Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı Türkiye Büyük Millet Meclisine Sunulan 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 1 Eylül 2025 ÖLÇME, SEÇME VE YERLEŞTİRME MERKEZİ BAŞKANLIĞI 2024 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: İdari Personel Kadro Durumu ..............................................................................................................3 Tablo 2: 2024 Yılı Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleşmesi ...........................................................................3 Tablo 3: 2024 Yılı Bütçe Gelir Tahmin ve Gerçekleşmesi ................................................................................. 4
KISALTMALAR ISO : Uluslararası Standardizasyon Örgütü ÖSYM : Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı TR-YÖS : Türki̇ye Yurt Dışından Öğrenci̇ Kabul Sınavı YÖK : Yüksek Öğretim Kurulu
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 d) Sınav hizmetlerinin yerine getirilmesinin tüm aşamalarında, konuyla ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği yaparak gerekli güvenlik tedbirlerini almak. e) Hizmetin gereklerine uygun ölçme, seçme, değerlendirme ve yerleştirme yöntemlerini belirlemek. f) Sınav yapılacak merkezleri oluşturmak, sınav hizmetlerini yapacak kişileri belirlemek ve gerekli görevlendirmeleri yapmak. g) Sınav, ölçme, değerlendirme, yerleştirme, araştırma ve diğer hizmet bedellerini belirlemek. ğ) Gerekli hâllerde sınavları ertelemek, kısmen veya tamamen iptal etmek, adayların işlemlerini geçersiz saymak. h) Faaliyet alanlarıyla ilgili araştırmalar yapmak, ulusal ve uluslararası gelişmeleri izlemek, bilimsel toplantılara katılmak, ulusal ve uluslararası kurumlarla işbirliği yapmak. ı) Sınav sonuçlarını analiz etmek ve sonuçları kamuoyuna duyurmak; sınav sonuçlarını ilgili kurum veya kuruluşlara basılı veya elektronik ortamda iletmek. i) Görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapmak ve kılavuzlar hazırlamak. j) Faaliyetleri ile ilgili olarak şirket kurmak, kurulmuş şirketlere ortak olmak. Şeklinde düzenlenmiştir. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı temel mevzuatı 6114 sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında Kanun ve 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatları Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’dir. Kurumun faaliyetlerini yürütürken tabi olduğu diğer mevzuat ise 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 6245 sayılı Harcırah Kanunu ve Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığının Sınav Hizmetlerine Yönelik Mal ve Hizmet Alımları Yönetmeliği ile diğer ilgili düzenlemelerdir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları ÖSYM’de İdari personelin sınıf, unvan ve kadro dağılım bilgileri Tablo 1’de yer almaktadır. Tablo 1: İdari Personel Kadro Durumu Hizmet Sınıfı Dolu Kadro Sayısı Boş Kadro Sayısı Toplam Kadro Sayısı Genel İdare Hizmetleri 198 182 380 Sağlık Hizmetleri 0 4 4 Avukatlık Hizmetleri 3 5 8 Eğitim-Öğretim Hizm. 0 0 0 Teknik Hizmetler 20 22 42 Yardımcı Hizmetleri 2 2 4 Sözleşmeli 86 129 215 İşçi 399 0 399 Toplam 708 344 1052 2024 yıl sonu itibarıyla, ÖSYM’de çalışan idari (sözleşmeli idari personel dahil) ve işçi personel toplamı 708’dir. 1.3. Mali Yapı 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ekli II sayılı cetvelin, (A) “Özel Bütçeli İdareler” bölümünde yer alan ÖSYM, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen hazine yardımı ve öz gelirlerini kullanarak giderlerini finanse etmektedir. İdarenin ekonomik sınıflandırma açısından 2024 yılına ait ödenek dağılımına ve yıl sonu harcama gerçekleşmelerine ilişkin tablo aşağıdadır. Tablo 2: 2024 Yılı Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleşmesi Başlangıç Ödeneği (TL) Yıl Sonu Ödenek Toplam (TL) (A) Gerçekleşme (TL) (B) Gerçekleşme Oranı (%) (B/A) 01 Personel Giderleri 2.606.140.000,00 3.132.684.506,20 3.109.665.215,39 99,27% 02 Sos. Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 84.205.000,00 96.679.715,00 94.593.466,91 97,84% 03 Mal ve Hizmet Alımı Giderleri 1.988.790.000,00 2.414.232.000,00 2.285.391.833,86 94,66% 05 Cari Transferler 6.117.000,00 6.117.000,00 5.190.769,47 84,86% 06 Sermaye Giderleri 7.580.000,00 125.399.000,00 81.931.858,50 65,34% 07 Sermaye Transferleri - - - - Toplam 4.692.832.000,00 5.775.112.221,20 5.576.773.144,13 96,57%
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik
Denetim Raporu
4
2024 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 4.692.832.000,00 TL ödenek tahsis edilen
ÖSYM bütçesine yıl içinde 1.082.280.221,20 TL ödenek eklenmiş ve toplam ödenek
5.775.112.221,20 TL’ye ulaşmış olup ödeneğin %96,57’si olan 5.576.773.144,13 TL
kullanılmıştır.
Personel giderlerinde 3.132.684.506,20 TL ödeneğin 3.109.665.215,39 TL’si, sosyal
güvenlik kurumlarına devlet primi giderlerinde 96.679.715,00 TL ödeneğin 94.593.466,91
TL’si, mal ve hizmet alımı giderlerinde 2.414.232.000,00 TL ödeneğin 2.285.391.833,86 TL’si,
cari transferlerde 6.117.000,00 TL ödeneğin 5.190.769,47 TL’si, sermaye giderlerinde
125.399.000,00 TL ödeneğin 81.931.858,50 TL’si harcanmıştır. Sermaye transfer harcaması
gerçekleşmemiştir.
2024 yılı bütçe gelirleri tahmin ve gerçekleşme bilgileri Tablo 3’te yer almaktadır.
Tablo 3: 2024 Yılı Bütçe Gelir Tahmin ve Gerçekleşmesi
Gelir Tahmini
(TL) Gerçekleşen (TL) Gerçekleşme
Oranı (%)
Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 2.791.035.000,00 4.413.864.131,61 158,14%
Alınan Bağış ve Yardım ile Özel Gelirler 1.900.000.000,00 1.500.371.000,00 78,97%
Diğer Gelirler 1.797.000,00 7.599.158,60 421,26%
Sermaye Gelirleri - - -
Toplam 2.794.732.000,00 5.921.834.290,21 211,89%
Gelirlerden Red ve İadeler (-) - -21.495,00 -
Net Toplam 2.794.732.000,00 5.921.812.795,21 211,89%
2024 yılı bütçesine göre tahmin edilen bütçe geliri 2.794.732.000,00 TL olan
ÖSYM’nin, yıl sonunda gerçekleşen net bütçe geliri 5.921.812.795,21 TL’dir.
Dönem faaliyet geliri 6.325.949.121,43 TL, gelirlerden indirim, iade ve iskonto toplamı
21.495,00 TL, enflasyon düzeltmesi toplamı 600.509.093,33 TL ve faaliyet gideri
5.706.459.943,11 TL olan ÖSYM, 2024 yılını 1.219.976.776,65 TL olumlu faaliyet sonucu ile
tamamlamıştır.
1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 49’uncu maddesi gereğince
genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama
standartları, uluslararası standartlara uygun olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Sayıştay Başkanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve diğer ilgili kuruluş temsilcilerinin katılımıyla oluşturulacak olan Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Dolayısıyla genel yönetim kapsamında olan üniversitelerin muhasebe ve raporlama standartları Kurul tarafından belirlenen kurallara tabidir. Kamu İdaresi ayrıca adı geçen Kanun’un 80’inci maddesinin Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir. Özel bütçeli bir idare olan ÖSYM, tahakkuk esaslı muhasebe sistemi kullanılmaktadır. ÖSYM’nin muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne tabi olarak Hazine ve Maliye Bakanlığının Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Faaliyet sonuçları tablosu, • Öz kaynak değişim tablosu, • Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu, • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 5018 sayılı Kanun uyarınca iç kontrol sistemi; idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından oluşturulan organizasyon, yöntem ve süreçle iç denetimi kapsayan malî ve diğer kontroller bütünüdür. İç kontrolün işleyişi ile ilgili ayrıntılı hükümler, 26.12.2007 tarihli ve 26738 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan rehberlerle belirlenmiştir. 2024 yılı denetimi kapsamında, mezkûr mevzuat çerçevesinde, ÖSYM iç kontrol sistemi aşağıdaki şekilde değerlendirilmektedir: Kontrol Ortamı Standartları Kurum organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumluluklar açık bir şekilde belirlenerek yazılı hale getirilmiş olup İdare Doküman Paylaşım Merkezi üzerinde yayımlanmaktadır. İdarede "Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri" ile ilgili eğitim ve bilgilendirme çalışmaları yeterlidir. Kurumdaki tüm personel Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri ile Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in ekinde yer alan "Etik Sözleşmesi"ni imzalamış olup etik sözleşmeleri personelin özlük dosyalarında muhafaza edilmektedir. Personelin işe alınması, yer değiştirmesi, görevde yükselmesi, yeterlilik performans değerlendirmesi ile disiplin hükümlerine yönelik insan kaynakları politikası tam olarak belirlenmiş ve kurum çalışanlarına duyurulmuştur. Hassas görevlere ilişkin prosedürler bazı birimlerde belirlenmiş, bazı birimlerde belirlenme ve güncelleme çalışmaları devam etmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 Risk Değerlendirme Standartları Stratejik Plan, Kurumun Stratejik Plan Ekibi tarafından hazırlanarak zamanında yayımlanmış olup içerik açısından mevzuata uygundur. İdare performans programı içerik olarak mevzuata uygun şekilde hazırlanmış ve zamanında yayımlanmıştır. Kurum bütçesi performans hedefleri ve faaliyetlerle ilişkilendirilmiştir. İdarenin İç kontrol ve kurumsal risklerinin tanımlanması konusunda, Risk Strateji Belgesi taslağı hazırlanmış olup Bütünleşik Yönetim Sistemleri yazılımı ile ISO 31000 Kurumsal Risk Yönetimi Standartlarına uygun olarak tespit edilen Kurumsal risklerin giriş ve değerlendirme çalışmaları başlatılmıştır. Kontrol Faaliyetleri Standartları İş akış süreçleri belirlenmiş olup ilgili yazılıma belirlenen süreç ve faaliyetlerin girişlerinin yapılması planlanmaktadır. İdare tarafından yetki devirleri mevzuata uygun yapılmıştır. Yetki devrine ilişkin İmza Yetkileri Yönergesi 16.01.2018 tarihinde yürürlüğe girmiştir ve bu doğrultuda uygulanmaktadır. İdarede yapılan görevlendirmelerde genel olarak “görevler ayrılığı” ilkesine uyulmuştur. Ancak personel yetersizliği nedeniyle görevler ayrılığı ilkesinin uygulanamadığı zamanlarda birim amirleri tarafından gerekli önlemler alınmaktadır. İdarece belirlenen risklerin kabul edilebilir düzeye indirilmesine yönelik kontrol faaliyetlerinin ilgili yazılımla izlemeye alınması planlanmaktadır. Ön mali kontrol sistemi, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’a uygun olarak elektronik ortamda Harcama Yönetim Sistemi üzerinde kurulmuştur. İdarenin Ön Mali Kontrol İşlemleri Yönergesi güncellenmiş ve 10.01.2024 tarihi itibarıyla Üst Yönetici onayı ile yürürlüğe girmiştir. Bilgi ve İletişim Standartları İdare faaliyet raporu içerik olarak mevzuata uygun hazırlanmıştır. Faaliyet sonuçları ile değerlendirmeleri Faaliyet Raporunda gösterilmektedir. Faaliyet Raporunda İç kontrol güvence beyanı mevcuttur. İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı mevzuata uygun olarak 18 kamu iç kontrol standardı ve bu standartları sağlayan 79 genel şartı içerecek şekilde 25 adet eylem hazırlanarak yürürlüğe konulmuştur. İzleme Standartları İdarenin tüm birimleri tarafından iç kontrol sistemi yılda en az bir kez değerlendirilmekte olup değerlendirme sonuçları en son 2022 yılında mevcut İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kuruluna raporlanmıştır. İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulunun güncellenmesi planlanmaktadır. Güncelleme ve yeni kurulan yönetim sistemi ile birlikte;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 elektronik ortamda birim iç kontrol değerlendirme raporlarının üçer veya altı aylık periyotlarla İdare birim yöneticilerine, İdare iç kontrol değerlendirme raporunun yılda bir kez İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kuruluna raporlanması ve ilgili Kurul tarafından değerlendirilen nihai raporun üst yöneticinin onayına sunulması için çalışmalar devam etmektedir. Kamu İdaresinde iç denetim birimi kurulmuş olup 5 iç denetçi kadrosu bulunmaktadır. Bu kadrolardan 2’si doludur. İç denetim biriminin iç kontrol sistemine ilişkin denetim ve raporlama çalışmaları mevcuttur. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Ölçme, Seçme Ve Yerleşti̇rme Merkezi̇ Başkanliği'nın 2024 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr