2024 - ANKARA YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ.pdf
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Türkiye Büyük Millet Meclisine Sunulan 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 1 Eylül 2025 ANKARA YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ 2024 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU
İÇERİK ANKARA YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ 2024 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU ANKARA YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2024 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI ANKARA YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ 2024 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
- KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ...........................................................................................................1
- KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .......................................................................................................6
- SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ....................................................................................................................6
- DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ...............................................................6
- İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ..............................................................................7
- DENETİM GÖRÜŞÜ ........................................................................................................................................ 9
- DENETİM BULGULARI .................................................................................................................................9
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Akademik Personel Kadro Durumu ....................................................................................................2 Tablo 2: İdari Personel Kadro Durumu ..............................................................................................................2 Tablo 3: 2024 Yılı Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleşmesi ..........................................................................3 Tablo 4: 2024 Yılı Bütçe Gelir Tahmin ve Gerçekleşmesi ................................................................................. 4
KISALTMALAR ALL-RİSK : İnşaat Bütün Riskler Sigortası AŞ : Anonim Şirket
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. Diğer Bulgular
- All Risk Sigorta Poliçesinde Bazı Risk Kalemlerinde Muafiyet Oranlarının Yüksek Belirlenmesi
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
- KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Anayasa’nın 130’uncu maddesinde, çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzel kişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversitelerin Devlet tarafından kanunla kurulması öngörülmüştür. Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, 28.03.1983 tarih ve 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu’na eklenen ek madde ile kurulmuştur. Yükseköğretim kurumları için temel mevzuat; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu, 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu ve 124 sayılı Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumlarının İdari Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’dir. Yükseköğretimin amaç ve ilkeleri, yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayın, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esaslar 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’yla düzenlenmiştir. Söz konusu Kanun’un 12’nci maddesinde yükseköğretim kurumlarının görevleri sayılmış olup bu görevler; toplumun ihtiyaçları, kalkınma planları ilke ve hedeflerine uygun bilimsel eğitim-öğretim, araştırma, yayım ve danışmanlık yapmak, bu ilke ve hedefler doğrultusunda insan gücü yetiştirmek, toplumun özellikle sanayileşme ve tarımda modernleşme alanlarında eğitilmesini sağlamak, üretimde artışı sağlayacak uygulamalı çalışmalarda bulunmak, bu amaçla döner sermaye işletmelerini kurmak ve bu faaliyetlerin geliştirilmesine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmak olarak özetlenebilir. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesinin akademik yapısında rektörlük, senato, fakülte dekanlıkları, yüksekokul, meslek yüksekokul, enstitü, uygulama ve araştırma merkez müdürlükleri bulunmakta, idari yapısında ise üniversite yönetim kurulu, genel sekreterlik, daire başkanlıkları, hukuk müşavirliği ve müdürlükler yer almaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 Üniversitenin üst yöneticisi olan Rektör Cumhurbaşkanı tarafından, dekanlar ise Yükseköğretim Kurulunca atanmaktadır. Üniversite bünyesinde; 15 fakülte, 1 yüksekokul, 5 enstitü, 4 meslek yüksekokulu ve 27 uygulama ve araştırma merkezi bulunmaktadır. Akademik ve idari personelin sınıf, unvan ve kadro dağılım bilgileri Tablo 1 ve 2’de yer almaktadır. Tablo 1: Akademik Personel Kadro Durumu Unvan Dolu Kadro Sayısı Boş Kadro Sayısı Toplam Kadro Sayısı Profesör 345 145 490 Doçent 252 78 330 Doktor öğretim üyesi 294 135 429 Öğretim görevlisi 233 42 275 Araştırma görevlisi 345 83 428 Toplam 1469 483 1952 Tablo 2: İdari Personel Kadro Durumu Hizmet Sınıfı Dolu Kadro Sayısı Boş Kadro Sayısı Toplam Kadro Sayısı Genel idare 353 339 692 Sağlık 37 244 281 Avukatlık 2 4 6 Dini 0 2 2 Teknik 90 56 146 Yardımcı 44 30 74 Sözleşmeli 275 46 321 İşçi 275 7 282 Toplam 1076 728 1804 Üniversitede 2024 yıl sonu itibarıyla kadrolu akademik, idari (sözleşmeli idari personel dahil) ve işçi personel toplamı 2.545’dür. Ayrıca Üniversitede 27 yabancı uyruklu akademik personel çalışmaktadır. 1.3. Mali Yapı 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ekli II sayılı cetvelin, (A) “Özel Bütçeli İdareler” bölümünde yer alan Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Merkezi Yönetim
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3
Bütçe Kanunu ile verilen Hazine yardımı ve öz gelirlerini kullanarak giderlerini finanse
etmektedir.
İdarenin ekonomik sınıflandırma açısından 2024 yılına ait ödenek dağılımına ve yıl sonu
harcama gerçekleşmelerine ilişkin tablo aşağıdadır.
Tablo 3: 2024 Yılı Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleşmesi
Giderler Ödenek (TL) Gerçekleşme (TL) Gerçekleşme
Oranı(%)
01 Personel Giderleri 1.966.009.592,95 1.954.493.766,68 99,41
02 Sos. Güvenlik Kurumlarına Devlet
Primi Giderleri 229.335.823,92 225.805.825,76 98,46
03 Mal ve Hizmet Alımı Giderleri 288.134.986,51 185.100.537,96 64,24
05 Cari Transferler 85.810.173,58 85.586.500,00 99,74
06 Sermaye Giderleri 417.539.000,00 273.650.863,91 65,54
07 Sermaye Transferleri - - -
Toplam 2.986.829.576,96 2.724.637.494,31 91,22
2024 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 2.579.825.000,00 TL ödenek tahsis edilen
Üniversite bütçesine yıl içinde 407.004.576,96 TL ödenek eklenmiş ve toplam ödenek
2.986.829.576,96 TL’ye ulaşmış olup ödeneğin % 91,22’si olan 2.724.637.494,31 TL
kullanılmıştır.
Personel giderlerinde 1.966.009.592,95 TL ödeneğin 1.954.493.766,68 TL’si, sosyal
güvenlik kurumlarına devlet primi giderlerinde 229.335.823,92 TL ödeneğin 225.805.825,76
TL’si, mal ve hizmet alımı giderlerinde 288.134.986,51 TL ödeneğin 185.100.537,96 TL’si,
cari transferlerde 85.810.173,58 TL ödeneğin 85.586.500,00 TL’si, sermaye giderlerinde
417.539.000,00 TL ödeneğin 273.650.863,91 TL’si harcanmıştır.
Üniversite tarafından 2024 yılında; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu,
Erasmus, Türkiye Enerji Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu, Tarım ve Orman Bakanlığı,
Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı, Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı
destekleri ile Avrupa Birliği hibelerinden toplam 39.280.679,87 TL bütçe dışı kaynak
kullanılmıştır.
2024 yılı bütçe gelirleri tahmin ve gerçekleşme bilgileri Tablo 4’te yer almaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4
Tablo 4: 2024 Yılı Bütçe Gelir Tahmin ve Gerçekleşmesi
Gelirler Gelir Tahmini (TL) Gerçekleşen (TL) Gerçekleşme
Oranı (%)
Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 79.109.000,00 108.585.525,53 137,26
Alınan Bağış ve Yardım ile Özel Gelirler 2.476.560.000,00 2.588.274.000,00 104,51
Diğer Gelirler 24.156.000,00 52.468.343,52 217,21
Sermaye Gelirleri - - -
Toplam 2.579.825.000,00 2.749.327.869,05 106,57
Gelirlerden Red ve İadeler (-) - (-)4.667.247,59 -
Net Toplam 2.579.825.000,00 2.744.660.621,46 106,39
2024 yılı bütçesine göre tahmin edilen bütçe geliri 2.579.825.000,00 TL olan
Üniversitenin, yıl sonunda gerçekleşen net bütçe geliri 2.744.660.621,46 TL’dir.
Dönem faaliyet geliri 2.944.946.056,82 TL, gelirlerden indirim, iade ve iskonto toplamı
4.667.247,59 TL, enflasyon düzeltmesi toplamı 2.829.856.989,39 TL ve faaliyet gideri
2.602.201.492,12 TL olan Üniversite, 2024 yılını 3.167.934.306,50 TL olumlu faaliyet sonucu
ile tamamlamıştır.
Üniversite özel bütçesi dışında bulunan;
Döner Sermaye İşletmesinin 2024 yılı gelir toplamı 131.789.270,95 TL TL, gider
toplamı 91.773.740,90 TL olarak gerçekleşmiş ve dönem 40.015.530,05 TL kâr ile
tamamlanmıştır.
İktisadi İşletmenin 2024 yılı gelir toplamı 49.632.781,60 TL, gider toplamı
41.842.675,44 TL olarak gerçekleşmiş ve dönem sonu 7.790.106,16 TL kâr ile tamamlanmıştır.
Üniversite, 10.08.2014 tarih ve 29084 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2014/6500
sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kurulan Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Ankara
Teknoloji Geliştirme Bölgesi Yönetici AŞ'nin ortağıdır. Adı geçen AŞ’nin kuruluş sermayesi
100.000,00 TL olup, Üniversitenin 5.000,00 TL sermaye ile ortaklığı bulunmaktadır.
Ayrıca Üniversite tarafından, 04.06.2022 tarih ve 31856 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan 5672 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile sınır ve koordinatları belirlenen Ankara
Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi Yönetici Anonim Şirketi
kurulmuştur. Adı geçen AŞ’nin kuruluş sermayesi 1.000.000,00 TL olup, Üniversitenin
950.000,00 TL sermaye ile % 95 oranında ortaklığı bulunmaktadır.
Bunların yanında Üniversitenin Teknoloji Transfer Ofisi bulunmakta olup kuruluş
sermayesi 100.000,00 TL’dir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları, uluslararası standartlara uygun olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde; Sayıştay Başkanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve diğer ilgili kuruluş temsilcilerinin katılımıyla oluşturulacak olan Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Dolayısıyla genel yönetim kapsamında olan üniversitelerin muhasebe ve raporlama standartları Kurul tarafından belirlenen kurallara tabidir. Kamu İdaresi ayrıca adı geçen Kanun’un 80’inci maddesinin Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir. Özel bütçeli bir idare olan Üniversitede, tahakkuk esaslı muhasebe sistemi kullanılmaktadır. Üniversitenin muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne tabi olarak Hazine ve Maliye Bakanlığının Bütünleşik Mali Kontrol Yönetim Sistemi Web Tabanlı Otomasyon Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Birleştirilmiş veriler defteri, Geçici ve kesin mizan, Bilanço, Faaliyet sonuçları tablosu, Öz kaynak değişim tablosu, Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 5018 sayılı Kanun uyarınca iç kontrol sistemi; idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından oluşturulan organizasyon, yöntem ve süreçle iç denetimi kapsayan malî ve diğer kontroller bütünüdür. İç kontrolün işleyişi ile ilgili ayrıntılı hükümler, 26.12.2007 tarihli ve 26738 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan rehberlerle belirlenmiştir. 2024 yılı denetimi kapsamında, mezkûr mevzuat çerçevesinde, Üniversite iç kontrol sistemi aşağıdaki şekilde değerlendirilmektedir: Kontrol Ortamı Standartları Kurum organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumluluklar ile yetki devirleri ve sınırları tam ve açık bir şekilde belirlenip yazılı hale getirilmiştir. İdarede "Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri" ile ilgili eğitim ve bilgilendirme çalışmaları yeterlidir. Personelin işe alınması, yer değiştirmesi, görevde yükselmesi, yeterlilik-performans değerlendirmesi ile disiplin hükümlerine yönelik insan kaynakları politikası, tam olarak belirlenmiş ve kurum çalışanlarına duyurulmuştur. Hassas görevlere ilişkin prosedürler konusundaki çalışmalar tamamlanmış, uygulamaya geçilmiş ancak uygulamada yetersizlikler mevcut olması yönleriyle eksiktir, buna karşın hazırlanan bu prosedürler duyurulmuştur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 Risk Değerlendirme Standartları Stratejik plan, zamanında yayımlanmış ve içerik açısından mevzuata uygundur. İdare performans programı içerik olarak mevzuata uygun şekilde hazırlanmış ve zamanında yayımlanmıştır. İdare iç kontrol risklerinin tanımlamasıyla ilgili bazı çalışmalar yapmış olmakla beraber Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı ile İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesince riskler belirlenmiş olup, diğer idari ve akademik birimler tarafından risk belirleme süreci devam etmesi açılarından bu çalışmalar yeterli değildir. Risklerin değerlendirilmesine yönelik çalışmalar yapılmış ancak Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı ile İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesince riskler belirlenmiş olup, diğer idari ve akademik birimler tarafından risk belirleme süreci devam etmesi nedeniyle bunlar yeterli değildir. Kontrol Faaliyetleri Standartları İdare tarafından yetkileri belirlemek amacıyla iş akış süreçleri hazırlanmıştır ve personele duyurulmuştur. İdare tarafından yetki devirleri mevzuata uygun yapılmıştır. İdarede yapılan görevlendirmelerde, bunları farklı kişiler arasında dağıtılarak “görevler ayrılığı” ilkesine uyulmuştur. İdarece belirlenen risklerin kabul edilebilir düzeye indirilmesine yönelik kontrol faaliyetleri ve sorumluları kısmen belirlenmiş olup, bunlar birimlerde operasyonel düzeyde riskler ve bunlara ilişkin kontrol faaliyetleri belirleme ve analiz süreci devam etmesi açısından yeterli değildir. Ön mali kontrol sistemi, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’a uygun olarak kurulmuştur. Kamu idaresinin ön mali kontrol yönergesi, mevcuttur. Bilgi ve İletişim Standartları İdare faaliyet raporu içerik olarak mevzuata uygun hazırlanmıştır. İdarenin Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı mevcuttur ve içerik olarak Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’ne uygundur. İzleme Standartları İdarenin tüm birimleri tarafından iç kontrol sistemi, yılda en az bir kez değerlendirilmekte ve değerlendirme sonuçları İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kuruluna raporlanmaktadır. Kamu İdaresinde iç denetim birimi kurulmuş olup 3 iç denetçi kadrosu bulunmaktadır. Bu kadrolardan 2’sı doludur. İç denetim biriminin iç kontrol sistemine ilişkin denetim ve raporlama çalışmaları mevcuttur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi 2024 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Bu bölümde herhangi bir bilgi yer almamaktadır. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: All Risk Sigorta Poliçesinde Bazı Risk Kalemlerinde Muafiyet Oranlarının Yüksek Belirlenmesi Üniversite tarafından ihale edilen yapım işlerine ait all risk sigorta poliçelerinde bazı risk kalemlerine %2’den fazla muafiyet uygulandığı görülmüştür. Yapım İşlerine Ait Tip Sözleşme’sinin 17’nci maddesinin 17.1’inci bendinde, yüklenicinin işyerlerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu iş için, işin özellik ve niteliğine göre, işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar geçen süre içinde oluşabilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı Yapım İşleri Genel Şartnamaesi’nde yer alan hükümler çerçevesinde “all risk” sigortası yapmak zorunda olduğu, 17.3’üncü bendinde de yüklenicinin iş ve iş yerinin korunması ve sigortalanması ile ilgili sorumlulukları konusunda Yapım İşleri Genel Şartanamesi’nde yer alan hükümlerin uygulanacağı hükme bağlanmıştır. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesinin değişik üçüncü fıkrasında, kıymetlerin sigortalanmasında tüm
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 riskler için uygulanabilecek muafiyet oranın azami %2, deprem, sel, su baskını, toprak kayması ve terör riskleri için uygulanabilecek koasürans oranının azami %20, bunun dışında kalan riskler için koasürans uygulanmayacağı, muafiyet ve koasürans kısmına isabet eden hasarların karşılanmasının yüklenicinin sorumluluğunda olduğu belirtilmiştir. All risk sigorta poliçelerinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nde belirtilen uygulanabilecek azami muafiyet oranlarının üzerinde oranların belirlenmiş olması yüklenicinin sorumluluğunu ortadan kaldırmamakla birlikte karşılaşacağı riskleri artırmaktadır. Diğer taraftan Yapım işleri Genel Şartnamesi'ne uygun olmayan all risk sigorta poliçelerinin Üniversite tarafından uygun görülmesi de Üniversiteye sorumluluk doğurmaktadır. Buna rağmen Üniversite tarafından yaptırılan yapım işlerine ait all risk sigorta poliçelerinde, Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin yukarıda zikredilen hükmüne aykırı olarak; kazı/kazık-iksa işleri, yangın/diğer tabi olaylar ve diğer hasarlar ile üçüncü şahıs hukuki sorumluluk teminatına ilişkin hasarlarda hasarın %10’u oranında muafiyet uygulanacağı hükme bağlanmıştır. Kamu idaresi cevabında özetle; söz konusu poliçelerin Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin zikredilen hükmüne uygun olarak düzenlenmesinin yüklenicilerden talep edildiği, bu talep üzerine Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Öğrenci Yaşam Merkezi İnşaatı Tamamlama İşine ait yüklenici tarafından sunulan poliçe ekine “… Deprem ve GLKHHKNT hariç uygulanacak muafiyet azami sigorta bedelinin %2’si ile sınırlandırılmıştır." hükmünün eklendiği, ancak söz konusu poliçe ekinde kazı/kazık iksa işleri, yangın/diğer tabii olaylar ve diğer hasarlar ile üçüncü şahıs hukuki sorumluluk teminatlarında hasarın %10'u oranında muafiyetin uygulanacağına dair ifadenin korunduğu, bu durumun hasar oluşması halinde hangi muafiyet oranının esas alınacağı konusunda tereddüt yaşanmasına neden olunduğu, bu hususun sigorta acentesine sorulması üzerine sigorta acentesi tarafından yaşanan hasar neticesinde sigortalı lehine olan hükmün uygulanacağının belirtildiği, ihaleye çıkılan bütün yapım işlerine ait all risk poliçelerinin standart olarak düzenlendiği, riskler için uygulanacak muafiyet oranlarının aynı olduğu; Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 9’uncu maddesinde belirtilen muafiyet oranının toplam sigorta bedeline mi yoksa oluşacak hasar tutarına mı uygulanacağı konusunda bir netliğin bulunmadığı, bu belirsizliğin giderilmesi için Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketlri Birliğininin all risk taslak sigorta poliçelerini Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükmüne uygun hale getirmesi gerektiği belirtilmişse de; yapılan araştırmada, all risk poliçelerinde muafiyet oranlarının standart olmadığı, seçim yapılabildiği
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 halde yüklenicilerin yüksek sigorta primi ödememek için muafiyet oranlarını yüksek tuttuğu anlaşılmıştır. Diğer taraftan Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin söz konusu hükmünde belirtilen muafiyet oranın toplam sigorta bedeline mi yoksa oluşacak hasar tutarına mı uygulanacağı konusunda açık bir belirleme bulunmamakla birlikte, risklerin gerçekleşmesi halinde sigortalıya ödenecek tutar oluşan hasar üzerinden hesaplanıp ödeneceğine göre muafiyet oranı da oluşan hasara uygulanacak ve bu yöntemle muafiyet tutarı hesaplanacaktır. Sonuç olarak; yapım işlerine ait bütün riskler (all risk) sigorta poliçelerinde tüm riskler için % 2’den fazla muafiyet uygulanmaması gerektiği değerlendirilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr
T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI ANKARA YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2024 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
- KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ...........................................................................................................1
- KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .......................................................................................................4
- SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ....................................................................................................................4
- DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ...............................................................4
- DENETİM GÖRÜŞÜ ........................................................................................................................................ 5
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
- KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58'inci maddesine göre, Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmelik kapsamında, 12.10.2011 tarih ve 28082 sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanan Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü Yönetmeliği ile kurulmuştur. Adı geçen Yönetmelik, 03.02.2021 tarih ve 31384 sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanan Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği ile değişikliğe uğramıştır. Döner Sermaye İşletmesi, Yönetmelik’in 5’inci maddesinde sayılan ve aşağıda yer verilen faaliyetleri yürüterek gelir elde etmektedir: a) Yükseköğretim kurumları dışındaki kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerce talep edilecek, bilimsel görüş, plan, proje, araştırma, prototip geliştirme ve benzeri hizmetleri yapmak ve bunlara ilişkin raporlar, seminer, konferans, sempozyumlar düzenlemek, kurslar açmak, b) Laboratuvar ve atölyelerde her çeşit cihaz, makine, alet-edevat, tesisat ve benzerlerinin üretim, bakım ve onarımını yapmak, c) Mevcut fiziki kapasiteyi değerlendirerek birimlerin faaliyet alanları ile sınırlı olarak iş ve hizmet üretmek, elde edilen ürünleri önceden Rektörün izni alınmak şartıyla pazarlamak ve satımı yapılmak üzere satış ve teşhir yerleri açmak, ç) Tarım ve sanayi kuruluşlarınca üretilen çeşitli mal ve hizmetlerin standartlara uygunluğu konusunda ilgili mevzuat hükümlerine göre raporlar düzenlemek, analiz ve ölçümler yapmak, projeler hazırlamak veya uygulamak, d) Bilimsel sonuçların uygulanmasını ve teknolojiye dönüşümünü sağlamak, e) Danışmanlık, kontrol, muayene ve benzeri hizmetler vermek, analiz, ölçüm, test ve kalibrasyon yapmak, f) Faaliyet alanları çerçevesinde; fiziki kapasite oranında iş ve hizmet üretmek, bilgi işlem ve bilgisayar teknolojisini kullanarak her türlü iş ve hizmetleri yapmak, elektronik dizgi ve
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 çoğaltma sistemleri ile kitap ve her türlü basılı evrak çoğaltmak, basmak, cilt ve baskı işleri yapmak, bunların satışını yapmak, g) Mevcut fiziki kapasiteyi değerlendirerek birimlerin faaliyet alanları ile sınırlı olmak üzere iş ve hizmetler ile canlı materyal, tarım ve sanayi ürünleri, uzay ve bilişim teknolojilerine ait ürünleri ve diğer malları üretmek, elde edilen ürünleri ilgili mevzuat hükümlerine göre pazarlamak, ğ) Klinikler, poliklinikler, ameliyathaneler ve laboratuvarlarda yapılacak her türlü muayene, tetkik, tahlil, tedavi, ameliyat, bakım ve üretim ile ilgili iş ve hizmetleri yapmak, h) Pedagojik formasyon, yabancı dil, bilgi işlem, yazılım ve donanım gibi konularda eğitim hizmetleri faaliyetlerinde bulunmak. Yükseköğretim kurumlarının döner sermaye faaliyetleri çerçevesinde; hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalar ile ilgili performansı ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları da esas alınarak yapılan ek ödemelerde, 18.02.2011 tarihli ve 27850 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik hükümleri uygulanmaktadır. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Rektörlüğe bağlı çalışan Döner Sermaye İşletmesi; İşletme Müdürlüğü ve Saymanlık Müdürlüğü şeklinde teşkilatlanmış olup gelir getirici birim sayısı 24’dür. İşletme Müdürlüğünde; 1 İşletme Müdürü, 5 idari memur ve 2 sürekli işçi hizmet vermekte olup bunlardan 7’sinin kadrosu özel bütçededir. Saymanlık Müdürlüğünde ise Hazine ve Maliye Bakanlığı personeli 1 Saymanlık Müdürü, 1 Saymanlık Müdür Yardımcısı, 4 Defterdarlık Uzmanı, 1 Araştırmacı, 1 Muhasebe Uzman Yardımcısı ve 1 Memur bulunmaktadır. 1.3. Mali Yapı Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulmuş olan döner sermayeli işletmelerin iş ve işlemleri ile bütçelerinin hazırlanması, uygulanması,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 sonuçlandırılması, muhasebesi, kontrol ve denetimi ile muhasebe yetkililerinin niteliklerine ilişkin usul ve esaslar, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Döner sermaye işletme bütçesi adı geçen Yönetmelik’in 4’üncü maddesine göre hazırlanmakta ve üniversite yönetim kurulunun onaylaması ile kesinleşmektedir. Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün giderleri elde edilen gelirlerle finanse edilmekte olup 2024 yılında özel bütçeden herhangi bir kaynak kullanılmamıştır. Başlangıç bütçesinde 227.067.000,00 TL gelir öngörülmüş olup gider bütçesi de aynı tutarda hazırlanmıştır. Yıl içerisinde ek bütçelerle bütçe tahminleri güncellenmiş olup gider ve gelir bütçeleri 261.915.600,00 TL’ye yükselmiştir. İşletmenin 2024 yılında 114.268.605,00 TL bütçe giderine karşılık 148.910.999,93 TL bütçe geliri elde ettiği anlaşılmıştır. İşletmede 2024 yılı gelir tablosuna göre 131.789.270,95 TL gelir elde edilmiş, 91.773.740,90 TL gider gerçekleşmiş ve dönem 40.015.530,05 TL kârla tamamlanmıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin muhasebe ve raporlama işlemleri, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan hükümlere göre Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kurulan ve yönetilen Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Adı geçen Yönetmelik'te hüküm bulunmayan hâllerde 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve bu Kanun'a dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin genel esasları kıyasen uygulanmaktadır. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar'ın 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda yer almakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar'ın 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır:
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 • Birleştirilmiş veriler defteri • Geçici ve kesin mizan • Bilanço • Gelir tablosu Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr