2024 - BAYBURT ÜNİVERSİTESİ.pdf

Bayburt Üniversitesi Türkiye Büyük Millet Meclisine Sunulan 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 1 Eylül 2025 BAYBURT ÜNİVERSİTESİ 2024 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ...........................................................................................................1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .......................................................................................................5
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ....................................................................................................................5
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ...............................................................6
5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ..............................................................................6
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ........................................................................................................................................ 8
7. DENETİM BULGULARI .................................................................................................................................8
8. EKLER ..............................................................................................................................................................14

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Akademik Personel Kadro Durumu .....................................................................................................2 Tablo 2: İdari Personel Kadro Durumu ..............................................................................................................2 Tablo 3: 2024 Yılı Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleşmesi ...........................................................................3 Tablo 4: 2024 Yılı Bütçe Gelir Tahmin ve Gerçekleşmesi ................................................................................. 3

KISALTMALAR BAP: Bilimsel Araştırma Projeleri

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. Diğer Bulgular

1. Uygulama ve Araştırma Merkezlerinin Faaliyet Raporlarının Bulunmaması ve Merkezlerden Bazılarının Fiilen Aktif Durumda Olmaması
2. Sosyal Tesislerin Gelir ve Giderlerinin Ayrı Hesapta İzlenmemesi
3. Doğalgaz İle Isınma Sistemine Geçilen Binalardan Çıkan Kömür Kazanı Hurdaları Ve Kullanım Fazlası Taşkömürlerinin İhale İle Satılarak Değerlendirilmemesi
4. Bilimsel Araştırma Projelerinden (BAP) Bazılarının BAP Komisyonunca Onaylanan Sürede Sonuçlandırılmaması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Bayburt Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Anayasa’nın 130’uncu maddesinde, çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzel kişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversitelerin Devlet tarafından kanunla kurulması öngörülmüştür. Bayburt Üniversitesi 2008 yılında 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu'na eklenen ek madde ile kurulmuştur. Yükseköğretim kurumları için temel mevzuat; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu, 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu ve 124 sayılı Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumlarının İdari Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’dir. Yükseköğretimin amaç ve ilkeleri, yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayın, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esaslar 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’yla düzenlenmiştir. Söz konusu Kanun’un 12’nci maddesinde yükseköğretim kurumlarının görevleri sayılmış olup bu görevler; toplumun ihtiyaçları, kalkınma planları ilke ve hedeflerine uygun bilimsel eğitim-öğretim, araştırma, yayım ve danışmanlık yapmak, bu ilke ve hedefler doğrultusunda insangücü yetiştirmek, toplumun özellikle sanayileşme ve tarımda modernleşme alanlarında eğitilmesini sağlamak, üretimde artışı sağlayacak uygulamalı çalışmalarda bulunmak, bu amaçla döner sermaye işletmelerini kurmak ve bu faaliyetlerin geliştirilmesine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmak olarak özetlenebilir. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Bayburt Üniversitesinin akademik yapısında rektörlük, senato, fakülte dekanlıkları, yüksekokul, enstitü, uygulama ve araştırma merkez müdürlükleri bulunmakta, idari yapısında ise üniversite yönetim kurulu, genel sekreterlik, daire başkanlıkları, hukuk müşavirliği ve müdürlükler yer almaktadır. Üniversitenin üst yöneticisi olan Rektör Cumhurbaşkanı tarafından, dekanlar ise

T.C. Sayıştay Başkanlığı Bayburt Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 Yükseköğretim Kurulunca atanmaktadır. Üniversite bünyesinde; 9 fakülte, 1 enstitü, 6 meslek yüksekokulu ve 13 uygulama ve araştırma merkezi bulunmaktadır. Akademik ve idari personelin sınıf, unvan ve kadro dağılım bilgileri Tablo 1 ve 2’de yer almaktadır. Tablo 1: Akademik Personel Kadro Durumu Unvan Dolu Kadro Sayısı Boş Kadro Sayısı Toplam Kadro Sayısı Profesör 26 36 62 Doçent 94 59 153 Doktor öğretim üyesi 161 89 250 Öğretim görevlisi 139 71 210 Araştırma görevlisi 75 47 122 Toplam 495 302 797 Tablo 2: İdari Personel Kadro Durumu Hizmet Sınıfı Dolu Kadro Sayısı Boş Kadro Sayısı Toplam Kadro Sayısı Genel idare 173 137 310 Sağlık 3 9 12 Avukatlık 1 1 2 Eğitim-öğretim - - - Teknik 45 30 75 Yardımcı 24 15 39 Sözleşmeli 64 6 70 İşçi 178 - 178 Toplam 488 198 686 Üniversitede 2024 yıl sonu itibarıyla kadrolu akademik, idari (sözleşmeli idari personel dahil) ve işçi personel toplamı 983’tür. Ayrıca Üniversitede 3 yabancı uyruklu akademik personel çalışmaktadır. 1.3. Mali Yapı 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ekli II sayılı cetvelin, (A) “Özel Bütçeli İdareler” bölümünde yer alan Bayburt Üniversitesi, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen hazine yardımı ve öz gelirlerini kullanarak giderlerini finanse etmektedir. İdarenin ekonomik sınıflandırma açısından 2024 yılına ait ödenek dağılımına ve yıl sonu harcama gerçekleşmelerine ilişkin tablo aşağıdadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Bayburt Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 Tablo 3: 2024 Yılı Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleşmesi Ödenek (TL) Gerçekleşme (TL) Gerçekleşme Oranı(%) 01 Personel Giderleri 757.887.630,00 746.072.365,00 98,44 02 Sos. Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 82.632.500,00 80.372.890,00 97,27 03 Mal ve Hizmet Alımı Giderleri 118.923.000,00 83.991.545,00 70,63 05 Cari Transferler 16.379.100,00 16.270.618,00 99,34 06 Sermaye Giderleri 42.409.000,00 33.342.534,00 78,62 07 Sermaye Transferleri 0,00 0,00 -
Toplam 1.018.231.230,00 960.049.952,00 94,28 2024 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 924.833.000,00 TL ödenek tahsis edilen Üniversite bütçesine yıl içinde 93.398.230,00 TL ödenek eklenmiş ve toplam ödenek 1.018.231.230,00 TL’ye ulaşmış olup ödeneğin %94,28’i olan 960.049.952,00 TL kullanılmıştır. Personel giderlerinde 757.887.630,00 TL ödeneğin 746.072.365,00 TL’si, sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderlerinde 82.632.500,00 TL ödeneğin 80.372.890,00 TL’si, mal ve hizmet alımı giderlerinde 118.923.000,00 TL ödeneğin 83.991.545,00 TL’si, cari transferlerde 16.379.100,00 TL ödeneğin 16.270.618,00 TL’si, sermaye giderlerinde 42.409.000,00 TL ödeneğin 33.342.534,00 TL’si harcanmıştır. Sermaye transferlerinde ödenek ve harcama bulunmamaktadır. Üniversite tarafından 2024 yılında; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu, Erasmus, Mevlana ve Farabi Değişim Programı, Kalkınma Ajansı destekleri ile Avrupa Birliği hibelerinden toplam 2.976.337,04 TL bütçe dışı kaynak kullanılmıştır. 2024 yılı bütçe gelirleri tahmin ve gerçekleşme bilgileri Tablo 4’te yer almaktadır. Tablo 4: 2024 Yılı Bütçe Gelir Tahmin ve Gerçekleşmesi Gelir Tahmini (TL) Gerçekleşen (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 12.931.000,00 31.987.910,00 247,37 Alınan Bağış ve Yardım ile Özel Gelirler 903.787.000,00 966.599.200,00 106,94 Diğer Gelirler 8.115.000,00 16.010.831,00 197,29 Sermaye Gelirleri 0,00 0,0 - Toplam 924.833.000,00 1.014.597.941,00 109,70 Gelirlerden Red ve İadeler (-) - 278.593,00 -
Net Toplam 924.833.000,00 1.014.319.348,00 109,67 2024 yılı bütçesine göre tahmin edilen bütçe geliri 924.833.000,00 TL olan Üniversitenin, yıl sonunda gerçekleşen net bütçe geliri 1.014.319.348,00 TL’dir. Dönem faaliyet geliri 1.027.845.699,94 TL, gelirlerden indirim, iade ve iskonto toplamı

T.C. Sayıştay Başkanlığı Bayburt Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 278.593,41 TL, enflasyon düzeltmesi 213.436.301,95 TL ve faaliyet gideri 958.154.873,89 TL olan Üniversite, 2024 yılını 282.848.534,59 TL olumlu faaliyet sonucu ile tamamlamıştır. Üniversite özel bütçesi dışında bulunan; -Döner Sermaye İşletmesinin 2024 yılı gelir toplamı 2.668.423,86 TL, gider toplamı 1.742.113,16 TL olarak gerçekleşmiş ve dönem 926.310,70 TL kâr ile tamamlanmıştır. -İktisadi İşletmenin 2024 yılı gelir toplamı 3.488.964,67 TL, gider toplamı 2.603.575,91 TL olarak gerçekleşmiş ve dönem sonu 885.388,76 TL kâr ile tamamlanmıştır. Üniversitenin Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı kapsamında ortaklığı bulunmamaktadır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları, uluslararası standartlara uygun olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde; Sayıştay Başkanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve diğer ilgili kuruluş temsilcilerinin katılımıyla oluşturulacak olan Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Dolayısıyla genel yönetim kapsamında olan üniversitelerin muhasebe ve raporlama standartları Kurul tarafından belirlenen kurallara tabidir. Kamu İdaresi ayrıca adı geçen Kanun’un 80’inci maddesinin Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir. Özel bütçeli bir idare olan Üniversitede, tahakkuk esaslı muhasebe sistemi kullanılmaktadır. Üniversitenin muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne tabi olarak Hazine ve Maliye Bakanlığının Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar

T.C. Sayıştay Başkanlığı Bayburt Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 aşağıda sayılmakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Faaliyet sonuçları tablosu, • Öz kaynak değişim tablosu, • Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu, • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin

T.C. Sayıştay Başkanlığı Bayburt Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 5018 sayılı Kanun uyarınca iç kontrol sistemi; idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından oluşturulan organizasyon, yöntem ve süreçle iç denetimi kapsayan malî ve diğer kontroller bütünüdür. İç kontrolün işleyişi ile ilgili ayrıntılı hükümler, 26.12.2007 tarihli ve 26738 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan rehberlerle belirlenmiştir. 2024 yılı denetimi kapsamında, mezkûr mevzuat çerçevesinde, Üniversite iç kontrol sistemi aşağıdaki şekilde değerlendirilmektedir:

T.C. Sayıştay Başkanlığı Bayburt Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 Kontrol Ortamı Standartları Kurum organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumluluklar ile yetki devirleri ve sınırları tam ve açık bir şekilde belirlenip yazılı hale getirilmiştir. İdarede "Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri" ile ilgili eğitim ve bilgilendirme çalışmaları yeterlidir. Personelin işe alınması, yer değiştirmesi, görevde yükselmesi, yeterlilik-performans değerlendirmesi ile disiplin hükümlerine yönelik insan kaynakları politikası, tam olarak belirlenmiş ve kurum çalışanlarına duyurulmuştur. Hassas görevlere ilişkin prosedürler belirlenmemiştir. Risk Değerlendirme Standartları Stratejik plan, zamanında yayımlanmış ve içerik açısından mevzuata uygundur. İdare performans programı içerik olarak mevzuata uygun şekilde hazırlanmış ve zamanında yayımlanmıştır. İdare iç kontrol risklerini tam ve doğru şekilde belirlemiş ancak risklerin değerlendirilmesine yönelik herhangi bir çalışma yapılmamıştır. Risklerin değerlendirilmesine yönelik herhangi bir çalışma yapılmamıştır. Kontrol Faaliyetleri Standartları İdare tarafından yetkileri belirlemek amacıyla iş akış süreçleri hazırlanmıştır ve personele duyurulmuştur. İdare tarafından yetki devirleri mevzuata uygun yapılmıştır. İdarede yapılan görevlendirmelerde, bunları farklı kişiler arasında dağıtılarak “görevler ayrılığı” ilkesine uyulmuştur. İdarece belirlenen risklerin kabul edilebilir düzeye indirilmesine yönelik kontrol faaliyetleri belirlenmemiştir. Ön mali kontrol sistemi, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’a uygun olarak kurulmuştur. Kamu idaresinin ön mali kontrol yönergesi mevcuttur. Bilgi ve İletişim Standartları İdare faaliyet raporu içerik olarak mevzuata uygun hazırlanmıştır. İdarenin Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı mevcuttur ve içerik olarak Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’ne uygundur. İzleme Standartları İdarenin tüm birimleri tarafından iç kontrol sistemi değerlendirilmemektedir. Kamu İdaresinde iç denetim birimi kurulmamıştır. İç denetim biriminin iç kontrol sistemine ilişkin denetim çalışması mevcut değildir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Bayburt Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Bayburt Üniversitesi 2024 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Bu bölümde herhangi bir bilgi yer almamaktadır. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Uygulama ve Araştırma Merkezlerinin Faaliyet Raporlarının Bulunmaması ve Merkezlerden Bazılarının Fiilen Aktif Durumda Olmaması Üniversite bünyesindeki Uygulama ve Araştırma Merkezlerinin faaliyet raporlarının bulunmadığı yine Uygulama ve Araştırma Merkezlerinden bazılarının fiilen aktif olmadığı görülmüştür. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Yükseköğretim Kurulunun Görevleri” başlıklı 7’nci maddesinde; Yükseköğretim kurumları içinde uygulama ve araştırma merkezi açılması, birleştirilmesi veya kapatılmasına karar verme yetkisinin Yükseköğretim Kurulu’na ait olduğu belirtilmiştir. Yükseköğretim Yürütme Kurulu’nun 22.02.2000 tarih ve 2000.11.500 sayılı Kararı’nda Uygulama ve Araştırma Merkezi kurulması için başvuru formunda bulunması gereken hususlar belirtilmiştir. Buna göre; Uygulama ve Araştırma Merkezi oluşturulurken, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenmiş olan kriterler dikkate alınarak Üniversite tarafından öncelikle Uygulama ve Araştırma Merkezi Kurulmasına ilişkin bir öneri raporunun hazırlanması ve Rektörlüğe sunulması, öneri raporunun Senatoda görüşülmesi, görüşülen önerinin ise

T.C. Sayıştay Başkanlığı Bayburt Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 Yükseköğretim Kuruluna gönderilmesi gerekmektedir. Yükseköğretim Kurulu’na gönderilen önerinin Kurul tarafından onaylanması ile Uygulama ve Araştırma Merkezine ait yönetmelik Resmi Gazete’de yayımlanarak kuruluş süreci tamamlanmaktadır. Bayburt Üniversitesi’nde de bu süreçleri tamamlayarak kurulmuş Uygulama ve Araştırma Merkezleri bulunmaktadır. Uygulama ve Araştırma Merkezlerinin her birinin ayrı yönetmelikleri olup bu yönetmeliklerde; uygulama ve araştırma merkezlerinin, yürütülen faaliyetlere ilişkin olarak her yıl faaliyet raporu düzenleyecekleri ve üst yöneticiye sunacakları belirtilmektedir. Üniversite bünyesinde kurulan 13 adet Uygulama ve Araştırma Merkezi incelendiğinde; bazılarının faaliyetlerinin bulunduğu, bazılarının faaliyetlerinin bulunmadığı, faaliyetleri bulunanların faaliyet raporu düzenleyerek internet sitesinde yayımlamadıkları görülmektedir. Kamu İdaresince söz konusu hususun düzeltilmesine ilişkin işlemlere başlanıldığı ve çalışmaların 2025 yılı sonuna kadar bitirilmesinin planlandığı ifade edilmiştir. Buna göre Üniversite bünyesindeki âtıl durumda olan ve fiili olarak aktif bulunmayan uygulama ve araştırma merkezlerinin birleştirilmesi, birleştirilmesi mümkün olmayan merkezlerin ise Kanun gereği kapatılması, faaliyeti bulunanların ise yıllık faaliyet raporu düzenleyerek internet sitelerinde yayımlamaları gerektiği değerlendirilmektedir. BULGU 2: Sosyal Tesislerin Gelir ve Giderlerinin Ayrı Hesapta İzlenmemesi Sosyal tesislerin gelir ve giderlerine ilişkin işlemlerin bu tesislere özgü ayrı bir muhasebe hesabında izlenmesi gerekirken; sosyal tesislerin ayrı bir muhasebesinin olmadığı, tahsilatlarının mutemet alındısı ile özel bütçe hesabına yatırıldığı, gelir ve giderlerinin özel bütçe üzerinden izlendiği tespit edilmiştir. Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller'in; “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde, bu Esas ve Usuller'in amacının, kamu kurum ve kuruluşlarınca işletilen sosyal tesislerin hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması; işlemlerinin kayıt altına alınması, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi, mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş ilkeleri çerçevesinde, yönetimin ve diğer ilgili kişilerin bilgi ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde hazırlanması ve raporlanmasına ilişkin esas ve usullerin belirlenmesi olduğu, “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde; bu Esas ve Usuller'in, kamu kurum ve kuruluşlarının sosyal tesislerinin

T.C. Sayıştay Başkanlığı Bayburt Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 muhasebe kayıt ve işlemlerini kapsayacağı, “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde; bu Esas ve Usuller’de geçen “Sosyal Tesis” tanımının kapsama dahil kamu kurum ve kuruluşlarınca işletilen eğitim ve dinlenme tesisi, misafirhane kreş, anaokulu, spor tesisi, yemekhane ve benzeri sosyal tesisleri, ifade ettiği, hüküm altına alınmıştır. Kamu kurum ve kuruluşlarının bünyesindeki sosyal tesislerin muhasebe kayıt ve işlemleri Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’de yer alan hükümler çerçevesinde 01.01.2006 tarihinden itibaren özel bütçe ile döner sermaye bütçesinden ayrı olarak yürütülüp raporlanması gerekmektedir. Öte yandan, 2023/1 no.lu Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğ’in “Amaç ve kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde ise; Tebliğ'in amacının, merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri, döner sermayeli kuruluşlar, kamu iktisadi teşebbüsleri, kamu bankaları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının tasarrufunda bulunan eğitim ve dinlenme tesisi, misafirhane, kreş, çocuk bakımevi, spor tesisi ve benzeri sosyal ve destek amaçlı tesislerden dinlenme amacıyla veya diğer amaçlarla yararlanacaklardan alınacak yemek, konaklama ve diğer hizmet bedellerinin tespitinde ve elde edilen gelirlerin kullanımında uyulacak usul ve esasları belirlemek olduğu esası yer almaktadır. Söz konusu tebliğ ile hangi faaliyetlerin sosyal tesis kapsamında değerlendirildiği, sosyal tesislerde uygulanması gereken asgari fiyatlar ve bu tesislerin nasıl işletilmesi gerektiği konularında ayrıntılı olarak düzenlemelere gidilmiştir. Tebliğ incelendiğinde, kamu kurumlarınca işletilen sosyal tesislerin özel bütçe ve döner sermaye bütçesinden ayrı olarak takip edilmesi gerektiği sonucuna varılmaktadır. Yapılan incelemelerde; sosyal tesislerin ayrı bir muhasebesinin olmadığı, tahsilatlarının mutemet alındısı ile özel bütçe hesabına yatırıldığı, gelir ve giderlerinin özel bütçe üzerinden izlendiği görülmüştür. Kamu idaresinin cevabında, Uygulama Otelinde aydınlatma, ısıtma, personel ve diğer giderlerin de dahil edildiği mevcut durumda gelirlerin giderleri karşılayamamakta olduğu, Uygulama Otelinin iktisadi işletmelere devredilmesi halinde gelir-gider dengesinin sağlanamayacağından dolayı uygulama oteli ve uygulama oteli havuzuna ait hesap ve işlemlerin özel bütçe içerisinde takip edildiği ifade edilmiştir. Yukarıda yer alan mevzuat düzenlemeleri birlikte değerlendirildiğinde; eğitim ve dinlenme tesisi, misafirhane, kreş, çocuk bakımevi, spor tesisi ve benzeri sosyal ve destek amaçlı tesislerin sosyal tesis olarak işletilmesi ye söz konusu faaliyetlere ilişkin hesap ve işlemlerin Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe

T.C. Sayıştay Başkanlığı Bayburt Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller'e uygun olarak özel bütçe ve döner sermaye bütçesinden ayrı olarak takip edilmesi ve raporlanması gerekmektedir. BULGU 3: Doğalgaz İle Isınma Sistemine Geçilen Binalardan Çıkan Kömür Kazanı Hurdaları Ve Kullanım Fazlası Taşkömürlerinin İhale İle Satılarak Değerlendirilmemesi Bayburt Üniversitesi Meslek Yüksekokulu binalarından bazılarının kömürle ısınma sisteminden doğalgazla ısınma sistemine dönüştürüldüğü, dönüştürme sonucu sökülüp bina dışına çıkarılan kömür kazanı ve eklentilerinin ve kullanım fazlası taşkömürlerinin ihale ile satılarak ekonomik değere dönüştürülmediği görülmüştür. 5018 Sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 1 nci maddesinde bu Kanunun amacı, kalkınma planları ve programlarda yer alan politika ve hedefler doğrultusunda kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde elde edilmesi ve kullanılmasını, hesap verebilirliği ve malî saydamlığı sağlamak üzere, kamu malî yönetiminin yapısını ve işleyişini, kamu bütçelerinin hazırlanmasını, uygulanmasını, tüm malî işlemlerin muhasebeleştirilmesini, raporlanmasını ve malî kontrolü düzenlemek olarak belirlenmiştir. Yine aynı Kanun'un “Mal yönetiminde etkililik ve sorumluluk” başlıklı 48 nci maddesinde; “Kamu idareleri, taşınırların yönetimi, kaydı, muhafazası ve kullanımından sorumludurlar. Taşınırların özelliğinden veya olağan kullanımından kaynaklanan yıpranma ile usulüne uygun olarak belirlenen firelerden dolayı sorumluluk aranmaz. Kullanılmak üzere taşınır teslim edilen görevliler, taşınırın korunmasından ve taşınıra verilen zararlardan sorumludur. Kamu idareleri, verilen zararların sorumlularına ödettirilmesini sağlamakla yükümlüdür. Kamu idarelerine ait malları edinme, kiralama, tahsis, yönetim, kullanma ve elden çıkarma işlemleri, mevzuatında öngörülen kurallar dahilinde hizmetin amacına uygun olarak verimlilik ve tutumluluk ilkesine göre yapılır. Bu ilkeye aykırı eylem ve işlemlerden doğacak zararlardan, malların yönetimi veya kullanılması hususunda yetki verilenler sorumludur.” hükmü yer almaktadır. Yapılan incelemelerde; Bayburt Üniversitesi Meslek Yüksekokulu binalarından bazılarının kömürle ısınma sisteminden doğalgazla ısınma sistemine dönüştürüldüğü,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Bayburt Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 dönüştürme sonucu sökülüp bina dışına çıkarılan kömür kazanı ve eklentilerinin ve kullanım fazlası taşkömürlerinin ihale ile satılarak ekonomik değere dönüştürülmediği tespit edilmiştir. Kamu İdaresince söz konusu hususun düzeltilmesine ilişkin işlemlere başlanıldığı ve çalışmaların 2025 yılı sonuna kadar bitirilmesinin planlandığı ifade edilmiştir. Anılan hükümlerden anlaşılacağı üzere kamu malı niteliğinde bulunan ihtiyaç fazlası kömür kazanları ve eklentileri ile taşkömürlerinin açık alanda fazla yıpranmaya maruz bırakılmadan ekonomik değere dönüştürülmesi veya başka kamu idarelerinde kullanıma sunulması uygun olacaktır. BULGU 4: Bilimsel Araştırma Projelerinden (BAP) Bazılarının BAP Komisyonunca Onaylanan Sürede Sonuçlandırılmaması Bilimsel Araştırma Projeleri'nden (BAP) bazılarının BAP Komisyonu'nca onaylanan sürede sonuçlandırılmadığı görülmüştür. Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmeliğin “Proje Süresi ve Bütçesi” başlıklı 9 ncu maddesine göre; projelerin, Komisyon tarafından onaylanan çalışma takvimine ve bütçe planına uygun olarak yürütülmesi esastır. Ancak, gerekli hallerde proje yürütücüsünün talebi, Komisyonun kararı ile projeler için ek süre, ilave bütçe verilebilir. Anılan yönetmelik hükmüne göre esas olan, BAP Komisyonu'nca onaylanan süredir. Süre uzatımı istisnai bir uygulama olup, uzatmayı gerektiren çok önemli haklı sebeplerin olmaması hallerinde projenin BAP Komisyonu'nca onaylanan sürede bitirilmesi gerekir. Yapılan incelemede Üniversitede onaylanan ve uygulamaya geçirilen 49 proje olduğu, bunlardan 30 adedinin Komisyonca onaylanan sürede bitirilmeyip süre uzatımı aldığı görülmektedir. Kamu idaresinin cevabında; Bilimsel Araştırma Projeleri'nin BAP Komisyonu'nca onaylanan sürede sonuçlandırılamamasının mücbir sebeplerden kaynaklandığı ifade edilmektedir. Ancak projelerin, Komisyon tarafından onaylanan çalışma takvimine ve bütçe planına uygun olarak yürütülmesi esastır. Açıklanan nedenlerle Bilimsel Araştırma Projeleri'nin BAP Komisyonu'nca onaylanan sürede sonuçlandırılması gerekir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Bayburt Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Bayburt Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 8. EKLER EK 1: BULGULARA İLİŞKİN İZLEME TABLOSU Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Sosyal Tesislerin Gelir ve Giderlerinin Ayrı Hesapta İzlenmemesi 2023 Yerine Getirilmedi 2024 yılı raporunda bulgu olarak yer almıştır.