2024 - BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ.pdf

Balıkesir Üniversitesi Türkiye Büyük Millet Meclisine Sunulan 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 1 Eylül 2025 BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ 2024 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU

İÇERİK BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ 2024 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2024 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ 2024 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ...........................................................................................................1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .......................................................................................................5
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ....................................................................................................................5
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ...............................................................6
5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ..............................................................................6
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ........................................................................................................................................ 8
7. DENETİM BULGULARI .................................................................................................................................8

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Akademik Personel Kadro Durumu .....................................................................................................2 Tablo 2: İdari Personel Kadro Durumu ..............................................................................................................2 Tablo 3: 2024 Yılı Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleşmesi ...........................................................................2 Tablo 4: 2024 Yılı Bütçe Gelir Tahmin ve Gerçekleşmesi ................................................................................. 3 Tablo 5: Doğrudan Temin Usulü ile Hizmet Alımlarında %10 Limiti Aşan Tutarlar Tablosu ...................12

KISALTMALAR AŞ : Anonim Şirketi TÜFE : Tüketici Fiyat Endeksi TÜİK : Türkiye İstatistik Kurumu ÜFE : Üretici Fiyat Endeksi Yİ-TÜFE : Yurt İçi Tüketici Fiyat Endeksi

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. Diğer Bulgular

1. Banka Kredi Kartlarıyla Yapılan Tahsilatların Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabında Muhasebeleştirilmemesi
2. Özel Nitelikteki Gelirlerin Takibinin Yapılmasına İlişkin Yönergeye İhtiyaç Duyulması
3. Parasal Limitler Dâhilinde Yapılan Hizmet Alımlarında Bütçeye Konulan Ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan Aşılması
4. Üniversitenin Mülkiyetindeki Ticari Yerlerin Kira Artışının Sözleşme Hükümlerine Göre Yapılmaması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Balıkesir Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Anayasa’nın 130’uncu maddesinde, çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzel kişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversitelerin Devlet tarafından kanunla kurulması öngörülmüştür. Balıkesir Üniversitesi 28/03/1983 tarih ve 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu'na 03.07.1992 tarihinde eklenen ek madde 12 ile kurulmuştur. Yükseköğretim kurumları için temel mevzuat; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu, 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu ve 124 sayılı Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumlarının İdari Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’dir. Yükseköğretimin amaç ve ilkeleri, yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayın, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esaslar 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’yla düzenlenmiştir. Söz konusu Kanun’un 12’nci maddesinde yükseköğretim kurumlarının görevleri sayılmış olup bu görevler; toplumun ihtiyaçları, kalkınma planları ilke ve hedeflerine uygun bilimsel eğitim-öğretim, araştırma, yayım ve danışmanlık yapmak, bu ilke ve hedefler doğrultusunda insangücü yetiştirmek, toplumun özellikle sanayileşme ve tarımda modernleşme alanlarında eğitilmesini sağlamak, üretimde artışı sağlayacak uygulamalı çalışmalarda bulunmak, bu amaçla döner sermaye işletmelerini kurmak ve bu faaliyetlerin geliştirilmesine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmak olarak özetlenebilir. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Balıkesir Üniversitesinin akademik yapısında rektörlük, senato, fakülte dekanlıkları, yüksekokul, enstitü, uygulama ve araştırma merkez müdürlükleri bulunmakta, idari yapısında ise üniversite yönetim kurulu, genel sekreterlik, daire başkanlıkları, hukuk müşavirliği ve müdürlükler yer almaktadır. Üniversitenin üst yöneticisi olan Rektör Cumhurbaşkanı tarafından, dekanlar ise Yükseköğretim Kurulunca atanmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Balıkesir Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 Üniversite bünyesinde; 14 fakülte, 2 yüksekokul, 4 enstitü ve 12 meslek yüksekokulu bulunmaktadır. Akademik ve idari personelin sınıf, unvan ve kadro dağılım bilgileri Tablo 1 ve 2’de yer almaktadır. Tablo 1: Akademik Personel Kadro Durumu Unvan Dolu Kadro Sayısı Boş Kadro Sayısı Toplam Kadro Sayısı Profesör 289 31 320 Doçent 237 51 288 Doktor öğretim üyesi 266 150 416 Öğretim görevlisi 241 87 328 Araştırma görevlisi 224 234 458 Toplam 1.257 553 1.810 Tablo 2: İdari Personel Kadro Durumu Hizmet Sınıfı Dolu Kadro Sayısı Boş Kadro Sayısı Toplam Kadro Sayısı Genel idare 338 345 683 Sağlık 319 187 506 Avukatlık 2 2 4 Eğitim-öğretim - - - Teknik 84 68 152 Yardımcı 46 19 65 Sözleşmeli 103 191 294 İşçi 576 6 582 Toplam 1.468 818 2.286 Üniversitede 2024 yıl sonu itibarıyla kadrolu akademik, idari (sözleşmeli idari personel dahil) ve işçi personel toplamı 2.725’tir. Ayrıca Üniversitede 3 yabancı uyruklu akademik personel çalışmaktadır. 1.3. Mali Yapı 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ekli II sayılı cetvelin, (A) “Özel Bütçeli İdareler” bölümünde yer alan Balıkesir Üniversitesi, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen hazine yardımı ve öz gelirlerini kullanarak giderlerini finanse etmektedir. İdarenin ekonomik sınıflandırma açısından 2024 yılına ait ödenek dağılımına ve yıl sonu harcama gerçekleşmelerine ilişkin tablo aşağıdadır. Tablo 3: 2024 Yılı Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleşmesi Ödenek (TL) Gerçekleşme (TL) Gerçekleşme Oranı(%)

T.C. Sayıştay Başkanlığı Balıkesir Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 01 Personel Giderleri 1.710.393.000,00 1.923.339.748,00 112,45 02 Sos. Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 211.492.000,00 243.777.788,00 115,27 03 Mal ve Hizmet Alımı Giderleri 229.405.000,00 221.344.036,00 96,49 05 Cari Transferler 215.093.000,00 259.823.931,00 120,80 06 Sermaye Giderleri 289.500.000,00 174.483.242,00 60,27 07 Sermaye Transferleri 0,00 0,00 0,00 Toplam 2.655.883.000,00 2.822.768.745,00 106,28 2024 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 2.655.883.000 TL ödenek tahsis edilen Üniversite bütçesine yıl içinde 443.857.885 TL ödenek eklenmiş ve toplam ödenek 3.099.740.885 TL’ye ulaşmış olup ödeneğin % 91.06’i olan 2.822.768.745 TL kullanılmıştır. Personel giderlerinde 1.962.241.055 TL ödeneğin 1.923.339.748 TL’si, sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderlerinde 251.121.000 TL ödeneğin 243.777.788 TL’si, mal ve hizmet alımı giderlerinde 289.139.300 TL ödeneğin 221.344.036 TL’si, cari transferlerde 264.369.530 TL ödeneğin 259.823.931 TL’si, sermaye giderlerinde 332.870.000 TL ödeneğin 174.483.242 TL’si harcanmıştır. Üniversite tarafından 2024 yılında; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu, Erasmus, Mevlana ve Farabi Değişim Programı, Kalkınma Ajansı destekleri ile Avrupa Birliği hibelerinden toplam 28.931.777,41 TL bütçe dışı kaynak kullanılmıştır. 2024 yılı bütçe gelirleri tahmin ve gerçekleşme bilgileri Tablo 4’te yer almaktadır. Tablo 4: 2024 Yılı Bütçe Gelir Tahmin ve Gerçekleşmesi Gelir Tahmini (TL) Gerçekleşen (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 30.393.000,00 64.213.892,10 211,27 Alınan Bağış ve Yardım ile Özel Gelirler 2.587.240.000,00 2.696.096.478,00 104,21 Diğer Gelirler 38.250.000,00 89.516.745,03 234,03 Sermaye Gelirleri 0,00 0,00 0,00 Toplam 2.655.883.000,00 2.849.827.115,13 107,30 Gelirlerden Red ve İadeler (-) 1.048.631,18 Net Toplam 2.655.883.000,00 2.848.778.483,95 107,26 2024 yılı bütçesine göre tahmin edilen bütçe geliri 2.655.883.000 TL olan Üniversitenin, yıl sonunda gerçekleşen net bütçe geliri 2.848.778.483,95 TL’dir. Dönem faaliyet geliri 5.259.758.547,70 TL, gelirlerden indirim, iade ve iskonto toplamı 1.048.631,18 TL, enflasyon düzeltmesi toplamı 1.701.338.150,58 TL ve faaliyet gideri 3.615.738.914,02 TL olan Üniversite, 2024 yılını 3.344.309.153,08 TL olumlu faaliyet sonucu ile tamamlamıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Balıkesir Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Üniversite özel bütçesi dışında bulunan; -Döner Sermaye İşletmesinin 2024 yılı gelir toplamı 1.136.802.351,41 TL , gider toplamı 1.409.088.538,46 TL olarak gerçekleşmiş ve dönem 259.288.210,21 TL zarar ile tamamlanmıştır. Ayrıca Üniversite, 15.03.2014 tarih ve 28942 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2014/5938 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kurulan TEKNOKENT AŞ’nin ortağıdır. Adı geçen AŞ’nin kuruluş sermayesi 4.500.000,00 TL olup Üniversitenin % 27,60 oranında ortaklığı bulunmaktadır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları, uluslararası standartlara uygun olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde; Sayıştay Başkanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve diğer ilgili kuruluş temsilcilerinin katılımıyla oluşturulacak olan Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Dolayısıyla genel yönetim kapsamında olan üniversitelerin muhasebe ve raporlama standartları Kurul tarafından belirlenen kurallara tabidir. Kamu İdaresi ayrıca adı geçen Kanun’un 80’inci maddesinin Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir. Özel bütçeli bir idare olan Üniversitede, tahakkuk esaslı muhasebe sistemi kullanılmaktadır. Üniversitenin muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne tabi olarak Hazine ve Maliye Bakanlığının Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Balıkesir Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Faaliyet sonuçları tablosu, • Öz kaynak değişim tablosu, • Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu, • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Balıkesir Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 5018 sayılı Kanun uyarınca iç kontrol sistemi; idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından oluşturulan organizasyon, yöntem ve süreçle iç denetimi kapsayan malî ve diğer kontroller bütünüdür. İç kontrolün işleyişi ile ilgili ayrıntılı hükümler, 26.12.2007 tarihli ve 26738 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan rehberlerle belirlenmiştir. 2024 yılı denetimi kapsamında, mezkûr mevzuat çerçevesinde, Üniversite iç kontrol sistemi aşağıdaki şekilde değerlendirilmektedir: Kontrol Ortamı Standartları

T.C. Sayıştay Başkanlığı Balıkesir Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 Üniversite organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumluluklar ile yetki devirleri ve sınırları konusunda görev tanım form şablonlarında halen tam olarak standartlaşmanın sağlanamaması nedeniyle eksiklikler bulunmaktadır. Üniversitede "Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri" ile ilgili eğitim ve bilgilendirme çalışmaları Üniversitenin Etik Kurullarının sadece akademik faaliyetlerle ilgili olarak görev yapması ve hizmet içi eğitim kapsamında etik eğitimi verilememesi nedenleriyle kısmen yeterlidir. Personelin işe alınması, yer değiştirmesi, görevde yükselmesi, yeterlilik-performans değerlendirmesi ile disiplin hükümlerine yönelik insan kaynakları politikası, tam olarak belirlenmiş ve kurum çalışanlarına duyurulmuştur. Hassas görevlere ilişkin prosedürler, tam olarak belirlenmiş ve kurum çalışanlarına duyurulmuştur. Risk Değerlendirme Standartları Stratejik plan, zamanında yayımlanmış ve içerik açısından mevzuata uygundur. Üniversite performans programı içerik olarak mevzuata uygun şekilde hazırlanmış ve zamanında yayımlanmıştır. Üniversite hiçbir iç kontrol riski belirlememiştir. Risklerin değerlendirilmesine yönelik herhangi bir çalışma yapılmamıştır. Kontrol Faaliyetleri Standartları Üniversite tarafından yetkileri belirlemek amacıyla iş akış süreçleri hazırlanmıştır ve personele duyurulmuştur. Üniversite tarafından yetki devirleri mevzuata uygun yapılmıştır. Üniversitede yapılan görevlendirmelerde, bunları farklı kişiler arasında dağıtılarak “görevler ayrılığı” ilkesine uyulmuştur. Üniversitece belirlenen risklerin kabul edilebilir düzeye indirilmesine yönelik kontrol faaliyetleri belirlenmemiştir. Ön mali kontrol sistemi, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’a uygun olarak kurulmuştur. Üniversitenin ön mali kontrol yönergesi mevcuttur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Balıkesir Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 Bilgi ve İletişim Standartları Üniversite faaliyet raporu içerik olarak mevzuata uygun hazırlanmıştır. Üniversitenin Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı mevcuttur ve içerik olarak Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’ne uygundur. İzleme Standartları Üniversitenin tüm birimleri tarafından iç kontrol sistemi, yılda en az bir kez değerlendirilmekte ve değerlendirme sonuçları İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kuruluna raporlanmaktadır. Üniversitede iç denetim birimi kurulmuş olup 3 iç denetçi kadrosu bulunmaktadır. Bu kadrolardan 2’si doludur. İç denetim biriminin iç kontrol sistemine ilişkin denetim ve raporlama çalışmaları mevcuttur. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Balıkesir Üniversitesinin 2024 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Bu bölümde herhangi bir bilgi yer almamaktadır. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Balıkesir Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 BULGU 1: Banka Kredi Kartlarıyla Yapılan Tahsilatların Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabında Muhasebeleştirilmemesi Kredi kartlarıyla yapılan tahsilatların 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabında izlenmediği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabının niteliğini açıklayan 38’inci maddesinde bu hesabın muhasebe birimince banka kredi kartlarıyla yapılan tahsilat ve bunlara ilişkin olarak yapılan mahsup ve iade işlemlerinin izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır. Aynı Yönetmelik’in 39’uncu maddesine göre ise; banka kredi kartlarıyla yapılan tahsilatlar bu hesaba borç, 600 Gelirler Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak kaydedilmeli, banka kredi kartlarıyla yapılan tahsilatlar nedeniyle muhasebe biriminin banka hesabına aktarılan tutarlar bu hesaba alacak, 102 Banka Hesabına borç kaydedilmelidir. 2024 yılı yevmiye defterinin incelenmesi neticesinde; 2024 yılı boyunca yabancı uyruklu öğrenci sınav gelirlerine ilişkin olarak kredi kartlarıyla tahsilat yapılmasına rağmen 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabına herhangi bir kayıt yapılmadığı görülmüştür. Söz konusu uygulama neticesinde İdarenin 2024 yılı mizanında 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabı 4.800.164,32 TL tutarında eksik yer almıştır. Kamu İdaresince, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin düzeltme kayıtlarının yapıldığı belirtilmiştir. BULGU 2: Özel Nitelikteki Gelirlerin Takibinin Yapılmasına İlişkin Yönergeye İhtiyaç Duyulması Mülkiyeti İdareye ait olan çeşitli ticari nitelikteki gayrimenkullerin kira bedellerinin ve diğer özel gelirlerin Strateji Birim Başkanlığı tarafından takibinin yapılmadığı, gelirlerin gecikme zammı hesaplanmadan kayıtlara alındığı ve iç kontrolün sağlanmasına ilişkin olarak gelirlerin takibine ilişkin yönergenin bulunmadığı görülmüştür. 10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 60'ıncı maddesinin ikinci fıkrasında alım, satım, yapım, kiralama, kiraya verme, bakım-onarım ve benzeri malî işlemlerden; idarenin tamamını ilgilendirenlerin destek hizmetlerini yürüten birim, sadece harcama birimlerini ilgilendirenlerin ise harcama birimleri tarafından gerçekleştirileceği ancak harcama yetkililiği görevi uhdesinde kalmak şartıyla, harcama birimlerinin talebi ve üst

T.C. Sayıştay Başkanlığı Balıkesir Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 yöneticinin onayıyla bu işlemlerin destek hizmetlerini yürüten birim tarafından yapılabileceği, üçüncü fıkrasında ise malî hizmetler birimlerinin çalışma usûl ve esaslarının Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılan yönetmelikle belirleneceği düzenlenmiştir. Aynı Kanun'un “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61'inci maddesinde muhasebe hizmetinin; gelirlerin ve alacakların tahsili, giderlerin hak sahiplerine ödenmesi ve diğer tüm malî işlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanması işlemleri olduğu belirtilmiştir. 18.02.2006 tarih ve 26084 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Strateji Geliştirme Birimlerinin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” in “Tanımlar” başlıklı 3'üncü maddesinin (b) ,(c), (d), (e), (f) ve (g) bentlerinde, Harcama biriminin kamu idaresi bütçesinde ödenek tahsis edilen ve harcama yetkisi bulunan birimini, İdarenin, düzenleyici ve denetleyici kurumlar hariç olmak üzere, genel yönetim kapsamındaki her bir kamu idaresini, Strateji geliştirme birimlerinin strateji geliştirme başkanlıkları ve strateji geliştirme daire başkanlıkları ile strateji geliştirme ve malî hizmetlerin yerine getirildiği müdürlükleri, Üst yöneticinin bakanlıklarda müsteşarı, Milli Savunma Bakanlığında bakanı, diğer kamu idarelerinde en üst yöneticiyi, il özel idarelerinde valiyi ve belediyelerde belediye başkanını ifade ettiği, “Strateji geliştirme birimlerinin görevleri” başlıklı 5'inci maddesinde, idare gelirlerini tahakkuk ettirerek gelir ve alacakların takip ve tahsil işlemlerini yürütmenin strateji geliştirme birimlerinin görevleri arasında olduğu, “Malî hizmetler fonksiyonu” başlıklı 9'uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (6) numaralı alt bendinde, gelirlerin tahakkuku ile gelir ve alacakların takip işlemlerini yürütme işlerinin mali hizmet fonksiyonu olarak değerlendirildiği, “Gelirlerin tahakkuku, gelir ve alacakların takip ve tahsili” başlıklı 17'nci maddesinde idare gelirlerinin tahakkuku ile gelir ve alacakların takip ve tahsil işlemlerinin, ilgili mevzuatında özel bir düzenleme bulunmadığı takdirde, strateji geliştirme birimleri tarafından

T.C. Sayıştay Başkanlığı Balıkesir Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 yürütüleceği, idarelerin işlemleri sonucunda, herhangi bir gelir tahakkuku veya gelir ve alacakların takip ve tahsilini gerektiren bir durumun ortaya çıkması halinde, gereğinin yapılması amacıyla ilgili birim tarafından durumun strateji geliştirme birimlerine bildirileceği, düzenlenmiştir. İdarenin gelir ve alacaklarının tahakkuk, takip ve tahsil işlemlerinin incelenmesi neticesinde; ticari nitelikteki gayrimenkullerin kira bedellerinin ve diğer özel gelirlerin takibinin Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından yapılmadığı tespit edilmiştir. İdarede Strateji Geliştirme Başkanlığı’nın gelir yönergesinin bulunmaması sebebiyle gelirlerin tahakkuk, takip ve tahsil işlemlerinin harcama birimlerince yürütülmesinin yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine aykırı olduğu ve bu durumun gelirlerin takip, tahakkuk ve tahsilinde sorunlara yol açtığı değerlendirilmektedir. İdare gelirlerinin tahakkuku ile gelir ve alacakların takip ve tahsil işlemlerinin yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından yürütülmesi gerekmektedir. Kamu İdaresince, Özel Nitelikli Gelirlerin Takibinin Yapılmasına İlişkin Yönerge taslağının hazırlandığı ifade edilmiştir. BULGU 3: Parasal Limitler Dâhilinde Yapılan Hizmet Alımlarında Bütçeye Konulan Ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan Aşılması Doğrudan temin usulü ile yapılan hizmet alımlarında, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62'nci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde öngörülen %10'luk sınırın aşılmış olmasına rağmen, aşan kısım için Kamu İhale Kurulundan uygun görüş alınmamıştır. Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile özel bütçeli idareler, il özel idareleri ve belediyelerin kullanımında bulunan her türlü kaynaktan karşılanan mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihaleleri 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümlerine göre yürütülmektedir. Bu Kanun’un 22’nci maddesi hükümlerine göre idarelerin, belirlenen sınırlar dahilinde mal ve hizmet alımları ile yapım işlerini ihale yetkilisince görevlendirilecek kişi veya kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması yapılarak karşılamaları mümkün bulunmaktadır. Ancak, “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62'nci maddesinin birinci fıkrasının (ı)

T.C. Sayıştay Başkanlığı Balıkesir Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 bendinde, “Pazarlık usulü” başlıklı 21'inci maddesi ve “Doğrudan temin” başlıklı 22'nci maddesindeki parasal limitler dahilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamının, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10'unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşılamayacağı ifade edilmektedir. Kamu İhale Genel Tebliği'nin “4734 sayılı Kanunun 62'nci maddesinin (ı) bendinin uygulanmasına ilişkin açıklamalar” başlıklı 21'inci maddesinde madde metni daha ayrıntılı olarak ele alınmış olup özetle; kurumların 21 (f) pazarlık ve 22 (d) doğrudan temin usulü (temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar hariç) ile yapacakları harcamalardaki %10'luk sınırın hesaplamasında, yıllık bütçelerinde belirlenen toplam ödenek miktarının dikkate alınacağı ve kurum ve kuruluşların, mal alımı, hizmet alımı veya yapım işleri için bütçelerine konulan yıllık toplam ödenekleri üzerinden her biri için ayrı ayrı %10 oranını hesaplayacakları belirtilmiştir. Ayrıca Kanun kapsamındaki kurum ve kuruluşların, ihale ve harcama yapmaya yetkili birimlerinin mevzuatta belirtilen parasal limitler dahilinde pazarlık ve doğrudan temin kapsamında yaptıkları harcamalarının, toplam ödeneklerinin %10 oranını aşıp aşmadıklarını takip etmeleri gerektiği ve kurumların mal ve hizmet alımı ile yapım işleri ödeneklerinin aktarılması ile ilgili işlemleri yaparken veya bunların harcamalarını belirlerken bu durumu göz önünde bulundurması gerektikleri hususu da hükme bağlanmıştır. Yukarıda ifade edilen mevzuat hükümleri çerçevesinde, kurumların mevzuatta belirtilen parasal limitler dahilinde pazarlık usulü ve temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar hariç doğrudan temin usulü ile yapacakları alımların yıllık toplamının, Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmaksızın bütçelerine bu amaçla konulan ödeneklerin %10'unu aşması mümkün değildir. Aşağıdaki tabloda, İdarenin 2024 yılında hizmet alımları için belirlenen başlangıç ödeneği, doğrudan temin yöntemiyle hizmet alımı için yapılan harcama tutarları ve bu tutarlardan %10'luk sınırı aşan kısım gösterilmiştir. Tablo 5: Doğrudan Temin Usulü ile Hizmet Alımlarında %10 Limiti Aşan Tutarlar Tablosu Hizmet Alım Giderleri Başlangıç Ödeneği (ek bütçe dahil) (TL) 67.405.000,00 Başlangıç Ödeneğinin %10'u 6.740.500,00 Doğrudan Temin Hizmet Alımı toplamı (TL) 16.885.468,61

T.C. Sayıştay Başkanlığı Balıkesir Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 Sınırı Aşan Tutar (TL) 10.144.968,61 Tablodan da görüleceği üzere, 4734 sayılı Kanun'a göre İdarenin Kamu İhale Kurulundan uygun görüş alınmaksızın hizmet alımları için doğrudan temin yöntemiyle harcama yapılabilecek sınırın 6.740.500,00 TL olduğu görülmektedir. Ancak Kurum tarafından yıl içinde doğrudan temin usulü kapsamında 16.885.468,61 TL tutarında hizmet alımı yapılarak bütçeye bu amaçla konulan ödeneğinin %10'unu 10.144.968,61 TL aşıldığı anlaşılmaktadır. İdarece 4734 sayılı Kanun’un 21/f ve 22/d maddeleri kapsamında yapılan harcamaların, mal ve hizmet alımı ile yapım işleri için bütçeye konulan yıllık toplam ödeneklerin %10'unu aşıp aşmadığının takip edilerek, aşılması durumunda Kamu İhale Kurulundan uygun görüş alınması gerekmektedir. Kamu İdaresince, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapıldığı belirtilmiştir. BULGU 4: Üniversitenin Mülkiyetindeki Ticari Yerlerin Kira Artışının Sözleşme Hükümlerine Göre Yapılmaması Üniversitenin özel mülkiyetindeki taşınmazların kiralamasında sözleşmede belirtilen kira artışlarının uygulanmadığı bunun yerine Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik’in Geçici 12’nci maddesindeki oranın uygulandığı görülmüştür. 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesi “Genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işleri bu Kanunda yazılı hükümlere göre yürütülür. …” hükmü, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun; 44’üncü maddesi, ”Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerince, taşınır ve taşınmaz edinilmesi, yönetilmesi, trampası, elden çıkarılması, ecrimisilin tahsil ve takibinde izlenecek yöntem, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin yönetimi ve korunması, işgalli malların tahliyesi gibi hususlar ilgili kanunlarında düzenlenir. …” hükmünü, 48’inci maddesi,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Balıkesir Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 “… Kamu idarelerine ait malları edinme, kiralama, tahsis, yönetim, kullanma ve elden çıkarma işlemleri, mevzuatında öngörülen kurallar dahilinde hizmetin amacına uygun olarak verimlilik ve tutumluluk ilkesine göre yapılır. Bu ilkeye aykırı eylem ve işlemlerden doğacak zararlardan, malların yönetimi veya kullanılması hususunda yetki verilenler sorumludur. …” hükmünü, Diğer taraftan, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 344’üncü maddesi “Tarafların yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeline ilişkin anlaşmaları, bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki oniki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla geçerlidir. Bu kural, bir yıldan daha uzun süreli kira sözleşmelerinde de uygulanır. Taraflarca bu konuda bir anlaşma yapılmamışsa, kira bedeli, bir önceki kira yılının tüketici fiyat endeksindeki oniki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla hâkim tarafından, kiralananın durumu göz önüne alınarak hakkaniyete göre belirlenir.” Hükmünü amirdir. Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik’in; “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde, “ (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazların satışı, trampası, arsa veya kat karşılığı inşaat yaptırılması, kiraya verilmesi, ön izin verilmesi ve üzerlerinde irtifak hakkı kurulması, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiraya verilmesi, ön izin ve kullanma izni verilmesi ile ecrimisil ve tahliye işlemlerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.” Hükmü, “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde, “(1) Bu Yönetmelik; tarihî ve bediî değeri olan taşınmazlar hariç olmak üzere, Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerleri kapsar.” Hükmü, “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde, “ (1) Bu Yönetmelikte geçen; ç) Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yer: Türk Medenî Kanunu ile diğer kanunlarda Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu belirtilen yerleri,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Balıkesir Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 f) Hazine: Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri açısından Devlet tüzel kişiliğinin adını, g) Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmaz: Tapuda Hazine adına tescilli taşınmazları, ğ) Hazine taşınmazı: Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerleri,” “Kira artış oranı” başlıklı Geçici 12’nci maddesinde, “(Ek:RG-1/4/2023-32150)(9) (1) 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun ek 25 inci maddesi kapsamında bir yıldan uzun süreli kiraya verilen yerlerin kira bedellerinde 11/9/2023 (bu tarih dahil) tarihine kadar yapılacak kira artışı; bir önceki kira yılına ait kira bedelinin yüzde yirmi beşi oranında uygulanır. Bir önceki kira yılının Türkiye İstatistik Kurumunca (TÜİK) yayımlanan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE – on iki aylık ortalamalara göre yüzde değişim) oranının, yüzde yirmi beşin altında kalması halinde değişim oranı dikkate alınır. 12/9/2022 tarihi ile bu maddeyi ihdas eden Yönetmeliğin yayımı tarihi (bu tarihler dahil) arasındaki dönemde mevcut sözleşme hükümlerine göre tahsil edilen kira gelirleri bu maddeye göre tekrar hesaplanarak gerekli tahsilat, mahsup ve iade işlemleri gerçekleştirilir. Tahsil edilmeyen bedeller ise bu madde kapsamında tahsil edilir.” Hükümleri yer almaktadır. İdarenin yapmış olduğu kiralamalara ait tip sözleşmelerde kira artışı; “Sözleşmenin yenilenmesi halinde takip eden yıllar kira bedelleri ise bir önceki yıl kira bedeli üzerinden TÜİK tarafından yayınlanan Yurt İçi Tüketici Fiyat Endeksi (Yİ-TÜFE) artışı (on iki aylık ortalamalara göre yüzde değişim) oranında üç (3) ay önceki veri baz alınarak artış yapılacaktır. Sözleşmenin tekrar yenilenebilmesi için kiracı bir sonraki yılın kira bedelini en geç sözleşme bitim tarihinden kırkbeş (45) gün önce yatırmak zorundadır…” şeklinde düzenlenmiştir. Yukarıda anılan Yönetmelik’in 1’inci maddesiyle, Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazların satışı, trampası, kiraya verilmesi, ön izin verilmesi ve üzerlerinde irtifak hakkı kurulması, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiraya verilmesi, ön izin ve kullanma

T.C. Sayıştay Başkanlığı Balıkesir Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 izni verilmesi ile ecrimisil ve tahliye işlemlerine ilişkin usul ve esasları düzenlenmesinin amaçlandığı, 2’nci maddesiyle söz konusu işlemlerin ancak Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlere uygulanacağı, 4’üncü maddesiyle Hazine taşınmazının Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerleri kapsadığı, Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazın Tapuda Hazine adına tescilli taşınmazları, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin Türk Medenî Kanunu ile diğer kanunlarda Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu belirtilen yerleri ifade ettiği, Geçici 12’nci maddesiyle de 11/9/2023 (bu tarih dahil) tarihine kadar yapılacak kira artışının %25 oranıyla sınırlandırıldığı, Anlaşılmaktadır. Üniversitenin özel mülkiyetindeki taşınmazların kiralanmasında sözleşmede belirtilen kira artış oranlarının uygulanması gerekirken yukarıda anılan Yönetmelik’in “Kira artış oranı” başlıklı Geçici 12’nci maddesiyle getirilen %25 artış oranının uygulanması mevzuata aykırılık teşkil etmektedir . Kamu İdaresi cevabında bulgu konusu kira artış işlemlerinin Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'in Geçici 12'nci maddesinde yer alan "4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun ek 25'inci maddesi kapsamında bir yıldan uzun süreli kiraya verilen yerlerin kira bedellerinde 11/9/2023 (bu tarih dahil) tarihine kadar yapılacak kira artışı; bir önceki kira yılına ait kira bedelinin yüzde yirmi beşi oranında uygulanır" hükmüne istinaden gerçekleştirildiği ifade edilmiştir. Ancak belirtilen mevzuat hükmü hazine taşınmazlarına ilişkin bir düzenleme olup Üniversitenin özel mülkiyetinde olan taşınmazların kiralanmasında uygulama imkanı bulunmamaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Balıkesir Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2024 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ...........................................................................................................1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .......................................................................................................3
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ....................................................................................................................4
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ...............................................................4
5. DENETİM GÖRÜŞÜ ........................................................................................................................................ 4

T.C. Sayıştay Başkanlığı Balıkesir Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Balıkesir Üniversitesi Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58'inci Maddesine Göre Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmelik kapsamında, 31.05.1999 tarih ve 23711 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Balıkesir Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği Yönetmeliği ile kurulmuştur. Adı geçen Yönetmelik, 15.08.2008 tarih ve 26968 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Balıkesir Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile değişikliğe uğramıştır. Yine aynı Yönetmelik 21.01.2021 tarih ve 31371 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Balıkesir Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile değişikliğe uğramıştır. Döner Sermaye İşletmesi, Yönetmelik’in 2'nci maddesinde sayılan ve aşağıda yer verilen faaliyetleri yürüterek gelir elde etmektedir: a. Yüksek Öğretim Kurumları dışındaki kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişiler tarafından talep edilecek bilimsel görüş, proje, araştırma ve benzeri hizmetler yapmak. b. Model deneyleri, bilgi işlem hizmetleri, turizm işletmeciliği, organizasyon, danışmanlık, iş değerlendirilmesi, analiz, ölçme, deney, tamir, stolonaj, imalat fizibilite çalışması ve benzeri hizmetler yapmak, c. Belirli bilimsel sonuçların uygulanmasını sağlamak, d. Her türlü basın ve ilan işi yapmak, e. Seminer, konferans, panel, kurs ve benzeri hizmetler vermek, f. Mevcut fiziki kapasiteyi değerlendirerek birimlerin faaliyet alanı ile sınırlı olmak üzere iş ve hizmetler ile canlı materyal, tarımsal ürün, diğer malları üretmek ve elde edilen ürünleri önceden Rektörün izni alınmak şartıyla pazarlamak, satmak ve satış yeri açmak, g. Klinikler, poliklinikler, ameliyathaneler ve laboratuarlarda yapılacak her türlü tetkik, tedavi, tahlil, ameliyat, imalat, ürün, bakım ve benzeri hizmetlerde bulunmak,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Balıkesir Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 h. Açılmış bulunan her türlü insan ve hayvan sağlık hizmetleri ile ilgili yataklı ve yataksız, sabit ve geçici kuruluşlar ile konaklama tesislerini işletmek, Yükseköğretim kurumlarının döner sermaye faaliyetleri çerçevesinde; hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalar ile ilgili performansı ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları da esas alınarak yapılan ek ödemelerde, 18.02.2011 tarihli ve 27850 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik hükümleri uygulanmaktadır. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Rektörlüğe bağlı çalışan Döner Sermaye İşletmesi; İşletme Müdürlüğü ve Saymanlık Müdürlüğü şeklinde teşkilatlanmış olup gelir getirici birim sayısı 5’tir. İşletme Müdürlüğünde; işletme müdürü, 1 şube müdürü 3 sürekli işçi hizmet vermekte olup bunlardan şube müdürünün kadrosu özel bütçededir. Saymanlık Müdürlüğünde ise Hazine ve Maliye Bakanlığı personeli saymanlık müdürü, 4 Muhasebe uzmanı bulunmaktadır. 1.3. Mali Yapı Balıkesir Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün giderleri elde edilen gelirlerle finanse edilmekte olup 2024 yılında özel bütçeden Merkezi Yönetim Bütçe Kanununu E Cetveli 65'inci maddesine göre (Taban Ek Ödeme) 176.732.000,00 TL, Merkezi Yönetim E Cetveli 59'uncu maddesine göre 11.254.000,00 TL ödenek aktarılmıştır. Başlangıç bütçesinde 1.766.000.000,00 TL gelir öngörülmüş olup gider bütçesi de aynı tutarda hazırlanmıştır. Yıl içerisinde ek bütçelerle bütçe tahminleri güncellenmiş olup gider ve gelir bütçeleri 1.776.000.000,00 TL’ye yükselmiştir. İşletmenin 2024 yılında 1.406.796.285,84 TL bütçe giderine karşılık 1.145.890.078,82 TL bütçe geliri elde ettiği anlaşılmıştır. İşletmede 2024 yılı gelir tablosuna göre 1.136.802.351,41 TL gelir elde edilmiş, 1.409.088.538,46 TL gider gerçekleşmiş ve dönem 259.288.210,21 TL zararla tamamlanmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Balıkesir Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Balıkesir Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin muhasebe ve raporlama işlemleri, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan hükümlere göre Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kurulan ve yönetilen Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Adı geçen Yönetmelik’te hüküm bulunmayan hâllerde 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve bu Kanun’a dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin genel esasları kıyasen uygulanmaktadır. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda yer almakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır:  Birleştirilmiş veriler defteri  Geçici ve kesin mizan  Bilanço  Gelir tablosu Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak

T.C. Sayıştay Başkanlığı Balıkesir Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Balıkesir Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin 2024 yılına ilişkin yukarıda

T.C. Sayıştay Başkanlığı Balıkesir Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Balıkesir Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr