Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Türkiye Büyük Millet Meclisine Sunulan 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 1 Eylül 2025 KIRŞEHİR AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ 2024 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU
İÇERİK KIRŞEHİR AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ 2024 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU KIRŞEHİR AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2024 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI KIRŞEHİR AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ 2024 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Akademik Personel Kadro Durumu ....................................................................................................2 Tablo 2: İdari Personel Kadro Durumu ..............................................................................................................2 Tablo 3: 2024 Yılı Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleşmesi ...........................................................................3 Tablo 4: 2024 Yılı Bütçe Gelir Tahmin ve Gerçekleşmesi ................................................................................ 3 Tablo 5: Dolu Kadroya Vekalet Eden Personel ................................................................................................17
KISALTMALAR THKH : Tek Hazine Kurumlar Hesabı TÜFE : Tüketici Fiyat Endeksi ÜFE : Üretici Fiyat Endeksi Yİ-ÜFE : Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. Diğer Bulgular
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 Üniversitenin üst yöneticisi olan Rektör Cumhurbaşkanı tarafından, dekanlar ise Yükseköğretim Kurulunca atanmaktadır. Üniversite bünyesinde; 10 fakülte, 3 yüksekokul, 3 enstitü, 7 meslek yüksekokulu, 23 uygulama ve araştırma merkezi ve Rektörlüğe bağlı 3 bölüm bulunmaktadır. Akademik ve idari personelin sınıf, unvan ve kadro dağılım bilgileri Tablo 1 ve 2’de yer almaktadır. Tablo 1: Akademik Personel Kadro Durumu Ünvan Dolu Kadro Sayısı Boş Kadro Sayısı Toplam Kadro Sayısı Profesör 147 49 196 Doçent 131 51 182 Dr. Öğretim Üyesi 341 60 401 Öğretim Görevlisi 222 160 382 Araştırma Görevlisi 124 133 257 Toplam 965 453 1418 Tablo 2: İdari Personel Kadro Durumu Hizmet Sınıfı Dolu Kadro Sayısı Boş Kadro Sayısı Toplam Kadro Sayısı Genel İdare Hizmetleri 300 238 538 Sağlık Hizmetleri 14 218 232 Avukatlık Hizmetleri 2 0 2 Eğitim-öğretim Hizmetleri 0 0 0 Teknik Hizmetler 67 41 108 Yardımcı Hizmetler 36 80 116 Din Hizmetleri 0 1 1 Sözleşmeli 61 30 91 Sürekli İşçi 211 6 217 Toplam 691 614 1305 Üniversitede 2024 yıl sonu itibarıyla kadrolu akademik, idari (sözleşmeli idari personel dahil) ve işçi personel toplamı 1.656 dır. Ayrıca Üniversitede 6 yabancı uyruklu akademik personel çalışmaktadır. 1.3. Mali Yapı 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ekli II sayılı cetvelin, (A) “Özel Bütçeli İdareler” bölümünde yer alan Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi , Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen hazine yardımı ve öz gelirlerini kullanarak giderlerini finanse etmektedir. İdarenin ekonomik sınıflandırma açısından 2024 yılına ait ödenek dağılımının ve yıl sonu harcama gerçekleşmelerine ilişkin tablo aşağıdadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 Tablo 3: 2024 Yılı Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleşmesi Gider Türü Ödenek (TL) Gerçekleşme (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Personel Giderleri 1.249.916.500,00 1.235.498.441,31 98,84 Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 148.054.000,00 144.087.250,40 97,32 Mal ve Hizmet Alımı Giderleri 123.769.100,00 88.894.005,12 71,82 Cari Transferler 30.583.501,00 23.399.745,82 76,51 Sermaye Giderleri 122.268.572,37 111.859.637,40 91,48 Sermaye Transferleri 0,00 0,00 - Toplam 1.674.591.673,37 1.603.739.080,05 95,77 2024 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 1.502.452.000,00 TL ödenek tahsis edilen Üniversite bütçesine yıl içinde 172.139.673,37 TL ödenek eklenmiş ve toplam ödenek 1.674.591.673,37 TL’ye ulaşmış olup ödeneğin %95,77’si olan 1.603.739.080,05 TL kullanılmıştır. Personel giderlerinde 1.249.916.500,00 TL ödeneğin 1.235.498.441,31 TL’si, sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderlerinde 148.054.000,00 TL ödeneğin 144.087.250,40 TL’si, mal ve hizmet alımı giderlerinde 123.769.100 TL ödeneğin 88.894.005,12 TL’si, cari transferlerde 30.583.501,00 TL ödeneğin 23.399.745,82 TL’si, sermaye giderlerinde 122.268.572,37 TL ödeneğin 111.859.637,40 TL’si harcanmış, sermaye transferleri gideri yapılmamıştır. Üniversite tarafından 2024 yılında; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu, Erasmus, Mevlana ve Farabi Değişim Programı, Kalkınma Ajansı destekleri ile Avrupa Birliği hibelerinden toplam 4.341.766,16 TL bütçe dışı kaynak kullanılmıştır. 2024 yılı bütçe gelirleri tahmin ve gerçekleşme bilgileri Tablo 4’te yer almaktadır. Tablo 4: 2024 Yılı Bütçe Gelir Tahmin ve Gerçekleşmesi Gelir Türü Gelir Tahmini (TL) Gerçekleşen (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 16.403.000,00 34.736.809,85 211,77 Alınan Bağış ve Yardımlar 1.470.344.000,00 1.555.514.072,37 105,79 Sermaye Gelirleri 0,00 0,00 - Diğer Gelirler 15.705.000,00 21.227.945,66 135,16 Toplam 1.502.452.000,00 1.611.478.827,88 107,26
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Gelirlerden Ret ve İadeler (-) 0,00 1.088.093,40 - Net Toplam 1.502.452.000,00 1.610.390.734,48 107,18 2024 yılı bütçesine göre tahmin edilen bütçe geliri 1.502.452.000,00 TL olup Üniversitenin yıl sonunda net bütçe geliri 1.610.390.734,48 TL olarak gerçekleşmiştir. Dönem faaliyet geliri 1.694.215.712,22 TL, gelirlerden indirim, iade ve iskonto toplamı 1.281.090,02 TL, enflasyon düzeltmesi toplamı 1.413.544.465,89 TL ve faaliyet gideri 1.690.862.474,18 TL olan Üniversite, 2024 yılını 1.415.616.613,91 TL olumlu faaliyet sonucu ile tamamlamıştır. Üniversite özel bütçesi dışında bulunan; Döner Sermaye İşletmesinin 2024 yılı gelir toplamı 9.680.710,75 TL, gider toplamı 11.176.088,05 TL olarak gerçekleşmiş ve dönem 1.495.377,30 TL zarar ile tamamlanmıştır. İktisadi İşletmenin 2024 yılı gelir toplamı 9.859.200,02 TL, gider toplamı 7.027.257,94 TL olarak gerçekleşmiş ve dönem sonu 2.831.942,08 TL kâr ile tamamlanmıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları, uluslararası standartlara uygun olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde; Sayıştay Başkanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve diğer ilgili kuruluş temsilcilerinin katılımıyla oluşturulacak olan Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Dolayısıyla genel yönetim kapsamında olan üniversitelerin muhasebe ve raporlama standartları Kurul tarafından belirlenen kurallara tabidir. Kamu İdaresi ayrıca adı geçen Kanun’un 80’inci maddesinin Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir. Özel bütçeli bir idare olan Üniversitede, tahakkuk esaslı muhasebe sistemi kullanılmaktadır. Üniversitenin muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne tabi olarak Hazine ve Maliye Bakanlığının Bütünleşik Kamu Mali Yönetim
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Bilişim Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Faaliyet sonuçları tablosu, • Öz kaynak değişim tablosu, • Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu, • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 5018 sayılı Kanun uyarınca iç kontrol sistemi; idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından oluşturulan organizasyon, yöntem ve süreçle iç denetimi kapsayan malî ve diğer kontroller bütünüdür. İç kontrolün işleyişi ile ilgili ayrıntılı hükümler, 26.12.2007 tarihli ve 26738 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan rehberlerle belirlenmiştir. 2024 yılı denetimi kapsamında, mezkûr mevzuat çerçevesinde, Üniversite iç kontrol sistemi aşağıdaki şekilde değerlendirilmektedir: Kontrol Ortamı Standartları Kurum organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumluluklar ile yetki devirleri ve sınırları tam ve açık bir şekilde belirlenip yazılı hale getirilmiştir. İdarede "Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri" ile ilgili eğitim ve bilgilendirme çalışmaları yeterlidir. Personelin işe alınması, yer değiştirmesi, görevde yükselmesi, yeterlilik-performans değerlendirmesi ve disiplin hükümlerine yönelik insan kaynakları politikası ile hassas görevlere ilişkin prosedürler, tam olarak belirlenmiş ve kurum çalışanlarına duyurulmuştur. Risk Değerlendirme Standartları Stratejik plan, zamanında yayımlanmış ve içerik açısından mevzuata uygundur. İdare performans programı içerik olarak mevzuata uygun şekilde hazırlanmış ve zamanında yayımlanmıştır. İç kontrol riskleri tam ve doğru şekilde belirlemiştir. Risklerin değerlendirilmesine yönelik çalışma (risklerin gerçekleşme ihtimali-olası etkisi belirlenerek önem düzeyine karar verme) yapılmıştır. Kontrol Faaliyetleri Standartları İdare tarafından yetkileri belirlemek amacıyla iş akış süreçleri hazırlanmıştır ve personele duyurulmuştur. Yetki devirleri mevzuata uygun yapılmıştır. İdarede yapılan görevlendirmelerde, görevler farklı kişiler arasında dağıtılarak “görevler ayrılığı” ilkesine uyulmuştur. Belirlenen risklerin kabul edilebilir düzeye indirilmesine yönelik kontrol faaliyetleri ve sorumluları belirlenmiştir. Ön mali kontrol sistemi, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’a uygun olarak kurulmuş olup kurumun Ön Mali Kontrol Yönergesi mevcuttur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 Bilgi ve İletişim Standartları İdare faaliyet raporu içerik olarak mevzuata uygun hazırlanmıştır. Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı mevcuttur ve içerik olarak Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’ne uygundur. İzleme Standartları İdarenin tüm birimleri tarafından iç kontrol sistemi, yılda en az bir kez değerlendirilmekte, değerlendirme sonuçları üst yöneticiye sunulmakta ve Hazine ve Maliye Bakanlığına gönderilmektedir. Bununla birlikte sonuçların İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kuruluna gönderilmediği dolayısıyla bu Kurul tarafından değerlendirilmediği tespit edilmiştir. Kamu İdaresinde iç denetim birimi kurulmuş olup üç iç denetçi kadrosu bulunmaktadır. Bu kadrolardan ikisi doludur. İç denetim biriminin 2024 yılı mali işlemlere ilişkin denetim raporu mevcuttur. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi 2024 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Bu bölümde herhangi bir bilgi yer almamaktadır. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 BULGU 1: Parasal Limitler Dahilindeki Hizmet Alımlarında Bütçeye Konulan Ödeneğin %10'unun Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan Aşılması Üniversite tarafından yapılan hizmet alımlarında, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21/f ve 22/d maddelerindeki parasal limitler dahilinde yapılan harcamaların 2024 yılı toplamı Üniversitenin bütçesine bu amaçla konulan ödeneklerin %10’unu aşmasına karşın Kamu İhale Kurulundan uygun görüş alınamadığı halde alıma devam edildiği görülmüştür. 4734 sayılı Kanun’un “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62'nci maddesinin (ı) bendinde; Kanun’un 21 ve 22’nci maddelerindeki parasal limitler dâhilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamının, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşamayacağı hükmü yer almaktadır. Üniversitenin 2024 yılı bütçesine hizmet alımları için toplam 9.614.600,00 TL ödenek konulmuş olup yıl içerisinde 4734 sayılı Kanun’un 21/f ve 22/d maddeleri çerçevesinde parasal limitlere tabi toplam 2.273.000,00 TL harcama yapılmıştır. 12.07.2024 tarihinde 4734 sayılı Kanun’un 62’nci maddesinin (ı) bendine göre Kamu İhale Kurulundan görüş istenilmiş ancak Kurul uygun görüş vermediği halde parasal limite tabi olmaksızın harcama yapılmasına devam edilmiştir. Kamu idaresi cevabında, Kamu İhale Kurulu uygun görüş vermemesine rağmen Üniversite için zorunlu, acil ve zaruri giderlerin 4734 sayılı Kanun 21/f ve 22/d maddeleri kapsamında gerçekleştirildiğini ve bundan sonra mevzuat hükümlerine uyulmasına azami özen gösterileceğini ifade etmiştir. Sonuç olarak; parasal limitler dahilinde yapılan hizmet alımlarında %10 sınırının Kamu İhale Kurulundan uygun görüş alınmadan aşılmaması gerekmektedir. BULGU 2: İktisadi İşletmenin Hukuki Alt Yapısında Eksiklikler Olması ve Üniversite Taşınmazlarının İktisadi İşletmeye Bedelsiz Kullandırılarak Bu Yerlerin Elektrik, Su ve Doğalgaz Bedellerinin Üniversite Özel Bütçesinden Karşılanması Üniversite bünyesinde faaliyet gösteren İktisadi İşletmenin kuruluş, işleyiş ve yürütülmesine ilişkin hukuki alt yapısında eksiklikler olduğu, Üniversiteye ait taşınmazların restoran, kafeterya, kantin, spor tesisi ve benzeri amaçlarla işletilmesi amacıyla 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nda öngörülen usuller uygulanmaksızın bedelsiz olarak iktisadi işletmeye verildiği,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 Söz konusu işletmelere ait elektrik, su ve doğalgaz bedellerinin Üniversite bütçesinden karşılandığı, Tespit edilmiştir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Sosyal hizmetler” başlıklı 47’nci maddesine göre; yükseköğretim kurumları, Yükseköğretim Kurulunun yapacağı plan ve programlar uyarınca, öğrencilerin beden ve ruh sağlığının korunması, barınma, beslenme, çalışma, dinlenme ve boş zamanlarını değerlendirme gibi sosyal ihtiyaçlarını karşılamak ve bu amaçla bütçe imkanları nispetinde okuma salonları, yataklı sağlık merkezleri, mediko-sosyal merkezleri, öğrenci kantin ve lokantaları açmak, toplantı, sinema ve tiyatro salonları, spor salon ve sahaları, kamp yerleri sağlamakla ve bunlardan öğrencilerin en iyi şekilde yararlanmaları için gerekli önlemleri almakla görevlidirler. Bahse konu olan hizmetler, Yükseköğretim Kurumları, Mediko-Sosyal Sağlık, Kültür ve Spor İşleri Dairesi Uygulama Yönetmeliği hükümleri uyarınca Sağlık, Kültür ve Spor (SKS) Daire Başkanlığının görev ve yetki alanı kapsamında kalmaktadır. Diğer yandan, 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun; “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesinde; her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorunda oldukları ifade edilmiştir. Uygulamada üniversiteler söz konusu ihtiyaçları karşılamak için ya Sağlık, Spor ve Kültür Daire Başkanlığı aracılığıyla doğrudan faaliyette bulunmakta veya söz konusu yerlerin işletme hakkını özel sektöre kiralamakta ya da kendi bünyesinde ticari esaslara göre faaliyette bulunmak üzere iktisadi işletme kurmaktadırlar. Üniversite mülkiyetindeki taşınmazların kural olarak üçüncü kişilere 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nda öngörülen usuller dâhilinde bedeli karşılığında kullandırılması gerekir. Nitekim 2886 sayılı Kanun’un “Kapsam” başlıklı 1’incimaddesinde, özel bütçeli kamu idarelerinin taşınmazları üzerindeki irtifak hakkı ve kiralama işlemlerinin anılan Kanun hükümlerine göre yürütüleceği açıkça hükme bağlanmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 Üniversite bünyesinde kurulan iktisadi işletmeler için bu konuda yasalarda öngörülmüş herhangi bir istisna bulunmamaktadır. İktisadi işletmeler, söz konusu faaliyetler için Üniversite taşınmazlarını sadece 2886 sayılı Kanun hükümlerine uygun yapılan ihaleye istinaden kurulacak olan sözleşme ile kullanabilirler. Öte yandan, İktisadi İşletmeler üniversite bünyesinde faaliyette bulunmakta, sermayesinin tamamı üniversiteye ait olup karar organları Rektör tarafından atanan üniversite mensuplarından oluşmaktadır. Üniversitenin mülkiyetinde bulunan kantin, kafeterya, büro, kırtasiye, fotokopi çekim yeri, otopark ve benzeri taşınmazların Sağlık Kültür Spor Daire Başkanlığınca ihale yapılmaksızın bedelsiz olarak iktisadi işletmeye devredilerek işletilmesi, hukuki alt yapı problemleri ile özel bütçe ilişkisinin mevzuatta açıkça belirlenmemiş olması nedeniyle, yıl sonu kar/zarar durumu ve özel bütçenin katkısı gibi konularda tereddütler ve sıkıntılar doğurmaktadır. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi uygulamasına bakıldığında; kantin, kafeterya ve spor tesisinin iktisadi İşletmeye bağlı olarak işletilen yerler arasında olduğu, söz konusu İşletmenin faaliyetlerini özel bütçe dışında sürdürdüğü, ayrı bir bütçesi ve muhasebesinin olduğu, özel bütçeden ayrı ticari işletme olarak faaliyette bulunduğu, Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Tesisler İktisadi İşletmesinin, Üniversitenin 25.12.2009 tarih 2009/88-2 sayılı Yönetim Kurulu kararı ile kurulduğu ve Üniversite Senatosunun 19.01.2010 tarih ve 2010/01-02 sayılı kararı ile kabul edilen ve 10.08.2016 tarihinde güncellenen Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Tesisler İktisadi İşletme Yönergesi’ne göre faaliyetlerini yürüttüğü, İşletmenin, Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Sağlık Kültür ve Spor Dairesi Başkanlığı Sosyal Tesisler İktisadi İşletmesi ticaret ünvanı ile 11.08.2022 tarih ve 10637 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yer alarak ticaret siciline tescil edildiği, Üniversite mülkiyetindeki taşınmazların bahse konu olan faaliyetler için yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin aksine, 2886 sayılı Kanun’da öngörülen rekabet koşulları oluşturulmaksızın bedelsiz olarak doğrudan Üniversitenin iktisadi işletmesine kullandırıldığı, Söz konusu işletmelere ait elektrik, su ve ısınma bedellerinin Üniversite bütçesinden karşılandığı,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 İşletme faaliyetlerinden elde edilen gelirlerden son 5 yıl içerisinde Üniversite bütçesine herhangi bir aktarım yapılmadığı, Görülmüştür. 7414 sayılı 2022 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’nun 8’inci maddesi ve 2022-1 sayılı Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğ’in 7’nci maddesinde ifade edildiği üzere; iktisadi işletmelerin giderlerinin münhasıran bu tesislerin işletilmesinden elde edilen gelirlerden karşılanması gerekir. Bu sebeple özel bütçeden bu kurumlara katkıda bulunması da mevzuatla yasaklanmıştır. Ancak Üniversitenin taşınmazlarını iktisadi işletmeye bedelsiz kullandırması ve bu yerlerin elektrik, su ve doğalgaz bedellerini ödemesi, işletmenin genel giderlerinin önemli kısmının Üniversite tarafından karşılanması sonucunu doğurmaktadır. Üniversite taşınmazlarının, doğrudan anılan daire başkanlığı değil de sermayesinin tamamına Üniversitenin sahip olduğu özel hukuk hükümlerine tabi iktisadi işletmeye 2886 sayılı Kanun hükümleri uygulanmaksızın kullandırılmasının ve elektrik, su, ısınma gibi giderlerinin Üniversite bütçesinden karşılanmasının kanuni dayanaktan yoksun olduğu değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında, öğrencilerin temiz, güvenilir ve uygun fiyatlı gıdaya erişimini sağlamak amacıyla söz konusu uygulamanın yapıldığı ifade edilmiştir. Sonuç olarak; kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılması ilkesinin tesis edilmesi açısından Üniversitenin taşınmazlarının, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri de göz önüne alınarak 2886 sayılı Kanun’da öngörüldüğü şekliyle ihale edilmesi ve iktisadi işletmelerin kuruluş, işleyiş ve yürütülmesine ilişkin hukuki alt yapısındaki eksikliklerin mevzuat düzenlemesi yapılarak giderilmesi gerekmektedir. BULGU 3: İhale Mevzuatına Göre İstisna Kapsamında Değerlendirilemeyecek Olan Mal Alımlarının İhalesiz Olarak Yapılması Üniversite tarafından yemekhane hizmetlerinde kullanılmak üzere baharat, bakliyat ve diğer yiyecek malzemelerinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 3’üncü maddesinin (a) bendi kapsamında temin edildiği tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Amaç” başlıklı 1’nci maddesinde, kamu hukukuna tâbi olan veya kamunun denetimi altında bulunan veyahut kamu kaynağı kullanan kamu kurum ve kuruluşlarının yapacakları ihalelerde uygulanacak esas ve usullerin bu kanun
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 ile belirlendiği, “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde ise üniversitelerin, kullanımında bulunan her türlü kaynaktan karşılanan mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihaleleri bu Kanun hükümlerine göre yürütüleceği belirtilmiştir. Aynı Kanun’un “İstisnalar” başlıklı 3’ncü maddesinin (a) fıkrasında; Kanun kapsamına giren kuruluşlarca, kuruluş amacı veya mevzuatı gereği işlemek, değerlendirmek, iyileştirmek veya satmak üzere doğrudan üreticilerden veya ortaklarından yapılan tarım veya hayvancılıkla ilgili ürün alımlarının, ceza ve ihalelerden yasaklama hükümleri hariç bu Kanuna tabi olmadığı hüküm altına alınmıştır. Kamu İhale Kurulunun 08.01.2004 tarih ve 2004/DK.D-01 sayılı kararında; 4734 sayılı Kanun kapsamında bulunan kuruluşlar, kuruluş amacı veya mevzuatı gereği işlemek, değerlendirmek, iyileştirmek veya satmak üzere tarım ve hayvancılıkla ilgili ürünleri doğrudan üreticisinden istisna kapsamında alınabileceği, öte yandan bu kuruluşlar tarafından tüketim amacıyla yapılacak alımların söz konusu istisna hükmüne göre gerçekleştirilemeyeceği ifade edilmiştir. Kamu İhale Kanunu'nda yer alan hükümler ve Kamu İhale Kurulunun kararı dikkate alındığında; söz konusu istisna kapsamında alım yapılabilmesi için kamu idaresinin satın aldığı ürünleri işlemek, değerlendirmek, iyileştirmek veya satmak görevine kuruluş amacı veya mevzuatı gereği sahip olması gerekmektedir. Bunun yanında temin ettiği ürünlerin son tüketiciye hitap eden ürünler değil de ilk işleme tabi tutulacak hammadde niteliğinde ürünler olması gerekmektedir. Yani tüketim amacıyla bu istisna kapsamında herhangi bir ürün alınması mümkün değildir. Yapılan incelemede, Üniversitenin yemekhane hizmetlerinde kullanmak üzere baharat, bakliyat ve diğer gıda maddelerini yukarıda yer alan şartları taşımadığı halde ve doğrudan tüketime konu olacak şekilde işlenmiş, hazır veya paketli olarak 4734 sayılı Kanun’un 3’üncü maddesinin (a) bendine göre istisna kapsamında Tarım Kredi Kooperatifinden aldığı ve Kanun’un ilgili maddesine aykırı hareket ettiği görülmüştür. Kamu idaresi cevabında, denetim raporunda belirtilen hususlar doğrultusunda, söz konusu ürünlerin temini için anılan Kanun çerçevesinde ihale sürecinin başlatılmış olduğunu, ihale tamamlandığında Kırşehir Tarım Kredi Kooperatifi ile yapılmış olan mevcut protokolün feshedileceğini ve istisna kapsamında yapılan alımlara son verileceğini belirtmiştir. Sonuç olarak, Üniversite tarafından yemekhane hizmetlerinde kullanılmak üzere satın alınan gıda maddelerinin 4734 sayılı Kanun’un 3’üncü maddesinin (a) bendi kapsamında istisna
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 olarak değerlendirilmesi ve bu malların ihale yapılmadan temin edilmesi uygulamasına son verilmesi gerektiği düşünülmektedir. BULGU 4: Tek Hazine Kurumlar Hesabı Kapsamındaki Tahsilat Hesabından Ödeme Yapılması Tek hazine kurumlar hesabı kapsamında yer alan ve yalnızca tahsilat işlemleri için kullanılması gereken banka hesabından ödeme yapıldığı tespit edilmiştir. 08.08.2018 tarihli ve 17 sayılı “Tek Hazine Kurumlar Hesabına Alınacak Kamu İdareleri ve Hesapların Belirlenmesi Hakkında Cumhurbaşkanı Kararı” ve bu kararda değişiklik yapan 09.06.2020 tarihli ve 2649 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Tek Hazine Kurumlar Hesabı (THKH) kapsamında değerlendirilecek mali kaynaklar belirlenmiş olup, söz konusu mali kaynakların Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenecek ve ilgili kamu idarelerine bildirilecek takvim doğrultusunda THKH kapsamına alınması hüküm altına alınmıştır. Kamuya ait mali kaynakların tek bir elden takip edilmesi ve değerlendirilmesi amacıyla tek hazine kurumlar hesabı uygulamasına geçilmiş ve üniversiteler de bu kapsama dahil edilmiştir. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi de belirlenen takvim doğrultusunda 4 Mayıs 2021 tarihinden itibaren mali kaynaklarını THKH kapsamında yönetmektedir. Tek hazine kurumlar hesabının işleyişine ilişkin usul ve esaslar “Tek Hazine Kurumlar Hesabı Uygulamasına İlişkin Yönetmelik” ile düzenlenmiştir. Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde göre; “Kurum Tek İdare Ödeme Hesabı”, Kamu idarelerinin bütçelerinden yapılan ödemelere yönelik olarak Muhabir Banka nezdinde kamu idareleri adına TL cinsinden açılan ödeme hesapları, “Kurum Tek İdare Tahsilat Hesabı” ise Kamu idarelerinin bütçeleri kapsamında yapılan tahsilatlara yönelik olarak Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası nezdinde kamu idareleri adına TL cinsinden açılan ve Muhabir Bankada ve diğer yurt içi bankalarda kamu idaresince açılmış olan tahsilat alt hesaplarında biriken tutarların bu Yönetmelikte belirtilen saatte aktarıldığı tahsilat hesapları, Şeklinde tanımlanmıştır. Yine Yönetmelik’in “Kamu idarelerine ait banka hesapları” başlıklı 12’nci maddesinde kamu idarelerinin ödemeleri için “Kurum Tek İdare Ödeme Hesabı” ve tahsilatları için “Kurum
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 Tek İdare Tahsilat Hesabı’nın kullanılacağı ifade edilmiştir. Ayrıca, kamu idarelerince tahsilat ve ödeme işlemlerinin etkin bir şekilde gerçekleştirilebilmesini teminen yalnızca ilgili işlemleri için kullanılmak üzere, bu hesaplara bağlı olarak çalışacak şekilde alt hesaplar açılabileceği hüküm altına alınmıştır. Öte yandan, Yönetmelik’in “Banka hesapları” başlıklı 10’uncu maddesinin beşinci fıkrasında, banka hesaplarının çalışmasına ilişkin; Ödeme ve tahsilat hesapları arasında hiçbir şekilde aktarım yapılamayacağı, Tahsilat hesaplarının hiçbir şekilde ödemelerde kullanılamayacağı, Hükümleri yer almaktadır. Yapılan incelemede, üniversitenin Kurum tek idare tahsilat hesabı alt hesabından çeşitli tarihlerde ödemeler yapıldığı görülmüştür. Kamu idaresi cevabında, Hazine ve Maliye Bakanlığından gelen tutarlarda yaşanan gecikmelerden dolayı Üniversitenin maaş, sosyal güvenlik prim ödemeleri ve vergi ödemeleri döneminde yeterli bakiye bulunmaması ve son ödeme günü gelmiş olan doğalgaz, elektrik ve su faturalarının ödenmesinde gecikme cezasına mahal vermemek için tahsilat hesabından bazı zamanlarda ödeme yapılmak zorunda kalındığı ve bundan sonra yapılacak olan ödemelerde tahsilat hesaplarından ödeme yapılmaması konusunda gerekli hassasiyetin gösterileceği ifade edilmiştir. Sonuç olarak, Tek Hazine Kurumlar Hesabı uygulamasında tahsilat hesaplarından ödeme yapılması Yönetmelik hükümleri gereği mümkün olmadığından söz konusu uygulamaya son verilmesi gerektiği düşünülmektedir. BULGU 5: Üniversitenin Farklı Birimleri Tarafından Tahsil Edilen Gelirlerin Muhasebe Birimi Hesaplarına Zamanında Aktarılmaması Üniversite öğrencilerinden elde edilen öğrenci katkı payı ve öğrenim ücretleri, tezsiz yüksek lisans gelirleri ile öğrenci yemek gelirlerinin ilgili birimler tarafından tahsil edildikten sonra zamanında muhasebe birimi hesaplarına aktarılmadığı tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 61’inci maddesinde muhasebe hizmeti; “gelirlerin ve alacakların tahsili, giderlerin hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm malî işlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanması işlemleri” şeklinde
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 tanımlanmış ve bu işlemlerin muhasebe yetkililerince yürütüleceği belirtilmiştir. Muhasebe yetkilisi, bu hizmetlerin yapılmasından ve muhasebe kayıtlarının usulüne uygun, saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasından sorumlu tutulmuştur. Strateji Geliştirme Birimlerinin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in “Muhasebe hizmetlerinin yürütülmesi” başlıklı 20’nci maddesinde genel bütçe kapsamı dışındaki kamu idarelerinin muhasebe hizmetlerinin bu idarelerin strateji geliştirme birimleri tarafından yürütüleceği ve muhasebe yetkilileri tarafından yerine getirileceği belirtilmiştir. Bunun yanında, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Cari hizmet maliyetinin hesaplanması, öğrenci katkı payları ve öğrenim ücretleri” başlıklı 46’ncı maddesinin (i) bendinde; öğrenci sosyal tesisleri ile faaliyetlerinden elde edilen gelirler, yükseköğretim kurumlarınca önceki yıllarda basılan süreli ya da süresiz yayınlar ile elektronik ortamda veya internet ortamında sunulan ders materyallerinden elde edilen gelirler, öğrenci katkı payı olarak tahsil edilen gelirler ile diğer gelirlerin; en geç tahsil edildiği ayın sonuna kadar ilgili yükseköğretim kurumu hesabına yatırılacağı ifade edilmiştir. 2547 sayılı Kanun’un anılan hükmü gereği üniversitede birimler tarafından tahsil edilen gelirlerin ay sonlarına kadar ilgili birimin hesaplarında tutulması istisnai bir durum niteliğindedir. Üniversitenin Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı ile Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı tarafından tahsil edilen gelirlerin tahsil edildikleri ay sonuna kadar Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı bünyesinde ve muhasebe yetkilisi kontrolünde bulunan banka hesaplarına aktarılarak gerekli muhasebe kayıtlarının yapılmasının sağlanması gerekmektedir. Yapılan incelemede, Öğrenci İşleri Daire Başkanlığının banka hesaplarına yatan katkı ve öğrenim ücretleri ile tezsiz yüksek lisans gelirlerinin; Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığının banka hesaplarına yatan öğrenci yemek gelirlerinin ay sonlarında Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı bünyesinde bulunan muhasebe hesaplarına zamanında aktarılmadığı, öğrenci gelirlerinin ise anılan birimlerdeki hesaplarda nemalandırılmadan bekletildiği görülmüştür. Kamu idaresi cevabında; Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından elde edilen gelirlerin düzenli olarak Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı hesabına aktarılması yönünde talimat verildiği ve düzenli aktarımın sağlanması hususunda azami hassasiyet gösterileceği, Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı tarafından takibi yapılan öğrenci katkı payı/öğrenim ücretleri ile tezsiz yüksek lisans gelirlerinin ise Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı hesaplarına zamanında aktarılmasının sağlanamadığı ifade edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 Sonuç olarak, yukarıda yer alan mevzuat hükümleri gereği, Üniversitenin farklı birimleri tarafından tahsil edilen gelirlerin muhasebe birimi hesaplarına en geç tahsil edilen ay sonunda aktarılması uygun olacaktır. BULGU 6: Kanunda Sayılan İstisnalar Dışında Dolu Kadroya Görevlendirme Yapılması 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda sayılan istisnalar dışında kurumda dolu olan kadrolara görevlendirme yapıldığı tespit edilmiştir. 657 sayılı Kanun’un "Vekâlet görevi ve aylık verilmesinin şartları" başlıklı 86’ncı maddesinde; memurların kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedenleriyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yerlerine, kurum içinden veya diğer kurumlardan veya açıktan vekil atanabileceği belirtilmektedir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 13’üncü maddesinin (b) fıkrasının (4) numaralı bendiyle rektörlere, gerekli gördükleri hallerde üniversiteyi oluşturan kuruluş ve birimlerde görevli öğretim elemanlarının ve diğer personelin görev yerlerini değiştirme veya bunlara yeni görevler verme yetkisi verilmiş olmakla birlikte bu yetkinin usulüne göre atanmış personeli atandığı kadrosu dışında çalıştırma ve bu personelin kadro görevlerinin yine görevlendirme ile başka personel tarafından yerine getirilmesi yetkisini kapsamadığı değerlendirilmektedir. Üniversitede dolu olan kadrolara aşağıdaki tabloda gösterildiği üzere vekaleten atamalar yapıldığı görülmüştür. Tablo 5: Dolu Kadroya Vekalet Eden Personel KADRO UNVANI KADRO BİRİMİ FİİLİ GÖREV YERİ FİİLİ UNVANI FİİLİ GÖREV BAŞLAMA TARİHİ 1 DR.ÖĞR.ÜYESİ TIP FAKÜLTESİ GENEL SEKRETERLİK GENEL SEKRETER V. 11.09.2023 2 İDARİ VE MALİ İŞLER DAİRESİ BAŞKANI İDARİ VE MALİ İŞLER DAİRE BAŞKANLIĞI
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 5 ŞUBE MÜDÜRÜ SAĞLIK KÜLTÜR VE SPOR DAİRE BAŞKANLIĞI İDARİ VE MALİ İŞLER DAİRE BAŞKANLIĞI ŞUBE MÜDÜRÜ 26.12.2023 6 ŞUBE MÜDÜRÜ İDARİ VE MALİ İŞLER DAİRE BAŞKANLIĞI GENEL SEKRETERLİK ŞUBE MÜDÜRÜ 18.10.2007 7 ŞUBE MÜDÜRÜ PERSONEL DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK KÜLTÜR VE SPOR DAİRE BAŞKANLIĞI ŞUBE MÜDÜRÜ 11.02.2020 8 YÜKSEKOKUL SEKRETERİ MUCUR SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEK YÜKSEKOKULU NEŞET ERTAŞ GÜZEL SANATLAR FAKÜLTESİ FAKÜLTE SEKRETERİ V. 15.11.2023 9 ŞUBE MÜDÜRÜ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI DÖNER SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ DSS İŞLETME MÜDÜRÜ V. 15.04.2021 10 ŞEF GENEL SEKRETERLİK SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ENSTİTÜ SEKRETERİ V. 10.05.2023 11 FAKÜLTE SEKRETERİ NEŞET ERTAŞ GÜZEL SANATLAR FAKÜLTESİ KALİTE YÖNETİM KOORDİNATÖRLÜĞÜ KOORDİNATÖR YARDIMCISI 16.11.2023 12 FAKÜLTE SEKRETERİ TIP FAKÜLTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ FAKÜLTE SEKRETERİ 19.08.2020 13 FAKÜLTE SEKRETERİ ZİRAAT FAKÜLTESİ TIP FAKÜLTESİ FAKÜLTE SEKRETERİ 19.08.2020 14 ENSTİTÜ SEKRETERİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ MUCUR SAĞLIK HİZMETLERİ MYO YÜKSEKOKUL SEKRETERİ V. 03.09.2024 Sonuç olarak dolu kadroya 657 sayılı Kanun’da sayılan istisnalar dışında görevlendirme yapılması mevzuata aykırılık oluşturmaktadır. Kamu idaresi cevabında, ilgili birimlerin anılan personelin hizmetine duyulan ihtiyaçları, kamu hizmetinin bütünlüğü ve devamlılığı ilkesi gereğince kamu görevlilerinin özel koşullarına göre verimliliklerinin en yüksek olduğu ve hizmetlerinden en yüksek oranda yararlanılacak bir birimde istihdam edilmelerinin kamu yararına uygun olduğu da göz önünde bulundurularak Rektör tarafından yukarıda belirtilen ilgili mevzuat gereğince görevlendirilmelerin yapıldığı ifade edilmişse de; Belirtilen mevzuatta, zorunlu durumlarda kamu hizmetinin aksamaması için kamu görevlilerinin kadro ünvanlarına uygun görevler için geçici olarak görevlendirilmeleri veya birimlerinin değiştirilmesi hususları düzenlenmiştir, oysa mevcut uygulamada bazı kişiler için görevlendirmenin neredeyse atamaya dönüştüğü görülmüştür. Bu nedenle uygulamaya son
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 verilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr
T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI KIRŞEHİR AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2024 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
KISALTMALAR YÖKAK : Yükseköğretim Kalite Kurulu
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. Diğer Bulgular
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 f) Üniversitenin eğitim-öğretim ve uygulama faaliyeti ile ilgili her türlü basım ve yayım hizmetlerini yapmak. g) Üniversite-sanayi iş birliği kapsamında çalışmalar yapmak, sanayi kuruluşlarınca üretilen çeşitli malların standartlara uygunluğu konusunda raporlar düzenlemek, analiz ve ölçümler yapmak, projeler hazırlamak ve uygulamak. ğ) Laboratuvar ve atölyelerde her çeşit cihaz, makine, alet-edevat ve benzerlerinin üretim, bakım ve onarımını yapmak. h) Pedagojik formasyon, yabancı dil, yabancılara Türkçe öğretimi, bilgi işlem, yazılım ve donanım, bilirkişilik, arabuluculuk eğitimi gibi konularda eğitim hizmetleri faaliyetlerinde bulunmak. ı) Mevcut fiziksel kapasiteyi değerlendirerek hizmet birimlerinin faaliyet alanı ile sınırlı olmak üzere, yukarıda sayılanlar dışında her türlü mal ve hizmet üretiminde bulunmak ve Yönetim Kurulunun izni alınmak koşuluyla üretilen mal ve hizmetleri pazarlamak, satmak, satış yerleri açmak ve işletmek. Yükseköğretim kurumlarının döner sermaye faaliyetleri çerçevesinde; hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalar ile ilgili performansı ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları da esas alınarak yapılan ek ödemelerde, 18.02.2011 tarihli ve 27850 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik hükümleri uygulanmaktadır. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Rektörlüğe bağlı çalışan Döner Sermaye İşletmesi; İşletme Müdürlüğü ve Saymanlık Müdürlüğü şeklinde teşkilatlanmış olup gelir getirici birim sayısı 9’dur. İşletme Müdürlüğünde; işletme müdürü, 3 idari memur, 5 sürekli işçi hizmet vermekte olup bunlardan 4 idari memurun kadrosu özel bütçededir. Saymanlık Müdürlüğünde ise Hazine ve Maliye Bakanlığı personeli saymanlık müdürü, saymanlık müdür yardımcısı ve 2 memur bulunmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 1.3. Mali Yapı Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulmuş olan döner sermayeli işletmelerin iş ve işlemleri ile bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması, muhasebesi, kontrol ve denetimi ile muhasebe yetkililerinin niteliklerine ilişkin usul ve esaslar, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Döner sermaye işletme bütçesi adı geçen Yönetmelik’in 4’üncü maddesine göre hazırlanmakta ve üniversite yönetim kurulunun onaylaması ile kesinleşmektedir. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün giderleri elde edilen gelirlerle finanse edilmekte olup 2024 yılında özel bütçeden herhangi bir kaynak kullanılmamıştır. Başlangıç bütçesinde 20.150.000,00 TL gelir öngörülmüş olup gider bütçesi de aynı tutarda hazırlanmıştır. Yıl içerisinde ek bütçelerle bütçe tahminleri güncellenmiş olup gider ve gelir bütçeleri 25.730.000,00 TL’ye yükselmiştir. İşletmenin 2024 yılında 11.176.088,05 TL bütçe giderine karşılık 9.680.710,75 TL bütçe geliri elde ettiği anlaşılmıştır. (2024 yılı bütçe giderinin 3.355.290,17 TL’si sürekli işçilere ödenen tutardan oluşmaktadır.) İşletmede 2024 yılı gelir tablosuna göre 9.680.710,75 TL gelir elde edilmiş, 11.176.088,05 TL gider gerçekleşmiş ve dönem 1.495.377,30 TL zararla tamamlanmıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin muhasebe ve raporlama işlemleri, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan hükümlere göre Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kurulan ve yönetilen Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Adı geçen Yönetmelik’te hüküm bulunmayan hâllerde 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve bu Kanun’a dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin genel esasları kıyasen uygulanmaktadır. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda yer almakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır: • Birleştirilmiş veriler defteri • Geçici ve kesin mizan • Bilanço • Gelir tablosu • Envanter Defteri Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 6. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Bu bölümde herhangi bir bilgi yer almamaktadır. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Yükseköğretim Kalite Kurulu Tarafından Görevlendirilen Dış Değerlendiriciler İçin Döner Sermaye İşletmesi Gelirlerinden Geçici Görev Yolluğu ve Konaklama Bedeli Ödenmesi Üniversitenin kurumsal dış değerlendirme ve kurumsal akreditasyon programlarını değerlendirmek üzere YÖKAK (Yükseköğretim Kalite Kurulu) tarafından görevlendirilen dış değerlendiricilere ait yol masrafı ve konaklama giderlerinin Döner Sermaye İşletmesi gelirlerinden karşılandığı görülmüştür. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Bütçe ilkeleri” başlıklı 13’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; kamu idarelerine bütçeyle verilen harcama yetkisinin sadece yasalarla mükellef kılındıkları görev ve hizmetlerin yerine getirilmesi için kullanılacağı açıkça hükme bağlanmıştır. Anılan Kanun’un “Bütçe türleri ve kapsamı” başlıklı 12’nci maddesinde ise kamu hizmeti kriteri göz önünde bulundurularak kamu idareleri sınıflandırılmış ve kapsama dâhil olan idareler sayılmak suretiyle belirlenmiştir. YÖKAK adı geçen Kanun’a ekli II/A sayılı cetvelde sayılan kurumlar arasında yer aldığından, bu Kanun’un 12’nci maddesinde de ifade edildiği üzere mevzuatta tanımlanmış olan kamu hizmetini yürütmek üzere kendisine tahsis edilen gelirden harcama yapma yetkisine haiz özel bütçeli bir kamu idaresidir. Nitekim 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Yükseköğretim Kalite Güvencesi Sistemi ve Yükseköğretim Kalite Kurulu” başlıklı ek 35’inci maddesinde de Kurulun idari ve mali özerkliğe sahip, kamu tüzel kişiliğini haiz ve özel bütçeli bir kamu idaresi olduğu hükmüne yer verilmiştir. Aynı maddede Kurulun görevleri; yükseköğretim kurumlarının akademik ve idari hizmetlerinin kalite düzeylerine ilişkin değerlendirmeler yapmak, kalite güvencesi, akreditasyon süreçleri ve bağımsız dış değerlendirme kurumlarının yetkilendirilmesi süreçlerini yürütmek olarak belirlenmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 Diğer bir ifadeyle; idari ve mali özerkliğe sahip, kamu tüzel kişiliğini haiz ve özel bütçeli bir kurum olan YÖKAK’ın, mezkûr maddede sayılan görevleri ve hizmetleri, kendisine tahsis edilen bütçe ödeneğini kullanarak yerine getirmesi gerekmektedir. Zira 2547 sayılı Kanun’un ek 35’inci maddesinin tanıdığı yetkiye istinaden 23.11.2018 tarih ve 30604 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Yükseköğretim Kalite Güvencesi ve Yükseköğretim Kalite Kurulu Yönetmeliği’nin “Kurulun mali yapısı” başlıklı 28’inci maddesinde de YÖKAK hizmetlerinde ihtiyaç duyulan tüm giderlerin Kurul bütçesinden karşılanacağı açıkça ifade edilmiştir. Ancak yapılan denetimlerde; Ahi Evran Üniversitesinin kalite güvence sistemini değerlendirmek üzere görevlendirilen dış değerlendirme takım üyelerinin yol masraflarıyla konaklama giderlerinin Üniversite Döner Sermaye İşletmesi tarafından karşılandığı tespit edilmiştir. Üniversitenin söz konusu faaliyetleri yürütme konusunda herhangi bir yetkisi ve sorumluluğu olmadığından bu giderlerin Döner Sermaye bütçesinden karşılanması, 5018 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesine aykırılık teşkil etmektedir. Bu nedenle Yükseköğretim Kalite Kurulu tarafından dış değerlendirme yapmak üzere görevlendirilen kişilere ait giderlerin Döner Sermaye İşletmesi Bütçesinden karşılanmaması gerekmektedir. Kamu İdaresi cevabında, denetime katılacak değerlendiricilerin yolluk ve konaklama giderlerinin Yükseköğretim Kalite Kurulu Değerlendirme Programları Kılavuzu’nun “B.7. Değerlendirme Süreci Kapsamındaki Harcamalar” başlığı altında bulunan “Yükseköğretim kurumlarında gerçekleştirilecek olan değerlendirme süreçlerine ilişkin her türlü harcama, dış değerlendirme süreci yürütülen yükseköğretim kurumunun ilgili bütçesinden karşılanır.” hükmü gereğince Üniversite tarafından yapılması gerektiğinin belirtildiğini; Üniversite Döner Sermaye bünyesinde Bütünleşik Kalite Yönetim Sistemi yazılımı geliştirildiğini ve ilgili programın kurum ve kuruluşlardan talep gördüğünü, bahse konu programın satışında, Yükseköğretim Kalite Kurulu (YÖKAK) tarafından akredite olmanın önemli bir etken oluşturduğunu; Söz konusu satış işlemlerinden elde edilen gelirlerden 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58 inci maddesi gereği birim payı ayrılarak, ilgili birimlerin ihtiyacı olan mal ve hizmet alımlarında kullanıldığını, Yükseköğretim Kalite Kurulu tarafından görevlendirilen değerlendiricilere ait giderlerin de Üniversitenin geliştirmiş olduğu bu yazılımın satışından elde edilen gelirlerden karşılandığını; Belirtmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 Her ne kadar Kamu Kurumu, değerlendiricilere ait giderlerin ilgili yazılımın satışından elde edilen gelirlerden karşılandığını belirtse de, yukarıda açıklanan mevzuata göre ilgili kamu hizmetini gerçekleştirme görevi YÖKAK’a verildiği için 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun yukarıda belirtilen düzenlemeleri uyarınca ve Yükseköğretim Kalite Güvencesi ve Yükseköğretim Kalite Kurulu Yönetmeliği gereğince hizmete ilişkin giderlerin YÖKAK tarafından karşılanması gerektiği değerlendirilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr