2024 - HARRAN ÜNİVERSİTESİ.pdf

Harran Üniversitesi Türkiye Büyük Millet Meclisine Sunulan 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 1 Eylül 2025 HARRAN ÜNİVERSİTESİ 2024 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU

İÇERİK HARRAN ÜNİVERSİTESİ 2024 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU HARRAN ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2024 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI HARRAN ÜNİVERSİTESİ 2024 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ...........................................................................................................1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .......................................................................................................5
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ....................................................................................................................6
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ...............................................................6
5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ..............................................................................7
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ........................................................................................................................................ 8
7. DENETİM BULGULARI .................................................................................................................................8

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Akademik Personel Kadro Durumu .....................................................................................................2 Tablo 2: İdari Personel Kadro Durumu ..............................................................................................................2 Tablo 3: 2024 Yılı Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleşmesi ...........................................................................3 Tablo 4: 2024 Yılı Bütçe Gelir Tahmin ve Gerçekleşmesi ................................................................................. 3

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular

1. İktisadi İşletme Sermayesinin Üniversiteye Ait Mali Tablolarda Yer Almaması
2. Üniversite Mülkiyetindeki Taşınmazların Değer ve Cins Tashihlerinin Tamamlanmaması B. Diğer Bulgular
3. Doğrudan Teminle Yapılan Bazı Alımlarda Gerekli Özenin Gösterilmemesi
4. Öğretim Elemanlarına Ek Ders Ödemesi Yapılırken Derslerin Fiilen Yapılmasına İlişkin Kontrollerin Yeterli Düzeyde Olmaması
5. Kiraya Verilen Yerlere İlişkin Yapılan İhalede Hatalar Bulunması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Anayasa’nın 130’uncu maddesinde, çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzel kişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversitelerin Devlet tarafından kanunla kurulması öngörülmüştür. Harran Üniversitesi 1992 yılında 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu'na eklenen ek madde ile kurulmuştur. Yükseköğretim kurumları için temel mevzuat; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu, 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu ve 124 sayılı Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumlarının İdari Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’dir. Yükseköğretimin amaç ve ilkeleri, yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayın, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esaslar 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’yla düzenlenmiştir. Söz konusu Kanun’un 12’nci maddesinde yükseköğretim kurumlarının görevleri sayılmış olup bu görevler; toplumun ihtiyaçları, kalkınma planları ilke ve hedeflerine uygun bilimsel eğitim-öğretim, araştırma, yayım ve danışmanlık yapmak, bu ilke ve hedefler doğrultusunda insangücü yetiştirmek, toplumun özellikle sanayileşme ve tarımda modernleşme alanlarında eğitilmesini sağlamak, üretimde artışı sağlayacak uygulamalı çalışmalarda bulunmak, bu amaçla döner sermaye işletmelerini kurmak ve bu faaliyetlerin geliştirilmesine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmak olarak özetlenebilir. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Harran Üniversitesinin akademik yapısında rektörlük, senato, fakülte dekanlıkları, yüksekokul, enstitü, uygulama ve araştırma merkez müdürlükleri bulunmakta, idari yapısında ise üniversite yönetim kurulu, genel sekreterlik, daire başkanlıkları, hukuk müşavirliği ve müdürlükler yer almaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 Üniversitenin üst yöneticisi olan Rektör Cumhurbaşkanı tarafından, dekanlar ise Yükseköğretim Kurulunca atanmaktadır. Üniversite bünyesinde; 14 fakülte, 3 yüksekokul, 1 konservatuvar, 3 enstitü, 14 meslek yüksekokulu, ve 16 uygulama ve araştırma merkezi bulunmaktadır. Akademik ve idari personelin sınıf, unvan ve kadro dağılım bilgileri Tablo 1 ve 2’de yer almaktadır. Tablo 1: Akademik Personel Kadro Durumu Unvan Dolu Kadro Sayısı Boş Kadro Sayısı Toplam Kadro Sayısı Profesör 202 73 275 Doçent 153 112 265 Doktor öğretim üyesi 315 136 451 Öğretim görevlisi 253 116 369 Araştırma görevlisi 223 307 530 Toplam 1.146 744 1.890 Tablo 2: İdari Personel Kadro Durumu Hizmet Sınıfı Dolu Kadro Sayısı Boş Kadro Sayısı Toplam Kadro Sayısı Genel idare 369 398 767 Sağlık 562 242 804 Avukatlık 3 1 4 Eğitim-öğretim 0 4 4 Teknik 122 39 161 Yardımcı 91 76 167 Sözleşmeli 134 97 231 İşçi 824 26 850 Toplam 2.105 883 2.988 Üniversitede 2024 yıl sonu itibarıyla kadrolu akademik, idari (sözleşmeli idari personel dahil) ve işçi personel toplamı 3.251’dır. Ayrıca, Üniversitede 6 yabancı uyruklu akademik personel çalışmaktadır. 1.3. Mali Yapı 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ekli II sayılı cetvelin, (A) “Özel Bütçeli İdareler” bölümünde yer alan Harran Üniversitesi, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen hazine yardımı ve öz gelirlerini kullanarak giderlerini finanse etmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 İdarenin ekonomik sınıflandırma açısından 2024 yılına ait ödenek dağılımına ve yıl sonu harcama gerçekleşmelerine ilişkin tablo aşağıdadır. Tablo 3: 2024 Yılı Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleşmesi Gider Türü Ödenek (TL) Gerçekleşme (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Personel Giderleri 2.271.420.741,00 2.216.554.557,96 %98 Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 269.486.400,00 257.157.753,65 %95 Mal ve Hizmet Alımı Giderleri 228.153.107,00 138.864.868,53 %61 Cari Transferler 292.233.750,00 291.445.337.36 %99 Sermaye Giderleri 367.250.000,00 349.549.509.27 %95 Sermaye Transferleri 0,00 0,00 0,00 Toplam 3.428.543.998,00 3.253.572.026,77 %95 2024 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 3.133.787.000.00 TL ödenek tahsis edilen Üniversite bütçesine yıl içinde 294.756.998,00 TL ödenek eklenmiş ve toplam ödenek 3.428.543.998,00 TL’ye ulaşmış olup ödeneğin % 95 ‘i olan 3.253.572.026,77 TL harcanmıştır. Personel giderlerinde 2.271.420.741,00 TL ödeneğin 2.216.554.557,96 TL’si, Sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderlerinde 269.486.400 TL ödeneğin 257.157.753,65 TL’si, Mal ve hizmet alımı giderlerinde 228.153.107 TL ödeneğin 138.864.868,53 TL’si, Cari transferlerde 292.233.750 TL ödeneğin 291.445.337.36 TL’si, Sermaye giderlerinde 367.250.000.00 TL ödeneğin 349.549.509,27 TL’si harcanmıştır. Üniversite tarafından 2024 yılında; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu, Erasmus, Mevlana ve Farabi Değişim Programı, Kalkınma Ajansı destekleri ile Avrupa Birliği hibelerinden toplam 28.421.169,63 TL bütçe dışı kaynak kullanılmıştır. 2024 yılı bütçe gelirleri tahmin ve gerçekleşme bilgileri aşağıdaki tabloda yer almaktadır. Tablo 4: 2024 Yılı Bütçe Gelir Tahmin ve Gerçekleşmesi Gelir Türü Gelir Tahmini (TL) Gerçekleşen (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 16.603.000,00 32.747.997,54 %197 Alınan Bağış ve Yardımlar 3.031.300.000,00 3.303.225.600,00 %109 Sermaye Gelirleri 0,00 103.648,00 - Diğer Gelirler 85.884.000 112.706.597,72 %131 Toplam 3.133.787.000,00 3.448.783.843,26 %110 Gelirlerden Ret ve İadeler (-) 77.533.628,25 - Net Toplam 3.371.250.215,01 -

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 2024 yılı bütçesine göre tahmin edilen bütçe geliri 3.133.787.000.00 TL olan Üniversitenin, yıl sonunda gerçekleşen net bütçe geliri 3.371.250.215.01 TL’dir Dönem faaliyet geliri 3.549.134.443,23 TL, gelirlerden indirim, iade ve iskonto toplamı 77.533.628,25 TL, enflasyon düzeltmesi toplamı 2.517.780.103,09 TL ve faaliyet gideri 3.317.128.414,41 TL olan Üniversite, 2024 yılını 2.672.252.503,66 TL olumlu faaliyet sonucu ile tamamlamıştır. Üniversite özel bütçesi dışında bulunan; -Döner Sermaye İşletmesinin 2024 yılı gelir toplamı 2.125.788.650,31 TL, gider toplamı 1.803.767.691,78 TL olarak gerçekleşmiş ve dönem 322.020.958,53 TL kâr ile tamamlanmıştır. -Sosyal Tesisin 2024 yılı gelir toplamı 50.795.474,81 TL, gider toplamı 42.850.814,93 TL olarak gerçekleşmiş ve dönem sonu 7.944.659,88 TL kâr ile tamamlanmıştır. Ayrıca Üniversite, 20 Mayıs 2007 tarih ve 26527 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2007/12097 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kurulan ŞANLIURFA Teknoloji Geliştirme Bölgesi Kurucu ve İşletici AŞ’nin ortağıdır. Adı geçen AŞ’de Üniversitenin kuruluş sermayesi 168.500.00 TL olup %50,68 oranında ortaklığı bulunmaktadır. 27.10.2022 tarihinde yapılan Olağan Genel Kurul Toplantısında; 312.500,00 TL olan şirket sermayesi 219.500,00 TL artırılarak 532.000.00 TL’ye, 20.12.2024 tarihli Yönetim Kurulu kararı ile şirket sermayesi 1.968.400,00 TL artırılarak 2.500.400,00 TL’ye çıkarılmıştır. Böylece Üniversitenin ödenmemiş sermaye payı 997.520,00 TL’dir. Şirketten kâr payı aktarımı bulunmamaktadır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları, uluslararası standartlara uygun olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde; Sayıştay Başkanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve diğer ilgili kuruluş temsilcilerinin katılımıyla oluşturulacak olan Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Dolayısıyla genel yönetim kapsamında olan üniversitelerin muhasebe ve raporlama standartları Kurul tarafından belirlenen kurallara tabidir. Kamu İdaresi ayrıca adı geçen Kanun’un 80’inci maddesinin Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir. Özel bütçeli bir idare olan Üniversitede, tahakkuk esaslı muhasebe sistemi kullanılmaktadır. Üniversitenin muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne tabi olarak Hazine ve Maliye Bakanlığının Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Birleştirilmiş veriler defteri, Geçici ve kesin mizan, Bilanço, Faaliyet sonuçları tablosu, Öz kaynak değişim tablosu, Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu, İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 5018 sayılı Kanun uyarınca iç kontrol sistemi; idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından oluşturulan organizasyon, yöntem ve süreçle iç denetimi kapsayan malî ve diğer kontroller bütünüdür. İç kontrolün işleyişi ile ilgili ayrıntılı hükümler, 26.12.2007 tarihli ve 26738 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan rehberlerle belirlenmiştir. 2024 yılı denetimi kapsamında, mezkûr mevzuat çerçevesinde, Üniversite iç kontrol sistemi aşağıdaki şekilde değerlendirilmektedir: Kontrol Ortamı Standartları Kurum organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumluluklar ile yetki devirleri ve sınırları konusunda yetki devirleri ve sınırları tam ve açık bir şekilde belirlenip yazılı hale getirilmemesi nedenlerinden dolayı eksiklikler bulunmaktadır. İdarede "Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri" ile ilgili eğitim ve bilgilendirme çalışmaları yeterlidir. Personelin işe alınması, yer değiştirmesi, görevde yükselmesi, yeterlilik-performans değerlendirmesi ile disiplin hükümlerine yönelik insan kaynakları politikası, belirlenmemiştir. Hassas görevlere ilişkin prosedürler, belirlenmemiştir. Risk Değerlendirme Standartları Stratejik plan, zamanında yayımlanmış ve içerik açısından mevzuata uygundur. İdare performans programı içerik olarak mevzuata uygun şekilde hazırlanmış ve zamanında yayımlanmıştır. İdare iç kontrol risklerini tam ve doğru şekilde belirlemiştir. Risklerin değerlendirilmesine yönelik çalışma (risklerin gerçekleşme ihtimali-olası etkisi belirlenerek önem düzeyine karar verme)yapılmıştır. Kontrol Faaliyetleri Standartları

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 İdare tarafından yetkileri belirlemek amacıyla iş akış süreçleri hazırlanmıştır ve personele duyurulmuştur. İdare tarafından yetki devirleri mevzuata uygun yapılmıştır. İdarede yapılan görevlendirmelerde, bunları farklı kişiler arasında dağıtılarak “görevler ayrılığı” ilkesine uyulmuştur. İdarece belirlenen risklerin kabul edilebilir düzeye indirilmesine yönelik kontrol faaliyetleri ve sorumluları belirlenmiştir. Ön mali kontrol sistemi, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’a uygun olarak kurulmuştur. Kamu idaresinin ön mali kontrol yönergesi, mevcuttur. Bilgi ve İletişim Standartları İdare faaliyet raporu içerik olarak mevzuata uygun hazırlanmıştır. İdarenin Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı mevcuttur ve içerik olarak Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’ne uygundur. İzleme Standartları İdarenin tüm birimleri tarafından iç kontrol sistemi, yılda en az bir kez değerlendirilmekte ve değerlendirme sonuçları İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kuruluna raporlanmaktadır. Kamu İdaresinde iç denetim birimi kurulmamıştır. İç denetim biriminin iç kontrol sistemine ilişkin denetim çalışması mevcut değildir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Harran Üniversitesi 2024 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: İktisadi İşletme Sermayesinin Üniversiteye Ait Mali Tablolarda Yer Almaması Üniversitenin tamamına sahip olduğu iktisadi işletme niteliğine haiz, ‘’Harran Üniversitesi Sosyal ve Spor Tesisler İşletmesi’’ sermayesinin, Üniversitenin 2024 yılı Bilançosunda, 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında izlenmediği tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 159’uncu maddesi hükmüne göre; mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarları ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kar ve zararların, 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında izlenmesi gerekliliği bulunmaktadır. Her ne kadar 31.12.2021 tarihli 5. Mükerrer Resmî Gazetede yayımlanan Genel Yönetim Mali İstatistikleri Genel Tebliği gereği sosyal tesis ve iktisadi işletmelerin faaliyetlerine ilişkin mali verilerin Kamu Harcama ve Muhasebe Bilişim Sistemine giriliyor olmasının yanı sıra özel bütçeden nakdi bir ödenek almaması gibi argümanlar iktisadi işletme sermayesinin Özel Bütçe Bilançosunda izlenmemesinin nedeni değildir. Kamu İdaresince söz konusu hususun düzeltilmesine ilişkin işlemlere başlanıldığı ve çalışmaların 2025 yılı sonuna kadar bitirilmesinin planlandığı ifade edilmiştir. Harran Üniversitesi Sosyal ve Spor Tesisler İşletmesi sermayesi 50.000 TL ile sermaye düzeltmesi olumlu farklarının dönem sonu itibariyle Üniversite Bilançosunda yer alan 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında izlenmesi gerekmektedir. BULGU 2: Üniversite Mülkiyetindeki Taşınmazların Değer ve Cins Tashihlerinin Tamamlanmaması Üniversitenin mülkiyetinde bulunan taşınmazların cins tashihi ve değerleme çalışmaları tamamlanamadığından mali tabloların söz konusu varlıklara ilişkin doğru ve güvenilir bilgi sunmadığı görülmüştür.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 3’üncü maddesinde, kamu kaynağı olarak sayılan taşınmazların, mali saydamlığı ve hesap verilebilirliği sağlayacak şekilde kayıtlara alınması gerekmektedir. Bu itibarla, taşınmazların fiili envanterinin yapılması ve mevzuata uygun olarak belirlenen değerler üzerinden mali tablolarda izlenmesi önem arz etmektedir Kamu idarelerince yapılacak envanter çalışmaları, 02.10.2006 tarih ve 26307 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’te düzenlenen kayıt işlemleri çerçevesinde yürütülmektedir. Anılan Yönetmelik’in 5’inci maddesinde; Tapuda kayıtlı olan taşınmazların maliyet bedeli üzerinden, maliyet bedeli belirlenemeyenlerin ise rayiç bedelleri üzerinden, tapuda kayıtlı olan taşınmazlardan maliyet ve rayiç bedellerinin belirlenemeyenler ile ek-1 “tapuda kayıtlı olmayan taşınmazlar” başlığı altında yer alan ekonomik olarak değerlendirmeye konu olanlar ile kamusal ihtiyaçlarda kullanılan taşınmazların, ek-1 kayıt planında “orta malları” başlığı altında yer alan taşınmazların, ek-1 “genel hizmet alanları” başlığı altında yer alan taşınmazların iz bedel üzerinden kayıtlara alınacağı ifade edilmiştir. Benzer bir düzenlemeye taşınmazların muhasebeleştirilmesine ilişkin çerçevenin çizildiği Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 26’ncı maddesinde de yer verilmiştir. Ancak Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in geçici 1’inci maddesi ile kamu idarelerine, değer tespitleri ile cins tashihi işlemlerini sonuçlandırıp taşınmazlarını gerçek değeri üzerinden raporlamaları için 31.12.2017 tarihine kadar süre tanınmıştır. Envanteri tamamlanan ve gerçek değeri tespit edilen taşınmazlar, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 171-176’ncı maddeleri arasında yer alan düzenlemeler uyarınca varlığın cinsine göre 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ve 252 Binalar Hesabına kaydedilerek raporlanacaktır. Yapılan incelemelerde; Üniversite envanterinde bulunan taşınmazların değerlerinin tespitine ilişkin işlemlerin tamamlanmadığı dolayısıyla söz konusu varlıkların, mevzuatta öngörüldüğü üzere gerçek değeri ile raporlanmadığı ve Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in 10’uncu maddesinde öngörülen cins tashihi işlemlerinin yapılmaması sonucunda envanter ve muhasebe kayıtlarında mevzuatta öngörülenin aksine fiili durumun değil, tapuda kayıtlı durumun esas alındığı görülmüştür.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 Kamu idaresi cevabında kamu kaynaklarının etkin ve şeffaf şekilde yönetimi konusunda gerekli hassasiyeti göstereceğini ve bulgu konusu hususun düzeltilmesi için gerekli tüm çalışmaları titizlikle sürdüreceklerini ifade etmişlerdir. Mali tabloların taşınmazlara ilişkin doğru ve güvenilir bilgi sunmasını teminen; cins tashihi ve değerleme çalışmalarının tamamlanması, bu çalışmalar sonuçlandırılıncaya kadar da muhasebe kayıtlarının fiili durum esas alınarak yapılması sağlanmalıdır. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Doğrudan Teminle Yapılan Bazı Alımlarda Gerekli Özenin Gösterilmemesi Üniversitenin doğrudan temin yoluyla yapmış olduğu bazı alımların, tekliflerin aynı kişi-firmalardan alınarak yine ihtiyaçların aynı kişi-firmalardan karşılandığı görülmüştür. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde; ‘’İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.’’ ifadesi yer almaktadır. Belirtilen bu genel ilkeler çerçevesinde, mezkûr Kanunun 22’nci maddesi göre ilan yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın bu yolla alım yapılabileceği ve ilgili maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen Büyükşehir Belediyesi içindeki idarelerin 622.756,00 TL’ye kadar olan ihtiyaçlarının bu bent kapsamında edilebileceği düzenlenmiştir. Üniversite tarafından 2024 yılında doğrudan temin ile yapılan alımlar incelendiğinde; -İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığınca yıl içinde yedi kez yapılan ve toplam 1.644.140,00 TL olarak gerçekleşen perde ve tül alımlarının tümünün aynı kişiden yapıldığı ve diğer teklif fiyatlarının da aynı kişiler tarafından verildiği, -Gene aynı Başkanlık tarafından yapılan dokuz adet ve toplam 813.120,00 TL tutarındaki fotokopi makinası bakım işlerinin de tek kişi tarafından görüldüğü,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 -Yapı İşleri Teknik Daire Başkanlığınca yıl içinde yapılan ve toplam 4.961.200,00 TL olarak gerçekleşen bakım-onarım ve malzeme alımlarının yirmi adedinin tek bir firmadan gerçekleştirildiği, -Doğrudan temin ile 4734 sayılı Kanunun 22-d maddesi uyarınca parasal limitler dahilinde yapılan alımlarda yasaklılık sorgulamasının yapılmadığı tespit edilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliğinin ‘’Teyit işlemleri’’ başlıklı 30.5’inci maddesinin 4’üncü fıkrası uyarınca Elektronik Kamu Alımları Platformu üzerinden bu sorgulamanın yapılmasının gerekli olduğu açıktır. Kamu İdaresince söz konusu hususun düzeltilmesine ilişkin iyileştirici adımların hayata geçirilmesi için çalışmalara devam edileceği ifade edilmiştir. Doğrudan temin her ne kadar bir ihale usulü olmasa da bu yolla karşılanacak ihtiyaçların teminin de usul açısından zorunluluk bulunmamakta olup ancak Kanunun 5’inci maddesinin ruhuna uygun davranılması gerekliliği de bulunmaktadır. Belirli kişi ve işletmelerden yapılacak alımların uygulamada kolaylığı bulunmasına karşın mal ve hizmet piyasasının rekabetçi avantajından tam olarak yararlanmak için satıcı ve hizmet verici portföyünün genişletilmesi gerekmektedir. BULGU 2: Öğretim Elemanlarına Ek Ders Ödemesi Yapılırken Derslerin Fiilen Yapılmasına İlişkin Kontrollerin Yeterli Düzeyde Olmaması Harran Üniversitesi ek ders ücretleri ödemelerine ilişkin kullanılan ek ders programında; öğretim elemanlarının izinli, raporlu, geçici görevli vb. durumlarda bu tarihlere ilişkin otomatik olarak ders yapılmamış olduğunu gösteren ya da o tarihlerde ders yapılmış gibi beyan edilmesini bloke eden entegre bir sistem bulunmamaktadır. 2547 sayılı Kanun’un “Çalışma esasları” başlıklı 36’ncı maddesinde, öğretim üyelerinin haftada asgari on saat, öğretim görevlisi ve okutmanların ise haftada asgari on iki saat ders vermekle yükümlü oldukları hükme bağlanmıştır. 2914 sayılı Yükseköğrenim Personel Kanunu’nun “Ek ders ücreti” başlıklı 11’inci maddesine göre öğretim elemanlarına mecburi ders yükü dışında, haftalık ders programında yer alması ve fiilen yapılması şartıyla ek ders ücreti ödenebileceği vurgulanmıştır. Diğer taraftan, 2914 sayılı Kanun’un 11’inci maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak yürürlüğe konulan Ders Yükü Tespiti ve Ek Ders Ödemelerinde Uyulacak Esaslar’ın 2’nci maddesinde

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 de, haftalık ders yükünün hesabında bilfiil, bizzat bulunmak ve yapmak şartının esas alınacağı belirtilmiştir. Mevzuat hükümlerine göre ek ders ücreti, mecburi ders yükü dışında, haftalık ders programında yer alan ders ve diğer faaliyetler için ders vermekle görevli öğretim elemanı tarafından bizzat ve fiilen yerine getirilmesi durumunda yapılan bir ödemedir. Öğretim elemanlarının izin, raporlu veya geçici görevli olduğu hallerde ilgili tarihlere ilişkin bilgilerin manuel olarak ek ders programına girilmediği ve birimin mutemedinin bu bilgilere dayalı olarak ek ders formlarını tek tek ve hata yapmaksızın kontrol edip incelemediği müddetçe, akademik takvime göre belirlenen tüm derslerin fiilen yerine getirildiği varsayılarak ödeme yapılmaktadır. Ek ders ücretlerinin ödemelerine esas bilgilerin takip edildiği ek ders programında izin, rapor, geçici görev vb. durumlarda bu tarihlere ilişkin otomatik olarak ders yapılmamış olduğunu gösteren ya da o tarihlerde ders yapılmış gibi beyan edilmesini bloke eden entegre bir sistem bulunmamaktadır. İzin, rapor, geçici görev gibi durumların ek ders programına manuel olarak girilmesi; öğretim elemanlarına ödenen ek ders ücretlerinin derslerin fiilen ve bizzat yapılıp yapılmadığının kontrol edilemeden ek ders ücretlerinin ödenmesi riskini yaratmaktadır. Ders yükünün tespiti ve ek ders takibinin en başından ödenmesine kadar olan sürecin etkin bir şekilde yeniden tasarlanması, özellikle derslerin fiilen işlenip işlenmediğine ilişkin ispata dayalı kontrollerin titizlikle yapılması gerekmektedir. Mevzuatta belirtilen derslerin fiilen yapılması şartının yerine getirilip getirilmediğinin, çeşitli süreç kontrolleri geliştirilerek takip edilmesi; izin, rapor, geçici görev vb. hallerde ders yükü ve ek ders takibinin insan unsurunun minimize edilerek entegre bir sistemle sağlanması, bu konunun kamu zararına sebebiyet vermeyecek şekilde mevzuata uygun bir çerçevede gerçekleşmesi adına büyük önem arz ettiği düşünülmektedir. İdare cevabında; bulguda yer verilen eksikliklerin giderilmesi için hem teknik altyapı hem de idari süreçler bakımından gerekli düzenlemeler yapılmakta olduğunu, kamu kaynaklarının etkin, ekonomik ve verimli kullanılmasına yönelik hassasiyetlerinin devam edeceğini ifade etmişlerdir. Ek ders ücretinin hak edilmesi için gerekli olan öğretim elemanlarının fiilen ders yapması şartının yerine getirilip getirilmediğine dair kontrolün Üniversitenin tüm birimlerinde tam ve yeterli düzeyde yapılmasının gerektiği değerlendirilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 BULGU 3: Kiraya Verilen Yerlere İlişkin Yapılan İhalede Hatalar Bulunması Üniversite Osmanbey kampüsü içerisindeki kantinlerin kiralanmasına ilişkin ihalede, ihale kapsamında kullandırılması düşünülen alanların metrekaresinin ihale aşamasında doğru belirlenmediği görülmüştür. 2886 sayılı Kanun’ un “İlkeler” başlıklı 2’nci maddesinde; “Bu Kanunun yürütülmesinde, ihtiyaçların en iyi şekilde, uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve ihalede açıklık ve rekabetin sağlanması esastır.” hükmü bulunmaktadır. Yukarıdaki mevzuat hükmünde ifade edildiği üzere, taşınmaz kiralamalarında rekabetin ve açıklığın sağlanması gerekmektedir. Ayrıca kiralanacak taşınmazlara ilişkin kullandırılacak alanların belirlenmesi rekabetin ve saydamlık kriterlerinin gereği olmasının yanı sıra taşınmazın muhammen bedelinin İdarece tespit edilmesinde de dikkate alınması gereken bir husustur. Üniversite tarafından 14.09.2021 tarihinde Osmanbey kampüsü içerisinde bulunan bazı kantin yerleri kiralanması işi ihale edilmiş ve bu ihale kapsamında kullanılacak alanların toplam metrekaresi 878,85 m2 olarak belirlenmiş ve bu alan üzerinden muhammen bedel tespiti yapılmıştır. Yapılan incelemelerde; ihale kapsamında kiralanan alanların metrekaresinin sözleşme devam ederken kiracının talebi üzerine 12.01.2023 tarihinde sehven hatalı ölçüm yapıldığı gerekçe gösterilerek 324,49 metrekare azaltıldığı görülmüştür. Taşınmaz kiralamalarında kullandırılacak alanların metrekaresinin doğru bir şekilde belirlenmemesi, Kanunun temel ilkelerinden olan rekabet ve açıklık ilkelerine aykırıdır. Şöyle ki, ihale sürecinde teklif sunmak isteyen istekliler Üniversitenin belirlemiş olduğu kiralanacak alanların metrekaresine göre konumlandırmakta, ihaleye teklif verip vermeme veya teklifinin tutarının belirlenmesi noktasında Üniversitenin ortaya koymuş olduğu şartlara göre karar vermektedir. Yani Üniversite taşınmazlarının kiralanmasında kullandırılacak alanların metrekaresinin açık ve doğru bir şekilde belirtilmemesi istekliler tarafından verilecek teklifleri etkilemektedir. Kamu idaresi cevabında; taşınmazların kiraya verilmesine ilişkin süreçlerde açıklık, eşit muamele ve rekabet ilkeleri gözetilerek kamu kaynaklarının en verimli şekilde değerlendirilmesine yönelik çaba ve kararlılık göstereceklerini ifade etmişlerdir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 Sonuç olarak; ihalelerde saydamlığın ve rekabetin sağlanması amacıyla; kiraya verilecek ticari alanların metrekaresinin doğru bir şekilde belirlenerek bu ölçü üzerinden ihaleye çıkılması gerekliliği bulunmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI HARRAN ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2024 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ...........................................................................................................1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .......................................................................................................4
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ....................................................................................................................4
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ...............................................................5
5. DENETİM GÖRÜŞÜ ........................................................................................................................................ 5
6. DENETİM BULGULARI .................................................................................................................................6

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Protokol İmzalanmayıp Hizmet Verilen Kurum ve Kuruluşların Listesi .............................................................................................................................................15

KISALTMALAR A.Ş. : Anonim Şirketi MEDULA : Medikal Ulak SGK : Sosyal Güvenlik Kurumu SUT : Sağlık Uygulama Tebliği

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular

1. İcra Takibi İçin Hukuk Birimine Bildirilmiş Alacakların Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabında İzlenmemesi
2. Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Döner Sermaye İşletmesinin Tahakkuk Etmiş Alacaklarının Muhasebeleştirilmemesi ve Bunların Tahsiline Yönelik Takiplerin Yapılmaması B. Diğer Bulgular
3. Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezinde Sunulan Bazı Sağlık Hizmetleri İçin Genel Sağlık Sigortalısı ve Bakmakla Yükümlü Olduğu Kişilerden Fark Ücreti Adı Altında Bedel Tahsil Edilmesi
4. Hastanenin Acil Servis Bölümünden Giriş Yapan Geçici Koruma Kimlik Belgesi Bulunmayan Göçmenlere Ait Tedavi Gelirlerinin Tahakkuk ve Tahsilinin Sağlanmaması
5. Genel Sağlık Sigortası Kapsamı Dışındaki Kurum ve Kuruluşlara Sunulan Hizmetlere Yönelik Protokol Yapılmaması
6. Genel Sağlık Sigortası Kapsamında Bulunmayan Kurum ve Kuruluş Personeline Öğretim Üyeleri Tarafından Mesai Saatleri Dışında Sunulan Sağlık Hizmeti Bedellerinin Sağlık Uygulama Tebliği Tarifesi Üzerinden Fiyatlandırılması
7. Döner Sermaye İşletmesini İlgilendiren Konularda Sadece İlgili Birimlerin Yönetim Kurullarında Karar Alınması
8. Ödenen Fiyat Farkları Üzerinden Ek Kesin Teminatın Alınmaması
9. Hakediş Ödemelerinde Sosyal Güvenlik Kurumundan Alınması Gereken Borcu Yoktur Yazısı Yerine Hatalı Belgenin Esas Alınması
10. Bazı Hizmet Alımı İhalelerinde Yaklaşık Maliyetin Yeterli Araştırmaya Dayalı Olarak Hazırlanmaması
11. Mesai Saatleri Dışında Sunulan Sağlık Hizmetlerinden Elde Edilen Gelirden Fiilen Katkısı Olan İdari Personele Ek Ödeme Yapılmaması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesi (a) fıkrası uyarınca 25.12.1999 tarih ve 23917 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği ile kurulmuştur. Adı geçen Yönetmelik, 24.10.2022 tarih ve 31993 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Yönetmeliği ile yürürlükten kaldırılmıştır. Döner Sermaye İşletmesi bünyesinde toplamda 18 birim faaliyet göstermektedir. Döner Sermaye İşletmesi, Yönetmelik’in 4’üncü maddesinde sayılan ve aşağıda yer verilen faaliyetleri yürüterek gelir elde etmektedir: İşletmeye bağlı sağlık hizmetleri uygulama ve araştırma hastanesi, diş hekimliği fakültesi, sağlık bilimleri fakültesi, veteriner fakültesi ve sağlık hizmeti veren diğer birimlerde klinik, poliklinik, laboratuvar ve diğer hizmet birimlerinde muayene, tahlil, tetkik, tedavi, ameliyat, girişimsel işlemler ve bakım hizmetleri ile ilgili faaliyetlerde bulunmak, sağlık hizmetleri ile ilgili açılmış olan yataklı ve yataksız tedavi kurum ve birimlerini işletmek, Turizm işletmeciliği ve otelcilik eğitiminin uygulama alanlarını işletmek, yiyecek, içecek, konaklama hizmetleri vermek ve bu amaç doğrultusunda ilgili tesisleri işletmek, Yükseköğretim kurumları dışındaki kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişiler tarafından talep edilecek konularda, bilimsel görüş vermek, proje hazırlamak, araştırma, uygulama ve benzeri hizmetleri yapmak, elektronik ortamda veya yüz yüze seminer düzenlemek, kurs açmak, toplantı, konferans, panel ve sempozyumlar düzenlemek, sınavlar yapmak, Danışmanlık, kontrol, muayene ve benzeri hizmetler vermek, analiz, ölçüm, test ve kalibrasyon yapmak, Faaliyet alanlarına uygun araştırma ve uygulama yapmak, bilimsel sonuçların uygulanmasını ve teknolojiye dönüşümünü sağlamak, Eğitim-öğretime yönelik uygulamalarla sınırlı kalmak üzere grafik tasarımı, afiş, broşür, sergi ve fuar düzenlenmesi, iç ve dış mekân düzenlemeleri ve benzeri hizmetleri yapmak,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 Üniversitenin eğitim-öğretim ve uygulama faaliyeti ile ilgili her türlü basım ve yayım hizmetlerini yapmak, Üniversite-sanayi iş birliği kapsamında çalışmalar yapmak, sanayi kuruluşlarınca üretilen çeşitli malların standartlara uygunluğu konusunda raporlar düzenlemek, analiz ve ölçümler yapmak, projeler hazırlamak veya uygulamak, İşletmeye bağlı araştırma ve uygulama merkezlerinde bulunan imkânlar çerçevesinde her türlü, test, analiz, cihaz ve laboratuvar altyapısı kullanımı, sertifikasyon işlemleri, eğitim ve kurs faaliyetlerini gerçekleştirmek, laboratuvar ve atölyelerde her çeşit cihaz, makine, alet ve edevatın üretim, bakım ve onarımını yapmak, İlgili mevzuat hükümleri kapsamında pedagojik formasyon, yabancı dil, yabancılara Türkçe öğretimi, bilgi işlem, yazılım ve donanım, bilirkişilik, arabuluculuk gibi konularda elektronik ortamda veya yüz yüze sertifikalı eğitim hizmeti vermek, Üniversite bilgisayar altyapısını kullanarak her türlü yazılım, program üretim ve satışını yapmak, İşletme birimlerinin faaliyet alanı ile ilgili her türlü baskı, grafik, yayım ve basım işlerini yapmak, ziraat ve veterinerlik kapsamında canlı materyal, tarımsal ürün ve benzeri mallar üretmek ve elde edilen ürünleri ilgili mevzuat hükümleri kapsamında pazarlamak, Mevcut fiziksel kapasiteyi değerlendirerek, hizmet birimlerinin faaliyet alanı ile sınırlı olmak üzere yukarıdaki bentlerde sayılanlar dışında her türlü mal ve hizmet üretiminde bulunmak ve Yönetim Kurulunun izni alınmak koşuluyla üretilen mal ve hizmetleri pazarlamak, satmak, satış yerleri açmak ve işletmek. Yükseköğretim kurumlarının döner sermaye faaliyetleri çerçevesinde; hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, eğitim- öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalar ile ilgili performansı ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları da esas alınarak yapılan ek ödemelerde, 18.02.2011 tarihli ve 27850 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik hükümleri uygulanmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Rektörlüğe bağlı çalışan Döner Sermaye İşletmesi; İşletme Müdürlüğü ve Saymanlık Müdürlüğü şeklinde teşkilatlanmış olup gelir getirici birim sayısı 18’dir. İşletme Müdürlüğünde; işletme müdürü, 4 idari memur ve 3 sürekli işçi hizmet vermekte olup 40 memur, 348 sürekli işçi, 2 geçici işçi ise Döner Sermaye İşletmesinin çeşitli birimlerinde hizmet vermektedir. Saymanlık Müdürlüğünde ise Hazine ve Maliye Bakanlığı personeli saymanlık müdürü ve 3 memur bulunmaktadır. 1.3. Mali Yapı Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulmuş olan döner sermayeli işletmelerin iş ve işlemleri ile bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması, muhasebesi, kontrol ve denetimi ile muhasebe yetkililerinin niteliklerine ilişkin usul ve esaslar, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Döner sermaye işletme bütçesi adı geçen Yönetmelik’in 4’üncü maddesine göre hazırlanmakta ve üniversite yönetim kurulunun onaylaması ile kesinleşmektedir. Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün giderleri elde edilen gelirlerle finanse edilmekte olup 2024 yılında özel bütçeden herhangi bir kaynak kullanılmamıştır. Başlangıç bütçesinde 2.207.724.542,00 TL gelir öngörülmüş olup gider bütçesi de aynı tutarda hazırlanmıştır. İşletmenin 2024 yılında 1.912.228.063,24 TL bütçe giderine karşılık 2.433.074.074,08 TL bütçe geliri elde ettiği anlaşılmıştır. İşletmede 2024 yılı gelir tablosuna göre 2.125.788.650,31 TL gelir elde edilmiş, 1.803.767.691,78 TL gider gerçekleşmiş ve dönem 322.020.958,53 TL karla tamamlanmıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin muhasebe ve raporlama işlemleri,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan hükümlere göre Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kurulan ve yönetilen Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Adı geçen Yönetmelik’te hüküm bulunmayan hâllerde 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve bu Kanun’a dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin genel esasları kıyasen uygulanmaktadır. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda yer almakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır: • Birleştirilmiş veriler defteri • Geçici ve kesin mizan • Bilanço • Gelir tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin 2024 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 6. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: İcra Takibi İçin Hukuk Birimine Bildirilmiş Alacakların Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabında İzlenmemesi Harran Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Döner Sermaye İşletmesinde vadesinde ödenmeyen alacakların icra yoluyla takibinin yapılmasını teminen hukuk birimine bildirilenlerin 128 Şüpheli Ticari Alacaklar hesabında izlenmediği görülmüştür. 01.05.2007 tarih ve 26509 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanıp yürüklüğe giren Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Hesabın niteliği” başlıklı 109’uncu maddesinde; Şüpheli Ticari Alacaklar hesabı, işletmelerin mal ve hizmet satış faaliyetleri sonucu ortaya çıkan ve ödeme süresi geçmiş bu nedenle vadesi bir kaç defa uzatılmış veya protesto edilmiş, yazı ile birden fazla istenmiş ya da dava veya icra safhasına aktarılmış alacakların izlenmesi için kullanılacağı, Aynı Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 110’uncu maddesinde; tahsili şüpheli hâle gelen alacakların 128 Şüpheli Ticari Alacaklara borç, ilgili hesaplara alacak kaydedileceği, belirtilmektedir. Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden, vadesinde ödenmeyen, ödenmediği için protesto edilmiş ya da dava veya icra safhasında olan alacakların, olağan alacakların kayıtlı olduğu hesaplar yerine Şüpheli Ticari Alacaklar hesabında izlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Yapılan denetimlerde, vadesinde ödenmediği için icra yoluyla tahsilini sağlamak üzere hukuk birimine bildirilmiş alacakların halen ilgili alacaklar hesabında izlenmeye devam edildiği, bu şekilde 2024 yılı sonu itibariyle 198.153,91 TL alacağın bulunduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle Kurumun mali tablolarında ilgili alacak hesapları 198.153,91 TL fazla, 128 Şüpheli Ticari Alacaklar hesabının ise aynı tutarda az gözükmesine sebebiyet verilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 Kamu İdaresi cevabında, özetle bulgu konusuna iştirak edildiği ve konunun düzeltilmesine yönelik gerekli çalışmalara başlandığı bilgisi verilmiştir. Bu itibarla vadesinde tahsil edilmediği için icra yoluyla takibinin yapılması için hukuk birimine gönderilmiş alacakların 128 Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabında izlenmesi gerekmektedir. BULGU 2: Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Döner Sermaye İşletmesinin Tahakkuk Etmiş Alacaklarının Muhasebeleştirilmemesi ve Bunların Tahsiline Yönelik Takiplerin Yapılmaması Genel sağlık sigortası veya anlaşmalı özel sigortası bulunmayan hastalara verilen sağlık hizmetleri ile genel sağlık sigortası bulunmakla birlikte Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından karşılanmayan sağlık hizmetlerinden ücret mukabili yararlananlara tahakkuk ettirilen alacakların ilgili muhasebe hesaplarında izlenmediği ve bunların tahsiline yönelik takiplerin yapılmadığı görülmüştür. 01.05.2007 tarih ve 26509 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanıp yürürlüğe giren Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin; “Alacakların takip ve tahsil sorumluluğu” başlıklı 23’üncü maddesinde; alacakların takip edilerek tahsil edilebilir hâle getirilmesi idarenin görev ve sorumluluğunda olduğu, muhasebe yetkilisi, alacakların takibi için gerekli bilgileri ve belgeleri düzenli olarak işletmeye vermekle yükümlü olduğu, muhasebe yetkilisi, idarelerce ilgili mevzuatına göre tahakkuk ettirilerek tahsil edilebilir hâle gelmiş gelir ve alacakları ilgili hesaplara kaydederek, nakden veya mahsuben tahsil edilmesinden sorumlu olduğu, Mezkur Yönetmelik’in 96’ıncı maddesinde, işletmenin faaliyet konusunu oluşturan mal ve hizmet satışlarından kaynaklanan senede bağlanmamış alacakların 120 Alıcılar hesabında, 98’inci maddesinde ise işletmenin faaliyet konusunu oluşturan mal ve hizmet satışlarından doğan senede bağlanmış alacakların 121 Alacak Senetleri hesabında izleneceği, belirtilmektedir. Yukarıda yer alan mevzuat hükmü değerlendirildiğinde; alacakların takip edilerek tahsil edilebilir hâle getirilmesi idarenin görev ve sorumluluğunda olduğu, muhasebe yetkilisinin ise tahakkuk etmiş alacakları ilgili muhasebe hesaplarına kaydederek alacakların takibi için gerekli bilgi ve belgeleri düzenli olarak işletmeye vermekle yükümlü olduğu, işletmenin kendi faaliyet

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 alanı kapsamında gerçekleştirdiği mal ve hizmet satışlarından kaynaklı ve karşılığında herhangi bir senet alınmamış alacakların 120 Alıcılar hesabından, karşılığında senet alınmış alacakların ise 121 Alacak Senetleri hesabında izlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Yapılan denetimlerde, Harran Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulam Merkezi bünyesinde sunulan sağlık hizmetlerinden yararlanmış ancak genel sağlık sigortası, anlaşmalı özel sigortası veya banka sandığı bulunmayan ücretli hasta, sağlık turizmi kapsamındaki hasta veya genel sağlık sigortası kapsamında olan ancak SGK tarafından karşılanmayan mesai dışı yapılan teşhis, tetkik, görüntüleme, ameliyat gibi hizmetlerlerden yararlananlar için kişi bazlı alacak tahakkuklarının yapıldığı, bu kayıtların idarede hastane bilgi yönetim sisteminde tutulduğu ancak bu alacakların ilgili muhasebe hesaplarına alınmak üzere muhasebe yetkilisine bildirilmediği, ayrıca İdarece bunların tahsil ve takibine dair herhangi bir işlemin yapılmadığı tespit edilmiştir. Bu şekilde 2023- 2024 yılı sonuna kadar toplam 227.300,65 TL alacağın muhasebe dışı bırakılması suretiyle Kurumun mali tablolarında ilgili alacak hesaplarının bu tutarlar kadar az gözükmesine sebebiyet verilmiştir. Kamu İdaresi cevabında, özetle bulgu konusuna iştirak edildiği ve konunun düzeltilmesine yönelik gerekli çalışmalara başlandığı bilgisi verilmiştir. Bu itibarla, Harran Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezinde tahakkuk eden tüm alacakların muhasebe kayıtlarına alınmak üzere muhasebe yetkilisine bildirilmesi ve bunların tahsil ve takibinin mevzuatında belirtildiği şekilde yapılması gerekmektedir. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezinde Sunulan Bazı Sağlık Hizmetleri İçin Genel Sağlık Sigortalısı ve Bakmakla Yükümlü Olduğu Kişilerden Fark Ücreti Adı Altında Bedel Tahsil Edilmesi Harran Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezinde (Hastane) genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin tedavisine yönelik kullanılan bazı tıbbi malzemeler ile teşhis ve tedaviye yönelik uygulanan bazı işlemler için hastalardan fark ücreti adı altında bedel tahsil edildiği görülmüştür.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 31.05.2006 tarih ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigorta Kanunu’nun 1’nci maddesinde; bu Kanunun amacının sosyal sigortalar ile genel sağlık sigortası bakımından kişileri güvence altına almak; bu sigortalardan yararlanacak kişileri ve sağlanacak hakları, bu haklardan yararlanma şartları ile finansman ve karşılanma yöntemlerini belirlemek; sosyal sigortaların ve genel sağlık sigortasının işleyişi ile ilgili usul ve esasları düzenlemek olduğu, 2’nci maddesinde bu Kanun’un sosyal sigortalar ile genel sağlık sigortasından yararlanacak kişileri, işverenleri, sağlık hizmeti sunucularını, bu Kanunun uygulanması bakımından gerçek kişiler ile her türlü kamu ve özel hukuk tüzel kişilerini ve tüzel kişiliği olmayan diğer kurum ve kuruluşları kapsayacağı, 73’üncü maddesinde sağlık hizmetleri, Kurum ile yurt içindeki veya yurt dışındaki sağlık hizmeti sunucuları arasında yapılan sözleşmeler yoluyla ve/veya bu Kanun hükümlerine uygun olarak genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin sözleşmesiz sağlık hizmeti sunucularından satın aldıkları sağlık hizmeti giderlerinin ödenmesi suretiyle sağlanacağı, kamu idaresi sağlık hizmeti sunucularının otelcilik hizmeti, yükseköğretim kurumlarına ait sağlık hizmeti sunucularında öğretim üyeleri tarafından mesai saatleri dışında bizzat verilen sağlık hizmetleri ve Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından belirlenen istisnai sağlık hizmetleri dışında, sağladıkları sağlık hizmetleri için genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerden ilave ücret talep edemeyecekleri, Hüküm altına alınmıştır. Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği’nin (SUT) “İlave ücret alınması” başlıklı 1.9.1 maddesinde; yükseköğretim kurumlarına ait sağlık hizmeti sunucularında öğretim üyeleri tarafından mesai saatleri dışında bizzat verilen sağlık hizmetleri için bir defada asgari ücretin iki katını geçmemek üzere, Kurumca belirlenmiş sağlık hizmetleri bedelinin poliklinik muayenelerinde en fazla iki katı, diğer hizmetlerde en fazla bir katı kadar ilave ücret alınabileceği, “Otelcilik hizmetlerinde ilave ücret uygulaması” başlıklı 1.9.4 maddesinde; Sözleşmeli sağlık hizmeti sunucuları, asgari banyo, TV ve telefon bulunan; 2 yataklı odalarda sundukları otelcilik hizmetleri için SUT eki EK-2/B Listesinde 510.010 kod ile yer alan “Standart yatak tarifesi” işlem bedelinin 1,5 katını, tek yataklı odalarda ise 3 katını geçmemek üzere kişilerden ilave ücret alınabileceği, günübirlik tedavi kapsamındaki işlemler sırasında verilen otelcilik hizmeti için ise en fazla SUT eki EK-2/B Listesinde yer alan “Gündüz yatak tarifesi” işlem

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 bedelinin 3 katına kadar ilave ücret alınabileceği, SUT ek EK-1/C Listesinde yer alan istisnai sağlık hizmetlerinde otelcilik hizmetleri için ayrıca ilave ücret uygulanmayacağı, “İstisnai sağlık hizmetlerinde ilave ücret uygulanması” başlıklı 1.9.5 maddesinde; sözleşmeli sağlık hizmeti sunucuları, Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu tarafından belirlenen ve SUT eki “İstisnai Sağlık Hizmetleri Listesi” nde (EK-1/C) yer alan istisnai sağlık hizmetleri için genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerden SUT eki listelerde yer alan işlem bedellerinin 3 katını geçmemek üzere ilave ücret alabilecekleri, Belirtilmektedir. Yukarıdaki mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; Üniversite sağlık hizmeti sunucuları tarafından genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerden sundukları sağlık hizmeti dolayısıyla sadece;

• Öğretim üyeleri tarafından mesai saatleri dışında bizzat verilen sağlık hizmetleri,
• Belirlenmiş standartların üstündeki talepleri karşılayan otelcilik hizmetleri,
• Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu tarafından belirlenen Sağlık Uygulama Tebliği eki 1/C sayılı listede sayılan istisnai sağlık hizmetleri, İçin ilave ücret alınabileceği, bu sayılan haller dışında kamu idaresi sağlık sunucuları tarafından sunulan sağlık hizmetleri için genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olan kişilerden ilave ücret alınamayacağı anlaşılmaktadır. Yapılan denetimlerde; Sağlık Araştırma ve Uygulama Hastanesi Yönetim Kurulunda alınan kararlar doğrultusunda hastalara kullanılan bazı tıbbi malzemelerin SUT fiyatı ile malzemenin alış maliyet arasındaki oluşan farkların, bazı işlem ve malzemeler için doğrudan belirlenen sabit fiyatların, radyolojik görüntülemeler için belirlenen bedellerin fark ücret adı altında hastalardan alındığı tespit edilmiştir. Genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerden alınan bu fark ücretler yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine uygun değildir. Zira kamu idaresi sağlık sunucuları mevzuatın cevaz verdiği özel haller haricinde genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerden fark ücret adı altında herhangi bir ücret talep edemezler. Kamu İdaresi cevabında, özetle bulgu konusuna iştirak edildiği ve konunun düzeltilmesine yönelik gerekli çalışmalara başlandığı bilgisi verilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 Bu itibarla, sunulan sağlık hizmeti karşılığında mevzuatın izin verdiği durumlar haricinde genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerden herhangi bir fark ücret talebinde bulunulmaması gerekmektedir. BULGU 2: Hastanenin Acil Servis Bölümünden Giriş Yapan Geçici Koruma Kimlik Belgesi Bulunmayan Göçmenlere Ait Tedavi Gelirlerinin Tahakkuk ve Tahsilinin Sağlanmaması Harran Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezinin acil servis bölümünden giriş yapan geçici koruma altında bulunan ancak geçici koruma kimlik belgesi bulunmayan veya geçersiz olanlar içinMedikal Ulak Hastane Sistemi (MEDULA) üzerinden provizyon alınmadığından bunlara ilişkin tedavi masraflarının Sağlık İl Müdürlüğüne fatura edilemediği, fatura edilemeyen bu gelirlerin kişiler adına tahakkuk edilmediği ve tahsilinin sağlanmadığı görülmüştür. 04.04.2013 tarih ve 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 91’inci maddesinde; Ülkesinden ayrılmaya zorlanmış, ayrıldığı ülkeye geri dönemeyen, acil ve geçici koruma bulmak amacıyla kitlesel olarak sınırlarımıza gelen veya sınırlarımızı geçen yabancılara geçici koruma sağlanabileceği, bu kişilerin Türkiye’ye kabulü, Türkiye’de kalışı, hak ve yükümlülükleri, Türkiye’den çıkışlarında yapılacak işlemler, kitlesel hareketlere karşı alınacak tedbirlerle ulusal ve uluslararası kurum ve kuruluşlar arasındaki iş birliği ve koordinasyon, merkez ve taşrada görev alacak kurum ve kuruluşların görev ve yetkilerinin belirlenmesi, Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği hüküm altına alınmıştır. Bu Kanun’a istinaden çıkarılan ve 22.10.2014 tarih ve 29153 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Geçici Koruma Yönetmeliği ile Suriye’de yaşanan iç karışıklıklar nedeniyle Türkiye’ye sığınan ve gerekli şartları sağlayan Suriye uyruklu yabancılar geçici koruma kapsamına alınmıştır. Yönetmelik’in 22’inci maddesinde; kayıt işlemleri tamamlananlara, valilikler tarafından geçici koruma kimlik belgesi düzenleneceği, geçici koruma kimlik belgesinin şekli ve içeriğinin ise Göç İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından belirleneceği, Yönetmelik’in 27’inci maddesinde; belirtilen sağlık hizmetleri geçici barınma merkezlerinin içinde ve dışında Sağlık Bakanlığının kontrolü ve sorumluluğunda yaptırılacağı, sunulan sağlık hizmeti bedeli, Sağlık Bakanlığı kontrolünde, Sosyal Güvenlik Kurumu

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 Başkanlığı tarafından genel sağlık sigortalıları için belirlenmiş olan sağlık uygulama tebliğindeki bedeli geçmeyecek şekilde Göç İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından ödeneceği, Belirtilmektedir. Anılan yetkiye istinaden Geçici Koruma Yönetmeliği kapsamındaki Suriyeli yabancılara sağlık hizmetleri, Sağlık Bakanlığı ile Göç İdaresi Genel Müdürlüğü arasında imzalanan “Götürü Bedel Üzerinden Sağlık Hizmeti Alım Protokolü” ve Sağlık Bakanlığı tarafından yayımlanan "Geçici Koruma Altına Alınanlara Verilecek Sağlık Hizmetlerine Dair Esaslar" doğrultusunda yürütülmektedir. Götürü Bedel Üzerinden Sağlık Hizmeti Alım Protokolü’nün 8’inci maddesinde; Bakanlık tarafından belirlenecek esaslar kapsamında üniversite ve özel sağlık hizmeti sunucularına yapılan sevkler ve acil hal kapsamında doğrudan müracaat dolayısıyla oluşan tedavi giderleri de götürü bedel tutarına dâhil olduğu, geçici koruma altında olan göçmenler üniversite ve özel sağlık hizmeti sunucularına acil hal dışında doğrudan müracaat edemeyecekleri, yapılan sevk ve acil hallerin kapsamı ile sağlık hizmet bedellerinin ödenmesine ilişkin esasların Bakanlık tarafından belirleneceği ve götürü bedel tutarına dâhil olduğu belirtilmektedir. Konu hakkında uygulamada ortaya çıkan tereddütlerin giderilmesi için Sağlık Bakanlığı’nın 81 il valiliğine gönderdiği 96773357-045.99 sayılı yazıda; sağlık hizmetlerinden, Göç İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen “Geçici Koruma Kimlik Belgesi” veya “Kayıt Belgesi” bulunan kişiler MEDULA-Hastane sisteminden provizyon alınması koşuluyla faydalanacağı, Sağlık hizmet sunucularına istisnai haller olarak belirlenen acil hal tedavisine yönelik başvuran, ancak MEDULA-Hastane sisteminden normal provizyon alınamayan kişiler için istisnai hal provizyonu alınması gerektiği, provizyon alınamayan kişiler ücretli hasta olarak değerlendirileceği, bu kişilere sunulan sağlık hizmetlerine ilişkin faturalandırma işlemleri Kamu Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesinin ilgili maddesi kapsamında yapılacağı, tedavinin ardından kişiler kayıt işlemleri için bulunduğu ildeki İl Göç İdaresi Müdürlüğüne yönlendirileceği, tedavisi uzun sürecek olan veya İl Göç İdaresi Müdürlüğüne yönlendirilmesi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 mümkün olmayan kişilerin (vefat edenler dâhil), tedavisi devam ederken varsa kimlik bilgileri bulunduğu ildeki İl Göç İdaresi Müdürlüğüne resmi yazı ile bildirileceği, Belirtilmektedir. Yukarıdaki mevzuat hükümleri ve diğer düzenleyici işlemlerden geçici koruma kapsamında olan göçmenlerin sağlık hizmetleri Göç İdaresi Genel Müdürlüğü ile imzalanan “Götürü Bedel Üzerinden Sağlık Hizmeti Alım Protokolü” kapsamında Sağlık Bakanlığı tarafından yürütüldüğü, bunların sağlık hizmetlerinden faydalanmak üzere doğrudan Üniversite hastanelerine başvuramayacakları, ancak acil hal kapsamında doğrudan başvuru yapabilecekleri, acil servisten giriş yapanların hak sahipliliğinin tespiti bakımından geçici koruma kimlik belgesi ile MEDULA- Hastane sistemi üzerinden provizyon alınacağı, normal provizyon alınmayan kişiler için istisnai hal provizyonu alınması gerektiği, provizyon alınmayanların ücretli hasta olarak değerlendirilmesi, bu kişilere ait faturalandırmanın Kamu Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesinin ilgili maddesi üzerinden yapılıp tedavi ücretlerinin kendilerinden tahsili, tedavilerinin ardından geçici kimlik kartı almaları/yenilemeleri için bu göçmenlerin İl Göç İdaresi Müdürlüğüne yönlendirilmeleri veya durumun Üniversite tarafından resmi yazı ile İl Göç İdaresi Müdürlüğüne bildirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Yapılan denetimlerde; Harran Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Hastanesine acil ve zorunlu hal kapsamında başvuran geçici koruma altındaki göçmenlerden geçici koruma kimlik belgesi bulunmayan veya geçerliliğini yitirenler için MEDULA-Hastane sisteminden provizyon alınamadığından faturaların düzenlenemediği ve tedavi masraflarının ödenmek üzere Sağlık İl Müdürlüğüne gönderilemediği, diğer taraftan bu tedavi masraflarının ilgililer adına Kamu Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesi üzerinden tahakkuk ve tahsilinin yapılmadığı tespit edilmiştir. Mevcut durum ile ilgili sadece hastaların kimliklerinin yenilenmesi veya yeni kayıt yapılması amacıyla Üniversite tarafından İl Göç İdaresi Müdürlüğüne yazılar yazıldığı, bugüne kadar İl Göç İdaresi Müdürlüğü tarafından bu yazılara herhangi bir cevap verilmediği anlaşılmaktadır. Bu şekilde 2023 ve 2024 yıllarında toplam 449.297,54 TL tedavi giderinin tahakkuk ve tahsilinin yapılmadığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresi cevabında, özetle bulgu konusuna iştirak edildiği ve konunun düzeltilmesine yönelik gerekli çalışmalara başlandığı bilgisi verilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 Bu itibarla, gelir kaybının önüne geçilmesi amacıyla MEDULA- Hastane üzerinden provizyon alınamayan ancak tedavisi yapılan geçici koruma kapsamında olan hastalara ait tedavi masraflarının hastalardan Kamu Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesi üzerinden tahsili sağlanmalıdır. BULGU 3: Genel Sağlık Sigortası Kapsamı Dışındaki Kurum ve Kuruluşlara Sunulan Hizmetlere Yönelik Protokol Yapılmaması Genel Sağlık Sigortası kapsamı dışındaki kurum ve kuruluşlara sunulan hizmetlere ilişkin Üniversitenin herhangi bir anlaşma yapmadığı ve protokol imzalamadığı görülmüştür. 18.02.2011 tarih ve 27850 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in “Genel ilkeler” başlıklı 4’üncü maddesi 9’uncu fıkrasında; “Genel Sağlık Sigortası kapsamı dışındaki özel sigorta, özel kurum ve benzeri kuruluşlarla bir protokolle belirlenen anlaşma çerçevesinde sunulmuş hizmetlerle ilgili olarak, “Gelir Getirici Faaliyet Cetveli”ndeki puanları alınacak ücrete paralel olarak artırmaya yönetim kurulları yetkilidir.” Hükmü bulunmaktadır. Kamu kurum ve kuruluşlarına ait sağlık kuruluşları veya işletmelerinde sunulan ve finansmanı Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılmayan sağlık hizmetlerinin fiyatları 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun 3’üncü maddesi (c) bendine istinaden Sağlık Bakanlığı tarafından her yıl belirlenmektedir. 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun 3’üncü maddesinin (c) bendinde yer alan hükme dayanılarak Sağlık Bakanlığı tarafından yayımlanan kamu kurum ve kuruluşlarına ait sağlık kuruluşları veya sağlık işletmelerinde verilen her türlü hizmetin Fiyat Tarifesi ile bu Fiyat Tarifelerine Yönelik Usul ve Esasların “Amaç ve kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde bu tarifenin amacının Bakanlık bünyesindeki sağlık hizmeti sunucuları ile devlet üniversiteleri bünyesinde yer alan sağlık hizmet sunucuları (devlet üniversite hastaneleri, sağlık uygulama ve araştırma merkezleri, diş hekimliği fakülteleri), fiyat tarifeleri ile uygulamaya ilişkin usul ve esasların belirlenmesi olduğu,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 Mezkûr Fiyat Tarifeleri Usul ve Esaslarının “Uygulama İlkeleri” başlıklı 3’üncü maddesinin (ç) bendinde 5510 Sayılı Kanun’un Geçici 20’nci maddesi kapsamında yer alan banka ve sandık kapsamındaki iştirakçiler ile kamu ve özel hukuk tüzel kişilerinin mensuplarına yönelik sunulacak sağlık hizmetleri için Usul ve Esasların Ek-2 Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesinin uygulanacağı, Belirtilmektedir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, kamu kurum ve kuruluşlarına ait sağlık kuruluşları veya sağlık işletmelerinin genel sağlık sigortası kapsamı dışındaki özel sigorta, özel kurum ve benzeri kuruluşların mensuplarına hizmet sunabileceği, sunulan hizmetlerle ilgili olarak Yükseköğretim Kurumu tarafından çıkartılan Gelir Getirici Faaliyet Cetvelindeki puanlarda alınacak ücrete paralel olarak artırım yapılabileceği ancak bu hizmete yönelik ilgili kurumlarla anlaşma yapılması, bu anlaşmada kurumların hak ve yükümlülüklerin ortaya konularak bir protokole bağlanması, bu protokolde söz konusu hizmetlerin fiyatlarının Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesi fiyatları taban olarak belirlenmesi ve alınan hizmetin bedelinin hangi sürelerde tahsil edileceği, hizmet bedelinin tahsil edilememesi durumunda ne gibi yaptırımların uygulanacağı gibi hususlara yer verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Yapılan denetimlerde, genel sağlık sigortası kapsamı dışında olup 2024 yılı içerisinde aşağıdaki tabloda gösterilen kurumların personeline hizmet verilmişse de bu hizmetlere yönelik ilgili kurumlarla herhangi bir anlaşma yapılmadığı ve protokol imzalanmadığı, söz konusu hizmetlerin hangi fiyatlardan verileceği ve tahsilatın hangi şartlarda yapılacağına yönelik herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresi cevabında, özetle bulgu konusuna iştirak edildiği ve konunun düzeltilmesine yönelik gerekli çalışmalara başlandığı bilgisi verilmiştir. Bu itibarla, iş ve işlemlerinde netliğin sağlanması ve gelir kaybına sebebiyet verebilecek risklerin giderilmesi amacıyla yüksek işlem hacmine sahip kurumlar ile sözleşme yapılması gerekmektedir. Tablo 1: Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Protokol İmzalanmayıp Hizmet Verilen Kurum ve Kuruluşların Listesi Akbank A.Ş. 19.257,35 Finansbank Şanlıurfa A.Ş. 1.185,36 Halk Bankası A.Ş. Memur ve Müstahdemleri Emekli ve Yardım Sadığı Vakfı 64.640,39

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 Şekerbank T.A.Ş. 9.788,83 Ticaret Borsası 7.758,99 Ticaret ve Sanayi Odası 6.393,11 Türkiye Garanti Bankası A.Ş. Emekli ve Yardım Sand. Vakfı Gn. Müdürlüğü 51.209,75 Türkiye İş Bankası 618.225,75 Türkiye Odalar Borsalar ve Birlik Personeli 4.683,67 Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O. 65.672,98 Tzhemsan Sağlık Vakfı 93.795,39 Yapı Ve Kredi Bankası A.Ş. 35.520,66 BULGU 4: Genel Sağlık Sigortası Kapsamında Bulunmayan Kurum ve Kuruluş Personeline Öğretim Üyeleri Tarafından Mesai Saatleri Dışında Sunulan Sağlık Hizmeti Bedellerinin Sağlık Uygulama Tebliği Tarifesi Üzerinden Fiyatlandırılması Harran Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezinde (Hastane) öğretim üyelerinin genel sağlık sigortası dışında, 5510 sayılı Kanun’un Geçici 20’nci maddesi kapsamında olan bankalar, sigorta ve reasürans şirketleri, ticaret odaları, sanayi odaları, borsalar veya bunların teşkil ettikleri birlik personeli için kurulmuş bulunan sandıkların iştirakçileri ile aylık veya gelir bağlanmış olanlar ile bunların hak sahiplerine mesai saatleri dışında sundukları sağlık hizmeti bedellerinin Kamu Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesi yerine Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) tarifesi üzerinden belirlendiği ve bu şekilde faturalandırıldığı görülmüştür. Kamu kurum ve kuruluşlarına ait sağlık kuruluşları veya işletmelerinde sunulan ve finansmanı Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılmayan sağlık hizmetlerinin fiyatları 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun 3’üncü maddesi (c) bendine istinaden Sağlık Bakanlığı tarafından her yıl belirlenmektedir. 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun 3’üncü maddesinin (c) bendinde yer alan hükme dayanılarak Sağlık Bakanlığı tarafından yayımlanan kamu kurum ve kuruluşlarına ait sağlık kuruluşları veya sağlık işletmelerinde verilen her türlü hizmetin Fiyat Tarifesi ile bu Fiyat Tarifelerine Yönelik Usul ve Esasların “Amaç ve kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde bu tarifenin amacının Bakanlık bünyesindeki sağlık hizmeti sunucuları ile devlet üniversiteleri bünyesinde yer alan sağlık hizmet sunucuları (devlet üniversite hastaneleri, sağlık uygulama ve araştırma merkezleri, diş hekimliği fakülteleri), fiyat tarifeleri ile uygulamaya ilişkin usul ve esasların belirlenmesi olduğu,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 Mezkûr Fiyat Tarifeleri Usul ve Esaslarının “Uygulama İlkeleri” başlıklı 3’üncü maddesinde (ç) bendinde; 5510 Sayılı Kanun’un Geçici 20’nci maddesi kapsamında yer alan banka ve sandık kapsamındaki iştirakçiler ile kamu ve özel hukuk tüzel kişilerinin mensuplarına yönelik sunulacak sağlık hizmetleri için Usul ve Esasların Ek-2 Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesinin uygulanacağı, Usul ve Esasların “ Diğer Hususlar” başlıklı 16’ncı maddesinin ( c) bendinde ise; kamu üniversitelerine bağlı tıp fakülteleri hastanelerinde (devlet üniversite hastaneleri, sağlık uygulama ve araştırma merkezleri, diş hekimliği fakülteleri) öğretim üyeleri tarafından mesai saatleri dışında bizzat verilen sağlık hizmetleri için muayenelerde poliklinik muayene bedelinin iki katını kadar diğer hizmetlerde ise hizmet bedelinin yüzde 60’ına (altmış) kadar, bir defada net asgari ücretin iki katını geçmemek üzere öğretim üyesi farkı tahsil edilebileceği, Belirtilmektedir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, genel sağlık sigortası dışında bulunan 5510 sayılı Kanun’un Geçici 20’nci maddesi kapsamında olan bankalar, sigorta ve reasürans şirketleri, ticaret odaları, sanayi odaları, borsalar veya bunların teşkil ettikleri birlik personeli için kurulmuş bulunan sandıkların iştirakçileri ile aylık veya gelir bağlanmış olanlar ile bunların hak sahiplerine mesai saatleri dışında bizzat öğretim üyesi tarafından sunulan sağlık hizmeti fiyat tarifesinin Fiyat Satış Tarifeleri Usul ve Esaslarının 16’ncı maddesi (c) bendi gereği Kamu Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesi olacağı, muayenelerde Kamu Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesindeki poliklinik muayene bedelinin iki katına kadar diğer hizmetlerde ise Tarifedeki hizmet bedelinin yüzde 60’ına (altmış) kadar, bir defada net asgari ücretin iki katını geçmemek üzere öğretim üyesi farkı tahsil edilebileceği anlaşılmaktadır. Yapılan denetimlerde, Harran Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Merkezinde 5510 sayılı Kanun’un Geçici 20’nci maddesi kapsamında bulunan kurum ve kuruluş personeline mesai saatleri dışında bizzat öğretim üyeleri tarafından sunulan sağlık hizmeti bedellerinin Kamu Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesi yerine Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlar üzerinden belirlendiği ve faturalandırılmanın bu şekilde yapıldığı anlaşılmaktadır. Kamu İdaresi cevabında, özetle bulgu konusuna iştirak edildiği ve konunun düzeltilmesine yönelik gerekli çalışmalara başlandığı bilgisi verilmiştir. Bu itibarla, mesai saatleri dışında bizzat öğretim üyeleri tarafından 5510 sayılı Kanun’un Geçici 20’nci maddesi kapsamında bulunan kurum ve kuruluş personeline sunulan

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 sağlık hizmetlerinin Kamu Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesi üzerinden fiyatlandırılmasına yönelik karar alınması gerekmektedir. BULGU 5: Döner Sermaye İşletmesini İlgilendiren Konularda Sadece İlgili Birimlerin Yönetim Kurullarında Karar Alınması Döner sermaye işletmesini gelir ve giderini etkileyen bazı konular hakkında sadece ilgili birimin yönetim kurullarında karar alındığı, alınan bu kararların Harran Üniversitesi Döner Sermaye Yürütme Kuruluna sunulmadığı anlaşılmaktadır. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesinin (j) bendine istinaden çıkarılan 18.06.2020 tarih ve 31159 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasına İlişkin Yönetmeliğin 7’inci maddesinde; mal ve hizmetlerin fiyatları, yükseköğretim kurumları yönetim kurulunca tespit edileceği, Aynı Yönetmelik’in 9’uncu maddesinde; döner sermaye işletmesinin yönetim kurulunun, yükseköğretim kurumu yönetim kurulu olduğu, yükseköğretim kurumunun yönetim kurulu; işletmeyi idare etmek üzere yürütme kurulu oluşturabileceği ve yetkilerini uygun gördüğü ölçüde yürütme kuruluna devredebileceği, yürütme kurulu, yükseköğretim kurumu yönetim kurulu tarafından seçilecek bir rektör yardımcısı, üç öğretim elemanı (dekan ve yüksekokul müdürü de olabilir) ve döner sermaye işletme müdürü olmak üzere beş kişiden oluşacağı, Belirtilmektedir. Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği’nin 3’üncü maddesinde; Döner Sermaye İşletmesinin Yönetim Kurulu Harran Üniversitesi Yönetim Kurulu olduğu, Üniversite Yönetim Kurulu, yetkilerini uygun gördüğü ölçüde, kuracakları yürütme kuruluna devredebileceği, Yürütme Kurulu, Üniversite Yönetim Kurulunca seçilecek bir rektör yardımcısı, üç öğretim elemanı (dekan ve yüksekokul müdürü de olabilir) ve bir sayman olmak üzere beş kişiden oluşacağı belirtilmektedir. Anılan bu hükme istinaden Harran Üniversitesi Yönetim Kurulu’nun 31.01.2024 tarih ve 2024/02 sayılı oturumda Döner Sermaye İşletmesinin tüm birimlerinin dağıtacakları ek ödeme ile ilgili kararların alınması yetkisinin Döner Sermaye Yürütme Kuruluna devredildiği anlaşılmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 Diğer taraftan 5510 sayılı Kanun’un 73’ücüncü maddesinde; yükseköğretim kurumlarına ait sağlık hizmeti sunucularında öğretim üyeleri tarafından mesai saatleri dışında bizzat verilen sağlık hizmetleri için Kurumca belirlenmiş sağlık hizmetleri bedelinin, poliklinik muayenelerinde bir katını, diğer hizmetlerde yüzde ellisini geçmemek üzere, üniversite yönetim kurulu kararıyla öğretim üyelerinin unvanları itibarıyla belirlenen miktarda ilave ücret ödenebileceği, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58/h maddesinde; Öğretim üyelerinin mesai saatleri dışında üniversitede sundukları sağlık hizmetlerinden dolayı 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 73’üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca alınan ilave ücretlerden elde edilen gelirin yüzde 50’sinden az ve yüzde 60’ından fazla olmamak üzere üniversite yönetim kurulunca tespit edilecek oranını ödeneceği, Hükümlerine yer verilmiştir. Yukarıdaki mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde, döner sermaye işletmesinin gelir ve giderlerini ilgilendiren kararları alma yetkisinin temelde üniversite yönetim kurulunda olduğu, üniversite yönetim kurulu yetkilerini uygun gördüğü ölçüde döner sermaye yürütme kuruluna devredebileceği, öğretim üyeleri tarafından mesai saatleri dışında bizzat verilen sağlık hizmetleri için ilave ücret ödenmesi ve belirlenen aralıkta bunların öğretim üyelerine dağıtımı konusunda üniversite yönetim kurulunun açıkça yetkili kılındığı anlaşılmaktadır. Yapılan denetimlerde sadece döner sermaye işletme birimlerinin belli periyotlarda personele dağıtılan ek ödemelere ilişkin kararların Döner Sermaye Yürütme Kurulunda alındığı, bunun haricinde döner sermaye işletmesinin gelir ve giderlerini etkileyen diğer mali nitelikteki kararların döner sermaye birimlerinin kendi yönetim kurullarında alındığı tespit edilmiştir. Bu çerçevede Hastane Yönetim Kurulu Karar Defteri üzerinde yapılan incelemede, Döner Sermaye Yürütme Kurulunda alınması gereken kararların sadece Hastane Yönetim Kurulunda alındığı görülmüştür. Alınan bazı kararlara aşağıda yer verilmiştir. 2017/10 sayılı Hastane Yönetim Kurulu toplantısında; özel ameliyat işlemleri, Harran Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Mesai Dışı Öğretim Üyesi Özel Sağlık Hizmetleri İlave Ücret Uygulama İlkeleri kapsamında yapılmasının kabulüne, 2018/01 sayılı toplantıda; mezoterapi işlemlerinin fiyatlarının Kamu Sağlık Hizmetleri fiyat tarifesine göre düzenlenmesine ve her bir seans işlemi için ücretlendirmenin yapılmasına, polikliniklere başvuran sağlık güvencesi olmayan hastalara Kamu Sağlık Hizmetleri fiyat

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 tarifesinin uygulanmasına, Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı kapsamında sunulan sağlık hizmetleri fiyat tarifesinin uygulanmasına, istisnai sağlık hizmetleri listesinde (EK-1C) yer alan istisnai sağlık hizmetleri için genel sağlık sigortası ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerden Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) eki listelerinde yer alan işlem bedellerinin 3 katı ücret alınmasına, 2018/02 sayılı toplantıda; Hastanede yapılan ve SUT'ta ödemesi olmayan işlemler için Kamu Sağlık Hizmetleri ücret tarifesinin uygulanmasına, 2018/4 sayılı toplantıda; 2547 sayılı kanunun 13/b-4 maddesi uyarınca Hastanede görevlendirilip diş hastanesinde görev yapmakta olan öğretim üyelerinden aylık 5000 işlem puanının altında kalanları için minimum tavan kat sayısının uygulanmasına, 2018/5 sayılı toplantıda; Hastanede yapılan tüp bebek işlemleri için SUT eki listelerinde yer alan işlem bedelleri kadar fark ücreti alınmasına, donmuş çözülmüş embriyo transferi için 1000 TL, dondurma işlemi için 1000 TL alınmasına, göz hastalıkları bölümü tarafından yapılan foto retraktif kerotoplasti işlemlerinde 500 TL fark ücreti alınmasına, 2019/7 sayılı toplantıda; Hastanenin dental implant işlemi için başvuran hastalardan, özel işlem ücreti farkı alınması kaydıyla talebin uygun görülmesine, 2022/3 sayılı toplantıda; ameliyathane ünitesinde görev yapmakta olan personelin mesai dışı yapılan özel işlemler için kendilerine ek ücret verilmesi talebinin uygun görülmesine, öğretim üyeleri tarafından mesai dışı yapılan özel işlemlere katılan ameliyathane ünitesinde görevli hemşirelere %9 oranında, anestezi teknikerlerine %6 oranında, temizlik ve hastabakıcılara ise %5 oranında hastaneye kalan paydan dağıtım yapılmasına, 2023/02 sayılı toplantıda sintigrafi çekimlerinde her çekim başına 250 TL fark ücreti alınmasına, radyolojik görüntüleme tetkiklerinden, günübirlik yapılmak istenen çekimler için 200 TL fark ücreti alınmasına, radyolojik görüntülemelerdeki özellikli çekimler için istem sayısına göre çekim başına 200 TL alınması ve bu ücret alımının 3 çekimle sınırlandırılmasına, uyku laboratuvarındaki işlemlerinde 350 TL fark ücretinin alınmasına, 2023/06 sayılı toplantıda; Mesai Dışı Öğretim Üyesi Özel Sağlık Hizmetleri İlave Ücret Uygulama İlkeleri kapsamında öğretim üyelerinin özel muayene ücretlerinin güncellenmesine, 2023/7 sayılı kararda; Hastane özel oda ücretlerinin 500 TL olarak güncellenmesine,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 Şeklinde karar alınmıştır. Diğer taraftan Haran Üniversitesi Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi Yönetim Kurulunda benzer kararlar alındığı, öğretim üyelerinin mesai saatleri dışında sağlık hizmeti sunumuna hakkında alınan kararların Döner Sermaye Yürütme Kuruluna sunulmadığı; Harran Üniversitesi Veterinerlik Fakültesi Hayvan Hastanesinde alınan “Muayene ve Analiz Ücretleri” hakkında alınan kararların benzer şekilde Döner Sermaye Yürütme Kuruluna sunulmadığı anlaşılmaktadır. Kamu İdaresi cevabında, özetle bulgu konusuna iştirak edildiği ve konunun düzeltilmesine yönelik gerekli çalışmalara başlandığı bilgisi verilmiştir. Bu itibarla Döner Sermaye İşletmesinin gelir ve giderini ilgilendiren kararların Üniversite Yönetim Kurulundan yetki devri yapılması koşulu ile Döner Sermaye Yürütme Kuruluna sunulması ve bu kurulda alınan karar doğrultusunda uygulanması gerekmektedir. BULGU 6: Ödenen Fiyat Farkları Üzerinden Ek Kesin Teminatın Alınmaması Harran Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Merkezi (Hastane) hizmet alımları sözleşmeleri kapsamında yüklenicilere ödenen fiyat farkları üzerinden ek kesin teminatın alınmadığı görülmüştür. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 43’üncü maddesinde; taahhüdün sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla, sözleşmenin yapılmasından önce ihale üzerinde kalan istekliden ihale bedeli üzerinden hesaplanmak suretiyle %6 oranında kesin teminat alınacağı hükme bağlanmıştır. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 12’inci maddesinde; fiyat farkı ödenmesi öngörülerek ihale edilen işlerde fiyat farkı olarak ödenecek bedelin, sözleşme bedelinde artış meydana gelmesi halinde bu artış tutarının %6’sı oranında teminat olarak kabul edilen değerler üzerinden ek kesin teminat alınacağı, fiyat farkı olarak ödenecek bedel üzerinden hesaplanan ek kesin teminatın hakedişlerden kesinti yapılmak suretiyle de karşılanabileceği hükmüne yer verilmiştir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden; taahhüdün sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla yüklenicilerden sözleşme bedelinin %6’sı oranında kesin teminat alınması gerektiği, fiyat farkı ödenen bedelin sözleşme bedelinde artış meydana getirmesi halinde bu artış tutarının %6’sı oranında ek kesin teminat

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 olarak alınacağı, bu teminatın teminat olarak kabul edilen değerler üzerinden alınabileceği gibi, yüklenicinin hakkedişinden kesinti yapılmak suretiyle nakdi olarak karşılanabileceği anlaşılmaktadır. Yapılan denetimlerde fiyat farkı ödemesi öngörülen işlerde ödenen fiyat farkları sözleşme bedelinde artış meydana getirmiş olmasına karşılık bu artışın %6’sı oranında yükleniciden ek kesin teminat alınmadığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresi cevabında, özetle bulgu konusuna iştirak edildiği ve konunun düzeltilmesine yönelik gerekli çalışmalara başlandığı bilgisi verilmiştir. Bu itibarla, yukarıda yer alan mevzuat hükmü gereği fiyat farkı ödemesi öngörülen işlerde sözleşme bedelinde artış meydana gelmesi durumunda yüklenicilerden bu artışın %6’sı oranında ek kesin teminat alınması gerekmektedir. BULGU 7: Hakediş Ödemelerinde Sosyal Güvenlik Kurumundan Alınması Gereken Borcu Yoktur Yazısı Yerine Hatalı Belgenin Esas Alınması Harran Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezinde inceleme konusu yapılan bazı hizmet alımlarında işyeri sicil numarası üzerinden Sosyal Güvenlik Kurumundan alınması gereken borcu yoktur yazısı yerine hatalı belge esas alınarak yükleniciye hakediş ödemesi yapıldığı görülmüştür. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun “Prim ve idari para cezası borçlarının hakedişlerden mahsubu, ödenmesi ve ilişiksizlik belgesinin aranması” başlıklı 90’ıncı maddesinde işverenlerin hakedişlerinin, Kuruma idari para cezası, prim ve prime ilişkin borçlarının olmaması kaydıyla ödeneceği, hakedişlerin mahsubu ve ödenmesi ile teminatların prim ve idari para cezası borçlarına karşılık tutulmasına ilişkin işlemlerin usul ve esaslarının Cumhurbaşkanınca çıkarılacak yönetmelikle tespit edileceği ve bu maddede belirtilen yükümlülükler yerine getirilmeden hakediş ödenmesi halinde ilgililer hakkında genel hükümlere göre idari ve cezai işlem yapılacağı hükme bağlanmıştır. Söz konusu hükme dayanılarak Bakanlar Kurulu tarafından 22.09.2008 tarihinde çıkartılıp 29.09.2008 tarih ve 27012 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Sosyal Güvenlik Kurumu Prim ve İdari Para Cezası Borçlarının Hakedişlerden Mahsubu, Ödenmesi ve İlişiksizlik Belgesinin Aranması Hakkında Yönetmelik’in “Hakedişten kesinti ve mahsup” başlıklı 6’ncı maddesinde, idarece işverenlerin hakedişlerinin, Kuruma idari para

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 cezası, prim ve prime ilişkin borçlarının olmaması kaydıyla ödeneceği, idarenin, işverene yapacağı her hakediş ödemesinden önce, işverenin ve varsa alt işverenlerinin Kuruma idari para cezası, prim ve prime ilişkin gecikme cezası, gecikme zammı ve diğer ferilerinden oluşan borçlarının olup olmadığını, üniteden yazı ile soracağı, ünitece, işverenin ve varsa alt işverenlerinin muaccel borcunun bulunmadığı hususu idareye bir aylık süre içinde yazı ile bildirileceği, yazı ile bildirilmediği sürece, idare tarafından işverene hakediş ödenmeyeceği hükme bağlanmıştır. Yapılan denetimlerde, 2024/63584 ihale kayıt numaralı 8.000.000 Puan Sonuç Karşılığı Hemogram Hizmet Alımı, 2023/679952 ihale kayıt numaralı 12 Aylık Çamaşır Yıkama ve Ütüleme Hizmet Alımı, 2023/518721 ihale kayıt numaralı 36 Ay Yenidoğan Yoğun Bakım Sevisi Hizmet Alımı, 2023/522834 ihale kayıt numaralı 18 Aylık Malzeme Dahil Yemek Hizmeti Alımı ve 3 Aylık Malzeme Dahil Yemek Hizmeti Alımı işinde yüklenici ile yapılan sözleşmelere bağlı olarak yapılan tüm hakediş ödemelerinde yüklenicinin ihale konusu işle ilgili açılan sicil numarası üzerinden prim borcu sorgulaması yapılan belge değil de yüklenicinin Türkiye genelindeki sorgulama sonucu e-borcu yoktur belgesi esas alınarak ödeme yapıldığı tespit edilmiştir. Sorgulamaya esas alınan belgenin üzerinde bu belgenin, 5510 sayılı Kanunun 90’ıncı maddesinde sayılan kurum ve kuruluşlara ihale suretiyle yapılan işlerle ilgili istihkak ödemelerinde/kesintilerinde kullanılamayacağının açıkça yazdığı görülmektedir. Kamu İdaresi cevabında, özetle bulgu konusuna iştirak edildiği ve konunun düzeltilmesine yönelik gerekli çalışmalara başlandığı bilgisi verilmiştir. Bu itibarla, hatalı borcu yoktur belgesi esas alınarak yüklenicilere ödeme yapılması Sosyal Güvenlik Kurumunun alacağı prim borçlarının zamanında tahsil edilememesine sebebiyet verebileceğinden gerekli hassasiyetin gösterilmesi gerekmektedir. BULGU 8: Bazı Hizmet Alımı İhalelerinde Yaklaşık Maliyetin Yeterli Araştırmaya Dayalı Olarak Hazırlanmaması Harran Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi (Hastane) tarafından yapılan bazı hizmet alımı ihalelerine ait yaklaşık maliyetin yeterli araştırmaya dayalı olarak hazırlanmadığı görülmüştür. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 9’uncu maddesinde mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirleneceği ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterileceği hüküm altına alınmıştır. Mezkûr Kanun’un 13’üncü maddesindeki ihale ilan sürelerinin belirlenmesinde, 38’inci maddesindeki aşırı düşük tekliflerin sorgulamasında ve 63’üncü maddesindeki yaklaşık maliyeti eşik değerin altında kalan ihalelerde sadece yerli isteklilerin katılabileceğine ilişkin düzenleme yapılmasında temel parametre olarak yaklaşık maliyet kullanılmaktadır. 04.03.2009 tarih ve 27159 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 8'inci maddesinin üçüncü fıkrasında; İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, ikinci fıkrada belirtilen (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilecekleri, söz konusu maddenin 4’üncü fıkrasında ise; fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verileceği, istenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturaların değerlendirmeye tabi tutulmayacağı ve buna ilişkin gerekçelerin yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterileceği, Yönetmelik’in 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında; hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirleneceği, bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak %7 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı ekleneceği, bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanacağı, buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulacağı, yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunlu olduğu, Belirtilmektedir. Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden yaklaşık maliyetin belirlenmesinde idarece her türlü fiyat araştırması yapacağı, fiyatın belirlenmesinde söz konusu Yönetmelik’in 8’inci maddesini üçüncü fıkrasında belirtilen yöntemlerden birini kullanılabileceği, yaklaşık maliyetin mümkün olduğu kadar piyasa koşullarını yansıtması ve gerçekçi olarak hazırlanması gerektiği, zira yaklaşık maliyetin ihalede ilan süreleri ve ön yeterlilik koşullarının belirlenmesinde, aşırı

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 düşük teklifin hesaplamasında, ihalede ekonomik açıdan en uygun teklifin belirlenmesinde en önemli unsurlardan biri olduğu anlaşılmaktadır. Bu çerçevede Sağlık Araştırma ve Uygulama merkezinin yaptığı bazı ihalelerin incelenmesinde; 2023/431328 ihale kayıt numaralı 12 Ay 1.474.524 Puan Sonuç Karşılığı PCR Alımı ihalesi için yaklaşık maliyetin belirlenmesi amacıyla bir firmadan fiyat alındığı, bu firmadan alınan fiyatın doğrudan yaklaşık maliyete dayanak yapılmadığı, yaklaşık maliyetin nasıl hesaplandığı konusunda cetvelde herhangi açıklama olmadığı, yaklaşık maliyet için teklif veren firmanın ihaleye tek istekli olarak katıldığı ve ihalenin söz konusu firmanın uhdesinde kaldığı, 2024/603584 ihale kayıt numaralı 12 Ay 8.000.000 Puan Sonuç Karşılığı Hemogram Hizmet Alımı ihalesi için yaklaşık maliyetin belirlenmesi amacıyla sadece bir firmadan 5.200.000 puan üzerinden fiyat alındığı, yaklaşık maliyet ise 8.000.000 puan üzerinden Makro Eliza Hizmet Alımı adı altında hesaplandığı, fiyatın ilgili firmanın vermiş olduğu katsayıdan bağımsız belirlendiği ve yaklaşık maliyetin belirlenmesinde hangi parametrelerin esas alındığı konusunda cetvelde herhangi bir bilgiye yer verilmediği, yaklaşık maliyet için teklif veren firmanın ihaleye tek istekli olarak katıldığı ve ihalenin söz konusu firmanın uhdesinde kaldığı, 2023/18722 ihale kayıt numaralı 24 Ay Süreli 3.950.000 Puan Sonuç Karşılığı Hemogram Hizmet Alımı ihalesi için yaklaşık maliyet cetvelinde belirlenen katsayının nasıl belirlendiği konusunda herhangi bir açıklamanın bulunmadığı, ihaleye tek isteklinin teklif verdiği ve ihalenin söz konusu isteklinin uhdesinde kaldığı, Tespit edilmiştir. Kamu İdaresi cevabında, özetle bulgu konusuna iştirak edildiği ve konunun düzeltilmesine yönelik gerekli çalışmalara başlandığı bilgisi verilmiştir. Bu itibarla, yaklaşık maliyetin yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde mümkün olduğu kadar piyasa fiyat araştırması yapılmak suretiyle gerçekçi fiyatın belirlenmesine yönelik hazırlanması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 BULGU 9: Mesai Saatleri Dışında Sunulan Sağlık Hizmetlerinden Elde Edilen Gelirden Fiilen Katkısı Olan İdari Personele Ek Ödeme Yapılmaması Öğretim üyelerinin mesai saatleri dışında üniversitede bizzat sundukları sağlık hizmetlerinde fiilen katkısı olan idari personele elde edilen gelirden ek ödeme yapılmadığı görülmüştür. 31.05.2006 tarih ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 73’üncü maddesinin üçüncü fıkrasında; yükseköğretim kurumlarına ait sağlık hizmeti sunucularında öğretim üyeleri tarafından mesai saatleri dışında bizzat verilen sağlık hizmetleri için Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından belirlenmiş sağlık hizmetleri bedelinin, poliklinik muayenelerinde bir katını, diğer hizmetlerde yüzde ellisini geçmemek üzere, üniversite yönetim kurulu kararıyla öğretim üyelerinin unvanları itibarıyla belirlenen miktarda ilave ücret alınabileceği, bu oranları bir katına kadar artırmaya Cumhurbaşkanının yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 11.04.1981 tarih ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde; öğretim üyelerinin mesai saatleri dışında üniversitede sundukları sağlık hizmetlerinden dolayı 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 73’üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca alınan ilave ücretler döner sermaye işletmesinin ayrı bir hesabında toplanacağı, bu tutardan ayrıca Hazine payı kesintisi ve (b) fıkrası uyarınca kesinti yapılmayacağı, bu şekilde elde edilen gelirin yüzde 50’sinden az ve yüzde 60’ından fazla olmamak üzere üniversite yönetim kurulunca tespit edilecek oranı, mesai saatleri dışında sağlık hizmeti sunan öğretim üyesine, mesai içinde gerçekleştirilen iş miktarı ve çeşidi dikkate alınarak belirlenen toplam performansı aşmamak kaydıyla, ek ödeme matrahının yüzde 950’sini geçmemek üzere her ay ayrıca ödeneceği, bu fıkra uyarınca dağıtılan gelirlerden kalan tutarlar (b) fıkrasında belirtilen işler ile (c) fıkrasının ikinci paragrafı uyarınca fiilen mesai dışında çalışan diğer personele yapılacak ek ödemede kullanılacağı hükmüne yer verilmiştir. Öğretim üyelerine mesai saatleri dışında sundukları sağlık hizmetlerine ilişkin usul ve esasları belirlemek üzere çıkarılan Harran Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Mesai Dışı Öğretim Üyesi Özel Sağlık Hizmetleri İlave Ücret Uygulama İlkeleri’nin 13 maddesinin 1/c fıkrasında da dağıtılan gelirlerden kalan tutarların fiilen mesai dışında çalışan diğer personele yapılacak ek ödemede kullanılacağı düzenlemesine yer verilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27 Yukarıdaki mevzuat hükümleri ve diğer düzenleyici işlemlerden öğretim üyelerinin mesai saatleri dışında bizzat verdikleri sağlık hizmetleri için Sağlık Uygulama Tebliği’nde belirlenmiş sağlık hizmeti bedellerinin poliklinik muayenelerinde en fazla iki katını, diğer hizmetlerde en fazla bir katını aşmamak üzere belirlenmiş miktarlarda ücret alınabileceği, bu şekilde elde edilen gelirin döner sermayenin ayrı bir hesabında toplanacağı, bu gelir üzerinden Hazine hissesi ve bilimsel araştırma payı kesintisi yapılmayacağı, bu şekilde elde edilen gelirin yüzde 50’sinden az ve yüzde 60’ından fazla olmaması koşulu ile üniversite yönetim kurulunca belirlenen oranda mesai saatleri dışında bizzat sağlık sunumu yapan öğretim üyelerine ek ödeme yapılacağı ve kalan tutarın ise döner sermaye işletmesinin faaliyetleri ve mesai dışı çalışan diğer personele yapılacak ek ödemede kullanılacağı anlaşılmaktadır. Yapılan denetimlerde; Harran Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezinde öğretim üyelerinin mesai saatleri dışında bizzat sundukları sağlık hizmetlerinden elde edilen gelirlerin döner sermaye işletmesinin ayrı bir hesabında toplandığı, elde edilen bu gelirin yüzde 50’sinin öğretim üyelerine ek ödeme olarak dağıtıldığı ancak bu şekilde dağıtılan gelirden kalan tutardan sunulan sağlık hizmetinde fiilen katkısı olan idari personele ek ödeme yapılmadığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresi cevabında, özetle bulgu konusuna iştirak edildiği ve konunun düzeltilmesine yönelik gerekli çalışmalara başlandığı bilgisi verilmiştir. Bu itibarla, öğretim üyelerinin mesai saatleri dışında bizzat sundukları sağlık hizmetlerinden elde edilen gelirlerden öğretim üyelerine dağıtılan kısımdan kalan tutarlardan söz konusu sağlık hizmetinde fiilen katkısı olan personele ek ödeme yapılmasına yönelik esas ve usullerin belirlenmesi gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 28 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr