Kocaeli Üniversitesi Türkiye Büyük Millet Meclisine Sunulan 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 1 Eylül 2025 KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ 2024 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU
İÇERİK KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ 2024 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2024 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ 2024 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Akademik Personel Kadro Durumu .....................................................................................................2 Tablo 2: İdari Personel Kadro Durumu ..............................................................................................................2 Tablo 3: 2024 Yılı Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleşmesi ...........................................................................3 Tablo 4: 2024 Yılı Bütçe Gelir Tahmin ve Gerçekleşmesi ................................................................................. 3 Tablo 5: Sözleşmede Öngörülen Alanın Üzerinde Kullanım Alanları ............................................................11
KISALTMALAR ERASMUS :European Action Scheme for the Mobility of University Students / Üniversite Öğrencilerinin Hareketliliği için Avrupa Topluluğu Eylem Programı TL :Türk Lirası
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. Diğer Bulgular
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kocaeli Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kocaeli Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 Yükseköğretim Kurulunca atanmaktadır. Üniversite bünyesinde; 19 fakülte, 3 yüksekokul, 4 enstitü, 1 devlet konservatuvarı, 16 meslek yüksekokulu ve 18 uygulama ve araştırma merkezi bulunmaktadır. Akademik ve idari personelin sınıf, unvan ve kadro dağılım bilgileri Tablo 1 ve 2’de yer almaktadır. Tablo 1: Akademik Personel Kadro Durumu Unvan Dolu Kadro Sayısı Boş Kadro Sayısı Toplam Kadro Sayısı Profesör 405 92 497 Doçent 264 100 364 Doktor öğretim üyesi 436 172 608 Öğretim görevlisi 419 51 470 Araştırma görevlisi 541 255 796 Toplam 2065 670 2735 Tablo 2: İdari Personel Kadro Durumu Hizmet Sınıfı Dolu Kadro Sayısı Boş Kadro Sayısı Toplam Kadro Sayısı Genel idare 651 469 1120 Sağlık 1042 439 1481 Avukatlık 4 2 6 Eğitim-öğretim 1 1 2 Teknik 4 1 5 Din Hizmetleri 176 96 272 Yardımcı 74 112 186 Sözleşmeli 231 175 406 İşçi 1197 53 1250 Toplam 3380 1348 4728 Üniversitede 2024 yıl sonu itibarıyla kadrolu akademik, idari (sözleşmeli idari personel dahil) ve işçi personel toplamı 5.445’tir. Ayrıca Üniversitede 11 yabancı uyruklu akademik personel çalışmaktadır. 1.3. Mali Yapı 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ekli II sayılı cetvelin, (A) “Özel Bütçeli İdareler” bölümünde yer alan Kocaeli Üniversitesi, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen hazine yardımı ve öz gelirlerini kullanarak giderlerini finanse etmektedir. İdarenin ekonomik sınıflandırma açısından 2024 yılına ait ödenek dağılımına ve yıl sonu harcama gerçekleşmelerine ilişkin tablo aşağıdadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Kocaeli Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3
Tablo 3: 2024 Yılı Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleşmesi
Ödenek (TL) Gerçekleşme (TL) Gerçekleşme
Oranı (%)
01 Personel Giderleri 3.402.703.500,00 3.348.546.626,26 98,41
02 Sos. Güvenlik Kurumlarına
Devlet Primi Giderleri 427.511.532,00 410.019.154,25 95,91
03 Mal ve Hizmet Alımı Giderleri 509.629.154,79 399.830.233,77 78,46
05 Cari Transferler 632.538.709,15 622.818.738,10 98,46
06 Sermaye Giderleri 207.074.000,00 206.903.457,34 99,92
07 Sermaye Transferleri - - -
Toplam 5.179.456.895,94 4.988.118.209,72 96,31
2024 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 4.821.890.000,00 TL ödenek tahsis edilen
Üniversite bütçesine yıl içinde 357.566.895,94 TL ödenek eklenmiş ve toplam ödenek
5.179.456.895,94 TL'ye ulaşmış olup ödeneğin %96,31’i olan 4.988.118.209,72 TL
kullanılmıştır.
Personel giderlerinde 3.402.703.500,00 TL ödeneğin 3.348.546.626,26 TL’si, sosyal
güvenlik kurumlarına devlet primi giderlerinde 427.511.532,00 TL ödeneğin 410.019.154,25
TL’si, mal ve hizmet alımı giderlerinde 509.629.154,79 TL ödeneğin 399.830.233,77 TL’si,
cari transferlerde 632.538.709,15 TL ödeneğin 622.818.738,10 TL’si, sermaye giderlerinde
207.074.000,00 TL ödeneğin 206.903.457,34 TL’si harcanmıştır.
Üniversite tarafından 2024 yılında; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu,
Erasmus, Afet ve Acil Durum Harcamaları, Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı destekleri ile
Avrupa Birliği hibelerinden toplam 159.024.751,60 TL bütçe dışı kaynak kullanılmıştır.
2024 yılı bütçe gelirleri tahmin ve gerçekleşme bilgileri Tablo 4’te yer almaktadır.
Tablo 4: 2024 Yılı Bütçe Gelir Tahmin ve Gerçekleşmesi
Gelir Tahmini (TL) Gerçekleşen (TL) Gerçekleşme
Oranı (%)
Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 56.147.000,00 100.116.229,49 178,31
Alınan Bağış ve Yardım ile Özel Gelirler 4.674.986.000,00 4.713.836.836,74 100,83
Diğer Gelirler 90.757.000,00 197.915.846,81 218,07
Sermaye Gelirleri - - -
Toplam 4.821.890.000,00 5.011.868.913,04 103,94
Gelirlerden Red ve İadeler (-) - 1.079.408,98 -
Net Toplam 4.821.890.000,00 5.010.789.504,06 103,92
2024 yılı bütçesine göre tahmin edilen bütçe geliri 4.821.890.000,00 TL olan
Üniversitenin, yıl sonunda gerçekleşen net bütçe geliri 5.010.789.504,06 TL’dir.
Dönem faaliyet geliri 5.294.014.143,62 TL, gelirlerden indirim, iade ve iskonto toplamı
1.079.408,98 TL, enflasyon düzeltmesi toplamı 1.626.099.244,79 TL ve faaliyet gideri
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kocaeli Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 5.129.550.993,91 TL olan Üniversite, 2024 yılını 1.789.482.985,52 TL olumlu faaliyet sonucu ile tamamlamıştır. Üniversite özel bütçesi dışında bulunan; -Döner Sermaye İşletmesinin 2024 yılı gelir toplamı 2.789.666.752,09 TL, gider toplamı 3.682.349.416,71 TL olarak gerçekleşmiş ve dönem 892.682.664,62 TL zarar ile tamamlanmıştır. -İktisadi İşletmenin 2024 yılı gelir toplamı 137.987.536,51 TL, gider toplamı 135.516.645,00 TL olarak gerçekleşmiş ve dönem sonu 2.470.891,51 TL kâr ile tamamlanmıştır. Ayrıca Üniversite, 10.04.2003 tarih ve 25075 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 22.03.2003 tarih ve 2003/5390 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile kurulan Kocaeli Üniversitesi Teknopark Anonim Şirketinin ortağıdır. Adı geçen Şirketin kuruluş sermayesi 50.000,00 TL olup Üniversitenin %52 oranında ortaklığı bulunmaktadır. Üniversite, 12.11.2002 tarih ve 24934 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 07.10.2002 tarih ve 2002/4889 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kurulan Gebze Organize Sanayi Bölgesi Teknopark Anonim Şirketinin ortağıdır. Adı geçen Şirketin kuruluş sermayesi 1.000.000,00 TL olup Üniversitenin % 0,23 oranında ortaklığı bulunmaktadır. Yine Üniversite, 06/08/2019 tarihinde ticaret sicil gazetesinde tescil ve ilan edilerek kurulan Kocaeli Üniversitesi Teknoloji Transfer Ofisi Anonim Şirketinin kurucusu olup adı geçen Şirketin kuruluş sermayesi 500.000.00 TL’dir. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları, uluslararası standartlara uygun olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde; Sayıştay Başkanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve diğer ilgili kuruluş temsilcilerinin katılımıyla oluşturulacak olan Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Dolayısıyla genel yönetim kapsamında olan üniversitelerin muhasebe ve raporlama standartları Kurul tarafından belirlenen kurallara tabidir. Kamu İdaresi ayrıca adı geçen Kanun’un 80’inci maddesinin Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kocaeli Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir. Özel bütçeli bir idare olan Üniversitede, tahakkuk esaslı muhasebe sistemi kullanılmaktadır. Üniversitenin muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne tabi olarak Hazine ve Maliye Bakanlığının Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Faaliyet sonuçları tablosu • Öz kaynak değişim tablosu, • Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu, • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kocaeli Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 5018 sayılı Kanun uyarınca iç kontrol sistemi; idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kocaeli Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından oluşturulan organizasyon, yöntem ve süreçle iç denetimi kapsayan malî ve diğer kontroller bütünüdür. İç kontrolün işleyişi ile ilgili ayrıntılı hükümler, 26.12.2007 tarihli ve 26738 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan rehberlerle belirlenmiştir. 2024 yılı denetimi kapsamında, mezkûr mevzuat çerçevesinde, Üniversite iç kontrol sistemi aşağıdaki şekilde değerlendirilmektedir: Kontrol Ortamı Standartları Kurum organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumluluklar ile yetki devirleri ve sınırları tam ve açık bir şekilde belirlenip yazılı hale getirilmiştir. İdarede "Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri" ile ilgili eğitim ve bilgilendirme çalışmaları yeterlidir. Personelin işe alınması, yer değiştirmesi, görevde yükselmesi, yeterlilik-performans değerlendirmesi ile disiplin hükümlerine yönelik insan kaynakları politikası, tam olarak belirlenmiş ve kurum çalışanlarına duyurulmuştur. Hassas görevlere ilişkin prosedürler, tam olarak belirlenmiş ve kurum çalışanlarına duyurulmuştur. Risk Değerlendirme Standartları Stratejik plan, zamanında yayımlanmış ve içerik açısından mevzuata uygundur. İdare performans programı içerik olarak mevzuata uygun şekilde hazırlanmış ve zamanında yayımlanmıştır. İdare iç kontrol risklerini tanımlanmasıyla ilgili çalışmalar yapmış olmakla beraber risklerin revizyon çalışmaları devam etmektedir. Risklerin değerlendirilmesine yönelik çalışmalara başlanılmıştır. Kontrol Faaliyetleri Standartları İdare tarafından yetkileri belirlemek amacıyla iş akış süreçleri hazırlanmıştır ve personele duyurulmuştur. İdare tarafından yetki devirleri mevzuata uygun yapılmıştır. İdarede yapılan görevlendirmeler farklı kişiler arasında dağıtılarak “görevler ayrılığı” ilkesine uyulmuştur. İdarece belirlenen risklerin kabul edilebilir düzeye indirilmesine yönelik kontrol faaliyetleri ve sorumluları belirlenmiştir. Ön mali kontrol sistemi, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’a uygun olarak kurulmuştur. Kamu İdaresinin ön mali kontrol
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kocaeli Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 yönergesi mevcuttur. Bilgi ve İletişim Standartları İdare faaliyet raporu içerik olarak mevzuata uygun hazırlanmıştır. İdarenin Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı mevcuttur ve içerik olarak Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’ne uygundur. İzleme Standartları İdarenin tüm birimleri tarafından iç kontrol sistemi yılda en az bir defa değerlendirilmekte ve değerlendirme sonuçları İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kuruluna raporlanmaktadır. Kamu İdaresisinde iç denetim birimi kurulmuş olup 5 iç denetçi kadrosu bulunmaktadır. Bu kadroların 5'i de doludur. İç denetim biriminin iç kontrol sistemine ilişkin denetim ve raporlama çalışmaları mevcuttur. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Kocaeli Üniversitesinin 2024 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Bu bölümde herhangi bir bilgi yer almamaktadır. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kocaeli Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 BULGU 1: Dayanıklı Taşınırların Numaralandırma İşlemlerinin Tamamlanmaması Mühendislik Fakültesinde dayanıklı taşınırlara mevzuatın öngördüğü şekilde sicil numarası verilmediği görülmüştür. Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Taşınırların kaydı” başlıklı 12’nci maddesinde; kamu idarelerince bütün taşınırların ve bunlara ilişkin işlemlerin kayıt altına alınmasının esas olduğu, “Dayanıklı taşınırların numaralanması” başlıklı 36’ncı maddesinin birinci fıkrasında; giriş kaydı yapılan dayanıklı taşınırlara, taşınır kayıt yetkilisi tarafından bir sicil numarası verilmesi, bu numaranın yazma, kazıma, damga vurma veya etiket yapıştırma suretiyle taşınırın üzerinde kalıcı olacak şekilde belirtilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise sicil numarasının üç grup rakamdan oluşacağı; birinci grup rakamın, taşınırın Dayanıklı Taşınırlar Defterinde ayrıntılı izlemek üzere kaydedildiği taşınır kodundan, ikinci grup rakamın taşınırın giriş kaydedildiği yılın son iki rakamından, üçüncü grup rakamın ise taşınıra verilen giriş sıra numarasından oluşacağı hüküm altına alınmıştır. Denetimlerde, Mühendislik Fakültesinde dayanıklı taşınırlara sicil numarası verme işlemlerinin tamamlanmadığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresince dayanıklı taşınırların numaralandırma işlemlerinin başlanıldığı, Mühendislik Fakültesinin büyüklüğünden dolayı henüz yürütülen işlemlerin tamamlanmadığı ifade edilmiştir. Sonuç olarak; dayanıklı taşınırlara sicil numarası verme işlemlerinin ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütülmesi gerekmektedir. BULGU 2: Kiraya Verilen Taşınmazların Kullanım Alanlarının Sözleşmelerde Öngörülen Alan ile Uyumlu Olmaması ve İşgale Konu Alanlar İçin Bedel Alınmaması Üniversite tarafından kiraya verilen yerlerin fiili kullanım alanlarının sözleşmelerde belirtilen alanlar ile uyumlu olmadığı; birkaçında sözleşmede öngörülenden daha az bir alan kullanılmasına karşın çoğunda sözleşmede öngörülenin çok üzerinde alanın kullanıldığı buna mukabil bir bedel alınmadığı, bazılarının sözleşmesinde ise hiç alan belirtilmediği görülmüştür.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kocaeli Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 Üniversite tarafından kiraya verilen taşınmazlara ilişkin Kira Sözleşmesinin “Kiracının Borç ve Yükümlülükleri ile Buna Uyulmamasının Yaptırımları” başlıklı 5’inci maddesinin (a) bendinde; kiraya verilen taşınmazlar üzerinde İdarenin yazılı onayı alınmaksızın kiralanana faydalı bile olsa eklenti, yenilik ve değişiklikler yapılamayacağı belirtilmiştir. Aynı maddenin (h) bendinde de; kiracının İdarenin yazılı izni olmadan kiralanan yeri genişletemeyeceği, değiştiremeyeceği ve kira sözleşmesinde belirlenen kullanım amacı dışında kullanamayacağı ifade edilmiş olup Sözleşmenin eki Kira Şartnamesinin 12’nci maddesinde de benzer hükme yer verilmiştir. Sözleşmenin “Hukuki İlişkiye Uygulanacak Hükümler” başlıklı 12’nci maddesinde; Sözleşmede hüküm bulunmayan hallerde 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu yanında 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ile Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik hükümlerinin sözleşmenin içeriğine, taraflarına ve hukuki ilişkinin niteliğine aykırı düşmeyen hükümlerinin uygulanacağı ifade edilmiştir. 2886 sayılı Kanun’un “Ecrimisil ve tahliye” başlıklı 75’inci maddesinde; devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ile özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz malların gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, Kanun’un 9’uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil isteneceği belirtilmiştir. Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik’in “Tespit, Ecrimisil ve Tahliye” başlıklı dördüncü bölümünde de aynı hükümlere yer verilerek ecrimisile konu işgalin tespiti, ecrimisil tutarının takdiri ve taşınmazın tahliyesine kadar olan süreç ayrıntılı olarak açıklanmıştır. Kiracının kullanımına verilen alanların yerleri ve yüzölçümleri sözleşmeleriyle belirlenmektedir. Bu bakımdan kiraya verilen yerlerin sözleşmelerdeki yer alan yüz ölçüm bilgileri önem taşımaktadır. Denetimlerde, kiraya verilen yerlerin sözleşmelerinin incelenmesi, kullanım alanlarının yerinde görülmesi ve Yapı İşleri Teknik Daire Başkanlığı personeli vasıtasıyla alan ölçümlerinin yapılması sonucunda; Bazı yerlerin sözleşmesinde öngörülen daha az bir alan kullandığı, ikisinin sözleşmesinde yüz ölçüm bilgisine hiç yer verilmediği,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kocaeli Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 Bazısında sözleşme hükümlerine aykırı olarak tip proje şeklinde inşa edilmiş olan yerin açık alan kısmının İdarenin izni olmadan kapalı alana dahil edildiği, Büyük çoğunluğunda ise kapalı ve açık alan kullanımının aşağıdaki tabloda görüleceği üzere sözleşmede öngörülenin çok üzerinde olduğu ancak ilave kullanım alanları için ecrimisil veya başka bir kullanım bedeli tahsil edilmediği, tespit edilmiştir. Kamu İdaresince, kiralamalarda kiralanan yerlerin metrekarelerinin belirleyici faktör olarak baz alınmadığı, öğrenci sayısı ve yoğunluk kriterlerine göre kira tahmin bedellerinin belirlendiği, sözleşmeler yenilendikçe ilgili yerlere ilişkin metrekarelerin güncellendiği ve bu işlemlerin devam ettiği ifade edilmiştir. Sonuç olarak; kiraya verilen taşınmazların sözleşmelerinde açık ve kapalı alan yüz ölçümlerinin belirtilmesi, bu yerlerin denetimlerinde alan genişletmeleri de takip edilerek İdarenin izni olmadan alan genişletilmesine izin verilmemesi ve sözleşmede öngörülenden fazla alan kullanımları için ecrimisil tahakkuk ettirilmesi gerekmektedir. Tablo 5: Sözleşmede Öngörülen Alanın Üzerinde Kullanım Alanları KANTİN MAHALLİNİN BULUNĞU YERLEŞKE FAKÜLTE/MYO KİRAYA VERİLEN YERİN NİTELİĞİ SÖZLEŞME ALANI (m²) YERİNDE TESPİT EDİLEN AÇIK VE KAPALI ALAN TOPLAMI (m²) FARK (m²) FARK (%) Karamürsel Gazanfer Bilge MYO Kantin 200,00 294,01 94,01 47,01 İlahiyat Fakültesi Kantin 150,00 288,82 138,82 92,55 Ford Otosan MYO Kantin 60,00 123,16 63,16 105,27 Umuttepe Yerleşkesi Fen Edeb. Fakültesi B Blok Kantin 10,50 139,95 129,45 1.232,86 Umuttepe Yerleşkesi İİBF (Siyasal Bilimler Fakültesi) Yanı Kantin 380,50 749,91 369,41 97,09 Umuttepe Yerleşkesi Gazanfer Bilge Spor Salonu BESYO Kantin 40,00 263,32 223,32 558,30 Umuttepe Yerleşkesi İletişim Fakültesi Yanı Kantin 380,50 711,59 331,09 87,01
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kocaeli Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr
T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2024 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. Diğer Bulgular
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kocaeli Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kocaeli Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Rektörlüğe bağlı çalışan Döner Sermaye İşletmesi; İşletme Müdürlüğü ve Saymanlık Müdürlüğü şeklinde teşkilatlanmış olup gelir getirici birim sayısı 7’dir. İşletme Müdürlüğünde; işletme müdürü, 2 işletme müdür yardımcısı, 3 idari memur ve 2 sürekli işçi hizmet vermekte olup tamamının kadrosu özel bütçededir. Saymanlık Müdürlüğünde ise Hazine ve Maliye Bakanlığı personeli saymanlık müdürü, 2 uzman ve 3 memur bulunmaktadır. 1.3. Mali Yapı Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulmuş olan döner sermayeli işletmelerin iş ve işlemleri ile bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması, muhasebesi, kontrol ve denetimi ile muhasebe yetkililerinin niteliklerine ilişkin usul ve esaslar, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Döner sermaye işletme bütçesi adı geçen Yönetmelik’in 4’üncü maddesine göre hazırlanmakta ve üniversite yönetim kurulunun onaylaması ile kesinleşmektedir. Kocaeli Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün giderleri elde edilen gelirlerle finanse edilmekte olup, 2024 yılında özel bütçeden 2024 Yılı Bütçe Kanunu (E) Cetvelinin 59’uncu maddesi kapsamında 22.291.000,00 TL sağlık hizmeti hazine yardımı, 65’inci maddesi kapsamında 391.110.000,00 TL taban ödeme olarak kaynak kullanılmıştır. Başlangıç bütçesinde 4.153.134.600,00 TL gelir öngörülmüş olup gider bütçesi de aynı tutarda hazırlanmıştır. Yıl içerisinde ek bütçelerle bütçe tahminleri güncellenmiş olup gider ve gelir bütçeleri 5.203.046,638,68 TL’ye yükselmiştir. İşletmenin 2024 yılında 3.971.436.976,03 TL bütçe giderine karşılık 2.577.860.291,10 TL bütçe geliri elde ettiği anlaşılmıştır. İşletmede 2024 yılı gelir tablosuna göre 2.789.666.752,09 TL gelir elde edilmiş, 3.682.349.416,71 TL gider gerçekleşmiş ve dönem 892.682.664,62 TL zararla tamamlanmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kocaeli Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Kocaeli Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin muhasebe ve raporlama işlemleri, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan hükümlere göre Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kurulan ve yönetilen Bütünleşik Kamu Mali Yönetimi Bilişim Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Adı geçen Yönetmelik’te hüküm bulunmayan hâllerde 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu ve bu Kanun’a dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin genel esasları kıyasen uygulanmaktadır. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesigereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda yer almakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır: • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Gelir tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kocaeli Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Kocaeli Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin 2024 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kocaeli Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 6. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Bu bölümde herhangi bir bilgi yer almamaktadır. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Uzun Vadeli Kıdem Tazminatı Karşılıklarının Hatalı Muhasebeleştirilmesi Döner Sermaye İşletmesinde istihdam edilen işçiler için bir yıldan uzun vadeli kıdem tazminatı karşılıklarının muhasebeleştirilmesinde 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı hesabının kullanılmadığı görülmüştür. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde, ilgili mevzuatı gereğince hesaplanarak ayrılan uzun vadeli kıdem tazminatı karşılıklarının izlenmesi için 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının kullanılacağı belirtilmiştir. İlgili Yönetmelik’in 472 No.lu hesabın işleyişini açıklayan 355’inci maddesinde faaliyet döneminden sonraki yıllarda ödenecek kıdem tazminatları için ayrılan karşılıkların bu hesaba alacak, 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabına borç kaydedileceği, kıdem tazminatı karşılığı hesabında kayıtlı tutarlardan, izleyen dönemde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatı karşılıklarının ise dönem sonunda bu hesaba borç, kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına alacak kaydedileceği hüküm altına alınmıştır. Devlet Muhasebesinde karşılık ayırma işlemlerine ilişkin standartları belirleyen 19 No.lu Devlet Muhasebe Standardının 63’üncü maddesinde ise karşılıkların, o anda mevcut en iyi tahmini yansıtmak üzere raporlama tarihinde gözden geçirileceği ve düzeltileceği ifade edilmiştir. Denetimlerde; işletme bünyesinde istihdam edilen işçiler için ayrılan 5.311.194,06 TL tutarındaki kıdem tazminatı karşılıklarının tamamının faaliyet dönemi içerisinde ödenmeyecek
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kocaeli Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 olmasına rağmen 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabında takip edildiği ve 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının kullanılmadığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak; faaliyet dönemi içerisinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karşılıklarının 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına, uzun vadeli kıdem tazminatları karşılıklarının ise 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir. Kamu İdaresince, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapıldığı ifade edilmiştir. Söz konusu tespit; kurum tarafından 28.01.2025 tarih ve 1243 ile 1277 sayılı muhasebe işlem fişleri ile düzeltilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kocaeli Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kocaeli Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 7. EKLER EK 1: BULGULARA İLİŞKİN İZLEME TABLOSU Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Kıdem Tazminatı Karşılığı Ayrılmaması 2023 Kısmen Yerine Getirildi Bu husus, Raporun "Diğer Bulgular" bölümünde "Uzun Vadeli Kıdem Tazminatı Karşılıklarının Hatalı Muhasebeleştirilmesi" başlığıyla yer almaktadır.