TTT...CCC... SSSAAAYYYIIIùùùTTTAAAYYY BBBAAAùùùKKKAAANNNLLLIIIöööIII
ùANLIURFA øL ÖZEL øDARESø
222000111222.YYYIIILLLIII DDDEEENNNEEETTTøøøMMM RRRAAAPPPOOORRRUUU
ARALIK 2013
T.C. SAYIùTAY BAùKANLIöI 06100 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 40 94 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr Bu rapor, 6085 sayÕOÕ SayÕútay Kanunu uyarÕnca yürütülen düzenlilik denetimi sonucu hazÕrlanmÕúWÕr.
T.C. SayŦƔtay BaƔkanlŦŒŦ
banlŦurfa 7l Özel 7daresi 2012 zŦůŦ Denetim Raporu 2 ødøNDEKøLER ùANLIURFA øL ÖZEL øDARESø HAKKINDA BøLGø .........................................................3 KAMU øDARESø MALø TABLOLARI .................................................................................5 DENETLENEN KAMU øDARESø YÖNETø0ø1øN SORUMLULUöU................................6 SAYIùTAYIN SORUMLULUöU .........................................................................................6 DENETø0øN DAYANAöI, AMACI, YÖNTEMø VE KAPSAMI .........................................6 DENETøM GÖRÜùÜNÜN DAYANAKLARI .......................................................................7 DENETøM GÖRÜùÜ .............................................................................................................7 VURGULANACAK HUSUSLAR………………………………………………………… 8
T.C. SayŦƔtay BaƔkanlŦŒŦ
banlŦurfa 7l Özel 7daresi 2012 zŦůŦ Denetim Raporu 3
ùANLIURFA øL ÖZEL øDARESø HAKKINDA BøLGø
ùanlÕurfa øl Özel ødaresi, AnayasanÕn 127 inci maddesinde kamu tüzel kiúili÷ini haiz
mahalli idare birimi olarak sayÕlan il özel idarelerinden biri olarak teúkilatlanmÕúWÕr.
øl özel idarelerine iliúkin yasal düzeydeki temel düzenleme; 04.03.2005 tarihli ve
25745 SayÕOÕ Resmi Gazetede yayÕmlanan 5302 sayÕOÕøl Özel ødaresi Kanunu’dur. Kanunun 3’
üncü maddesinin (a) fÕkrasÕnda “il özel idaresi; il halkÕQÕn mahalli müúterek nitelikteki
ihtiyaçlarÕQÕ karúÕlamak üzere kurulan ve karar organÕ seçmenler tarafÕndan seçilerek
oluúturulan, idari ve mali özerkli÷e sahip kamu tüzel kiúisi” olarak tanÕmlanmÕúWÕr. AynÕ
Kanunun 4 üncü maddesinde belirtildi÷i üzere “il özel idaresi, ilin kurulmasÕna dair kanunla
kurulur ve ilin kaldÕUÕlmasÕyla tüzel kiúili÷i sona erer.” 5 inci madde hükmüne göre ise il özel
idaresinin görev alanÕ il sÕQÕrlarÕQÕ kapsamaktadÕr. AnÕlan Kanunun 29 uncu maddesi il
valilerini, il özel idaresinin baúÕ ve tüzel kiúili÷inin temsilcisi olarak belirlemiútir. 9 uncu
madde hükmüne göre øl Genel Meclisi, Kurumun karar organÕ fonksiyonunu üstlenmiútir.
Son olarak øl Encümeni, 25 inci maddede yapÕlan düzenleme ile Kurumun organlarÕ arasÕnda
gösterilmiútir.
øl Özel idarelerinin görevleri aynÕ kanunun 6’ncÕ maddesinde ayrÕntÕOÕ olarak
gösterilmiútir
5302 sayÕOÕ Kanuna göre ølçelerde özel idare iúlerini yürütmek amacÕyla kaymakama
ba÷OÕ ilçe özel idare teúkilatÕ kurulabilmektedir. ùanlÕurfa øl Özel ødaresinin bünyesinde 10
ølçe Özel ødare teúkilatÕ bulunmaktadÕr.
øl özel idarelerinin teúkilatÕna yönelik ayrÕntÕOÕ hususlar, 10.06.2007 tarih ve 26548
sayÕOÕ Resmi Gazetede yayÕmlanan øl Özel ødareleri Norm Kadro ølke Ve StandartlarÕna Dair
Yönetmelikte ayrÕntÕOÕ olarak belirlenmiútir. Norm kadro ilke ve standartlarÕøçiúleri BakanlÕ÷Õ
ve Devlet Personel BaúkanlÕ÷Õ tarafÕndan müútereken belirlenmektedir.
ùanlÕurfa øl Özel ødaresi'nin ba÷OÕ veya orta÷Õ oldu÷u úirket, kooperatif ve vakÕf
bulunmamaktadÕr.
Öte yandan 5018 sayÕOÕ Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunun 3 üncü maddesinde
yer alan sÕQÕflandÕrma çerçevesinde; il özel idareleri, genel yönetim kapsamÕnda yer alan
kamu idarelerinden birisidir. Bu nedenle il özel idarelerinin mali yönetimi ve kontrolü; 5018
sayÕOÕ Kanununda belirlenen ilke, esas ve düzenlemeler ÕúÕ÷Õnda gerçekleútirilmektedir.
ùanlÕurfa øl Özel ødaresi, bütçe ve muhasebe iúlemlerini “Mahalli ødareler Bütçe Ve
Muhasebe Yönetmeli÷i” hükümlerine göre yerine getirmektedir. HesaplarÕQÕ Mali Hizmetler
T.C. SayŦƔtay BaƔkanlŦŒŦ
banlŦurfa 7l Özel 7daresi 2012 zŦůŦ Denetim Raporu 4 Müdürlü÷ü tutmaktadÕr. Muhasebe hizmetleri øçiúleri BakanlÕ÷ÕQÕn sundu÷u e-içiúleri otomasyon sistemi üzerinden yürütülmektedir. Malî iúlemlerin gerçekleútirilmesi ve muhasebeleútirilmesi kapsamÕnda, harcamalarda ödeme emri belgesine ba÷lanacak kanÕtlayÕFÕ belgelerin ve bunlardan düzenlenmesi gerekenlerin úekil ve türleri “Mahalli ødareler Harcama Belgeleri Yönetmeli÷i”ne göre ifa edilmektedir. 2012 yÕOÕ MALø BøLGøLERø Kurumsal Performans PlanÕna göre hazÕrlanan ùanlÕurfa øl Özel ødaresi 2012 yÕOÕ Bütçesinde ;110.000.000,00 ,-TL Gelir ve 110.000.000,00 ,-TL Gider Öngörülmüú olup bütçe110.000.000,00,-TL üzerinden kabul edilmiútir. 2012 yÕOÕ Kesin Hesap verilerine göre ise, 424.675.782,26,- TL gelir elde edilmiútir.Bunun278.797,91.lirasÕ vergi gelirleri, 12.936.751,50 ,-lirasÕ teúebbüs ve mülkiyet gelirleri, 290.217.286,15,- lirasÕ alÕnan ba÷Õú ve yardÕmlar(BakanlÕk ve di÷er kuruluúlardan aktarÕlan ödeneklerde bu kapsamdadÕr.), 122.179.577,86,- lirasÕ Di÷er gelirler(øller BankasÕ’ndan gönderilen merkezi idare vergi gelirlerinden ayrÕlan pay ve faizler)olarak gerçekleúmiú, ( 936.631,16 LirasÕ) ise ret ve iade olarak düúülmüútür. Öngörülen bütçe ödene÷i 110.000.000,00 Lira iken önceki yÕldan devreden 6.042.735,25 LiralÕk ödenek ve yÕl içinde kabul edilen ek bütçe rakamÕ olan 42.000.000,00 liralÕk ilave ödenekle birlikte kurumun 2012 yÕOÕ bütçe ödenekleri toplamÕ 158.042.735,25 liraya çÕkmÕúWÕr. Ertesi yÕldan devreden ve yÕl içinde aktarÕlan merkezi yönetime ait 434.580.548,28 LiralÕk ödenekle birlikte kurumun toplam ödene÷i 592.623.283,53 Liraya ulaúPÕúWÕr. Bu ödeneklerden 393.942.075,64 LirasÕ 2012 yÕOÕ içinde gider kaydedilirken, kalan 198.681.207,89 LiralÕk ödenek ise ertesi yÕla devretmiútir. Gider kaydedilen tutarlarÕn 66.170.473,80 LirasÕ Personel Gideri, 11.462.452,98 LirasÕ Sosyal Güvenlik KurumlarÕna Devlet Primi Gideri, 110.824.858,25 LirasÕ Mal ve Hizmet AlÕPÕ Gideri, 4.946.574,58 LirasÕ Cari Transfer Gideri, 198.400.540,57 LirasÕ Sermaye Gideri ve 2.137.175,46 LirasÕ da Sermaye Transferi Giderine yönelik olarak harcanmÕúWÕr.
T.C. SayŦƔtay BaƔkanlŦŒŦ
banlŦurfa 7l Özel 7daresi 2012 zŦůŦ Denetim Raporu 5 ùANLIURFA øL ÖZEL øDARESø MALø TABLOLARI Kamu ødaresi HesaplarÕQÕn SayÕútaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi HakkÕnda Usul ve Esaslar” Õn 5 inci maddesi gere÷ince hesap dönemi sonunda SayÕútaya gönderilmesi gereken ve aúD÷Õda yer alan defter, tablo ve belgelerden, de÷erli ka÷Õtlar sayÕm tutana÷Õ, taúÕQÕr kesin hesap cetveli ile taúÕQÕr hesabÕ icmal cetveli dÕúÕndakiler temin edilmiú yine usul ve esaslarÕn 8 inci maddesinde yer alan di÷er belgeler dikkate alÕnarak denetimler yürütülüp sonuçlandÕUÕlmÕúWÕr. a) Birleútirilmiú Veriler Defteri b) Geçici ve Kesin Mizan c) Bilanço ç) Belgeler;
T.C. SayŦƔtay BaƔkanlŦŒŦ
banlŦurfa 7l Özel 7daresi 2012 zŦůŦ Denetim Raporu 6 DENETLENEN KAMU øDARESø YÖNETø0ø1øN SORUMLULUöU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi oldu÷u muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazÕrlanmÕú olan mali tablolarÕn do÷ru ve güvenilir bilgi içerecek úekilde zamanÕnda SayÕútaya sunulmasÕndan, bir bütün olarak sunulan bu mali tablolarÕn kamu idaresinin tüm faaliyet ve iúlemlerinin sonucunu tam ve do÷ru olarak yansÕtmasÕndan ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansÕn bu mali tablolarÕn önemli hata veya yanlÕú beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve mallarÕ ile bunlara iliúkin hesap ve Lúlemlerinin kanunlara ve di÷er hukuki düzenlemelere uygunlu÷undan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacÕna uygun olarak oluúturulmasÕndan, etkin olarak iúletilmesinden ve izlenmesinden, mali tablolarÕn dayana÷ÕQÕ oluúturan bilgi ve belgelerin denetime hazÕr hale getirilmesinden ve sunulmasÕndan sorumludur. SAYIùTAYIN SORUMLULUöU SayÕútay, denetimlerinin sonucunda hazÕrladÕ÷Õ raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve mallarÕ ile bunlara iliúkin hesap ve iúlemlerinin kanunlara ve di÷er hukuki düzenlemelere uygunlu÷unu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarÕQÕn güvenilirli÷ine ve do÷rulu÷una iliúkin görüú bildirmekle sorumludur. DENETø0øN DAYANAöI, AMACI, YÖNTEMø VE KAPSAMI Denetimlerin dayana÷Õ; 6085 sayÕOÕ SayÕútay Kanunu, genel kabul görmüú uluslararasÕ denetim standartlarÕ, SayÕútay ikincil mevzuatÕ ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iúlemlerinin kanunlara ve di÷er hukuki düzenlemelere uygunlu÷una ve mali tablolarÕQÕn do÷ru ve güvenilir oldu÷una iliúkin makul güvence elde etmek amacÕyla yürütülmüútür. Kamu idaresinin mali tablolarÕ ile bunlarÕ oluúturan hesap ve iúlemlerinin do÷rulu÷u, güvenilirli÷i ve uygunlu÷una iliúkin denetim kanÕWÕ elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanmasÕ ile risk de÷erlendirmesi yöntemiyle
T.C. SayŦƔtay BaƔkanlŦŒŦ
banlŦurfa 7l Özel 7daresi 2012 zŦůŦ Denetim Raporu 7 gerçekleútirilmiútir. Risk de÷erlendirmesi sÕrasÕnda, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tablolarÕn üretildi÷i mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de de÷erlendirilmiútir. Denetimin kapsamÕQÕ, kamu idaresinin mali rapor ve tablolarÕ ile gelir, gider ve mallarÕna iliúkin tüm mali faaliyet, karar ve iúlemleri ve bunlara iliúkin kayÕt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) oluúturmaktadÕr. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda ulaúÕlan denetim görüúünü destekleyen yeterli ve uygun denetim kanÕWÕ elde edilmiútir. DENETøM GÖRÜùÜNÜN DAYANAKLARI MALø RAPOR VE TABLOLARI ETKøLEYEN DENETøM BULGULARI Bulgu 1: ødarenin 31.12.2012 tarihli konsolide bilançosundaki toplam 236.822.077,63 LiralÕk maddi duran varlÕ÷a 2012 yÕOÕnda Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeli÷i 1 sayÕOÕ Genel Tebli÷indeki amortisman oranlarÕQÕn uygulanmamasÕ sonucu (Yer altÕ ve Yerüstü Düzenleri HesabÕ, Binalar HesabÕ, Tesis Makine ve Cihazlar HesabÕ, TaúÕtlar HesabÕ ve Demirbaúlar HesabÕ) bu varlÕklarÕn bilançodaki de÷erleri gerçek de÷erlerinin üzerinde görünmektedir. Kurum tarafÕndan bulguda belirtilen hususlara iútirak edilmekte ve 2013 yÕOÕndan itibaren gere÷inin yapÕlaca÷Õ belirtilmektedir. DENETøM GÖRÜùÜ ùanlÕurfa øl Özel ødaresinin 2012 yÕOÕna iliúkin mali rapor ve tablolarÕQÕn, “Denetim Görüúünün DayanaklarÕ” bölümünde açÕklanan nedenlerden dolayÕ amortismanlar hesap alanÕndaki hata ve eksiklikler hariç tüm önemli yönleriyle do÷ru ve güvenilir bilgi içerdi÷i; gelir, gider ve mallarÕna iliúkin hesap ve iúlemlerinin kanun ve di÷er hukuki düzenlemelere uygun oldu÷u kanaatine varÕlmÕúWÕr.
T.C. SayŦƔtay BaƔkanlŦŒŦ
banlŦurfa 7l Özel 7daresi 2012 zŦůŦ Denetim Raporu 8
VURGULANACAK HUSUSLAR
Denetim görüúünü etkilememekle birlikte kurum iú ve iúlemleriyle ilgili olarak aúD÷Õda yer
alan hususlarÕn belirtilmesine gerek görülmüútür.
Bulgu 1:ùanlÕurfa øl Özel ødaresi gelirleri üzerinde yapÕlan inceleme sonucu; 3213 sayÕOÕ
Maden Kanunu’nun 14 üncü maddesine göre belirlenen “Devlet HakkÕ”nÕn % 25 ini oluúturan
øl Özel ødaresi PaylarÕQÕ tahsil ve takip eden Maden øúleri Genel Müdürlü÷ü ile söz konusu
gelirlerin takibi konusunda iletiúim eksikli÷i bulundu÷u görülmüútür.
Kurum tarafÕndan bulguda belirtilen hususlara iútirak edilmekte ve 2013 yÕOÕndan itibaren
gere÷inin yapÕlaca÷Õ belirtilmektedir.