2012 - TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU.pdf

TTT...CCC... SSSAAAYYYIIIŞŞŞTTTAAAYYY BBBAAAŞŞŞKKKAAANNNLLLIIIĞĞĞIII
TTTÜÜÜRRRKKKİİİYYYEEE BBBİİİLLLİİİMMMSSSEEELLL VVVEEE
TTTEEEKKKNNNOOOLLLOOOJJJİİİKKK AAARRRAAAŞŞŞTTTIIIRRRMMMAAA
KKKUUURRRUUUMMMUUU
(((TTTÜÜÜBBBİİİTTTAAAKKK)))
222000111222 YYYIIILLLIII DDDEEENNNEEETTTİİİMMM RRRAAAPPPOOORRRUUU
EEEYYYLLLÜÜÜLLL 222000111333

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06100 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 40 94 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tt http://www.sayistay.gov.tr
Bu rapor, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu uyarınca yürütülen düzenlilik denetimi sonucu hazırlanmıştır.

İÇERİK TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU (TÜBİTAK) ÖZEL BÜTÇE 2012 YILI DENETİM RAPORU (1-12) TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU (TÜBİTAK) SOSYAL TESİSLERİ 2012 YILI DENETİM RAPORU (11-15)

TTT...CCC... SSSAAAYYYIIIŞŞŞTTTAAAYYY BBBAAAŞŞŞKKKAAANNNLLLIIIĞĞĞIII
TTTÜÜÜRRRKKKİİİYYYEEE BBBİİİLLLİİİMMMSSSEEELLL VVVEEE
TTTEEEKKKNNNOOOLLLOOOJJJİİİKKK AAARRRAAAŞŞŞTTTIIIRRRMMMAAA
KKKUUURRRUUUMMMUUU (((TTTÜÜÜBBBİİİTTTAAAKKK)))
ÖÖÖZZZEEELLL BBBÜÜÜTTTÇÇÇEEE
222000111222 YYYIIILLLIII DDDEEENNNEEETTTİİİMMM RRRAAAPPPOOORRRUUU
EEEYYYLLLÜÜÜLLL 222000111333

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06100 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 40 94 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tt http://www.sayistay.gov.tr
Bu rapor, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu uyarınca yürütülen düzenlilik denetimi sonucu hazırlanmıştır.

İÇİNDEKİLER TÜBİTAK HAKKINDA BİLGİ......................................................................................... 1 KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI............................................................................. 3 DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU......................... 3 SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU..................................................................................... 3 DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI................................... 4 DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI................................................................ .. 5 DENETİM GÖRÜŞÜ………………………………………………………………….10

T.C. Sayıştay Başkanlığı

TÜBİTAK 2012 Yılı Denetim Raporu 1 TÜRKİYE BİLİMSEL ve TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU HAKKINDA BİLGİ TÜBİTAK; 278 sayılı “Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Kurulması Hakkında Kanun” ile kurulan, bilimsel ve teknolojik alanlarda araştırma ve teknolojik gelişmeyi ulusal ekonomik kalkınma hedeflerine göre düzenlemek, koordine etmek ve özendirmekle görevli, idari ve mali özerkliğe sahip özel bütçeli bir kuruluştur. Kurumun organ ve birimleri Kuruluş Kanununun 3 üncü maddesine göre Bilim Kurulu, Başkanlık, araştırma merkezleri, enstitüler ve benzeri birimler ile kurumun görevlerini yerine getirebilmesi için gerek duyulan bilim parkı, bilim merkezi, müze ve benzeri diğer birimlerdir. 278 sayılı Kanunun 4 üncü maddesine göre, Başkan ve iki Başkan Yardımcısı dâhil on yedi üyeden oluşan Bilim Kurulu, Kurumun en üst karar organıdır. Kurum tarafından hazırlanacak yönetmelik ve benzeri düzenleyici işlemlerden Bilim Kurulu Kararı ile yürürlüğe girenler için, Kuruluş Kanununda yer alan hükme istinaden, diğer kurum ve kuruluşların görüşü alınmamaktadır. Başkanlık; Başkan ve dört Başkan Yardımcısı ile Genel Sekreterden oluşmaktadır. Kurum Başkanı, Kurumu temsil etmekte olup aynı zamanda Bilim Kurulunun da başkanıdır. Teşkilat şemasına göre, kurumun harcama birimi olarak yapılanan Gebze Yerleşkesinde iki merkez ve iki enstitüsü, Ankara’da iki merkez ve bir enstitüsü, Antalya’da bir Gözlemevi, Bursa’da ise bir test analiz laboratuvarı bulunmakta olup söz konusu birimler, kuruluş merkezi Ankara olan Başkanlık birimindeki Başkan Yardımcılarına bağlı olarak çalışmaktadırlar. Başkanlık biriminde bulunan ve her biri aynı zamanda harcama birimi olan daire başkanlıkları ve destek programları başkanlıkları da Başkan Yardımcılarına bağlı iken Kurumsal İletişim Müdürlüğü, Bilişim Müdürlüğü, İdari Hizmetler Daire Başkanlığı, İnsan Kaynakları Daire Başkanlığı ve Mali Hizmetler Daire Başkanlığı, Genel Sekretere bağlı olarak faaliyet göstermektedir. Bilim, Teknoloji ve Yenilik Politikaları Daire Başkanlığı, Danışmanlar, Hukuk Hizmetleri Daire Başkanlığı, Özel Kalem Müdürlüğü ve İç Denetim Birimi Başkanlığı ise doğrudan Kurum Başkanına bağlıdır. Kurumun faaliyet alanları şunlardır:

T.C. Sayıştay Başkanlığı

TÜBİTAK 2012 Yılı Denetim Raporu 2

1. Türkiye’nin BTY politikalarının oluşturulmasında hükümete destek olmak,
2. BTY araştırmalarını desteklemek ve özendirmek,
3. BTY araştırmaları yapmak,
4. BTY için gerekli insan kaynağının gelişmesini desteklemek,
5. Uluslararası BTY işbirliklerini oluşturmak ve yönetmek,
6. Toplumun genelinde BTY kültürünün gelişmesini ve yerleşmesini desteklemek ve özendirmek,
7. BTY altyapısının gelişmesine katkı sağlamak,
8. BTY bilgilerine erişimi kolaylaştırmak. Kurum, ihtiyacına uygun kuruluş ve kadro statülerinin düzenlenmesinde serbesttir. TÜBİTAK idaresinin 2012 yılına ait mali işlemleri, toplamda on muhasebe birimi tarafından muhasebeleştirilmektedir. Kamu idaresi, Maliye Bakanlığı tarafından kurulan ve içinde Kamu Personel Harcamaları Yönetim Sistemi (KPHYS), Harcama Yönetim Sistemi (HYS), Taşınır Kayıt ve Yönetim Sistemi (TKYS), Kamu Elektronik Bordro Sistemi (e- BORDRO), Elektronik Yolluk Bildirimi, Kamu Elektronik Ödeme Sistemi (KEÖS) olan Kamu Harcama ve Muhasebe Bilişim Sistemine (KBS) entegre değildir. Kuruluş Kanununa göre kamu idaresinin gelir kaynaklarını, her yıl genel bütçeden aktarılacak tutarlar, her türlü yardım, bağış ve vasiyetler, kurum dışına verilen hizmetler karşılığı alınan paraların %60’ı, yayım gelirleri ve diğer faaliyet gelirleri, danışma karşılığı elde edilen gelirler, işletme, şirketler ve diğer birimlerden aktarılan gelirler ve buluşlardan doğan haklara ait gelirler oluşturmaktadır. TÜBİTAK idaresinin temel gider kalemleri ise personel giderleri, mal ve hizmet alım giderleri ile cari ve sermaye transferleridir. 2012 yılında kamu idaresinin bütçe gerçekleşme rakamları gelir ve gider olarak sırasıyla, 1.642.783.499,83 TL ve 1.561.969.389,53 TL’dir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı

TÜBİTAK 2012 Yılı Denetim Raporu 3 KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI “Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar”ın 5 inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda gönderilecek olan ve mali tablo olarak adlandırılan geçici ve kesin mizan ile bilanço Sayıştaya verilmiş olup birleştirilmiş veriler defteri ise ancak muhasebe birimleri bazında özet tablolar halinde sunulabilmiştir. Usul ve Esasların 5 nci maddesinde sayılan yılsonu belgelerinden Bütçe Gelirlerinin Ekonomik Sınıflandırılması Tablosu ile Bütçe Gelirleri Uygulama Sonuçları Tablosu dışında kalan belgeler kurumsal bazda verilememiştir. 2012 yılında kamu idaresinde yürütülmüş olan denetim, yukarıda sayılan mali tablolar ve belgelerden sunulanlar esas alınarak, Usul ve Esasların 8 inci maddesinde yer alan diğer belgeler de dikkate alınarak sonuçlandırılmıştır. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmekle sorumludur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı

TÜBİTAK 2012 Yılı Denetim Raporu 4 DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esasların 5 inci maddesi gereğince, mali yılsonunda Sayıştaya sunulması gereken defter ve belgeler (Bütçe Gelirlerinin Ekonomik Sınıflandırılması Tablosu ile Bütçe Gelirleri Uygulama Sonuçları Tablosu hariç) kamu idaresi tarafından verilememiş olsa da yılsonu mali tabloları olan geçici mizan, kesin mizan ve bilanço esas alınarak yürütülen denetimler sonucunda, kurum idaresine ait mali tablolar ve söz konusu tabloları oluşturan gelir, gider ve mallar ile ilgili olarak denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. Denetim kapsamında olmakla birlikte bütçe giderleri hesabından yapılan burs ödemeleri ve bütçe gelirleri hesabına ait kitap ve yayın satış gelirleri tarafımızca incelenememiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı

TÜBİTAK 2012 Yılı Denetim Raporu 5 DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI Kamu idaresinin 2012 yılına ait mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin denetim görüşünün dayanağı olan bulgular ile gelir, gider ve malları ve bunlara ilişkin hesap ve işlemlerin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğuna ilişkin bulgular başlıklar halinde aşağıdadır. 1-Kamu İdaresinin mali rapor ve tablolarına ilişkin hesap ve işlemlerinin Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ve diğer mevzuat hükümlerine uygun olarak yapılmadığı, bu nedenle mali tablolarda yer verilen hesapların doğru, tam ve güvenilir bilgiler içermediği tespit edilmiştir. 1.1-Ankara Başkanlık Hizmet Binasının yeniden değerlemesine ait muhasebe kayıtlarının hatalı ve eksik yapılması suretiyle; 252 Binalar Hesabında 67.070,97 TL, 522 Yeniden Değerleme Farkları Hesabında 44.104.000 TL, 630 Giderler Hesabında 882.080 TL ve 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabında 43.154.849,03 TL tutarlarında hataya yol açıldığı, 1.2- Kamu idaresi muhasebe sistemine 2012 yılında dahil edilen Tuğaç İşhanındaki büroların muhasebe kaydında yapılan hatalar nedeniyle, 600 Gelirler Hesabında 1.625.000 TL, 630 Giderler Hesabında 32.500 TL ve 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabında 1.592.500 TL tutarlarında hataya yol açıldığı 1.3- Banka hesaplarındaki mevduatın Devlet İç Borçlanma Senedi (DİBS) alınarak değerlendirilmesine ilişkin yapılan işlemlerde; Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine aykırı olarak 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabının kullanılmaması suretiyle söz konusu hesapta 2.226.442.652,91 TL tutarında hataya yol açıldığı,Kamu idaresi muhasebe sistemine 2012 yılında dahil edilen Tuğaç İşhanındaki büroların muhasebe kaydının mevzuata aykırı olarak yapılması suretiyle, ilgili hesaplarda hataya sebep olunduğu, 1.4-2012 yılına ait yazılım alımlarının mevzuat hükümlerine aykırı olarak doğrudan giderleştirilmesi suretiyle 260 Haklar Hesabı, 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabı ve 630 Giderler Hesabının her birinde 825.557,09 TL tutarında hataya yol açıldığı, denetimler sırasında tespit edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı

TÜBİTAK 2012 Yılı Denetim Raporu 6 1.5- Personel maaş ödemelerinde asgari geçim indirimi tutarlarının, mevzuata aykırı olarak 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı yerine 140 Kişilerden Alacaklar Hesabına kaydedilmesi suretiyle, söz konusu hesaplarda 341.853,98 TL tutarında hataya yol açıldığı, 1.6- Personele Toplu İş Sözleşmesi (TİS) gereği peşin olarak ödenmesi gereken ikramiyelerin Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine aykırı olarak 140 Kişilerden Alacaklar Hesabına kaydedilmesi suretiyle ilgili hesapta 7.344.728,11 TL tutarında hataya yol açıldığı, 1.7- 259 Yatırım Avansları Hesabında yer alan 64.620 TL tutarındaki avans, kurum alacağı haline geldiği halde ilgili hesapta tutulmaya devam edilmiş olup bu suretle söz konusu hesapta ve 140 Kişilerden Alacaklar Hesabında 64.620 TL tutarında hataya yol açıldığı, 1.8- Dış destekli proje kapsamında verilen test ve analiz hizmetleri için kurum dışında görevlendirilen personele ödenen yolluk avanslarının, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine aykırı olarak 140 Kişilerden Alacaklar Hesabına kaydedilmesi suretiyle ilgili hesapta 45.267,21 TL tutarında hataya yol açıldığı, 1.9- Hizmet satış fiyatlarına uygulanan indirimlerin muhasebe kayıtlarına yansıtılmaması suretiyle, 610 İndirim, İade ve İskontolar Hesabında 1.702.734,73 TL, 810 Bütçe Gelirlerinden Red ve İadeler Hesabında ise 1.702.734,73 TL tutarlarında hataya neden olunduğu, söz konusu uygulama nedeniyle dönem sonu hesapları olan Faaliyet Sonuçları Hesabı, Faaliyet Sonuç Hesapları ile Bütçe Uygulama Sonuçları Hesabında da hata bulunduğu, 1.10- Yurtdışından yapılan mal ve malzeme alımları için ulusal bankalar nezdinde açtırılan akreditifli işlemlerde Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine aykırı olarak 106 Döviz Gönderme Emirleri Hesabı yerine 309 Kısa Vadeli Diğer İç Mali Borçlar Hesabının kullanıldığı, bu suretle ilgili hesaplarda 8.968.763,79 TL tutarında hata mevcut olduğu, tespit edilmiştir. 1.11- Dövizli işlemlere ilişkin muhasebe kayıtlarında, 106 Döviz Gönderme Emirleri Hesabının Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine aykırı olarak 102 Banka Hesabı kullanılarak kapatıldığı, yapılan uygulama nedeniyle 830 Bütçe Giderleri, 630 Giderler, 600 Gelirler ve 800 Bütçe Gelirleri Hesaplarının her birinde 7.250,04 TL’lik hata

T.C. Sayıştay Başkanlığı

TÜBİTAK 2012 Yılı Denetim Raporu 7 bulunduğu, 1.12-Hazine Müsteşarlığı garantili Dünya Bankası kredisi kullanan iki harcama biriminin kredi borçlarını ve geri ödemelerini farklı hesaplar kullanarak muhasebeleştirdikleri, bu suretle 303 Kamu İdarelerine Mali Borçlar Hesabında 1.662.981,87 TL ve 403 Kamu İdarelerine Mali Borçlar Hesabında 4.966.620,60 TL tutarlarında hata mevcut olduğu,
1.13- Bedeli mukabili dışarıya verilen hizmetlerde, henüz gelir elde edilmeden harcama yapılması zorunluluğunun muhasebeye hatalı kayıt yapılması ve bu kayıtların yanlış bilgi üretmesi ile sonuçlandığı, bu suretle 600 Gelirler Hesabında 980.000 TL tutarında hataya yol açıldığı, yapılan uygulamanın faaliyet sonuçları Hesabı ve dolayısıyla dönem faaliyet sonuçları hesaplarını da etkilediği, 1.14-Yüklenicilerin hak edişlerinden SGK ve vergi borçları nedeniyle kesilen ve ilgili kamu idaresine yatırılması gereken tutarların, 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabı, 948 Başka Birimler Adına İzlenen Alacaklar ve 949 Başka Birimler Adına İzlenen Alacak Emanetleri Hesaplarına kaydedilmemesi neticesinde söz konusu hesapların her birinde 108.664,77 TL tutarında hataya neden olunduğu, 1.15-Bazı birimlerde sözleşmelere dayanılarak girişilen taahhütler için taahhüt kartı açılmayarak sözleşme ve ek sözleşme bedellerinin 920 Gider Taahhütleri ve 921 Gider Taahhütleri Karşılığı Hesaplarına kaydedilmemesi ya da eksik kaydedilmesi suretiyle söz konusu hesaplarda 19.145.906,83 TL tutarında hataya yol açıldığı, 1.16-259 Yatırım Avansları Hesabı kullanılarak açılan döviz hesaplarında, 106 Döviz Gönderme Emirleri Hesabının kullanılmaması suretiyle söz konusu hesapta 3.071.276 TL tutarında hataya neden olunduğu, 1.17-320 Bütçe Emanetleri Hesabının kamu idaresinde yaygın olarak Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine aykırı olarak kullanıldığı, bu nedenle söz konusu hesaptaki dönem sonunda kalan 4.497.485,91.TL’nin içerik olarak gerçeği yansıtmadığı, 1.18- TÜBİTAK’ta çalışıldıktan sonra ödenen işçi ücretlerinin 15–31 Aralık dönemine ait tutarının, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine aykırı olarak, 320 Bütçe Emanetleri Hesabı yerine 333 Emanetler Hesabına kaydedildiği, bu suretle 333 Hesabında 7.797.603,60 TL tutarında hataya yol açıldığı, Dış destekli projeler için verilen ön ödemelerin izlendiği 162

T.C. Sayıştay Başkanlığı

TÜBİTAK 2012 Yılı Denetim Raporu 8 Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabından, proje kapsamında alımı yapılan malzemelerin mevzuata aykırı olarak bütçe gelirleri hesabı ile ilişkilendirildiği, 1.19-Dış destekli projeler için verilen ön ödemelerin izlendiği 162 Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabından, proje kapsamında alımı yapılan malzemelerin mevzuata aykırı olarak bütçe gelirleri hesabı ile ilişkilendirildiği, bu suretle 800 Bütçe Gelirleri hesabında 903.859,35 TL tutarında hataya sebep olunduğu, yapılan hatalı uygulamanın 895 Bütçe Uygulama Sonuçları Hesabını da etkilediği, 1.20-164 Akreditifler Hesabında bulunan ve henüz mahsubu yapılmamış olan 41.745,42 TL tutarındaki ön ödemenin, 5018 sayılı Kanun uyarınca ödeneğinin iptal edilip ertesi yıla aktarılması gerekirken 162 Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabına devredildiği, bu suretle 162 Hesabında 41.745,42 TL tutarında hataya yol açıldığı,, 1.21-Muhasebe Birimleri arasında yapılan bedelsiz devir işlemlerinde, devre konu olan taşınır giriş ve çıkış kayıtlarında Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine uyulmaması suretiyle 511 Muhasebe Birimleri Arası İşlemler Hesabında 1.064.901,27 TL tutarında hataya yol açıldığı, 1.22-Kullanılamaz hale gelen ya da hurdaya ayrılan varlıkların muhasebe kayıtlarından çıkarılmasında, 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar ile 299 Birikmiş Amortismanlar Hesaplarının kullanılmaması nedeniyle söz konusu hesapların her birinde 783.204,93 TL tutarında hataya yol açıldığı, 1.23- Kamu idaresine bağış yoluyla gelen taşınırların mevzuata aykırı olarak bütçeye gelir kaydedildiği, bu suretle 800 Bütçe Gelirleri Hesabında 71.500 TL tutarında hata olduğu, 1.24-Anında tüketilecek nitelik ve miktarda olmayan ve dolayısıyla 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabında izlenmesi gereken taşınırların doğrudan giderleştirildiği, bu suretle 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabında 937.296,46 TL tutarında hataya yol açıldığı, 1.25-“Diğer Yayın Alımları” adı altında yapılan alımların, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine aykırı olarak 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı yerine 157 Diğer Stoklar Hesabında izlendiği, bu suretle 157 Hesabında 6.863,29 TL tutarında hata bulunduğu, 1.26-255 Demirbaşlar Hesabına kaydedilmesi gereken bazı dayanıklı taşınırların, 630

T.C. Sayıştay Başkanlığı

TÜBİTAK 2012 Yılı Denetim Raporu 9 Giderler Hesabına kaydedilerek Demirbaşlar Hesabında 20.020,82 TL tutarında hataya yol açtığı, 1.27-Dış destekli proje gelirlerinden kadrolu personele dağıtılması gereken hizmet geliri paylarının, 278 sayılı Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Kurulması Hakkında Kanun, TÜBİTAK’ca Kurum Dışına Verilen Hizmetlerin Bedelinin Tespiti ve Elde Edilen Gelirlerin Kullanımına İlişkin Yönetmelik ile TÜBİTAK Tarafından Yürütülen Dış Destekli Projelere İlişkin İdari ve Mali Esaslara aykırı olarak 830 Bütçe Giderleri ve 835 Bütçe Giderleri Yansıtma Hesapları kullanılmak suretiyle ödendiği, bu suretle ilgili hesaplarda 5.756.011,44 TL tutarında hataya yol açıldığı, yapılan işlemin 895 Bütçe Uygulama Sonuçları Hesabını da etkilediği, 1.28-Muhasebe Birimlerinde, süresi dolan veya teminat konusu iş tamamlandığı halde iade edilmeyen teminat mektuplarının 910 Teminat Mektupları ve 911 Teminat Mektupları Emanetleri Hesaplarında tutulmaya devam edildiği, 1.29- Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu hükümlerine aykırı olarak sosyal tesis hesabından Kamu İdaresi hesaplarına aktarımda bulunulduğu, bu suretle 600 Gelirler Hesabında 25.000 TL tutarında hataya yol açıldığı, 1.30- Bazı birimlerde temsil-tanıtma giderleri, tarifeye bağlı ödemeler ve yolluk harcamalarına ait KDV’lerin indirim konusu yapılması suretiyle, 191 İndirilecek KDV Hesabında 181.220,41 TL tutarında hataya sebebiyet verildiği, 1.31-Personel ödemelerinin mevzuata uygun olarak tahakkuk edip ödenmesini sağlayacak olan kontrol faaliyetlerinin, tahakkuk ve ödemeye esas karar ve hesaplamaların ilgili birimlere verilmemesi nedeniyle yapılamadığı, tespit edilmiştir. Kurum tarafından yukarıda yer verilen tespitlere iştirak edilmekte ve 2013 yılından itibaren gereğinin yapılacağı belirtilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı

TÜBİTAK 2012 Yılı Denetim Raporu 10 DENETİM GÖRÜŞÜ Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) Özel Bütçesi 2012 yılına ilişkin mali rapor ve tablolarının, kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmadığı, içerik, nitelik ve miktar olarak önemli sayılabilecek hatalar içerdiği, kamu idaresinde 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun öngördüğü bir muhasebe sisteminin kurulup yürütülemediği, gelir, gider ve mallarına ilişkin hesap ve işlemlerinde mali rapor ve tabloları etkileyecek düzeyde hukuki düzenlemelere aykırılıklar bulunduğu kanaatine varılmıştır.

TTT...CCC... SSSAAAYYYIIIŞŞŞTTTAAAYYY BBBAAAŞŞŞKKKAAANNNLLLIIIĞĞĞIII
TTTÜÜÜRRRKKKİİİYYYEEE BBBİİİLLLİİİMMMSSSEEELLL VVVEEE
TTTEEEKKKNNNOOOLLLOOOJJJİİİKKK AAARRRAAAŞŞŞTTTIIIRRRMMMAAA KKKUUURRRUUUMMMUUU
(((TTTÜÜÜBBBİİİTTTAAAKKK)))
SSSOOOSSSYYYAAALLL TTTEEESSSİİİSSSLLLEEERRRİİİ
222000111222 YYYIIILLLIII DDDEEENNNEEETTTİİİMMM RRRAAAPPPOOORRRUUU
EEEYYYLLLÜÜÜLLL 222000111333

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06100 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 40 94 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tt http://www.sayistay.gov.tr
Bu rapor, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu uyarınca yürütülen düzenlilik denetimi sonucu hazırlanmıştır.

İÇİNDEKİLER TÜBİTAK SOSYAL TESİSLERİ HAKKINDA BİLGİ.................................................. 11 KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI........................................................................... 12 DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU....................... 13 SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU................................................................................... 13 DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI................................ . 13 DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI................................................................ 14 DENETİM GÖRÜŞÜ……………………………………………………………………15

T.C. Sayıştay Başkanlığı

TÜBİTAK 2012 Yılı Denetim Raporu 11
TÜBİTAK SOSYAL TESİSLERİ HAKKINDA BİLGİ TÜBİTAK sosyal tesisleri; Bursa Test ve Analiz Laboratuvarı (BUTAL) yerleşkesi içinde bulunan BUTAL Konukevi, Gebze yerleşkesi içinde bulunan Ulusal Metroloji Enstitüsü (UME) Misafirhanesi, Bilişim ve Bilgi Güvenliği İleri Teknolojiler Merkezi (BİLGEM) Misafirhanesi (spor salonu dahil), Marmara Araştırma Merkezi (MAM) Misafirhanesi, Ankara İLTAREN Misafirhanesi ve Ankara TÜBİTAK Sosyal Tesislerinden (lokal, spor merkezi ve misafirhane dahil) oluşmaktadır. Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usullerin 13 üncü maddesine göre, yıllık gayrisafi hasılat tutarı 500.000 YTL’nin altında kalan her bir sosyal tesis, muhasebe sistemlerini bu esasa ilişkin belirlenmiş ilke, kural ve standartlara göre kurabilirler. Bu esasa tabi olanlar 46 ve 48 inci maddeler hariç olmak üzere, Esas ve Usullerin dördüncü bölümünde yer alan hesap planı hükümlerine tabi değildir. BUTAL Konukevi, UME Misafirhanesi, MAM Misafirhanesi, BİLGEM Misafirhanesi ve İLTAREN Misafirhanesi, Esas ve Usullerin 13 üncü maddesi ile belirlenen yıllık gayrisafi hasılat tutarının altında hasılat elde etmekte olup esasların 14 üncü maddesi ile tanınan yetkiye istinaden işletme hesabı esasına göre defter tutmayı tercih etmişlerdir. Dolayısıyla Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usullerin 46 ve 48 inci maddeleri hariç olmak üzere hesap planı hükümlerine tabi değillerdir. Esas ve Usullerin 18 inci maddesine göre işletme hesabı esasına tabi sosyal tesislerde tek taraflı muhasebe kaydı yapılmakta olup personel harcamaları, mal ve hizmet alımları, sermaye harcamaları ve diğer harcamalar gider, mal ve hizmet satışları ve diğer tahsilatlar ise gelir olarak kaydedilmektedir. İşlemlerini işletme hesabına göre tutan sosyal tesisler, her hesap dönemi sonunda Esas ve Usullerin ekinde yer verilen örneğe uygun işletme hesabı özeti düzenlemek, işletme hesabı özetinin dipnotlarında ise yıl içinde edinilen demirbaşlara ilişkin bilgi vermek durumundadırlar.

T.C. Sayıştay Başkanlığı

TÜBİTAK 2012 Yılı Denetim Raporu 12
İşletme hesabına göre defter tutan ve yukarıda isimleri verilen sosyal tesisler, 2012 yılında konsolide gelir ve gider tablosu verilerine göre 371.889 TL gider yapmışlar ve 208.371 TL gelir elde etmişlerdir. Başkanlık Sosyal Tesisleri ise Esasların 12 nci maddesinde yer alan “Kapsama dahil her bir sosyal tesisten yıllık gayrisafi hasılat tutarı 500.000,00 YTL’yi aşanlar, muhasebe sistemlerini bu Esas ve Usullerde belirlenmiş ilke, kural ve standartlara göre kurarlar” hükmü gereğince bilanço esasına göre defter tutma yükümlülüğüne haizken, Esasların “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde kurumlar vergisi ve/veya katma değer vergisi mükellefi olan sosyal tesislerin bu Esas ve Usullerin sadece muhasebe işlemlerinin raporlanması ve hesapların konsolidasyonuna ilişkin hükümlerine tabi olacağı yönündeki istisna hükmünden, KDV mükellefi olması nedeniyle yararlanmıştır. Bilanço esasına göre defter tutan, esas ve usullerde yer alan hesap planını kullanmakla yükümlü olmayan ve tek düzen muhasebe sistemine göre çalışan Başkanlık Sosyal Tesisleri, dönem sonunda Esas ve Usullerin 7, 8, 9, 10 ve 11 inci maddelerinde yer alan ilkelere uygun bilanço düzenlemek ve gelir tablosu hazırlamak durumundadır. 2012 yılında 270.612 TL gelir elde eden Başkanlık Sosyal Tesisleri, toplamda 241.085 TL de harcama yapmıştır. KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI “Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar”ın 5 inci maddesi gereğince; hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden Başkanlık sosyal tesislerine ait kesin mizan ve bilanço, işletme hesabı esasına göre defter tutan sosyal tesislere ait işletme hesabı özetleri denetime sunulduğu gibi sosyal tesisler konsolide gelir gider tablosu ve sosyal tesislerin çeşidine göre konsolide gelir gider tablosu da denetime sunulmuş olup denetimler adı geçen defter, tablo ve belgeler ile Usul ve Esasların 8 inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı

TÜBİTAK 2012 Yılı Denetim Raporu 13
DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmekle sorumludur. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğuna ve mali tablolarının doğru ve güvenilir olduğuna ilişkin makul güvence elde etmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün

T.C. Sayıştay Başkanlığı

TÜBİTAK 2012 Yılı Denetim Raporu 14
belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin işlettiği sosyal tesislerin mali rapor ve tabloları, gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri, bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili yürütülen denetim sonucunda, denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI Kamu idaresinin 2012 yılına ait mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin denetim görüşünün dayanağı olan bulgular ile gelir, gider ve malları ve bunlara ilişkin hesap ve işlemlerin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğuna ilişkin bulgular başlıklar halinde aşağıdadır. 1-Sosyal tesislerin bakım onarımlarının yaptırılması amacıyla, yıl içinde elde edilen gelirlerin brüt tutarının %5’inden az olmamak üzere kaynak ayrılması ve bu tutarın açılacak ayrı bir hesapta izlenmesi gerekmekte olup bu hususa uyulmadığı, 2-Sosyal tesislerin elektrik, su ve ısıtma giderleri ile temizlik hizmetlerinin, özel bütçe kaynaklarından karşılandığı, 3-UME Misafirhanesinin konaklama gelirlerine ilişkin belgelerin incelenmesi neticesinde, kurum personelinin misafiri olarak misafirhanede konaklayan yabancı uyruklu kişilerden alınan konaklama ücretinin hesabında, TÜBİTAK personeline uygulanan tarifenin esas alınması suretiyle 2012 yılı mal ve hizmet satış gelirlerinde 2.610 liralık hataya neden olunduğu, 4-Ankara TÜBİTAK Sosyal Tesislerinde bulunan misafirhaneden yararlanan kurum personeli olmayan kişilerden, kurum personeli ücret tarifesi üzerinden konaklama ücreti alınmasının tesis gelirlerinde 455 lira eksikliğe yol açtığı, 5- BUTAL Konukevi gelirlerinden, Özel Bütçe hesabına para aktarıldığı,

T.C. Sayıştay Başkanlığı

TÜBİTAK 2012 Yılı Denetim Raporu 15
6- Ankara TÜBİTAK Sosyal Tesislerine ait 2011 yılı Temmuz-Aralık dönemi su ve elektrik bedellerinin 2012 yılında ödenmesi suretiyle, muhasebenin dönemsellik ilkesine aykırı davranıldığı, 7- Strateji Geliştirme Birimlerinin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik gereğince, TÜBİTAK Mali Hizmetler Daire Başkanlığının sosyal tesislerin mali verilerini konsolide edip malî istatistikleri hazırlama görevi bulunmasına rağmen bu görevin, İdari İşler Daire Başkanlığı bünyesinde bulunan İdari Sosyal İşler Şube Müdürlüğü tarafından yerine getirildiği, Tespit edilmiştir. Kamu İdaresinin yukarıda yer verilen tespitlere iştirak etmekte ve 2013 yılından itibaren aynı zamanda yılı içinde gereğinin yapılacağı ifade edilmiştir. DENETİM GÖRÜŞÜ TÜBİTAK Sosyal Tesisleri 2012 yılına ilişkin mali rapor ve tablolarının yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı doğru ve güvenilir bilgi içermediği; gelir, gider ve mallarına ilişkin hesap ve işlemlerinde mali rapor ve tablolarını etkileyecek düzeyde kanun ve diğer hukuki düzenlemelere aykırılıklar bulunduğu kanaatine varılmıştır.