Çankırı Karatekin Üniversitesi Türkiye Büyük Millet Meclisine Sunulan 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 1 Eylül 2025 ÇANKIRI KARATEKİN ÜNİVERSİTESİ 2024 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU
İÇERİK ÇANKIRI KARATEKİN ÜNİVERSİTESİ 2024 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU ÇANKIRI KARATEKİN ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2024 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI ÇANKIRI KARATEKİN ÜNİVERSİTESİ 2024 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Akademik Personel Kadro Durumu .....................................................................................................2 Tablo 2: İdari Personel Kadro Durumu ..............................................................................................................2 Tablo 3: 2024 Yılı Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleşmesi ...........................................................................3 Tablo 4: 2024 Yılı Bütçe Gelir Tahmin ve Gerçekleşmesi ................................................................................. 3
KISALTMALAR ERASMUS : European Action Scheme for the Mobility of University Students / Üniversite Öğrencilerinin Hareketliliği için Avrupa Topluluğu Eylem Programı TL : Türk Lirası
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çankırı Karatekin Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çankırı Karatekin Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 Yükseköğretim Kurulunca atanmaktadır. Üniversite bünyesinde; 10 fakülte, 1 yüksekokul, 2 enstitü, 7 meslek yüksekokulu ve 14 uygulama ve araştırma merkezi bulunmaktadır. Akademik ve idari personelin sınıf, unvan ve kadro dağılım bilgileri Tablo 1 ve 2’de yer almaktadır. Tablo 1: Akademik Personel Kadro Durumu Unvan Dolu Kadro Sayısı Boş Kadro Sayısı Toplam Kadro Sayısı Profesör 71 33 104 Doçent 114 52 166 Doktor öğretim üyesi 252 53 305 Öğretim görevlisi 153 44 197 Araştırma görevlisi 157 64 221 Toplam 747 246 993 Tablo 2: İdari Personel Kadro Durumu Hizmet Sınıfı Dolu Kadro Sayısı Boş Kadro Sayısı Toplam Kadro Sayısı Genel idare 200 139 339 Sağlık 13 12 25 Avukatlık 3 - 3 Eğitim-öğretim - - - Teknik 66 38 104 Yardımcı 16 10 26 Sözleşmeli - - - İşçi 290 - 290 Toplam 588 199 787 Üniversitede 2024 yıl sonu itibarıyla kadrolu akademik, idari (sözleşmeli idari personel dahil) ve işçi personel toplamı 1.335’tir. Ayrıca Üniversitede 2 yabancı uyruklu akademik personel çalışmaktadır. 1.3. Mali Yapı 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ekli II sayılı cetvelin, (A) “Özel Bütçeli İdareler” bölümünde yer alan Çankırı Karatekin Üniversitesi, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen hazine yardımı ve öz gelirlerini kullanarak giderlerini finanse etmektedir. İdarenin ekonomik sınıflandırma açısından 2024 yılına ait ödenek dağılımına ve yıl sonu harcama gerçekleşmelerine ilişkin tablo aşağıdadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Çankırı Karatekin Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3
Tablo 3: 2024 Yılı Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleşmesi
Ödenek (TL) Gerçekleşme (TL) Gerçekleşme Oranı(%)
01 Personel Giderleri 1.023.638.367,39 1.007.035.484,70 98,38
02 Sos. Güvenlik Kurumlarına
Devlet Primi Giderleri 127.219.889,00 125.743.305,06 98,84
03 Mal ve Hizmet Alımı Giderleri 136.110.864,69 92.975.619,87 68,31
05 Cari Transferler 29.038.276,00 27.786.315,24 95,69
06 Sermaye Giderleri 229.795.887,00 114.325.814,77 49,75
07 Sermaye Transferleri - - -
Toplam 1.545.803.284,08 1.367.866.539,64 88,49
2024 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 1.381.882.000,00 TL ödenek tahsis edilen
Üniversite bütçesine yıl içinde 163.921.284,08 TL ödenek eklenmiş ve toplam ödenek
1.545.803.284,08 TL’ye ulaşmış olup ödeneğin %88,49’u olan 1.367.866.539,64 TL
kullanılmıştır.
Personel giderlerinde 1.023.638.367,39 TL ödeneğin 1.007.035.484,70 TL’si, Sosyal
Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi giderlerinde 127.219.889,00 TL ödeneğin 125.743.305,06
TL’si, Mal ve Hizmet Alımı giderlerinde 136.110.864,69 TL ödeneğin 92.975.619,87 TL’si,
Cari Transferlerde 29.038.276,00 TL ödeneğin 27.786.315,24 TL’si, Sermaye Giderlerinde
229.795.887,00 TL ödeneğin 114.325.814,77 TL’si kullanılmıştır.
Üniversite tarafından 2024 yılında; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu,
Erasmus ile Avrupa Birliği hibelerinden toplam 302.645,00 TL bütçe dışı kaynak kullanılmıştır.
2024 yılı bütçe gelirleri tahmin ve gerçekleşme bilgileri Tablo 4’te yer almaktadır.
Tablo 4: 2024 Yılı Bütçe Gelir Tahmin ve Gerçekleşmesi
Gelir Tahmini (TL) Gerçekleşen (TL) Gerçekleşme
Oranı (%)
Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 29.094.000,00 43.169.804,17 148,38
Alınan Bağış ve Yardım ile Özel Gelirler 1.342.703.000,00 1.359.065.000,00 101,22
Diğer Gelirler 10.085.000,00 18.558.631,80 184,02
Sermaye Gelirleri - - -
Toplam 1.381.882.000,00 1.420.793.435,97 102,82
Gelirlerden Red ve İadeler (-) - 1.840.392,13 -
Net Toplam 1.381.882.000,00 1.418.953.043,84 102,68
2024 yılı bütçesine göre tahmin edilen bütçe geliri 1.381.882.000,00 TL olan
Üniversitenin, yıl sonunda gerçekleşen net bütçe geliri 1.418.953.043,84 TL’dir.
Dönem faaliyet geliri 1.504.072.941,61 TL, gelirlerden indirim, iade ve iskonto toplamı
1.840.392,13 TL, enflasyon düzeltmesi toplamı 1.006.365.016,77 TL ve faaliyet gideri
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çankırı Karatekin Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 1.425.560.777,57 TL olan Üniversite, 2024 yılını 1.083.036.788,68 TL olumlu faaliyet sonucu ile tamamlamıştır. Üniversite özel bütçesi dışında bulunan;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çankırı Karatekin Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Bilişim Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Faaliyet sonuçları tablosu, • Öz kaynak değişim tablosu, • Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu, • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çankırı Karatekin Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 5018 sayılı Kanun uyarınca iç kontrol sistemi; idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çankırı Karatekin Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 sağlamak üzere idare tarafından oluşturulan organizasyon, yöntem ve süreçle iç denetimi kapsayan malî ve diğer kontroller bütünüdür. İç kontrolün işleyişi ile ilgili ayrıntılı hükümler, 26.12.2007 tarihli ve 26738 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan rehberlerle belirlenmiştir. 2024 yılı denetimi kapsamında, mezkûr mevzuat çerçevesinde, Üniversite iç kontrol sistemi aşağıdaki şekilde değerlendirilmektedir: Kontrol Ortamı Standartları Kurum organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumluluklar ile yetki devirleri ve sınırları tam ve açık bir şekilde belirlenip yazılı hale getirilmiştir. Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri ile ilgili eğitim ve bilgilendirme çalışmaları yeterlidir. Personelin işe alınması, yer değiştirmesi, görevde yükselmesi, yeterlilik-performans değerlendirmesi ile disiplin hükümlerine yönelik insan kaynakları politikası tam olarak belirlenmiş ve kurum çalışanlarına duyurulmuştur. Hassas görevlere ilişkin prosedürler tam olarak belirlenmiş ve kurum çalışanlarına duyurulmuştur. Risk Değerlendirme Standartları Stratejik plan zamanında yayımlanmış ve içerik açısından mevzuata uygundur. İdare performans programı içerik olarak mevzuata uygun şekilde hazırlanmış ve zamanında yayımlanmıştır. İdare hiç bir iç kontrol riski belirlememiştir. Risklerin değerlendirilmesine yönelik çalışma yapılmıştır. Kontrol Faaliyetleri Standartları İdare tarafından yetkileri belirlemek amacıyla iş akış süreçleri hazırlanmıştır ve personele duyurulmuştur. İdare tarafından yetki devirleri mevzuata uygun yapılmıştır. İdarede yapılan görevlendirmeler farklı kişiler arasında dağıtılarak “görevler ayrılığı” ilkesine uyulmuştur. İdarece belirlenen risklerin kabul edilebilir düzeye indirilmesine yönelik kontrol faaliyetleri belirlenmemiştir. Ön mali kontrol sistemi, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’a uygun olarak kurulmuştur. Kamu idaresinin ön mali kontrol yönergesi, mevcuttur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çankırı Karatekin Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 Bilgi ve İletişim Standartları İdare faaliyet raporu içerik olarak mevzuata uygun hazırlanmıştır. İdarenin Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı mevcuttur ve içerik olarak Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’ne uygundur. İzleme Standartları İdarenin tüm birimleri tarafından iç kontrol sistemi, yılda en az bir defa değerlendirilip sonuçlarının İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kuruluna raporlanması kararı alınmış ancak henüz uygulamaya geçilmemesi nedeniyle değerlendirilememektedir. Kamu İdaresinde iç denetim birimi kurulmuş olup 3 iç denetçi kadrosu bulunmaktadır. Bu kadrolardan 2’si doludur. İç denetim biriminin iç kontrol sistemine ilişkin denetim çalışması mevcut değildir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Çankırı Karatekin Üniversitesi 2024 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Üniversite Adına Kabul Edilen Patentin Haklar Hesabında İzlenmemesi Üniversite tarafından kabul edilen patent hakkının 260 Haklar Hesabında izlenmesi gerekirken 630 Giderler Hesabına kaydedilerek doğrudan giderleştirildiği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 260 Haklar Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 194'üncü maddesinde; bu hesabın, bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çankırı Karatekin Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılacağı, “Hesabın işleyişi” başlıklı 195'inci maddesinde ise; bütçeye gider kaydıyla edinilen hakların bir taraftan 260 Haklar Hesabına borç, kesintilerin ilgili hesaba, ödenecek tutarın 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak; diğer taraftan 830 Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835 Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedileceği hükme bağlanmıştır. Denetimlerde, Üniversite tarafından kabul edilen 1 adet patent hakkının 260 Haklar Hesabında izlenmediği, ödenen patent başvuru ücretlerinin de doğrudan gider kaydedilmesi suretiyle bilançoda adı geçen hesapta 2.190,00 TL eksiklik olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak; başvuru sonucu elde edilen patentlere ilişkin giderlerin 260 Haklar Hesabında izlenmesi gerekmektedir. Kamu İdaresince, bulguda tespit edilen hususa ilişkin olarak gerekli işlemin yapıldığı belirtilmiştir. Söz konusu tespit; kurum tarafından 13.05.2025 tarih ve 2078 sayılı muhasebe işlem fişi ile düzeltilmiştir. BULGU 2: Üniversitenin Teknokent Yönetici Anonim Şirketindeki Sermaye Payının Bilançoda Yer Almaması Üniversitenin, Çankırı Karatekin Üniversitesi Teknokent Yönetici Anonim Şirketindeki sermaye payının bilançoda yer almadığı görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 159’uncu maddesinde; bu hesabın, kanuni yetkilere dayanılarak mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarları ile bunların işletilmesinden doğan kâr ve zararların, bütçeye iade olunan sermaye tutarlarının ve bu kurumlara ikrazen verilen özel tertip iç borçlanma senetleri bedelinden bu kurumların ödenmemiş sermayelerine mahsup edilenlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Aynı Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 161’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin birinci alt bendinde; mal ve hizmet üreten kuruluşlara taahhüt edilen sermaye tutarlarının bu hesaba borç, 247 Sermaye Taahhütleri Hesabına alacak, altıncı alt bendinde; sermayenin işletilmesi sonucunda ortaya çıkan ve özel kanunlarında sermayeye eklenmesine
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çankırı Karatekin Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 yetki verilen kârların bu hesaba borç, 600 Gelirler Hesabına alacak kaydedileceği ifade edilmiştir. Denetimlerde, Üniversitenin, Çankırı Karatekin Üniversitesi Teknokent Yönetici Anonim Şirketi’ne ortaklık için ödediği tutarın karşılığı olan toplam 18.600.000,00 TL’nin 241 No.lu hesapta izlenmediği ve dolayısıyla bilançoda Üniversitenin iştiraki olduğu şirkete taahhüt ettiği sermaye tutarına ilişkin herhangi bir bilginin sunulmadığı ve bu haliyle bilançoda 241 No.lu hesapta 18.600.000,00 TL eksiklik bulunduğu tespit edilmiştir. Kamu İdaresinin cevabında, Çankırı Karatekin Üniversitesi Teknokent Yönetici Anonim Şirketi’ndeki katılım payı ile ilgili olarak 241 ve 247 No.lu hesaplara kayıtların yapıldığı ve kayda ilişkin 15.05.2025 tarih ve 2085 sayılı muhasebe işlem fişinin ekte yer aldığı ifade edilmişse de söz konusu şirketin sermayesinin tamamının ödenmiş olmasından dolayı 247 No.lu hesaba yapılan kaydın hatalı olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak; Üniversitenin Çankırı Karatekin Üniversitesi Teknokent Yönetici Anonim Şirketi’ndeki katılım payının 241 No.lu hesapta gösterilmemesi bilanço hesaplarının doğruluğunu ve güvenilirliğini etkilemektedir. BULGU 3: Üniversitenin Bazı Birimleri Adına Muhasebe Sistemi Dışında Açılmış Banka Hesaplarının Bulunması Üniversitenin Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından açılmış ve muhasebe sistemi içinde yer almayan banka hesabının mevcut olduğu görülmüştür. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Muhasebe sistemi” başlıklı 49’uncu maddesinin ikinci fıkrasında; kamu hesaplarının kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulacağı hüküm altına alınmıştır. Aynı Kanun’un “Kayıt zamanı” başlıklı 50’nci maddesinde ise; bir ekonomik değerin yaratıldığında, başka bir şekle dönüştürüldüğünde, mübadeleye konu edildiğinde, el değiştirdiğinde veya yok olduğunda muhasebeleştirileceği, bütün mali işlemlerin muhasebeleştirilmesinin ve her muhasebe kaydının belgeye dayanmasının şart olduğu ifade edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çankırı Karatekin Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 102 Banka Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 17’nci maddesinde; bu hesabın, muhasebe birimleri adına bankaya yatırılan paralar ve bankaya tahsil için verilen çeklerden tahsil işlemi tamamlananlar ile muhasebe birimlerince düzenlenen çek ve gönderme emirlerinden ödendiği veya gönderildiği bildirilen çek ve gönderme emri tutarlarının izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiş olup bu hüküm uyarınca kamu idareleri adına bankalarda hesapların muhasebe birimi adına açılması gerekmektedir. Denetimlerde, muhasebe birimi dışında Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı adına banka nezdinde öğrenci ve memurların yemekhane ücretlerinin tahsilatlarının gerçekleştirilmesinde kullanılmak üzere açılan ve belirlenen dönem sonralarında bakiyeleri muhasebe birimi banka hesabına aktarılan tahsilat hesaplarının bulunduğu tespit edilmiştir. Kamu İdaresi cevabında bahsi geçen banka hesabının aracı bir hesap niteliğinde olduğu, yemekhane hesabında biriken tutarların aynı gün içerisinde ilgili muhasebe biriminin banka hesaplarına aktarılarak gerekli muhasebe kayıtlarının yapıldığı ifade edilmiştir. Her ne kadar İdare tarafından yemekhane işlemleri için açılan banka hesabında biriken tutarların aynı gün içerisinde muhasebe birimine aktarıldığı ifade edilmişse de bu durum muhasebe sistemi dışında başka bir banka hesabının açılmasına dayanak teşkil etmeyeceğinden yapılan açıklamalar bulgu konusu hususu ortadan kaldırmamaktadır. Sonuç olarak; Üniversite muhasebe birimi dışında açılan söz konusu hesapların, Üniversitenin muhasebe sistemi içine dahil edilmesinin sağlanması gerekmektedir. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Vergi Borcunun Zamanında Sorgulanmaması Doğrudan temin yöntemi ile gerçekleştirilen alımlara ilişkin ödemelerde, vadesi geçmiş vergi borcu sorgulamasının zamanında yapılmadığı görülmüştür. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un “Amme alacağı ödenmeden yapılmayacak işlemler ile işlem yapanların sorumlulukları” başlıklı 22/A maddesinde; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamına giren kurumların mal veya hizmet
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çankırı Karatekin Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 alımları ile yapım işleri nedeniyle hak sahiplerine yapacakları ödemelerde Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerine vadesi geçmiş borcun bulunmadığına ilişkin belge aranılması zorunluluğu getirmeye Hazine ve Maliye Bakanının yetkili kılındığı ifade edilmiştir. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan Seri:A Sıra No:1 Tahsilat Genel Tebliği’nin “V. Amme Alacağı Ödenmeden Yapılmayacak İşlemler ile İşlem Yapanların Sorumlulukları” kısmında, 4734 sayılı Kanun kapsamına giren kurumların mal veya hizmet alımları ile yapım işleri nedeniyle hak sahiplerine yapacakları 5.000,00 TL’nin üzerindeki ödemeler sırasında, Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerine vadesi geçmiş borçlarının bulunmadığına ilişkin vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belge aranılması zorunluluğundan bahsedilmiştir. Denetimlerde, doğrudan temin yöntemi ile gerçekleştirilen bazı mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinde vadesi geçmiş vergi borcu sorgulamasının ödemeden çok önce veya ödeme sonrasında yapıldığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresi cevabında, yapılan ödemelerde ödeme tarihi başlangıcı ile sonlanması arasında geçen sürenin evrak iadesi nedeniyle uzamasından kaynaklı teknik sıkıntılar oluşabildiğini, bundan sonraki ödemelerde bulgu konusu işlemin gereğinin yerine getirileceği ifade edilmiştir Sonuç olarak; İdarenin mal veya hizmet alımları ile yapım işleri nedeniyle 5.000,00 TL’nin üzerinde yapacağı ödemeler sırasında hak sahiplerinin, Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerine vadesi geçmiş borçlarının bulunmadığına ilişkin vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belgenin aranılması gerekmektedir. BULGU 2: Taşınmazlarda Cins Tashihi İşlemlerinin Yapılmaması Üniversitedeki taşınmazların mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtları birbirinden farklı olmasına rağmen cins tashihi işlemlerinin yapılmadığı görülmüştür. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde cins tashihi; binalar, arazi ve arsalar ile yer altı ve yer üstü düzenlerinin mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarının farklılık göstermesi durumunda tapu kayıtlarının, mevcut kullanım şekli dikkate alınarak düzeltilmesi işlemi olarak ifade edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çankırı Karatekin Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 Yönetmelik’in “Cins tashihlerinin yapılması” başlıklı 10’uncu maddesine göre kamu idarelerinin mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarının birbirine uygun olmaması durumunda, fiili kullanım durumları esas alınarak tapu kayıtlarında cins tashihlerinin yapılması gerekmektedir. Denetimlerde, Üniversite taşınmazlarının mevcut kullanım şekilleri ile kayıtlarda belirtilen cinslerinin birbirine uygun olmadığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresinin cevabında, 3 adet taşınmaz için cins tashihi yapılmasında engellerin bulunduğu, engeller giderildikten sonra doğrudan temin ile hizmet alımı yapılarak söz konusu işlemlerin tamamlanmasının hedeflendiği ifade edilmiştir. Sonuç olarak; cins tashihinin yapılmaması Üniversite taşınmazlarının mevcut kullanım şekillerinin tam olarak görülememesine neden olmaktadır. BULGU 3: İç Kontrol Sisteminin İşleyişinde Eksiklikler Bulunması Kurumun 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümleri ve ilgili mevzuat gereğince, iç kontrol sisteminin kurulması, uygulanması, izlenmesi ve geliştirilmesi aşamalarında eksikler olduğu görülmüştür. 5018 sayılı Kanun'un “Üst yöneticiler” başlıklı 11’inci maddesinde, denetim tarihinde yürürlükte olan ve 05.03.2025 tarihinde kaldırılan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde ve Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’nde; üst yöneticilerin, mali yönetim ve kontrol sisteminin kurulmasından, işleyişinin gözetilmesinden, izlenmesinden ve Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden sorumlu oldukları ve bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, mali hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirecekleri hükme bağlanmıştır. Bu çerçevede 26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’nde; iç kontrol sistemlerinin Kamu İç Kontrol Standartlarına uyumunu sağlamak üzere yapılması gereken çalışmaların belirlenmesi, bu çalışmalar için eylem planı oluşturulması, gerekli prosedür ve ilgili düzenlemelerin hazırlanması, çalışmaların etkili bir şekilde yürütülmesini sağlamak üzere idarelerin üst yöneticileri tarafından gerekli önlemlerin alınması gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca, Hazine ve Maliye Bakanlığınca yayımlanan Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Rehberi ile kamu idarelerinin iç kontrol sistemlerini Kamu İç Kontrol
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çankırı Karatekin Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 Standartları ile uyumlu hale getirmek üzere yapılması gereken çalışmalar belirlenmiş ve kamu idarelerinin bu çalışmalar için eylem planı oluşturma, gerekli prosedür ve ilgili düzenlemeleri hazırlama çalışmalarında, bu rehberden yararlanmalarına olanak sağlanmıştır. Hazine ve Maliye Bakanlığınca yayımlanan 02.12.2013 tarih ve 70451396-24 sayılı “Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum” konulu Genelge’de ise; Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Planlarını gönderen genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin eylem planlarının Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünce merkezi uyumlaştırma görevi çerçevesinde yürütülen izleme çalışmaları neticesinde, idarelerce yürütülmekte olan söz konusu çalışmalarla ilgili Maliye Bakanlığı ve Sayıştay tarafından tespit edilen eksiklikler belirtilerek, kamu idarelerinin eylem planlarını gözden geçirip Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Rehberi çerçevesinde revize ederek en geç 31.12.2014 tarihine kadar üst yöneticinin onayını müteakip Hazine ve Maliye Bakanlığına göndermeleri ve eylem planlarında belirtilen eylemlerin ise iki yıl içinde (31.12.2016 tarihine kadar) tamamlanmasının gerektiği ifade edilmiştir. Üniversitenin iç kontrol sisteminin işleyişine yönelik çalışmalarının incelenmesinde;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çankırı Karatekin Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 Sonuç olarak; söz konusu eksikliklerin giderilmesinin iç kontrol sisteminin sağlıklı şekilde işlemesine katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çankırı Karatekin Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çankırı Karatekin Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 8. EKLER EK 1: BULGULARA İLİŞKİN İZLEME TABLOSU Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Taşınmazlarda Cins Tashihi İşlemlerinin Tamamlanmaması 2023 Yerine Getirilmedi Bu husus, Raporun “Diğer Bulgular” bölümünde “Taşınmazlarda Cins Tashihi İşlemlerinin Yapılmaması” başlığıyla yer almaktadır. İç Kontrol Sisteminin İşleyişinde Eksiklikler Bulunması 2023 Kısmen Yerine Getirildi Bu husus Raporun "Diğer Bulgular" bölümünde "İç Kontrol Sisteminin İşleyişinde Eksiklikler Bulunması" başlığıyla yer almaktadır.
T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI ÇANKIRI KARATEKİN ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2024 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çankırı Karatekin Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çankırı Karatekin Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 Saymanlık Müdürlüğünde ise Hazine ve Maliye Bakanlığı personeli saymanlık müdürü ve 2 memur bulunmaktadır. 1.3. Mali Yapı Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulmuş olan döner sermayeli işletmelerin iş ve işlemleri ile bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması, muhasebesi, kontrol ve denetimi ile muhasebe yetkililerinin niteliklerine ilişkin usul ve esaslar, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Döner sermaye işletme bütçesi adı geçen Yönetmelik’in 4’üncü maddesine göre hazırlanmakta ve üniversite yönetim kurulunun onaylaması ile kesinleşmektedir. Çankırı Karatekin Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün giderleri elde edilen gelirlerle finanse edilmekte olup 2024 yılında özel bütçeden herhangi bir kaynak kullanılmamıştır. Başlangıç bütçesinde 66.317.000,00 TL gelir öngörülmüş olup gider bütçesi de aynı tutarda hazırlanmıştır. Yıl içerisinde ek bütçelerle bütçe tahminleri güncellenmiş olup gider ve gelir bütçeleri 83.417.000,00 TL’ye yükselmiştir. İşletmenin 2024 yılında 27.891.590,58 TL bütçe giderine karşılık 43.447.657,73 TL bütçe geliri elde ettiği anlaşılmıştır. İşletmede 2024 yılı gelir tablosuna göre 42.957.324,27 TL gelir elde edilmiş, 30.384.700,00 TL gider gerçekleşmiş ve dönem 12.572.624,27 TL kârla tamamlanmıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Çankırı Karatekin Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin muhasebe ve raporlama işlemleri, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan hükümlere göre Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kurulan ve yönetilen Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Adı geçen Yönetmelik’te hüküm bulunmayan hâllerde 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve bu Kanun’a dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin genel esasları kıyasen uygulanmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çankırı Karatekin Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda yer almakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır: • Birleştirilmiş veriler defteri • Geçici ve kesin mizan • Bilanço • Gelir tablosu Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çankırı Karatekin Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Çankırı Karatekin Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Çankırı Karatekin Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr