2024 - ESKİŞEHİR TEKNİK ÜNİVERSİTESİ.pdf

Eskişehir Teknik Üniversitesi Türkiye Büyük Millet Meclisine Sunulan 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 1 Eylül 2025 ESKİŞEHİR TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 2024 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ...........................................................................................................1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .......................................................................................................6
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ....................................................................................................................6
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ...............................................................6
5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ..............................................................................7
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ........................................................................................................................................ 8
7. DENETİM BULGULARI .................................................................................................................................8

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Akademik Personel Kadro Durumu .....................................................................................................2 Tablo 2: İdari Personel Kadro Durumu ..............................................................................................................2 Tablo 3: 2024 Yılı Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleşmesi ...........................................................................3 Tablo 4: 2024 Yılı Bütçe Gelir Tahmin ve Gerçekleşmesi ................................................................................. 4

KISALTMALAR BAP : Bilimsel Araştırma Projeleri EKAP : Elektronik Kamu Alımları Platformu TÜBİTAK : Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular

1. Taşınırlar İçin Yapılan Değer Artırıcı Harcamaların Doğrudan Giderleştirilmesi
2. Peşin Tahsil Edilen Kira Gelirlerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi
3. Patent Hakkının Haklar Hesabında Takip Edilmemesi
4. Taşınmazlara Ait Değer Artırıcı Harcamaların İlgili Varlığın Kayıtlı Değerine Eklenmemesi B. Diğer Bulgular
5. Spor Bilimleri Fakültesindeki Laboratuvarların Âtıl Durumda Olması ve Kapasitesinin Altında Kullanılması
6. Akreditif Karşılığı Açtırılan Kredinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi
7. Desteklenen Proje Tutarlarına İlişkin BAP Birimi Kayıtları ile Strateji Geliştirme Başkanlığı Kayıtlarının Uyumlu Olmaması
8. Taşınmazların Kiralanmasında Yasaklılık Sorgulamasının Yapılmaması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Teknik Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Anayasa’nın 130’uncu maddesinde, çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzel kişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversitelerin Devlet tarafından kanunla kurulması öngörülmüştür. Eskişehir Teknik Üniversitesi 28.03.1983 tarih ve 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu'na 09.05.2018 tarih ve 7141 sayılı Kanun'un 7’nci maddesi ile eklenen ek madde ile kurulmuştur. Yükseköğretim kurumları için temel mevzuat; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu, 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu ve 124 sayılı Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumlarının İdari Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’dir. Yükseköğretimin amaç ve ilkeleri, yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayın, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esaslar 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’yla düzenlenmiştir. Söz konusu Kanun’un 12’nci maddesinde yükseköğretim kurumlarının görevleri sayılmış olup bu görevler; toplumun ihtiyaçları, kalkınma planları ilke ve hedeflerine uygun bilimsel eğitim-öğretim, araştırma, yayım ve danışmanlık yapmak, bu ilke ve hedefler doğrultusunda insangücü yetiştirmek, toplumun özellikle sanayileşme ve tarımda modernleşme alanlarında eğitilmesini sağlamak, üretimde artışı sağlayacak uygulamalı çalışmalarda bulunmak, bu amaçla döner sermaye işletmelerini kurmak ve bu faaliyetlerin geliştirilmesine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmak olarak özetlenebilir. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Eskişehir Teknik Üniversitesinin akademik yapısında rektörlük, senato, fakülte dekanlıkları, yüksekokul, enstitü, uygulama ve araştırma merkez müdürlükleri bulunmakta, idari yapısında ise üniversite yönetim kurulu, genel sekreterlik, daire başkanlıkları, hukuk müşavirliği ve müdürlükler yer almaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Teknik Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 Üniversitenin üst yöneticisi olan Rektör Cumhurbaşkanı tarafından, dekanlar ise Yükseköğretim Kurulunca atanmaktadır. Üniversite bünyesinde; 6 fakülte, 1 yüksekokul, 3 enstitü, 3 meslek yüksekokulu ve 7 uygulama ve araştırma merkezi, 21 birim/bölüm/koordinatörlükler/ofisler bulunmaktadır. Akademik ve idari personelin sınıf, unvan ve kadro dağılım bilgileri Tablo 1 ve 2’de yer almaktadır. Tablo 1: Akademik Personel Kadro Durumu Unvan Dolu Kadro Sayısı Boş Kadro Sayısı Toplam Kadro Sayısı Profesör 176 51 227 Doçent 83 48 131 Doktor öğretim üyesi 192 114 306 Öğretim görevlisi 150 106 256 Araştırma görevlisi 123 109 232 Toplam 724 428 1.152 Tablo 2: İdari Personel Kadro Durumu Hizmet Sınıfı Dolu Kadro Sayısı Boş Kadro Sayısı Toplam Kadro Sayısı Genel idare 136 160 296 Sağlık 8 20 28 Avukatlık 2 3 5 Eğitim-öğretim 0 0 0 Teknik 92 33 125 Yardımcı 54 38 92 Sözleşmeli 108 110 218 İşçi 419 0 419 Toplam 819 364 1.183 Üniversitede 2024 yıl sonu itibarıyla kadrolu akademik, idari (sözleşmeli idari personel dahil) ve işçi personel toplamı 1.543’tür. Ayrıca Üniversitede 2 yabancı uyruklu akademik personel çalışmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Teknik Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 1.3. Mali Yapı 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ekli II sayılı cetvelin, (A) “Özel Bütçeli İdareler” bölümünde yer alan Eskişehir Teknik Üniversitesi, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen hazine yardımı ve öz gelirlerini kullanarak giderlerini finanse etmektedir. İdarenin ekonomik sınıflandırma açısından 2024 yılına ait ödenek dağılımının ve yıl sonu harcama gerçekleşmelerine ilişkin tablo aşağıdadır. Tablo 3: 2024 Yılı Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleşmesi Ödenek (TL) Gerçekleşme (TL) Gerçekleşme Oranı(%) 01 Personel Giderleri 1.226.097.428,53 1.219.925.687,02 99,50 02 Sos. Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 175.741.177,23 174.156.295,23 99,10 03 Mal ve Hizmet Alımı Giderleri 210.773.410,27 159.109.519,92 75,49 05 Cari Transferler 50.090.130,63 48.283.976,03 96,39 06 Sermaye Giderleri 187.442.877,00 182.137.107,07 97,20 Toplam 1.850.145.023,66 1.783.612.585,27 96,40 2024 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 1.593.600.000,00 TL ödenek tahsis edilen Üniversite bütçesine yıl içinde 256.545.023,66 TL ödenek eklenmiş ve toplam ödenek 1.850.145.023,66 TL’ye ulaşmış olup ödeneğin %96,40’ı olan 1.783.612.585,27 TL kullanılmıştır. Personel giderlerinde 1.226.097.428,53 TL ödeneğin 1.219.925.687,02 TL’si, sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderlerinde 175.741.177,23 TL ödeneğin 174.156.295,23 TL’si, mal ve hizmet alımı giderlerinde 210.773.410,27 TL ödeneğin 159.109.519,92 TL’si, cari transferlerde 50.090.130,63 TL ödeneğin 48.283.976,03 TL’si, sermaye giderlerinde 187.442.877,00 TL ödeneğin 182.137.107,07 TL’si harcanmıştır. Üniversite tarafından 2024 yılında; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu, Erasmus Değişim Programı, BEBKA Kalkınma Ajansı, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı, Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı destekleri ile Avrupa Birliği hibelerinden toplam 62.164.267,32 TL bütçe dışı kaynak kullanılmıştır. 2024 yılı bütçe gelirleri tahmin ve gerçekleşme bilgileri Tablo 4’te yer almaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Teknik Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Tablo 4: 2024 Yılı Bütçe Gelir Tahmin ve Gerçekleşmesi Gelir Tahmini (TL) Gerçekleşen (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 9.340.000,00 26.249.182,85 281,04 Alınan Bağış ve Yardım ile Özel Gelirler 1.573.975.000,00 1.778.461.974,00 112,99 Diğer Gelirler 10.285.000,00 43.797.102,33 425,83 Toplam 1.593.600.000,00 1.848.508.259,18 116,00 Gelirlerden Red ve İadeler (-) 79.233,54 Net Toplam 1.593.600.000,00 1.848.429.025,64 115,99 2024 yılı bütçesine göre tahmin edilen bütçe geliri 1.593.600.000,00 TL olan Üniversitenin, yıl sonunda gerçekleşen net bütçe geliri 1.848.429.025,64 TL’dir. Dönem faaliyet geliri 2.012.872.981,87 TL, gelirlerden indirim, iade ve iskonto toplamı 79.233,54 TL ve faaliyet gideri 1.906.352.671,85 TL olan Üniversite, 506.372.252,69 TL enflasyon düzeltmesi ile birlikte 2024 yılını 612.813.329,17 TL olumlu faaliyet sonucu ile tamamlamıştır. Üniversite özel bütçesi dışında bulunan Döner Sermaye İşletmesinin 2024 yılı faaliyet gelir toplamı 101.139.305,72 TL, faaliyet gelirlerinden indirim 1.004.037,67 TL, faaliyet gider toplamı 59.845.641,84 TL olarak gerçekleşmiş ve dönem sonu faaliyeti 40.289.626,21 TL kâr ile tamamlanmıştır. Üniversite bünyesinde Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığı’nın 02.08.2023 tarihli Yüksek Öğretim Yürütme Kurulu Kararı doğrultusunda, 08.08.2023 tarih ve 26 sayılı Üniversite Yönetim Kurulu Kararı ile Teknoloji Transfer Ofisi Anonim Şirketi kurulmasına karar verilmiş; 09.11.2023 tarih ve 10954 sayılı Ticaret Gazetesi’nde yayımlanarak kurulum tamamlanmıştır. Taahhüt edilen 3.000.000,00 TL sermaye tutarı şirket hesabına aktarılmıştır. Ayrıca Üniversitenin 48.000.000,00 TL sermayeli ATAP Anonim Şirketi 29.08.2024 tarihli Olağanüstü Genel Kurul Toplantısında alınan sermaye arttırımı kararı gereği şirketin sermayesi 84.000.000,00 TL’ye arttırılmış olup ATAP Anonim Şirketi’nde %0,00125 oranında 600,00 TL değerindeki ortaklık tutarı 450,00 TL sermaye arttırımına gidilerek 1.050,00 TL olmuştur. 5.590.711,97 TL sermayeli Seramik Araştırma Merkezi Anonim Şirketinde ise %47,5 oranında 2.655.588,19 TL değerinde ortaklığı bulunmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Teknik Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları, uluslararası standartlara uygun olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde; Sayıştay Başkanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve diğer ilgili kuruluş temsilcilerinin katılımıyla oluşturulacak olan Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Dolayısıyla genel yönetim kapsamında olan üniversitelerin muhasebe ve raporlama standartları Kurul tarafından belirlenen kurallara tabidir. Kamu İdaresi ayrıca adı geçen Kanun’un 80’inci maddesinin Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir. Özel bütçeli bir idare olan Üniversitede, tahakkuk esaslı muhasebe sistemi kullanılmaktadır. Üniversitenin muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne tabi olarak Hazine ve Maliye Bakanlığının Bütünleşik Mali Kontrol Yönetim Sistemi Web Tabanlı Otomasyon Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar'ın 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar'ın 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Denetime sunulan belgeler: • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Faaliyet sonuçları tablosu, • Öz kaynak değişim tablosu, • Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu, • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Teknik Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 hesabı icmal cetveli. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Teknik Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Kontrol Ortamı Standartları Kurum organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumluluklar ile yetki devirleri ve sınırları tam ve açık bir şekilde belirlenip yazılı hale getirilmiştir. İdarede "Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri" ile ilgili eğitim ve bilgilendirme çalışmaları eğitim çalışmaları tnın tamamkanmaması nedeniyle kısmen yeterlidir. Personelin işe alınması, yer değiştirmesi, görevde yükselmesi, yeterlilik-performans değerlendirmesi ile disiplin hükümlerine yönelik insan kaynakları politikası, tam olarak belirlenmiş ve kurum çalışanlarına duyurulmuştur. Hassas görevlere ilişkin prosedürler, tam olarak belirlenmiş ve kurum çalışanlarına duyurulmuştur. Risk Değerlendirme Standartları Stratejik plan, zamanında yayımlanmış ve içerik açısından mevzuata uygundur. İdare performans programı içerik olarak mevzuata uygun şekilde hazırlanmış ve zamanında yayımlanmıştır. İdare iç kontrol risklerinin tanımlamasıyla ilgili bazı çalışmalar yapmış olmakla beraber risklerin belirlenmesinde personelin katılımı açısından bu çalışmalar yeterli değildir. Risklerin değerlendirilmesine yönelik herhangi bir çalışma yapılmamıştır. Kontrol Faaliyetleri Standartları İdare tarafından yetkileri belirlemek amacıyla iş akış süreçleri hazırlanmış ve personele duyurulmuştur. İdare tarafından yetki devirleri mevzuata uygun yapılmıştır. İdarede yapılan görevlendirmelerde, bunları farklı kişiler arasında dağıtılarak “görevler ayrılığı” ilkesine

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Teknik Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 uyulmuştur. İdarece belirlenen risklerin kabul edilebilir düzeye indirilmesine yönelik kontrol faaliyetleri ve sorumluları belirlenmiştir. Ön mali kontrol sistemi, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’a uygun olarak kurulmuştur. Kamu idaresinin ön mali kontrol yönergesi, mevcuttur. Bilgi ve İletişim Standartları İdare faaliyet raporu içerik olarak mevzuata uygun hazırlanmıştır. İdarenin Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı mevcuttur ve içerik olarak Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’ne uygundur. İzleme Standartları İdarenin tüm birimleri tarafından iç kontrol sistemi, yılda en az bir kez değerlendirilmekte ve değerlendirme sonuçları İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kuruluna raporlanmaktadır. Kamu İdaresinde iç denetim birimi kurulmamıştır. İç denetim biriminin iç kontrol sistemine ilişkin denetim çalışması mevcut değildir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Eskişehir Teknik Üniversitesi 2024 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olan bulgular yer almaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Teknik Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 BULGU 1: Taşınırlar İçin Yapılan Değer Artırıcı Harcamaların Doğrudan Giderleştirilmesi Dayanıklı taşınır mallar için yapılan değer artırıcı nitelikteki harcamaların, ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine eklenerek aktifleştirilmesi gerekirken doğrudan giderleştirildiği görülmüştür. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 25’inci maddesi ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 170'inci maddesine göre; maddi duran varlıklar için sonradan yapılan ve o varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini, sağlanan faydayı artıran veya üretilen mal veya hizmetlerin üretim maliyetini azaltan her türlü maliyetin, ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine ilave edileceği ve amortisman hesaplamasında dikkate alınacağı hüküm altına alınmıştır. Konuya ilişkin olarak çıkarılan “Amortisman ve Tükenme Payları” başlıklı 47 sıra no.lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin 6’ncı maddesine göre de dayanıklı taşınırlar için 52.000,00 TL’yi; taşınmazlar için 114.000,00 TL’yi aşan değer arttırıcı işlemlerin duran varlığın maliyet bedeline eklenmesi ve yıl sonunda toplam tutar üzerinden aynı şekilde amortisman ayrılması gerekmektedir. Üniversitenin 2024 yılı mali işlemlerin incelenmesi neticesinde; yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine aykırı olarak, dayanıklı taşınırlar (1578, 2788, 8204, 12027 no.lu yevmiyeler) yapılan ve yukarıda belirtilen limitleri aşan 1.152.799,00 TL harcamanın ilgili varlığın maliyet bedeline eklenmesi yerine 630- Giderler Hesabına kaydedildiği görülmüştür. Kamu İdaresi tarafından bulguda yer alan tespitlere katılınmış olup, konuya ilişkin gerekli özenin gösterileceği bilgisi verilmiştir. Bu durum, Kurumun mali tablolarında ilgili duran varlık hesaplarının noksan, 630- Giderler Hesabının ise fazla görünmesine yol açmaktadır. BULGU 2: Peşin Tahsil Edilen Kira Gelirlerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi Üniversite tarafından peşin tahsil edilen kira gelirlerinin ilgisine göre 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı ile 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabında takip edilmediği görülmüştür.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Teknik Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı’nın niteliğini açıklayan 296’ncı maddesinde, bu hesabın içinde bulunulan dönemde ortaya çıkan ancak, gelecek aylara ait olan peşin tahsil edilmiş gelirlerin izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır. Aynı Yönetmelik’in 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı’nın işleyişini açıklayan 298’inci maddesinde ise, peşin tahsil edilen gelirlerin, içinde bulunulan aya ait olan kısmının 600-Gelirler Hesabı’na kaydedileceği, sonraki aylarda tahakkuk ettirilmesi gereken kısmının 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı’na kaydedileceği; 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesap’ta kayıtlı tutarlardan ilgili oldukları ay sonlarında gelir olarak tahakkuk ettirilenlerin bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabı’na alacak kaydedileceği belirtilmiştir. Aynı Yönetmelik’in 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 347’nci maddesinde ise; bu hesabın, dönem içinde tahsil edilen ancak, gelecek yılların faaliyet hesaplarına dâhil edilecek olan gelirlerin izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmiştir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; peşin tahsil edilen kira gelirlerinin, içinde bulunulan aya ait olan kısmının 600-Gelirler Hesabı’na, gelecek aylarda tahakkuk ettirilmesi gerekenlerin 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı’na, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gerekenlerin 480- Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı’na kaydedileceği anlaşılmaktadır. 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı’nda kayıtlı tutarlardan tahakkuk zamanına bir yıldan az süre kalanların dönem sonunda bu hesaba borç, 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı’na aktarılmalıdır. Yapılan incelemede, peşin tahsil edilen (ATM kira gelirleri, iletişim firmaları kira gelirleri gibi) kira gelirlerinden gelecek aylara ve yıllara ait tutarları için ay ve yıl ayrımına gidilmeksizin -ilgili döneme ait olmayan kira gelirlerinin- tamamının 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabına borç, 600 Gelirler Hesabı'na alacak kaydedildiği, 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler ve 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesaplarının kullanılmadığı görülmüştür. Kamu İdaresi tarafından bulguda yer alan tespitlere katılınmış olup, konuya ilişkin gerekli düzeltmelerin yapılacağı bilgisi verilmiştir. Sonuç olarak, gelecek aylara ve yıllara ait olup peşin tahsil edilen kira alacaklarının vadelerine göre 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı ile 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Teknik Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 Hesabı’nda muhasebeleştirilmesi, sadece içinde bulunulan ay için 600 Gelirler Hesabına gelir kaydının yapılması ve mali tablolara aktarılması gerekmektedir. BULGU 3: Patent Hakkının Haklar Hesabında Takip Edilmemesi Eskişehir Teknik Üniversitesi tarafından alınan 74 adet patentin 260 Haklar Hesabına kaydedilmediği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 260 Haklar Hesabına ilişkin olarak düzenlenen “Hesabın niteliği” başlıklı 194’üncü maddesinde; söz konusu hesabın, bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır. Yapılan incelemede üniversite adına alınmış 74 adet patent hakkının olduğu ancak bunların 260 Haklar hesabının 260.04 alt koduyla Patentler hesabında izlenmediği görülmüştür. Kamu İdaresince, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapıldığı; 2025/4245 yevmiye numaralı muhasebe işlem fişiyle düzeltildiği ifade edilmiş olmakla birlikte 2025 yılında yapılan bu işlemin 2024 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. Üniversite adına alınmış 74 adet patent hakkının mali değerinin belirlenerek 260.04 alt koduyla Patentler hesabında izlenmesi gerekmektedir. BULGU 4: Taşınmazlara Ait Değer Artırıcı Harcamaların İlgili Varlığın Kayıtlı Değerine Eklenmemesi Taşınmazlara ait bakım ve onarım niteliğindeki değer artırıcı harcamaların, ilgili varlığın kayıtlı değerine eklenmediği tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 25 Maddi Duran Varlıklar Hesap grubu ile ilgili “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 170’inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde; maddi duran varlıklar için sonradan yapılan ve o varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini, sağlanan faydayı artıran veya üretilen mal veya hizmetlerin üretim maliyetini azaltan her türlü maliyetin, ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine ilave edileceği ve amortisman hesaplanmasında dikkate alınacağı ve bunlar dışında maddi duran varlıklar için

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Teknik Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 yapılan her türlü normal bakım, onarım ve harcamaların gider olarak kaydedileceği ifade edilmiştir. Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan “Amortisman ve Tükenme Payları” konulu 47 sıra No.lu Genel Tebliğ’in “Amortisman ve tükenme payı süre ve oranları” başlıklı 6’ncı maddesinin ikinci fıkrasında; Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’te yer alan taşınmazlar için 34.000,00 TL’yi aşan ve değer artırıcı harcama olarak kabul edilen giderlerin ilgili duran varlığın maliyetine ekleneceği, beşinci fıkrasında ise; bu limitin gerektiğinde Bakanlıkça güncellenerek yılı Kasım ayı sonuna kadar duyurulacağı düzenlenmiştir. Taşınmazların her biri için öngörülen limit, Bakanlıkça 07.11.2023 tarihinde 114.000,00 TL olarak belirlendiğinden 2023 yılında 114.000,00 TL’yi aşan bakım, onarım, tamir mahiyetindeki harcamalardan değer artırıcı nitelikte olanların 630 Giderler Hesabında gider kaydı yerine ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine eklenmesi gerekmektedir. Üniversitede 2024 yılında yapılan bakım ve onarım harcamalarından varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini ve sağlanan faydayı artıran 1.641.600,00 TL'nin varlığın kayıtlı değerine eklenmeyerek giderleştirilmesi sonucunda; mali tablolarda 25 Maddi duran varlıklar hesap grubu eksik, 630Giderler Hesabında ise fazla gösterime neden olunmuştur. Kamu İdaresince, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapıldığı; 2025/4351 yevmiye numaralı muhasebe işlem fişiyle düzeltildiği ifade olmakla birlikte 2025 yılında yapılan bu işlemin 2024 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. Sonuç olarak; taşınmazlar için yapılan değer artırıcı harcamaların ilgili maddi duran varlık hesaplarına kaydedilerek, mali tablolarda bu varlıkların gerçek değerleri ile görünmesinin sağlanması gerekmektedir. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Teknik Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 BULGU 1: Spor Bilimleri Fakültesindeki Laboratuvarların Âtıl Durumda Olması ve Kapasitesinin Altında Kullanılması Üniversite’nin Spor Bilimleri Fakültesi bünyesinde bulunan 7 adet laboratuvarın âtıl durumda olduğu ve kapasitesinin altında kullanıldığı; eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetlerine etkin şekilde katkı sağlamadığı görülmüştür. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun temel ilkeleri, kamu kaynaklarının etkin, ekonomik ve verimli kullanılmasını zorunlu kılmaktadır. Kanun’un;  8’inci maddesinde mali yönetimin hesap verebilirlik ve mali saydamlık ilkeleri çerçevesinde yürütülmesi gerektiği, kamu kaynaklarının belirlenmiş amaçlara uygun, etkili, ekonomik ve verimli kullanılması esas alınmıştır.  9’uncu ve 16’ncı maddeleri, kamu idarelerinin bütçelerini stratejik planlama ve performans esasına göre hazırlamaları gerektiğini ve kamu kaynaklarının israf edilmeden, en yüksek faydayı sağlayacak şekilde tahsis edilmesini zorunlu kılmaktadır.  55’inci ve 56’ncı maddelerinde, kamu idarelerinin etkin bir iç kontrol mekanizması kurarak kaynakların verimli kullanılmasını sağlaması gerektiği belirtilmiştir.  71’inci maddesi, kamu kaynaklarının verimsiz ve amaç dışı kullanılmasının kamu zararı doğura bileceğini ve ilgililerin sorumluluğunu gerektirdiğini vurgulamaktadır. Yerinde yapılan denetimlerde; Spor Bilimleri Fakültesi bünyesindeki laboratuvarlardan bazılarının ya kullanılmadığı ya da sadece belirli derslerde sınırlı sürelerle kullanıldığı, araştırma ve akademik çalışmalar için yeterli düzeyde değerlendirilmediği, dolayısıyla kapasitesinin altında kullanıldığı tespit edilmiştir. Şöyle ki; Fakülte’nin 7 adet laboratuvarının (Fonksiyonel Hareket Laboratuvarı, Psiko-Motor Laboratuvarı, Hareket ve Motor Kontrol Laboratuvarı, Hipoksi Laboratuvarı, İnsan Performans Laboratuvarı, Biyokimya Laboratuvarı, Kinantropometri Laboratuvarı) kullanımına ilişkin olarak incelenen belgelerden ( iş talep formu vb.); “Hipoksi Laboratuvarının” Üniversite’nin kurulduğu 2018 yılından beri bir doktora çalışması, iki makale için kullanıldığı; biyomekanik

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Teknik Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 laboratuvarının ise "etik kurul onayı gerekçesi ile" 2018 - 2024 döneminde kullanılamadığı görülmüştür. Bu durum, Fakülte’nin kullanımındaki laboratuvarların etkin kullanılmaması, kaynak israfına ve akademik potansiyelin yeterince değerlendirilmemesine neden olmaktadır. Yukarıda anılan mevzuat hükümleri çerçevesinde, Spor Bilimleri Fakültesi bünyesindeki laboratuvarların etkin kullanılmasına yönelik tedbirler alınması gerekmektedir. Bu kapsamda; laboratuvarların daha geniş bir öğrenci kitlesine ve akademik çalışmalara açılması sağlamalı, laboratuvar altyapısının, üniversite içindeki diğer fakültelerle ve dış paydaşlarla ortak kullanımına uygun hale getirilmeli, iç kontrol mekanizmaları güçlendirilerek, kaynakların âtıl kalmasını önleyici tedbirler alınmalıdır. Kamu idaresi cevabında, bulguya konu 7 adet laboratuvardan 6'sı ile ilgili olarak açıklama yapmış ancak söz konusu laboratuvarların kullanımına ilişkin açıklamalar incelendiğinde -hipoksi laboratuvarının 2018/2024 döneminde yani 6 yıl içinde sadece 1 doktora tezi, iki bilimsel makale için kullanılmış olması, biyokimya laboratuvarının ise etik kurul onayının alınması gerekçesiyle kullanılamadığı savunması- Üniversite bünyesindeki laboratuvarların kapasitenin altında kullanımına ilişkin tespitimizin yerinde olduğunu teyit etmektedir. Sonuç olarak, kamu kaynaklarının verimli, tutumlu ve etkin kullanımını sağlamak adına laboratuvarların kapasitesine uygun şekilde değerlendirilmesi gerekmektedir. BULGU 2: Akreditif Karşılığı Açtırılan Kredinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi 22AG034 no.lu TÜBİTAK projesinin yurtdışı alımı için 63.000 Avro (2.219.838,42 TL) akreditif karşılığı açtırılan kredi tutarının; muhasebe kayıtlarında 164 Akreditifler Hesabı yerine, 166 Proje Özel Hesabından Verilen Avans ve Akreditifler Hesabına kaydedildiği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 107’nci maddesinde Akreditifler hesabının niteliği düzenlenmiştir. Buna göre 164 Akreditifler Hesabı, yabancı ülkelerden yapılacak satın almalar için açılan akreditiflerin izlenmesi için kullanılır. Hesabın işleyişi başlıklı 108’inci maddesinde; “(1) Akreditifler hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Teknik Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 a) Borç

1. Yabancı ülkelerden yapılacak satın almalar için bankalar nezdinde akreditif karşılığı açtırılan krediler bu hesaba borç, ödenmesi gereken tutar ilgisine göre 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı, 106-Döviz Gönderme Emirleri Hesabı ya da 325-Nakit Talep ve Tahsisleri Hesabına alacak kaydedilir. b) Alacak
2. Akreditif karşılığı açtırılan kredilerden yapılan mahsuplar bir taraftan bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabı veya varlığa dönüştürülecek bir harcama unsuru ise ilgili varlık hesabına borç; diğer taraftan 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak, 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç kaydedilir.” denilmektedir. Mezkûr Yönetmeliğin 166 Proje Özel Hesabından Verilen Avans ve Akreditifler Hesabını düzenleyen 111’inci maddesinde “…Kamu idarelerince proje özel hesabından verilen avanslar ve açılan akreditifler ile bunlardan yapılan mahsuplar ve nakden iade alınan tutarların muhasebe birimince izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir. Anılan Yönetmeliğin 104 Proje özel hesabı başlıklı 23’üncü maddesinde; “Proje özel hesabı; dış finansman kaynağından, kamu idareleri adına dış proje kredisi olarak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası veya uygun görülen diğer bankalar nezdinde açılan özel hesaplara aktarılan tutarlar, bu tutarlardan yapılan giderler, verilen avanslar, açtırılan akreditifler ile avans ve akreditiflerden nakden geri alınanların ve hesap bakiyesinin değerlemesi sonucu ortaya çıkan kur farklarının Devlet Borçları Muhasebe Birimi veya genel bütçe kapsamı dışındaki kullanıcı kamu idareleri muhasebe birimlerince izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir. Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürülüğü tarafından üniversitelerde muhasebe kayıtlarında kullanılacak hesap kodlarının, ekonomik kodların, ana hesapların, hesap grubu ve yardımcı hesapların belirlendiği Üniversiteler Ortak Detaylı Hesap Planı’nda da TÜBİTAK kaynaklı proje akreditifleri için -Yönetmelik hükümlerine paralel şekilde- 164 Akreditifler Hesabı altında 10.01 kodu açılmıştır. Yukarıdaki mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde yurtdışından yapılacak satın almalar için açtırılacak akreditifler için 164 Akreditif Hesabının kullanılması, proje özel

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Teknik Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 hesabından açılacak akreditifler için 166 Proje Özel Hesabından Verilen Avans ve Akreditifler Hesabının kullanılması gerekmektedir. Kamu İdaresi tarafından bulguda yer alan tespitlere katılınmış olup, bundan sonra, yurt dışı alımlarında açılacak akreditif karşılığı kredi tutarları için 164 Akreditifler Hesabının kullanılmasına dikkat edileceği bilgisi verilmiştir. Bu kapsamda bilimsel araştırma projeleri için yurtdışından alınacak cihazlar için açılacak akreditiflerde 164 Akreditifler Hesabının kullanılması gerektiği düşünülmektedir. BULGU 3: Desteklenen Proje Tutarlarına İlişkin BAP Birimi Kayıtları ile Strateji Geliştirme Başkanlığı Kayıtlarının Uyumlu Olmaması Üniversite tarafından2024 yılında desteklenen projelerin incelenmesi sonucunda; 962 Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Projeler Hesabı ve 963 Bilimsel Projeler Karşılığı hesaplarının gerçek durumu yansıtmadığı tespit edilmiştir. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Temel Muhasebe Kavramları ve İlkeleri” başlıklı ikinci bölümünde temel muhasebe ilkeleri sayılmıştır. İlgili bölümün “Temel kavramlar” başlıklı 5’inci maddesinde temel kavramlar tek tek sayılmış olup, maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde, “Belgelendirme: Muhasebe kayıtları, gerçek durumu yansıtan ve usulüne uygun olarak düzenlenmiş belgelere dayandırılır” ve (g) bendinde, “Tam açıklama: Mali tablolar, bu tablolardan yararlanacak olanların doğru karar vermelerine yardımcı olacak ölçüde yeterli, açık ve anlaşılır şekilde düzenlenir” şeklinde tanımlanmıştır. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesine göre, Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün 30.11.2006 tarih ve 20017 sayılı yazısı ile uygun görüş alınarak çıkarılan Yükseköğretim Kurumları Muhasebe Yönergesi'nin “Hesap planı” başlıklı 7’nci maddesinde “Yükseköğretim Kurumlarına ait hesap planı Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 44’üncü maddesinde ana hesap grupları, hesap grupları ve hesaplar itibariyle belirlenmiş çerçeve hesap planında yer alan aşağıdaki hesaplardan oluşur.” hükmü gereğince “Diğer Nazım Hesaplar” başlığı altında “962 Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Projeler Hesabı” ile “963 Bilimsel Projeler Karşılığı” hesapları düzenlenmiştir. Bu düzenlemelere uygun olarak, üniversitelerde araştırma kapsamında desteklenen projeler için ayrılan ödenek tutarlarının birim bazında açılan alt hesaplarda, desteklenen proje

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Teknik Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 bütçesi ve ilgili kurullardan verilen ek ödeneklerin “962 Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Projeler Hesabı” ile “963 Bilimsel Projeler Karşılığı” hesaplarında izlenmesi gerekmektedir. Araştırma projelerinden desteklenmesine karar verilenler için ayrılan ödenek tutarları ve bu projelere verilen ek ödenekler 962 Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Projeler Hesabına borç, 963 Bilimsel Projeler Karşılığı Hesabına alacak kaydedilir. Kaydedilen tutarlardan yapılacak cari harcamalar/makine teçhizat alımları bir taraftan 630 Giderler Hesabına ya da varlık alımlarına ilişkin olanlar ilgili varlık hesabına borç, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak kaydedilirken, söz konusu tutarlar aynı zamanda 962 No.lu hesaba alacak, 963 No.lu hesaba borç kaydedilir. Aynı şekilde Üniversitenin ilgili kurulları tarafından desteklenmesi iptal edilen bilimsel araştırma projelerinin bütçelerinde kalan tutarlar 962 No.lu hesaba alacak, 963 No.lu hesaba borç kaydedilir. Yapılan incelemede; bilimsel araştırma projelerinden desteklenmesine karar verilen projeler için ayrılan bütçeler/yapılan harcamalara ait Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı muhasebe kayıtları ile BAP birimi kayıtlarının uyumlu olmadığı görülmüştür. Kamu İdaresi tarafından bulguda yer alan tespitlere katılınmış olup, konuya ilişkin gerekli tedbirlerin alınacağı bilgisi verilmiştir. Yukarıdaki mevzuat hükümleri ve açıklamalar uyarınca; Üniversite’nin iki birimi arasında projelerle ilgili olarak yaşanan bu koordinasyon eksikliği, bilimsel araştırma projeleri kapsamındaki faaliyetlerin sağlıklı bir şekilde izlenmesini engellemekte ve mali tablolarda 962 Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Projeler Hesabı ile 963 Bilimsel Projeler Karşılığı Hesabının hatalı görünmesine neden olmaktadır. BULGU 4: Taşınmazların Kiralanmasında Yasaklılık Sorgulamasının Yapılmaması Kuruma tahsis edilmiş olan taşınmazların kiraya verilmesinde, kiralama işlemini yapan gerçek ve tüzel kişilerin yasaklı olup olmadıklarının teyidinin yapılmadığı görülmüştür. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun “İhaleye Katılamayacak Olanlar” başlıklı 6’ncı maddesinde; bu Kanun ve diğer kanunlardaki hükümler gereğince geçici veya sürekli olarak kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmış olanların ihaleye katılamayacakları belirtilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Teknik Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 2886 sayılı Kanunun 83’üncü maddesinde yasak fiil ve davranışlara, 84’üncü maddesinde ise, ihalelere katılmaktan geçici olarak yasaklamalara ilişkin hükümlere yer verilmiştir. Ancak kanunda, ihale sürecinde yasaklılık sorgulamasının ne zaman ve nasıl yapılacağı hususunda herhangi bir düzenleme yer verilmemiştir. 4734 sayılı Kanunun “Kamu İhale Kurumu” başlıklı 53'üncü maddesinde, "Haklarında ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilenlerin sicillerini tutmak” Kamu İhale Kurumunun görevleri arasında sayılmıştır. Kamu İhale Kurumunca, yalnız 4734 sayılı Kanuna göre değil, diğer kanunlara göre verilen yasaklama kararlarının da kayıtları/sicilleri tutulmaktadır. Yukarıda atıf yapılan mevzuat hükümleri çerçevesinde ihalelerde yasaklılık sorgulamalarının Kamu İhale Kurumunun oluşturduğu sistem üzerinden (EKAP) yapılması gerekmektedir. Üniversite’nin tasarrufunda bulunan taşınmazların 2886 Sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde yapılan kiralama sözleşmeleri ve eki belgelerin incelenmesi sonucunda; kiralama ihalelerine katılan gerçek ve tüzel kişilerin yasaklı olup olmadıklarının teyidinin yapılmadığı tespit edilmiştir. Bu eksik uygulama nedeni ile kamu ihalelerine katılması yasaklı olan kişi veya firmaların İdare tarafından gerçekleştirilen 2886 sayılı Kanun kapsamındaki ihalelere katılmasının ve hatta ihaleyi kazanmasının önünde herhangi bir engel bulunmamaktadır. Kamu İdaresi tarafından bulguda yer alan tespitlere katılınmış olup, bundan sonraki süreçte konuya ilişkin azami özenin gösterileceği bilgisi verilmiştir. Sonuç olarak, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında yapılan ihalelerde olduğu gibi 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında yapılan ihalelerde de isteklilerin yasaklılık sorgulamasının yapılarak, 2886 sayılı Kanun’da yer alan yasaklı kişi veya firmaların ihalelere katılımının engellenmesi gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Eskişehir Teknik Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr