genel Bilgiler E-Ġnsan Kaynakları‖ bölümünde yeterli ve ayrıntılı bilgiye yer verilmediği, Performans Programının ―II-Performans Bilgileri C- Performans Hedef ve Göstergeleri ile Faaliyetler‖ bölümünde yer alan Performans Hedefi Tablolarının bazılarında açıklama bölümüne yer verilmediği, Performans Hedefi Tablosunun (Tablo1) ardından Rehber uyarınca eklenmesi gereken ve ayrıntılı bilgileri içeren metin kısmının bulunmadığı, Faaliyet Maliyetleri Tablosundaki (Tablo 2) açıklamalar kısmının boĢ bırakıldığı tespit edilmiĢtir. Performans Programı Hazırlama Rehberine göre kamu idarelerinin performans hedefleri ya çıktılara ya da sonuçlara odaklı olmalıdır. Ġdarenin belirlediği 15 performans
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 37 hedefinin bir tanesi hariç çıktı/sonuç odaklı olduğu tespit edilmiĢtir. Performans Programında yer alan performans göstergelerinin tamamının performans hedefiyle ilgili olduğu ve ölçülebilir olduğu görülmüĢtür. Ancak önceki yıllarda Stratejik Plan ve Performans Programlarında yer alan üç göstergenin Performans Programına alınmadığı, bu durumun da performans hedeflerine ulaĢılıp ulaĢılmadığının ölçülebilmesini ve geçmiĢ dönemlerin göstergeleriyle karĢılaĢtırma yapılabilmesini zorlaĢtırdığı anlaĢılmıĢtır. Ayrıca 2014 Mali Yılı Performans Programında yer alan 47 performans göstergesinden üç tanesinin iyi tanımlanmamıĢ olduğu sonucuna varılmıĢtır. Bir performans göstergesinde ise BaĢkanlığın yasal olarak görevi olmayan bir faaliyeti yürüttüğü ve bu faaliyeti gösterge tanımına eklediği tespit edilmiĢtir. Faaliyet Raporu KOSGEB 2014 Yılı Faaliyet Raporu ile ilgili olarak Tablo1’deki kriterlerden mevcudiyet, zamanlılık, sunum, tutarlılık, doğrulanabilirlik, geçerlilik/ikna edicilik kriterleri açısından değerlendirilmiĢtir. 2014 Yılı KOSGEB Faaliyet Raporunun mevzuatta öngörülen sürede hazırlanıp kamuoyuna açıklandığı tespit edilmiĢtir. Faaliyet Raporunun Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik’te ortaya konan genel yapı, süreç ve temel ilkelere aĢağıdaki hususlar hariç uygun hazırlandığı görülmüĢtür. Faaliyet Raporunun ―Genel Bilgiler‖ ve ―Mali Bilgiler‖ bölümünde yeterli ve ayrıntılı bilgiye yer verilmediği, Birim Faaliyet Raporlarının hazırlanmadığı tespit edilmiĢtir. Stratejik plan ve performans programı değerlendirmesi sonucu ilgili ve ölçülebilir olduğu kanaatine varılan hedef, performans hedefi ve göstergeler tutarlılık kriteri açısından değerlendirilmiĢ ve Faaliyet Raporunda yer alan göstergelerden biri hariç tamamının tutarlı olduğu görülmüĢtür.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 38 Faaliyet Raporunun ―4.3. KOSGEB’in hizmet ve faaliyetlerini hedef kitleye tanıtmak‖ hedefi altında bulunan ―4.3.4 Hedef kitlenin memnuniyet oranı (%)‖ ve ―4.3.6 Gelen Ģikâyetlerin çözülme oranı (%)‖ göstergelerinin kurumun veri kayıt sisteminden çıkarılmasının mümkün olmadığı, mesleki yargının ön plana çıktığı sübjektif değerlendirmelerle oluĢturulduğu, bu iki gösterge dıĢındaki tüm göstergelerin doğrulanabilir olduğu belirlenmiĢtir. Faaliyet Raporunda performans hedef ve göstergelerinde meydana gelen sapmaların nedenlerine yer verilmemiĢtir. Bu durum planlanan ve gerçekleĢen performans arasındaki veya hedefe iliĢkin bütçedeki sapmanın nedenlerinin inandırıcı ve geçerli olup olmadığını değerlendirmeyi imkânsız hale getirmiĢtir. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi ve Değerlendirilmesi Faaliyet sonuçlarının ölçülmesi kurumların performans bilgisini üreten veri kayıt sistemlerinin değerlendirilmesi yoluyla yapılmaktadır. Sistem denetimini içeren bu değerlendirmenin hedefi, kamu idarelerinin raporlanan verilerde önemli bir hata olması riskini azaltmak üzere yeterli kontrol sistemleri kullanıp kullanmadığını belirlemektir. KOSGEB Performans bilgisi üreten veri kayıt sistemlerinin değerlendirilmesi sonucunda; kamuoyu ilgisinin yüksek olduğu ve bütçe tutarı olarak da anlamlı bir büyüklüğe sahip olduğu düĢünülen aĢağıdaki 7 performans hedefini etkileyen 13 performans göstergesinin izlendiği veri kayıt sisteminin önemli veri kayıt sistemi olarak seçilmesine karar verilmiĢtir: 1.1 Desteklerin kullanımını yaygınlaĢtırmak ve etkinliğini arttırmak. 1.1.1 KOSGEB desteklerinden yararlanan iĢletme sayısında bir önceki yıla göre artıĢ oranı (%/yıl) 1.1.2 Kullandırılan toplam destek miktarının bir önceki yıla göre artıĢ oranı (%/yıl) 1.2 KOBĠ’lerde proje kültürünü geliĢtirmek. 1.2.1 Hedef kitle tarafından sunulan proje sayısı (adet/yıl) 1.3 KOBĠ’lerin birlikte çalıĢma kültürünü geliĢtirerek güçlerini artırmak. 1.3.1 Birlikte çalıĢmayı amaçlayan proje baĢvuru sayısı (adet/yıl)
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 39 2.1 ARGE ve inovasyon konusunda farkındalığı artırmak ve bu alandaki desteklerin yaygınlaĢtırılmasını sağlamak. 2.1.1 ARGE, Ġnovasyon Destek Programı kapsamında desteklenen iĢletme sayısı (adet/yıl) 2.1.2 Kullandırılan destek miktarının bir önceki yıla göre artıĢ oranı (%) 2.1.3 Desteklenen ARGE personeli sayısı (adet/yıl) 2.2 ARGE ve inovasyon faaliyetlerinin ekonomik faydaya dönüĢmesini sağlamak. 2.2.1 Endüstriyel Uygulama Destek Programı kapsamında desteklenen proje sayısı (adet/yıl) 2.2.2 Endüstriyel Uygulama Destek Programı kapsamında kullandırılan destek miktarının bir önceki yıla göre artıĢ (%/yıl ) 2.2.3 Endüstriyel Uygulama Destek Programı kapsamında desteklenen personel sayısı (adet/yıl) 3.2 Plana dayalı iĢ kurma alıĢkanlığı kazandırmak ve kurulan yeni iĢletmelerin baĢarı Ģanslarını artırmak. 3.2.3 Yeni giriĢimci desteğinden yararlanan iĢletme sayısı (adet/yıl) 3.2.7 Kullandırılan giriĢimcilik desteği miktarının bir önceki yıla göre artıĢ (%/yıl) 3.3 Kadın giriĢimciliği geliĢtirmek. 3.3.1 Yeni GiriĢimci desteğinden faydalanan kadın giriĢimci sayısı (adet/yıl) Seçilen veri kayıt sisteminin; üretilen performans bilgisinin gerçekleĢmelerini doğru ve tam olarak yansıttığı, göstergenin tanımına dayalı olarak gerçekleĢmelerle ilgili olmayan hususları içermediği, dahil edilmesi gereken herhangi bir hususu dıĢarıda bırakmadığı görülmüĢ olup, hedef ve gösterge açısından performansın ölçülmesi ve raporlanması amacına uygun olduğu kanaatine varılmıĢtır. KOSGEB’in 2011-2015 Stratejik Planı, 2014 Mali Yılı Performans Programı ve 2014 Yılı Faaliyet Raporunda tespit edilen eksikliklerin sonraki yıllarda tekrarlanmaması için denetim bulguları aĢağıda ortaya konulmuĢtur. KOSGEB’in hazırlayacağı stratejik yönetim unsurlarını, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun ―Stratejik Planlama ve Performans Esaslı Bütçeleme‖ baĢlıklı 9’uncu maddesi, Kamu Ġdarelerinde Stratejik
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 40 Planlamaya ĠliĢkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik, Kalkınma Bakanlığınca hazırlanan Kamu Ġdareleri Ġçin Stratejik Planlama Kılavuzu, Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik ve Performans Programı Hazırlama Rehberi hükümleri ve bulgular çerçevesinde yeniden gözden geçirmelidir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 41 6. DENETĠM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiĢtir. B. Performans Programının Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 1: Performans Programının “I-Genel Bilgiler E-Ġnsan Kaynakları” Bölümünde Yeterli ve Ayrıntılı Bilgiye Yer VerilmemiĢtir Performans Programı Hazırlama Rehberi uyarınca hazırlanacak performans programının ―I-Genel Bilgiler E-Ġnsan Kaynakları‖ bölümünde, idarenin mevcut insan kaynakları, istihdam Ģekli, hizmet sınıfları, kadro unvanları, istihdam politikası ve benzeri bilgilere yer verilmesi gerekmektedir. Ayrıca program dönemindeki insan kaynakları ihtiyacı ve bunun karĢılanmasına yönelik izlenecek politikalar açıklanmalı ve insan kaynaklarına iliĢkin bilgiler tablolaĢtırılarak programa eklenmelidir. Ancak KOSGEB 2014 Yılı Performans Programında insan kaynakları istihdam Ģekli, hizmet sınıfları ve istihdam politikasına yer verilmemiĢtir. Ayrıca, insan kaynağı ihtiyacı ve bunun karĢılanması amacıyla uygulanacak politikalar açıklanmamıĢtır. Bu bölümün sayılan bilgileri içerecek Ģekilde hazırlanması uygun olacaktır. Kamu idaresi cevabında: Bulgu doğrultusunda bundan sonraki çalıĢmalarda insan kaynakları istihdam Ģekli, hizmet sınıfları ve istihdam politikası ile insan kaynağı ihtiyacı ve bunu karĢılanması amacıyla uygulanacak politikalara yer verileceği belirtilmiĢtir. Sonuç olarak: Kamu idaresi cevabında bulgumuza iĢtirak edildiğini ve bundan sonraki çalıĢmalarda dikkat edileceğini belirtmiĢ olup, konu gelecek yıl denetimlerinde izlenecektir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 42 BULGU 2: Performans Hedefi Tablolarının Bazılarında Açıklama Bölümüne Yer VerilmemiĢtir Performans Programı Hazırlanma Rehberine göre, performans hedefi tablosundaki açıklama kısmında söz konusu hedeflerin belirlenme amaçlarına ve performans hedefinin gerekçelerine kısaca değinileceği belirtilmiĢtir. Ancak KOSGEB 2014 Yılı Performans Programının ―II-Performans Bilgileri C- Performans Hedef ve Göstergeleri ile Faaliyetler‖ bölümünde yer alan Performans Hedefi Tablolarının bazılarında açıklama bölümüne yer verilmemiĢtir Performans Hedefi Tablosunun açıklama kısmında söz konusu hedeflerin belirlenme amaçlarına ve performans hedefinin gerekçelerine kısaca değinilmesi uygun olacaktır. Kamu idaresi cevabında: Performans hedefi tablolarında belirtilen bulgu doğrultusunda açıklama bölümüne yer verileceği belirtilmiĢtir. Sonuç olarak: Kamu idaresi cevabında bulgumuza iĢtirak edildiğini ve bundan sonraki çalıĢmalarda dikkat edileceğini belirtmiĢ olup, konu gelecek yıl denetimlerinde izlenecektir. BULGU 3: Performans Hedefi Tablosunun Ardından Rehber Uyarınca Eklenmesi Gereken Ayrıntılı Bilgilere Yer VerilmemiĢtir Performans Programı Hazırlama Rehberine göre, Performans Hedefi Tablosuna (Tablo1) yer verildikten sonra: — Program döneminde ilgili performans hedefinin belirlenmesinin nedenleri ile belirlenen performans hedefinin temel politika ve öncelikler ile iliĢkisi, — Performans hedeflerine ulaĢılıp ulaĢılamadığını değerlendirmek üzere belirlenen performans göstergeleri ile bu göstergelerin belirlenmesinin nedenleri, — Performans hedeflerine ulaĢmak için yürütülecek faaliyetler hakkında detaylı ve
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 43 açıklayıcı bilgiler, — Faaliyetlerin kaynak ihtiyacının nasıl tespit edildiği gibi hususlar ile açıklanmasında yarar görülen diğer hususlara yer verilmelidir. Ancak KOSGEB 2014 Yılı Performans Programında, Performans Hedefi Tablosunun (Tablo1) ardından Rehber uyarınca eklenmesi gereken ve ayrıntılı bilgileri içeren metin kısmın bulunmadığı görülmüĢtür. Performans Hedefi Tablosunun ardından performans hedefinin belirlenmesinin nedenleri ile belirlenen performans hedefinin temel politika ve öncelikler ile iliĢkisi, performans göstergelerinin belirlenmesinin nedenleri, performans hedeflerine ulaĢmak için yürütülecek faaliyetler hakkında detaylı ve açıklayıcı bilgiler, faaliyetlerin kaynak ihtiyacının nasıl tespit edildiği gibi hususlar ile açıklanmasında yarar görülen diğer hususlar performans programının metin kısmında yer almalıdır. Kamu idaresi cevabında: Bulgu doğrultusunda bundan sonraki çalıĢmalarda açıklama bölümünde gerekli detaylara yer verileceği belirtilmiĢtir. Sonuç olarak: Kamu idaresi cevabında bulgumuza iĢtirak edildiğini ve bundan sonraki çalıĢmalarda dikkat edileceğini belirtmiĢ olup, konu gelecek yıl denetimlerinde izlenecektir. BULGU 4: Faaliyet Maliyetleri Tablosundaki Açıklamalar Kısmı BoĢ BırakılmıĢtır Performans Programı Hazırlama Rehberine göre Faaliyet Maliyetleri Tablosundaki açıklama bölümünde ilgili faaliyetlerin kapsamı, gerekçesi ve önemine iliĢkin bilgiler ve faaliyet maliyetinin hesaplanmasına iliĢkin hususlara yer verilmesi gerekmektedir. Ancak KOSGEB 2014 Yılı Performans Programında Faaliyet Maliyetleri Tablosundaki (Tablo 2) açıklamalar kısmının boĢ bırakıldığı görülmüĢtür. Faaliyet Maliyetleri Tablosunun açıklama bölümünün rehbere uygun olarak hazırlanması gerekmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 44 Kamu idaresi cevabında: Bulgu doğrultusunda bundan sonraki çalıĢmalarda açıklama bölümünde gerekli detaylara yer verileceği belirtilmiĢtir. Sonuç olarak: Kamu idaresi cevabında bulgumuza iĢtirak edildiğini ve bundan sonraki çalıĢmalarda dikkat edileceğini belirtmiĢ olup, konu gelecek yıl denetimlerinde izlenecektir. BULGU 5: Çıktı - Sonuç Odaklı Olmayan Performans Hedefi BelirlenmiĢtir Kamu Ġdarelerinde Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik ve Performans Programı Hazırlama Rehberinde performans hedeflerinin, çıktı-sonuç odaklı olması gerektiği ifade edilmiĢtir. Performans Programı Hazırlama Rehberinde çıktı; idare tarafından üretilen nihai ürün veya hizmetler, sonuç; idarenin sunduğu ürün ve hizmetlerin, bireyler ve toplum üzerinde meydana getirdiği etkiler olarak tanımlanmıĢtır. KOSGEB Stratejik Planında yer almayan ancak 2014 Yılı KOSGEB Performans Programına eklenen ―KOBİ ve Girişimcilik Ödülleri organizasyonunun gerçekleştirilerek, başarılı işletme ve girişimcilerin ödüllendirilmesi‖ performans hedefinin faaliyet odaklı belirlendiği, çıktı ya da sonuç odaklı olmadığı görülmüĢtür. Bu performans hedefi çıktı ya da sonuç odaklı olmadığı için ilgililik değerlendirilmesi yapılmamıĢtır. Kamu idaresi cevabında: 2014 Yılı Performans Programında 15 adet performans hedefinden bir performans hedefinin çıktı-sonuç odaklı olmayacak Ģekilde belirlendiği ancak bundan sonraki çalıĢmalarda performans hedeflerinin çıktı-sonuç odaklı olarak belirlenmesi hususunda gerekli hassasiyetin gösterileceği ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak: Kamu idaresi cevabında bulgumuza iĢtirak edildiğini ve bundan sonraki çalıĢmalarda dikkat edileceğini belirtmiĢ olup, konu gelecek yıl denetimlerinde izlenecektir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 45 BULGU 6: Önceki Yıllarda Stratejik Plan ve Performans Programlarında Yer Alan Üç Gösterge 2014 KOSGEB Performans Programından ÇıkarılmıĢtır Performans Programı Hazırlama Rehberinde; performans göstergelerinin, performans hedeflerine ulaĢılıp ulaĢılmadığını ölçebilmesi ve geçmiĢ dönemlerin göstergeleriyle karĢılaĢtırılabilir olması gerektiği ifade edilmiĢtir. KOSGEB Stratejik Planında yer almasına rağmen 2014 Yılı Performans Programına alınmayan 8 gösterge bulunmaktadır. Performans Programına alınmayan bu 8 göstergenin 5 tanesinin önceki dönemlerde tamamlanmasından dolayı programda yer almamıĢtır. Ancak diğer 3 gösterge, Stratejik Planda 2014 yılına iliĢkin hedef konmasına rağmen ve açıklanabilir bir gerekçe olmaksızın 2014 Yılı Performans Programına alınmamıĢtır. Bu üç performans göstergesinin Performans Programına alınmaması geçmiĢ dönemlerin göstergeleriyle karĢılaĢtırmayı ve performans hedeflerine ulaĢılıp ulaĢılmadığının ölçülebilmesini zorlaĢtıracaktır. Dolayısıyla Stratejik Plandaki hedeflerin gerçekleĢip gerçekleĢmediğini ölçmek imkânsız hale gelecektir. Tablo 2: Ġlgili Hedef ve Göstergelerin Yer Aldığı Plan ve Programlar Performans Hedef ve Göstergeleri 2011-2015 Stratejik Plan 2011 Performans Programı 2012 Performans Programı 2013 Performans Programı 2014 Performans Programı 1.2. KOBĠ’lerde proje kültürünü geliĢtirmek 1.2.2 Proje kültürünü yaygınlaĢtırmaya yönelik eğitim ve danıĢmanlık hizmetlerinden yararlanan KOBĠ sayısı (adet/yıl) --- --- --- 1.3. KOBĠ’lerin birlikte çalıĢma kültürünü geliĢtirerek güçlerini artırmak 1.3.2. Kümelenme konusunda yapılan analiz çalıĢması sayısı (adet/yıl) --- --- 4.1 ĠĢ süreçlerini geliĢtirmek ve çalıĢanların motivasyonunu artırarak etkin bir insan kaynakları yönetimini sağlamak 4.1.5 Düzenlenen sosyal etkinlik sayısı (adet) --- --- --- Kamu idaresi cevabında: "1.2.2 Proje kültürünü yaygınlaĢtırmaya yönelik eğitim ve danıĢmanlık hizmetlerinden yararlanan KOBĠ sayısı (adet/yıl)" göstergesinin eğitim ve danıĢmanlık desteğinden yararlanan KOBĠ sayısı ile karıĢtırılma ihtimali göz önünde
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 46 bulundurulduğundan 2012 yılından itibaren çıkarılarak "Proje kültürünü yaygınlaĢtırmaya yönelik KOSGEB kaynakları ile ve/veya diğer kurum/kuruluĢlarca ortaklaĢa düzenlenen eğitim sayısı. (adet/yıl)" Ģeklinde düzenlendiği, "1.3.2. Kümelenme konusunda yapılan analiz çalıĢması sayısı (adet/yıl)" ve "4.1.5 Düzenlenen sosyal etkinlik sayısı (adet)" göstergelerine iliĢkin ise veri bulunmadığından performans programında yer verilmediğini belirterek stratejik planda yer alan göstergelerin performans programında yer verilmesi hususuna hassasiyetle önem verileceği ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak: Kamu idaresi cevabında bulgumuza iĢtirak edildiğini ve bundan sonraki çalıĢmalarda dikkat edileceğini belirtmiĢ olup, konu gelecek yıl denetimlerinde izlenecektir. BULGU 7: Performans Göstergelerinden Bazıları Ġyi TanımlanmamıĢ ve Kurumun Görev Alanına Girmeyen Faaliyet Ġle Ġlgili Performans Göstergesi BelirlenmiĢtir Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik’e göre; performans programlarında yer alan hedef ve göstergelerin sade ve anlaĢılır olması esastır. ―Ġyi tanımlanma‖ kriteri, net ve anlaĢılabilir performans hedef ve göstergeleri hazırlama gerekliliği ile ilgilidir. Yani idareler, neyi baĢarmak istediklerini açıkça tanımlamalıdır. Göstergelerin iyi tanımlanmamıĢ olması, kamu idarelerinin hedeflere yönelik baĢarıyı yanlıĢ raporlaması riskini doğurur. Bu riskin ortadan kaldırılabilmesi için kamu idarelerinin performans hedef ve göstergelerini açık ve anlaĢılır Ģekilde belirlemeleri esastır. Ġyi tanımlanma, iki özellikle ilgilidir: Tanımın içeriği: Gösterge yalnızca tek bir Ģekilde mi açıklanabiliyor? Tanımın durumu: Tanım, kamu idaresinin diğer bir dokümanında yazılı hale getirilerek resmileĢtirilmiĢ mi? Yukarıdaki açıklamalar ıĢığında yapılan değerlendirmede; KOSGEB 2014 Mali Yılı Performans Programında yer alan 47 performans göstergesinden üç tanesinin iyi tanımlanmamıĢ olduğu sonucuna varılmıĢtır. Ayrıca bir performans göstergesinde BaĢkanlığın yasal olarak görevi olmayan bir faaliyeti gösterge tanımına eklediği tespit edilmiĢtir. Tablo 3: Ġyi Tanımlanmayan Performans Göstergeleri
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 47 Performans Hedefi 4.3. KOSGEB’in hizmet ve faaliyetlerini hedef kitleye tanıtmak. Performans Göstergeleri Ölçü Birimi 2012 2013 2014 4.3.2 Hazırlanan Tanıtım Materyalleri Sayısı Adet 138563 85000 95000 4.3.3 Bilgi Edinme, Bimer, Bilgi, Akim baĢvurularının cevaplanması (sayı) Adet 1953 2250 2500 4.3.4 Hedef kitlenin memnuniyet oranı (%) Oran 90% 85% 85% 4.3.6 Gelen Ģikayetlerin çözülme oranı (%) Oran 95% 95% 95% Hazırlanan Tanıtım Materyalleri Sayısı: Kamu idaresi ile yapılan görüĢmeler sonucunda, göstergenin net olarak belirlenmediği, göstergenin KOSGEB’in tanıtımı için hangi birimlerde yaptırılan hangi tanıtım materyallerini içerdiğinin net olmadığı belirlenmiĢtir. Ayrıca performans göstergesinin tanımı baĢka bir dokümanda yazılı hale getirilmemiĢtir. Göstergenin tanımının net olmaması ve tanımın baĢka bir dokümanda yazılı hale getirilmemesinden dolayı göstergenin iyi tanımlanmadığı sonucuna ulaĢılmıĢtır. Hedef Kitlenin Memnuniyet Oranı: Kamu idaresi ile yapılan görüĢmeler sonucunda, göstergenin net olarak belirlenmediği, ―hedef kitle memnuniyet oranı‖ndan ne anlaĢılması gerektiğinin ve gösterge ölçümünün nasıl yapılacağının net olarak belirlenmediği anlaĢılmıĢtır. Göstergenin KOSGEB Çağrı Merkezi tarafından yapılan müĢteri memnuniyeti anketi ile mesleki gözlem ve tespitler ile belirlendiği açıklanmıĢtır. Göstergenin tanımının net olmaması ve tanımın baĢka bir dokümanda yazılı hale getirilmemesinden dolayı göstergenin iyi tanımlanmadığı sonucuna ulaĢılmıĢtır. Gelen Ģikâyetlerin çözülme oranı: BĠMER ve Bilgi Edinme BaĢvurularından geri bildirim ile bu göstergenin bulunduğu ifade edilmiĢtir. Ancak bu göstergeye iliĢkin hangi veri sisteminin dikkate alındığı ve geri bildirimden neyin kastedildiği belli değildir. Göstergenin tanımının net olmaması ve tanımın baĢka bir dokümanda yazılı hale getirilmemesi nedenlerinden dolayı göstergenin iyi tanımlanmadığı sonucuna ulaĢılmıĢtır. Bilgi Edinme, BĠMER, Bilgi, AKĠM BaĢvurularının Cevaplanma Sayısı: Kanun ve diğer mevzuatlar tarafından bir kamu kurumuna ve KOSGEB’e verilmeyen bir görevin göstergeye dâhil edildiği tespit edilmiĢtir. Dilekçe ve bilgi edinme hakkı çerçevesindeki vatandaĢların talep ve Ģikâyetleri 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun ile
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 48 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu ve alt mevzuat ile düzenlenmiĢtir. KOSGEB dâhil bir kamu kurumunun herhangi bir yasal düzenleme bulunmadan AKĠM baĢvurularını cevaplandırabilmesi mümkün değildir. KOSGEB’in yasal olarak görevi içine girmeyen bu faaliyetine performans göstergesi içinde yer vermesinin mümkün olmadığı değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında: Bulgu doğrultusunda bundan sonraki çalıĢmalarda gerekli hassasiyetin gösterileceği belirtilmiĢtir. Sonuç olarak: Kamu idaresi cevabında bulgumuza iĢtirak edildiğini ve bundan sonraki çalıĢmalarda dikkat edileceğini belirtmiĢ olup, konu gelecek yıl denetimlerinde izlenecektir. C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 8: Faaliyet Raporunun “Genel Bilgiler” ve “Mali Bilgiler” Bölümünde Yeterli ve Ayrıntılı Bilgiye Yer VerilmemiĢtir Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin ―Birim ve Ġdare Faaliyet Raporlarında Yer Alması Gereken Hususlar‖ baĢlıklı dördüncü bölümünün 18 ve 19’uncu maddelerinde birim ve idare faaliyet raporlarının kapsamı ve Ģekli belirlenmiĢtir. Bu hüküm uyarınca raporların ―Genel bilgiler‖ bölümünde, iç ve dıĢ denetim raporlarında yer alan tespit ve değerlendirmelere kısaca yer verilmesi, ―Faaliyetlere iliĢkin bilgi ve değerlendirmeler:‖ bölümünün ―Mali bilgiler‖ baĢlığı altında ise iç ve dıĢ mali denetim sonuçları hakkındaki özet bilgilerin yer alması gerekmektedir. Oysa 2014 yılı Faaliyet Raporunun ―Genel bilgiler‖ bölümünde, iç ve dıĢ denetim raporlarında yer alan tespit ve değerlendirmelere yer verilmediği, iç denetim sistemi hakkında genel bilgi verildiği görülmüĢtür. ―Mali bilgiler‖ bölümünde yer alan ―Mali Denetim Sonuçlar‖ baĢlığı altında ise denetim kapsamı hakkında genel bilgi yer almakta iç ve dıĢ mali denetim sonuçları hakkında bilgi bulunmamaktadır. Bu bölümlerin bu bilgileri içerecek Ģekilde hazırlanması uygun olacaktır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 49 Kamu idaresi cevabında: Bulgu doğrultusunda bundan sonraki çalıĢmalarda gerekli hassasiyetin gösterileceği belirtilmiĢtir. Sonuç olarak: Kamu idaresi cevabında bulgumuza iĢtirak edildiğini ve bundan sonraki çalıĢmalarda dikkat edileceğini belirtmiĢ olup, konu gelecek yıl denetimlerinde izlenecektir. BULGU 9: Birim Faaliyet Raporlarının Hazırlanmadığı Tespit EdilmiĢtir Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin ―Birim ve Ġdare Faaliyet Raporlarında Yer Alması Gereken Hususlar‖ baĢlıklı dördüncü bölümünün 18 ve 19’uncu maddelerinde birim ve idare faaliyet raporlarının kapsamı ve Ģekli belirlenmiĢtir. Aynı Yönetmelik’in 10’uncu maddesinde; ―Birim faaliyet raporu; genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri, özel bütçeli idareler, sosyal güvenlik kurumları ve mahalli idarelerin bütçelerinde kendisine ödenek tahsis edilen harcama yetkilileri tarafından hazırlanır. Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri, özel bütçeli idareler ve sosyal güvenlik kurumlarının ilgili mali yıla ilişkin birim faaliyet raporları harcama yetkilileri tarafından izleyen mali yılın en geç Ocak ayı sonuna kadar üst yöneticiye sunulur. … Üst yönetici, harcama birimlerinin faaliyetlerini ve performansını izleyebilmek amacıyla, harcama yetkililerinden üç veya altı aylık birim faaliyet raporları isteyebilir. Birim faaliyet raporu hazırlayan harcama yetkilileri, raporun içeriğinden ve raporda yer alan bilgilerin doğruluğundan üst yöneticiye karşı sorumludur.‖ hükmü yer almaktadır. Bu hüküm uyarınca kendisine ödenek tahsis edilen harcama yetkilileri birim faaliyet raporlarını izleyen mali yılın en geç ocak ayı sonuna kadar üst yöneticiye sunması gerekmektedir. Yapılan incelemede Rehberlik ve Denetim Kurulu BaĢkanlığı ile Ġç Denetim Birim BaĢkanlığı dıĢındaki KOSGEB harcama birimlerinin birim faaliyet raporu
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 50 düzenlemediği tespit edilmiĢtir. Ancak birim faaliyet raporu düzenlemeyen bu harcama birimlerinin idare faaliyet raporunu hazırlamak üzere Strateji Daire BaĢkanlığı tarafından oluĢturulan Ģablon, doküman vb. kapsamında BaĢkanlığa bilgi gönderdiği ve Ġç Kontrol Güvence Beyanlarının ayrıca gönderildiği görülmüĢtür. Kamu idaresi cevabında: Rehberlik ve Denetim Kurulu BaĢkanlığı ile Ġç Denetim Birim BaĢkanlığı tarafından birim faaliyet raporu düzenlendiği, Ġdare Faaliyet Raporunun Ģablon doküman doğrultusunda ilgili birimlerden gelen bilgiler ile oluĢturulduğu belirtilerek bulgu doğrultusunda bundan sonraki çalıĢmalarda gerekli hassasiyetin gösterileceği ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak: Kamu idaresi cevabında bulgumuza iĢtirak edildiğini ve bundan sonraki çalıĢmalarda dikkat edileceğini belirtmiĢ olup, konu gelecek yıl denetimlerinde izlenecektir. BULGU 10: Faaliyet Raporunda Yer Alan Bir Göstergenin Stratejik Plan ve Performans Programı ile Tutarlı Olmaması Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelikte; kamu idarelerinin, faaliyet raporlarını hazırlarken tutarlılık ilkesine riayet etmesi gerektiği belirtilmektedir. Faaliyet raporlarının yıllar itibarıyla karĢılaĢtırmaya imkân verecek biçimde hazırlanması, faaliyet sonuçlarının gösterilmesi ve değerlendirilmesinde aynı yöntemlerin kullanılması ve yöntem değiĢiklikleri olması durumunda bu değiĢikliklerin raporda açıklanması gereklidir. KOSGEB Stratejik Planında ―Hedef 1.2. KOBĠ’lerde proje kültürünü geliĢtirmek‖ altında bulunan ―1.2.2 Proje kültürünü yaygınlaĢtırmaya yönelik eğitim ve danıĢmanlık hizmetlerinden yararlanan KOBĠ sayısı (adet/yıl)‖ göstergesi 2011 yılı Performans Programı ve Faaliyet Raporunda da aynen kullanılmıĢtır. Tablo 4: Stratejik Planda Yer Alan 1.2.2. nolu Performans Göstergesi Hedef ve Performans Göstergesi 2011 2012 2013 2014 2015
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı
(Kosgeb) 2014 Yılı Performans Denetim Raporu
51
1.2 KOBĠ’lerde proje kültürünü geliĢtirmek
1.2.2 Proje kültürünü yaygınlaĢtırmaya yönelik eğitim
ve danıĢmanlık hizmetlerinden yararlanan KOBĠ sayısı
(adet/yıl)
1.000 1.200 1.400 1.600 1.800
Ancak 2012 yılından itibaren Performans Programı ve Faaliyet Raporunda bu gösterge
kaldırılarak ―1.2.2 Proje kültürünü yaygınlaĢtırmaya yönelik KOSGEB kaynakları ile ve/veya
diğer kurum/kuruluĢlarca ortaklaĢa düzenlenen eğitim sayısı. (adet/yıl)‖ göstergesi
kullanılmaya baĢlanmıĢtır. Bu yeni konulan göstergenin planlanan rakamları (hedef) olarak
stratejik planda yer alan (önceki) göstergenin rakamları kullanılmıĢtır.
Tablo 5: 2013 ve 2014 Yılı Faaliyet Raporunda 1.2.2. nolu Gösterge
Faaliyet Raporu 2013
Hedef ve Performans Göstergesi
2013 Yılı
Gösterge
Hedefi
Gösterge
GerçekleĢmesi
Gösterge
GerçekleĢme
Durumu
1.2 KOBĠ’lerde proje kültürünü geliĢtirmek
1.2.2 Proje kültürünü yaygınlaĢtırmaya yönelik KOSGEB
kaynakları ile ve/veya diğer kurum/kuruluĢlarca ortaklaĢa
düzenlenen eğitim sayısı. (adet/yıl)
1.400 167 UlaĢılamadı
Faaliyet Raporu 2014
Hedef ve Performans Göstergesi
2013 Yılı
Gösterge
Hedefi
Gösterge
GerçekleĢmesi
Gösterge
GerçekleĢme
Durumu
1.2 KOBĠ’lerde proje kültürünü geliĢtirmek
1.2.2 Proje kültürünü yaygınlaĢtırmaya yönelik KOSGEB
kaynakları ile ve/veya diğer kurum/kuruluĢlarca ortaklaĢa
düzenlenen eğitim sayısı. (adet/yıl)
1.600 155 UlaĢılamadı
Bu uygulama performans programlarında ve faaliyet raporlarında sunulan performans
hedefleri ve göstergeler arasında tutarsızlığa neden olmuĢtur. Yılar itibariyle karĢılaĢtırma
yapmayı imkânsız hale getirmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 52 Kamu idaresi cevabında: Bulgu doğrultusunda bundan sonraki çalıĢmalarda gerekli hassasiyetin gösterileceği belirtilmiĢtir. Sonuç olarak: Kamu idaresi cevabında bulgumuza iĢtirak edildiğini ve bundan sonraki çalıĢmalarda dikkat edileceğini belirtmiĢ olup, konu gelecek yıl denetimlerinde izlenecektir. BULGU 11: Faaliyet Raporunda Yer Alan Bazı Göstergeler Doğrulanabilirlik Kriterini KarĢılamamaktadır Doğrulanabilirlik, faaliyet raporunda yer alan performans bilgisinin veri kayıt sistemlerinden elde edilen son verilerle uyumlu olmasını ifade eder. KOSGEB’in gerek Performans Programında gerekse Faaliyet Raporunda yer alan bazı göstergeler, kurumun ne veri kayıt sisteminden ne de raporlama sürecinden teyit edilebilecek niteliktedir. Bu göstergelerin gerçekleĢme bilgileri ancak, mesleki yargının ön plana çıktığı sübjektif değerlendirmelerle ortaya konulabilmektedir. Bu da, Faaliyet Raporunda yer alan beyanların veri kayıt sisteminden elde edilen verilerle objektif bir biçimde doğrulanmasını güçleĢtirmektedir. KOSGEB 2014 yılı Faaliyet Raporunun ―4.3. KOSGEB’in hizmet ve faaliyetlerini hedef kitleye tanıtmak‖ hedefi altında bulunan ―4.3.4 Hedef kitlenin memnuniyet oranı (%)‖ ve ―4.3.6 Gelen şikâyetlerin çözülme oranı (%)‖ göstergelerinin kurumun veri kayıt sisteminden çıkarılmasının mümkün olmadığı, mesleki yargının ön plana çıktığı sübjektif değerlendirmelerle oluĢturulduğu belirlenmiĢtir. Tablo 6: Doğrulanması Mümkün Olmayan Performans Göstergeleri Performans Hedefi 4.3. KOSGEB’in hizmet ve faaliyetlerini hedef kitleye tanıtmak. Performans Göstergeleri Ölçü Birimi 2013 Yılı Gösterge Hedefi Gösterge GerçekleĢ mesi Gösterge GerçekleĢme Durumu 4.3.4 Hedef kitlenin memnuniyet oranı (%) Oran %85 %82,1 Kısmen UlaĢıldı 4.3.6 Gelen Ģikâyetlerin çözülme oranı (%) Oran 95% 95% UlaĢıldı
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 53 Kamu idaresi cevabında: "4.3.4 Hedef Kitlenin Memnuniyet Oranı" gösterge sonuçları Çağrı Merkezi tarafından "Genel Olarak KOSGEB'in sunmuĢ olduğu hizmetlerden memnun musunuz?" sorusuna verilen cevaplara göre belirlendiği belirtilen bulgu doğrultusunda bundan sonraki çalıĢmalarda gerekli hassasiyet gösterileceği ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak: KOSGEB 2014 yılı Faaliyet Raporunun incelenmesi sonucunda ―4.3. KOSGEB’in hizmet ve faaliyetlerini hedef kitleye tanıtmak‖ hedefi altında bulunan ―4.3.4 Hedef kitlenin memnuniyet oranı (%)‖ ve ―4.3.6 Gelen şikâyetlerin çözülme oranı (%)‖ göstergelerinin kurumun veri kayıt sisteminden çıkarılmasının mümkün olmadığı ve sübjektif değerlendirmelerle oluĢturulduğu belirlenmiĢtir. Kamu idaresi cevabında bulgu doğrultusunda bundan sonraki çalıĢmalarda gerekli hassasiyetin gösterileceğini belirtmiĢ olup, konu gelecek yıl denetimlerinde izlenecektir. BULGU 12: Performans Hedef ve Göstergelerinde Meydana Gelen Sapmaların Nedenlerine Yer VerilmemiĢtir Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinde ―Performans bilgileri başlığı altında, idarenin stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyet ve projelerine, performans programında yer alan performans hedef ve göstergelerinin gerçekleşme durumu ile meydana gelen sapmaların nedenlerine, diğer performans bilgilerine ve bunlara ilişkin değerlendirmelere yer verilir.” hükmü yer almaktadır. Bu hüküm uyarınca Kurum Faaliyet Raporunda performans programında yer alan performans hedef ve göstergelerinde meydana gelen sapmaların nedenlerine yer verilmesi gerekmektedir. Yapılan incelemede KOSGEB 2014 Faaliyet Raporunda aĢağıdaki tabloda listelenen performans hedef ve göstergelerde meydana gelen olumsuz sapmaların nedenlerine yer verilmediği görülmüĢtür. Tablo 7: Olumsuz Sapmaların Meydana Geldiği Performans Göstergeleri Hedef No Performans Hedefi PG. No Performans Göstergesi 2014 Yılı Gösterge Hedefi Gösterg e Gerçek- leĢme 1.1. Desteklerin kullanımını yaygınlaĢtırmak ve etkinliğini 2 Kullandırılan toplam destek miktarının bir önceki yıla göre artıĢ oranı. (%/yıl) 10% 8,59%
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 54 arttırmak. 4 KOSGEB laboratuvarlarında yapılan test/analiz sayısı. (adet/yıl) 10% 2,91% 1.2. KOBĠ’lerde proje kültürünü geliĢtirmek. 2 Proje kültürünü yaygınlaĢtırmaya yönelik KOSGEB kaynakları ile ve/veya diğer kurum/kuruluĢlarca ortaklaĢa düzenlenen eğitim sayısı (adet/yıl). 1.600 155 1.3. KOBĠ’lerin birlikte çalıĢma kültürünü geliĢtirerek güçlerini artırmak. 1 Birlikte çalıĢmayı amaçlayan proje baĢvuru sayısı (adet/yıl). 160 55 1.5. KOBĠ’lerin alternatif finansman kaynaklarından yararlanma kapasitelerini geliĢtirmek. 2 GeliĢen ĠĢletmeler Piyasası KOBĠ Destek Programı ile BĠST GeliĢen ĠĢletmeler Piyasası’nda iĢlem gören KOBĠ sayısı. 5 2 3 KOBĠ’leri alternatif finansman kaynaklarından yararlandırmak amacıyla yapılan iĢbirliği (proje, protokol vb. ) sayısı. (adet/yıl) 6 3 2.1. Ar-Ge ve inovasyon konusunda farkındalığı artırmak ve bu alandaki desteklerin yaygınlaĢtırılmasını sağlamak. 2 Kullandırılan destek miktarının bir önceki yıla göre artıĢ oranı. (%) 10% -23,31% 5 Kurulan yeni TEKMER sayısı 5 2 2.2. Ar-Ge ve inovasyon faaliyetlerinin ekonomik faydaya dönüĢmesini sağlamak 2 Endüstriyel Uygulama Destek Programı kapsamında kullandırılan destek miktarının bir önceki yıla göre artıĢ oranı. (%) 10% -3,86% 3 Endüstriyel Uygulama Destek Programı kapsamında desteklenen personel sayısı. (adet/yıl) 500 334 3.2. Plana dayalı iĢ kurma alıĢkanlığı kazandırmak ve kurulan yeni iĢletmelerin baĢarı Ģanslarını artırmak. 1 Uygulamalı GiriĢimcilik Eğitim programlarının sayısı. (Hizmet Merkezi Müdürlükleri tarafından gerçekleĢtirilen) (adet/yıl) 350 227 2 Eğitim programlarındaki katılımcı sayısı. (Hizmet Merkezi Müdürlükleri tarafından gerçekleĢtirilen) (kiĢi sayısı/yıl) 7.000 6,454 4 Yeni kurulan ĠġGEM sayısı. (adet/yıl) 5 1 5 ĠġGEM’lerde desteklenen iĢletme sayısı. (adet/yıl) 800 143 6 ĠġGEM’lerden mezun olan iĢletme sayısı. (adet/yıl) 80 40 3.3. Kadın giriĢimciliği geliĢtirmek 2 Kadın ĠġGEM’lerin doluluk oranı. (%) 80% 61% 3 Kadın gruplarına özel eğitim programı sayısı. (Hizmet Merkezi Müdürlükleri tarafından düzenlenen) (adet/yıl) 30 20 4 ĠġGEM’lerde yer alan kadın giriĢimci oranı. (%) 38% 30,85% 4.1. ĠĢ süreçlerini geliĢtirmek ve çalıĢanların motivasyonunu artırarak etkin bir insan kaynakları yönetimini sağlamak. 2 Kurumun desteği ile yurt dıĢında lisansüstü eğitim alan çalıĢan sayısı. (adet/yıl) 5 - 3 Yabancı dil bilen çalıĢan oranı. (%) 42% 31% 4 ÇalıĢan memnuniyet oranı. (%) 85% 77% 4.2. Bilgiye dayalı karar alma süreçlerini destekleyecek entegre bilgi sistemini kurmak, bilgi iletiĢim altyapısını geliĢtirmek ve etkin bilgi akıĢını sağlamak. 2 Sisteme elektronik imzanın entegrasyonunun tamamlanma oranı. (%) 50% 35% 3 Veri ambarı geniĢletme projesinin tamamlanma oranı.(%) 90% 70%
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 55 4.3 KOSGEB’in etkin tanıtımını yaparak imajını güçlendirmek. 2 Hazırlanan Tanıtım Materyalleri sayısı. (adet) 95.000 15.100 Kamu idaresi cevabında: Bulgu doğrultusunda bundan sonraki çalıĢmalarda gerekli hassasiyetin gösterileceği belirtilmiĢtir. Sonuç olarak: Kamu idaresi cevabında bulgumuza iĢtirak edildiğini ve bundan sonraki çalıĢmalarda dikkat edileceğini belirtmiĢ olup, konu gelecek yıl denetimlerinde izlenecektir. D. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi ve Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 56
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (Kosgeb) 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 57 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr