2024 - ANKARA ÜNİVERSİTESİ.pdf

Ankara Üniversitesi Türkiye Büyük Millet Meclisine Sunulan 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 1 Eylül 2025 ANKARA ÜNİVERSİTESİ 2024 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU

İÇERİK ANKARA ÜNİVERSİTESİ 2024 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU ANKARA ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2024 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI ANKARA ÜNİVERSİTESİ 2024 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ...........................................................................................................1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .......................................................................................................5
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ....................................................................................................................6
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ...............................................................6
5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ..............................................................................7
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ........................................................................................................................................ 9
7. DENETİM BULGULARI .................................................................................................................................9

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Akademik Personel Kadro Durumu .....................................................................................................2 Tablo 2: İdari Personel Kadro Durumu ..............................................................................................................2 Tablo 3: 2024 Yılı Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleşmesi ...........................................................................3 Tablo 4: 2024 Yılı Bütçe Gelir Tahmin ve Gerçekleşmesi ................................................................................. 3 Tablo 5: Hissedarı Olunan Şirketler (2024 Yılı) .................................................................................................4

KISALTMALAR AB: Avrupa Birliği TÜSEB: Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. Diğer Bulgular

1. Döner Sermaye İşletmesine Ait Giderlerin Üniversite Bütçesinden Karşılanması
2. Üniversite Senato Kararı İle Dekanlık Kurulması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Anayasa’nın 130’uncu maddesinde, çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzel kişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversitelerin Devlet tarafından kanunla kurulması öngörülmüştür. Ankara Üniversitesi, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 130. maddesi ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 12'nci maddesinde sayılan görevlerin yerine getirilmesi için 13 Haziran 1946'da kabul edilen 4936 sayılı Kanun ile 18 Haziran 1946'da kurulan Üniversite teşkilat yapısı, 2809 sayılı Kanun’un 7'nci maddesi ile tamamlanarak 21 Ekim 1946'da öğrenime açılmıştır. Yükseköğretim kurumları için temel mevzuat; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu, 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu ve 124 sayılı Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumlarının İdari Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’dir. Yükseköğretimin amaç ve ilkeleri, yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayın, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esaslar 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’yla düzenlenmiştir. Söz konusu Kanun’un 12’nci maddesinde yükseköğretim kurumlarının görevleri sayılmış olup bu görevler; toplumun ihtiyaçları, kalkınma planları ilke ve hedeflerine uygun bilimsel eğitim-öğretim, araştırma, yayım ve danışmanlık yapmak, bu ilke ve hedefler doğrultusunda insangücü yetiştirmek, toplumun özellikle sanayileşme ve tarımda modernleşme alanlarında eğitilmesini sağlamak, üretimde artışı sağlayacak uygulamalı çalışmalarda bulunmak, bu amaçla döner sermaye işletmelerini kurmak ve bu faaliyetlerin geliştirilmesine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmak olarak özetlenebilir. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Ankara Üniversitesinin akademik yapısında Rektörlük, senato, fakülte dekanlıkları, yüksekokul, enstitü, uygulama ve araştırma merkez müdürlükleri bulunmakta, idari yapısında

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 ise üniversite yönetim kurulu, genel sekreterlik, daire başkanlıkları, hukuk müşavirliği ve müdürlükler yer almaktadır. Üniversitenin üst yöneticisi olan Rektör Cumhurbaşkanı tarafından, dekanlar ise Yükseköğretim Kurulunca atanmaktadır. Üniversite bünyesinde; 19 fakülte, 16 enstitü, 1 yüksekokul, 14 meslek yüksekokulu, 1 Devlet Konservatuvarı, 46 araştırma-uygulama merkezi, 2 merkez, Cebeci ve İbni Sina olmak üzere 2 araştırma ve uygulama hastanesi, 1 Veteriner Fakültesi Hayvan Hastanesi ve 1 Diş Hekimliği Fakültesi Hastanesi bulunmaktadır. Akademik ve idari personelin sınıf, unvan ve kadro dağılım bilgileri Tablo 1 ve 2’de yer almaktadır. Tablo 1: Akademik Personel Kadro Durumu Unvan Dolu Kadro Sayısı Boş Kadro Sayısı Toplam Kadro Sayısı Profesör 1.226 224 1.450 Doçent 378 248 626 Doktor öğretim üyesi 488 171 659 Öğretim görevlisi 520 242 762 Araştırma görevlisi 985 1.048 2.033 Toplam 3.597 1.933 5.530 Ayrıca, 2547/30 Md. Kapsamında Sözleşmeli Akademik Personel 1, Sözleşmeli Öğretici Personel 72, Üniversitede Görevlendirilen Akademik Personel (2547/35) ise 116’dır. Tablo 2: İdari Personel Kadro Durumu Hizmet Sınıfı Dolu Kadro Sayısı Boş Kadro Sayısı Toplam Kadro Sayısı Genel idare 1.798 1.645 3.443 Sağlık 2.315 1.540 3.855 Avukatlık 9 4 13 Eğitim-öğretim 0 1 1 Teknik 494 231 725 Din 2 2 4 Yardımcı 392 611 1.003 Sözleşmeli 1.013 151 1.164 İşçi 2.146 - 2.146 Toplam 8.169 4.185 12.354 Üniversitede 2024 yıl sonu itibarıyla kadrolu akademik, idari (sözleşmeli idari personel dahil) ve işçi personel toplamı 12.017’dir. Üniversitede 62 yabancı uyruklu akademik personel çalışmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 1.3. Mali Yapı 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ekli II sayılı cetvelin, (A) “Özel Bütçeli İdareler” bölümünde yer alan Ankara Üniversitesi, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen hazine yardımı ve öz gelirlerini kullanarak giderlerini finanse etmektedir. İdarenin ekonomik sınıflandırma açısından 2024 yılına ait ödenek dağılımına ve yılsonu harcama gerçekleşmelerine ilişkin tablo aşağıdadır. Tablo 3: 2024 Yılı Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleşmesi Ödenek (TL) Gerçekleşme (TL) Gerçekleşme Oranı(%) 01 Personel Giderleri 7.069.288.000,00 7.222.218.217,98 102,2 02 Sos. Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 819.010.000,00 886.232.556,33 108,2 03 Mal ve Hizmet Alımı Giderleri 666.325.000,00 747.527.955,75 112,2 05 Cari Transferler 1.285.396.000,00 1.388.480.337,84 108,0 06 Sermaye Giderleri 763.783.000,00 1.302.371.497,99 170,5 07 Sermaye Transferleri 0 0 0 Toplam 10.603.802.000,00 11.546.830.565,89 108,9 2024 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 10.603.802.000,00 TL ödenek tahsis edilen Üniversite bütçesine yıl içinde 1.299.996.985,57 TL ödenek eklenmiş ve toplam ödenek 11.903.798.985,57 TL’ye ulaşmış olup ödeneğin %108’i olan 11.546.830.565,89 TL kullanılmıştır. Personel giderlerinde 7.309.186.704,50 TL ödeneğin 7.222.218.217,98 TL’si, sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderlerinde 905.321.000,00 TL ödeneğin 886.232.556,33 TL’si, mal ve hizmet alımı giderlerinde 813.888.069,65 TL ödeneğin 747.527.955,75 TL’si, cari transferlerde 1.390.349.471,94 TL ödeneğin 1.388.480.337,84 TL’si, sermaye giderlerinde 1.485.053.739,48 TL'si harcanmıştır. Sermaye transferlerinde ise ödenek bulunmamaktadır. Üniversite tarafından 2024 yılında; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu, Erasmus, Mevlana ve Farabi Değişim Programı, Kalkınma Ajansı, TÜSEB destekleri ile Avrupa Birliği hibelerinden toplam 218.623.372,77 TL bütçe dışı kaynak kullanılmıştır. 2024 yılı bütçe gelirleri tahmin ve gerçekleşme bilgileri Tablo 4’te yer almaktadır. Tablo 4: 2024 Yılı Bütçe Gelir Tahmin ve Gerçekleşmesi Gelir Tahmini (TL) Gerçekleşen (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 156.632.000,00 272.990.252,63 174,3 Alınan Bağış ve Yardım ile Özel Gelirler 10.290.759.000,00 10.458.574.753,18 101,6

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Diğer Gelirler 156.411.000,00 395.271.186,80 252,7 Sermaye Gelirleri 0,00 300.000.000,00 0 Toplam 10.603.802.000,00 11.426.836.192,61 107,8 Gelirlerden Red ve İadeler (-) 0,00 19.231.308,62 0 Net Toplam 10.603.802.000,00 11.407.604.883,99 107,6 2024 yılı bütçesine göre tahmin edilen bütçe geliri 10.603.802.000,00 TL olan Üniversitenin, yılsonunda gerçekleşen net bütçe geliri 11.407.604.883,99 TL’dir. Dönem faaliyet geliri 12.248.274.947,19 TL, gelirlerden indirim, iade ve iskonto toplamı 19.435.461,81 TL, enflasyon düzeltmesi toplamı 4.049.194.699,98 TL ve faaliyet gideri 12.047.047.231,51 TL olan Üniversite, 2024 yılını 4.230.986.953,85 TL olumlu faaliyet sonucu ile tamamlamıştır. Üniversite özel bütçesi dışında bulunan; -Döner Sermaye İşletmesinin 2024 yılı gelir toplamı 6.475.489.094,46 TL, gider toplamı 7.242.710.826,91 TL olarak gerçekleşmiş ve dönem 767.221.732,45 TL zarar ile tamamlanmıştır. -İktisadi İşletmenin 2024 yılı dönem gelir toplamı 77.801.404,23 TL, gider toplamı 64.500.310,41 TL olarak gerçekleşmiş ve dönem sonu 13.301.093,82 TL kâr ile tamamlanmıştır. Ayrıca Üniversite, 14.05.2007 tarih ve 6807 sayılı Ticaret Sicil Gazetesinde yayımlanan Ankara Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi Yönetici AŞ’nin ortağıdır. Tablo 5: Hissedarı Olunan Şirketler (2024 Yılı) Şirketin Adı Toplam Sermaye Tutarı (TL) Üniversitenin Sahip Olduğu Sermaye Tutarı Hisse Oranı (%) Ankara Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi Yönetici Anonim Şirketi 30.000.000,00 21.120.780,00 70,40 Ankara Üniversitesi Sosyal ve Ticari Tesisler İktisadi İşletmesi 40.000.000,00 40.000.000,00 100 Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 705.065,32 705.065,32 100 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 standartları, uluslararası standartlara uygun olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde; Sayıştay Başkanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve diğer ilgili kuruluş temsilcilerinin katılımıyla oluşturulacak olan Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Dolayısıyla genel yönetim kapsamında olan üniversitelerin muhasebe ve raporlama standartları Kurul tarafından belirlenen kurallara tabidir. Kamu İdaresi ayrıca adı geçen Kanun’un 80’inci maddesinin Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir. Özel bütçeli bir idare olan Üniversitede, tahakkuk esaslı muhasebe sistemi kullanılmaktadır. Üniversitenin muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne tabi olarak Hazine ve Maliye Bakanlığının Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Faaliyet sonuçları tablosu, • Öz kaynak değişim tablosu, • Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu, • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 denetim kanıtı elde edilmiştir. Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının doğru ve güvenilir olduğuna ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ve risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 5018 sayılı Kanun uyarınca iç kontrol sistemi; idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından oluşturulan organizasyon, yöntem ve süreçle iç denetimi kapsayan malî ve diğer kontroller bütünüdür. İç kontrolün işleyişi ile ilgili ayrıntılı hükümler, 26.12.2007 tarihli ve 26738 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan rehberlerle belirlenmiştir. 2024 yılı denetimi kapsamında, mezkûr mevzuat çerçevesinde, Üniversite iç kontrol sistemi aşağıdaki şekilde değerlendirilmektedir: Kontrol Ortamı Standartları Kurum organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumluluklar ile yetki devirleri ve sınırları tam ve açık bir şekilde belirlenip yazılı hale getirilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 İdarede "Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri" ile ilgili eğitim ve bilgilendirme çalışmaları yeterlidir. Personelin işe alınması, yer değiştirmesi, görevde yükselmesi, yeterlilik-performans değerlendirmesi ile disiplin hükümlerine yönelik insan kaynakları politikası, tam olarak belirlenmiş ve kurum çalışanlarına duyurulmuştur. Hassas görevlere ilişkin prosedürler, tam olarak belirlenmiş ve kurum çalışanlarına duyurulmuştur. Risk Değerlendirme Standartları Stratejik plan zamanında yayımlanmış ve içerik açısından mevzuata uygundur. İdare performans programı içerik olarak mevzuata uygun şekilde hazırlanmış ve zamanında yayımlanmıştır. İdare, iç kontrol risklerini tam ve doğru şekilde belirlemiştir. Risklerin değerlendirilmesine yönelik çalışmalar yapılmış ancak İdare tarafından tüm birimleri kapsayan iç kontrol riskleri belirlenmediğinden her bir riskin ortaya çıkma/gerçekleşme ihtimali ve ortaya çıktığında oluşacak etkisi için bir ölçüm yapılamamıştır. Kontrol Faaliyetleri Standartları İdare tarafından yetkileri belirlemek amacıyla iş akış süreçleri hazırlanmıştır ve personele duyurulmuştur. İdare tarafından yetki devirleri mevzuata uygun yapılmıştır. İdarede yapılan görevlendirmelerde, bunları farklı kişiler arasında dağıtılarak “görevler ayrılığı” ilkesine uyulmuştur. İdarece belirlenen risklerin kabul edilebilir düzeye indirilmesine yönelik kontrol faaliyetleri ve sorumluları belirlenmiştir. Ön mali kontrol sistemi, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’a uygun olarak kurulmuştur. Kamu idaresinin ön mali kontrol yönergesi, mevcuttur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 Bilgi ve İletişim Standartları İdare faaliyet raporu içerik olarak mevzuata uygun hazırlanmıştır. İdarenin Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı mevcuttur ve içerik olarak Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’ne uygundur. İzleme Standartları İdarenin tüm birimleri tarafından iç kontrol sistemi, yılda en az bir kez değerlendirilmekte ve değerlendirme sonuçları İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kuruluna raporlanmaktadır. Kamu İdaresinde iç denetim birimi kurulmuş olup 10 iç denetçi kadrosu bulunmaktadır. Bu kadrolardan 9’u doludur. İç denetim biriminin iç kontrol sistemine ilişkin denetim ve raporlama çalışmaları mevcuttur. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Ankara Üniversitesi 2024 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Bu bölümde herhangi bir bilgi yer almamaktadır. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 BULGU 1: Döner Sermaye İşletmesine Ait Giderlerin Üniversite Bütçesinden Karşılanması Döner Sermaye Birimi Olan Basımevi Müdürlüğünün ödemesi gereken elektrik, su, doğalgaz giderlerinin Üniversite bütçesi tarafından karşılandığı görülmüştür. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunun 58 inci maddesinin (b) bendinde; döner sermaye işlemlerinden tahsil edilen gelirlerin belirli bir oranının ilgili yükseköğretim kurumunun ihtiyacı olan mal ve hizmet alımları, her türlü bakım, onarım, kiralama, devam etmekte olan projelerin tamamlanmasına yönelik inşaat işleri ve diğer ihtiyaçlar ile yönetici payları için kullanılacağı belirtilmektedir. Yine aynı Kanun maddesinin (i) bendinde; döner sermaye işletmesi faaliyetlerinin gerçekleştirilmesinde, kaynakların ekonomik, verimli ve tasarruflu kullanılmasının esas olduğu belirtilmiş olup yapılacak olan ödemelerde gelir-gider dengesinin gözetilmesinin zorunlu olduğu, hüküm altına alınmıştır. 2024-2026 yılı Dönemini kapsayan Bütçe Çağrısı ve Bütçe Hazırlama Rehberinin “Genel İlkeler” başlıklı 4.1 inci maddesinde, döner sermaye gelirleri ile bütçe kaynakları birlikte kullanılarak yürütülen hizmetlerde, döner sermayeler aracılığı ile karşılanabilecek ihtiyaçlar için bütçeden ödenek talebinde bulunulamayacağı belirtilmiştir. Yukarıda yer alan açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, Döner Sermaye İşletmesi tarafından karşılanması gereken giderlerin üniversite bütçesinden ödenmesi, döner sermaye işletmesinin özel bütçe tarafından finanse edildiği anlamına gelmektedir. Bu durumda, giderleri özel bütçe tarafından karşılanan döner sermaye birimi olması gerekenden daha az zarar ediyor görünmektedir. Diğer taraftan, İşletme tarafından ödenmesi gerekirken özel bütçe tarafından ödenen söz konusu cari giderler nedeniyle, kurumun giderleri gelir tablosunda olması gereken miktardan daha düşük, ettiği zarar ise olması gerekenden daha düşük görünmektedir. Bunun sonucunda kurumun kar/zarar durumunu yansıtan gelir tablosu, işletmenin gerçek durumunu yansıtamadığından bu durum mali tabloların güvenilirliğini zedelemektedir. Kamu idaresi cevabında, elektrik ve su sayaçlarının ayrıldığından, doğalgaz tüketimiyle ilgili teknik sorun giderilinceye kadar merkezi kazan dairesini besleyen doğalgaz sayacına ait tüketimin ne kadarının Basımevi Müdürlüğü tarafından yapıldığına dair kıyas hesaplaması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 yapılarak söz konusu tüketim tutarlarının döner sermaye bütçesinden karşılanacağı belirtilmiştir. Netice itibarıyla; Döner Sermaye İşletmesine ait giderlerin işletme tarafından ödenmesi gerekirken özel bütçe tarafından ödenmesi mevzuata aykırılık teşkil etmekte olup, Kurumun gelir tablosunun gerçeği yansıtması için Döner Sermaye İşletmesine ait giderlerin Üniversite Bütçesinden karşılanmaması gerekmektedir. BULGU 2: Üniversite Senato Kararı İle Dekanlık Kurulması Üniversitede senato kararı ile Öğrenci İşleri Dekanlığı ve Araştırma Dekanlığı birimlerinin kurulduğu, bu şekilde kurulan iki dekanlıkta dekan görevlendirilmesi yapıldığı tespit edilmiştir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Ana ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde; üniversiteler ile yüksek teknoloji enstitüleri ve bunlar içindeki fakülte, enstitü ve yüksekokulların, Cumhurbaşkanınca yapılan yükseköğretim planlaması çerçevesinde kanunla kurulacağı hükmü mevcuttur. Kanun’un “Fakülte organları” başlıklı 16’ncı maddesinin (a) fıkrasında; fakültenin ve birimlerinin temsilcisi olan dekanın, rektörün önereceği üniversite içinden veya dışından üç profesör arasından Yükseköğretim Kurulunca üç yıl süre ile seçileceği ve normal usul ile atanacağı, süresi biten dekanın ise yeniden atanabileceği düzenlemesine yer verilmek suretiyle kanunla kurulan fakültelere dekan atama yetkisinin Yükseköğretim Kurulunda olduğu açıkça ifade edilmiştir. Ankara Üniversitesi Senatosunca kabul edilen "Ankara Üniversitesi Araştırma Dekanlığı Görev Yetki ve Çalışma Usulleri Yönergesi" ile "Ankara Üniversitesi Öğrenci Dekanlığı Görev ve Çalışma Usulleri Yönergesi" ne göre öğrenci dekanlığı ve araştırma dekanlığı birimleri oluşturulmuş ve bu birimlere Rektör onayıyla Araştırma Dekanı ile Öğrenci Dekanı ataması yapılmıştır. Kamu idaresi cevabında, bu tür birimlerin kurulmasının gerekliliği, dekanlık isminin kullanılmasının gerekçesi, farklı üniversitelerde de benzer uygulamalar bulunduğu, söz konusu ismin kullanılmasının mali haklar doğurmadığı ifade edilse de mevzuatın yukarıda belirtilen ilkelerine aykırı bir görevlendirme mevcuttur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 Bu nedenle; Üniversite Senato Kararı ile dekanlıklar kurulması ve bu dekanlıklara Rektör onayıyla görevlendirmeler yapılmasının mevzuata aykırı olduğu değerlendirilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI ANKARA ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2024 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ...........................................................................................................1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .......................................................................................................4
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ....................................................................................................................4
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ...............................................................4
5. DENETİM GÖRÜŞÜ ........................................................................................................................................ 5
6. DENETİM BULGULARI .................................................................................................................................6

KISALTMALAR SGK: Sosyal Güvenlik Kurumu

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. Diğer Bulgular

1. Elde Edilmeyen Gelirler Üzerinden Personele Ek Ödeme Dağıtımı Yapılması
2. Taşınır Yönetiminde Etkin Bir Kontrol Sisteminin Kurulmaması
3. Personelin Çalışmadığı Dönemlerde Sağlık Sistemine Veri Girişi Yapması
4. Personele İzinli Olunan Zaman Dilimi İçin Ek Ödeme Yapılması
5. Kanuna Aykırı Olarak Tıbbi Danışmanlık Adı Altında Sağlık Hizmeti Yürütülmesi ve Elde Edilen Gelirin Ek Ödeme Olarak Dağıtılması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun
2. Maddesine Göre Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmelik kapsamında, 02.11.1999 tarih ve 23864 sayılı Resmî Gazete ’de yayımlanan Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği ile kurulmuştur. Adı geçen Yönetmelik, 30.03.2021 tarih ve 31439 sayılı Resmî Gazete ‘de yayımlanan Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği ile yürürlükten kaldırılmıştır. Döner Sermaye İşletmesi, Yönetmelik’in 4’üncü maddesinde sayılan ve aşağıda yer verilen faaliyetleri yürüterek gelir elde etmektedir: a) Yükseköğretim kurumları dışındaki kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişilere bilimsel görüş vermek, proje hazırlamak, danışmanlık, araştırma, uygulama ve benzeri hizmetleri yapmak, soru hazırlamak, kurs, sınav, eğitim programı ve seminer düzenlemek. b) Teknik, kültürel, sanatsal konular veya tarım, eğitim ve sağlık ile ilgili konularda araştırma ve uygulamaları yapmak ve bunları teşvik etmek amacıyla konferans, kongre, sempozyum, seminer, panel ve benzeri bilimsel etkinlikler düzenlemek ve bunların gerektirdiği hizmetleri yapmak. c) Klinik, poliklinik, ameliyathane, laboratuvar ve atölyelerde, insan, hayvan, bitki ve her türlü madde, malzeme üzerinde yapılacak her çeşit muayene, analiz, deney, tahlil, ameliyat, ölçme, tetkik, tedavi, hemşirelik, hasta bakıcılık, bakım hizmetleri vermek, üretim ile ilgili iş ve benzeri hizmetleri yürütmek. ç) Yataklı-yataksız, sabit, geçici, gezici sağlık tesisleri işletmek, sağlık bilimleri ile ilgili eğitim programları düzenlemek. d) Fiziksel, kimyasal, biyolojik, mikrobiyolojik, toksikolojik analizler yapmak; çevre kirliliği, insan sağlığı ile ilgili analizler yapmak ve bu konularda raporlar düzenlemek. e) Faaliyet alanları ile ilgili her türlü tercüme hizmetleri, plan hazırlama, proje uygulama, deney raporları, fizibilite etüdü, proses değerlendirmesi ve geliştirmesi, model deneyleri, bilgi işlem ve iş değerlendirmesi veya organizasyonu, analiz, ölçme ve etalonaj

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 hizmetleri yapmak. f) Faaliyet alanı ile ilgili olarak bakım, onarım, basım, yayın, cilt ve üretimle ilgili hizmetleri yapmak. g) Faaliyet alanları kapsamında yetiştirilecek veya üretilecek her türlü bitkisel, hayvansal ve mineral nitelikte ürünlerle ilgili mal ve hizmet üretimi, tarla ve bahçe bitkilerinin muayenesi ve gerektiğinde bunların tedavisi, plan, proje, teknik tarım araçlarının deneyleri, prototip yapımı ve benzeri işler ile bunlara ilişkin hususları düzenleyen raporlar, tarımsal sorunlara çözüm getirecek uygulamalara yönelik araştırmalar, elde edilen sonuçların yaygın ve etkin kullanımının sağlanması yönündeki faaliyetleri yürütmek ve Rektörün izni alınmak koşuluyla bu yolla elde edilen ürünleri pazarlamak ve satmak, bu hususta teşhir ve satış yerleri açmak. ğ) Mevcut fiziki kapasiteyi değerlendirerek hizmet birimlerinin faaliyet alanı ile sınırlı olmak üzere bu fıkrada sayılanlar dışında kalan her türlü iş, hizmet ve mal üretiminde bulunmak. Yükseköğretim kurumlarının döner sermaye faaliyetleri çerçevesinde; hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalar ile ilgili performansı ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları da esas alınarak yapılan ek ödemelerde, 18.02.2011 tarihli ve 27850 sayılı Resmî Gazete ‘de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik hükümleri uygulanmaktadır. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Rektörlüğe bağlı çalışan Döner Sermaye İşletmesi; İşletme Müdürlüğü ve Saymanlık Müdürlüğü şeklinde teşkilatlanmış olup gelir getirici birim sayısı 34’tür. İşletme Müdürlüğünde; 1 işletme müdürü, 9 idari memur ve 4 sürekli işçi hizmet vermekte olup bunlardan 1’inin kadrosu özel bütçededir. Saymanlık Müdürlüğünde ise Hazine ve Maliye Bakanlığı personeli 1 saymanlık müdürü, 2 saymanlık müdür yardımcısı ve 24 memur bulunmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 1.3. Mali Yapı Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulmuş olan döner sermayeli işletmelerin iş ve işlemleri ile bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması, muhasebesi, kontrol ve denetimi ile muhasebe yetkililerinin niteliklerine ilişkin usul ve esaslar, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Döner sermaye işletme bütçesi adı geçen Yönetmelik’in 4’üncü maddesine göre hazırlanmakta ve üniversite yönetim kurulunun onaylaması ile kesinleşmektedir. Ankara Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün giderleri elde edilen gelirlerle finanse edilmekte olup 2024 yılında özel bütçeden 1.066.148.850,70 TL kaynak kullanılmıştır. Başlangıç bütçesinde 5.874.571.507,00 TL gelir öngörülmüş olup gider bütçesi de aynı tutarda hazırlanmıştır. Yıl içerisinde ek bütçelerle bütçe tahminleri güncellenmiş olup gider ve gelir bütçeleri 8.035.435.681,97 TL’ye yükselmiştir. İşletmenin 2024 yılında 7.398.372.816,72 TL bütçe giderine karşılık 6.260.385.898,36TL bütçe geliri elde ettiği anlaşılmıştır. İşletmede 2024 yılı gelir tablosuna göre 6.475.489.094,46 TL gelir elde edilmiş, 7.242.710.826,91 TL gider gerçekleşmiş ve dönem 767.221.732,45 TL zararla tamamlanmıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin muhasebe ve raporlama işlemleri, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan hükümlere göre Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kurulan ve yönetilen Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Adı geçen Yönetmelik’te hüküm bulunmayan hâllerde 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve bu Kanun’a dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin genel esasları kıyasen uygulanmaktadır. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştay’a Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esasların 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştay’a gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda yer almakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır:  Birleştirilmiş veriler defteri  Geçici ve kesin mizan  Bilanço  Gelir tablosu Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının doğru ve güvenilir olduğuna ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ve risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 6. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Bu bölümde herhangi bir bilgi yer almamaktadır. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Elde Edilmeyen Gelirler Üzerinden Personele Ek Ödeme Dağıtımı Yapılması Döner sermaye birimince elde edilmeyen gelirler üzerinden personele ek ödeme dağıtımları yapıldığı görülmüştür. 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (c) fıkrasında; “ Tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin hesabında toplanan döner sermaye gelirleri bakiyesinden” denilerek döner sermaye gelirlerinden yapılabilecek ek ödeme dağıtımlarında, “döner sermaye hesabında toplanan gelirlerin” esas alınacağı belirtilmiştir. Aynı Kanun’un (i) fıkrasında; “Döner sermaye işletmesi faaliyetlerinin gerçekleştirilmesinde, kaynakların ekonomik, verimli ve tasarruflu kullanılması esastır. Yapılacak olan ödemelerde gelir-gider dengesinin gözetilmesi zorunludur.” denilmektedir. Nitekim söz konusu maddeye dayanılarak çıkarılan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’ in 4’üncü maddesinin dördüncü fıkrasında, yapılacak döner sermaye ödemelerinde gelir gider dengesinin gözetilmesi, döner sermaye kaynaklarının uygun olması durumunda ek ödeme yapılması ayrıntılı olarak ifade edilmiştir. Nitekim döner sermaye işletmelerinin mantık altyapısına bakıldığında, teorik bilgilerin tatbiki sırasında elde edilen mal ve hizmetlerin piyasada fiyatlanabilir olması durumunda elde edilen gelirlerden, gelir elde edenlere katkıları oranında pay verilmesi bulunmaktadır. Diğer bir anlatımla, elde edilen

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 gelirlerin, gelirin elde edilmesine katkıda bulunanlara mevzuatta belirtilen usuller çerçevesinde dağıtılmasıdır. Yapılan incelemelerde, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından usulüne uygun olmadığı gerekçesiyle kabul edilmeyerek hastaneye ödemesi yapılmayan işlemler üzerinden de ek ödeme dağıtımı yapıldığı görülmüştür. SGK, öğretim üyesinin yurtdışında olması, yapılan işlemin işlemi yapan öğretim üyesinin branşına ait olmaması, öğretim üyesinin raporlu olduğu süre içerisinde yapılan işlemlerin SGK’ya fatura edilmesi, bazı sağlık hizmetlerinin ancak Sağlık Uygulama Tebliği’nde yer verilen kurallara göre yapılabileceği gibi daha fazlasını sayabileceğimiz gerekçelerle kendisine fatura edilen hizmetleri yasal çerçevede kabul etmemiş ve hastaneye ödeme yapmamıştır. Hal böyle iken, gelir elde edilmeyen söz konusu işlemler için de hastane döner sermayesinden öğretim üyelerine ek ödeme yapılmıştır. Örneklendirecek olursak SGK,

• Öğretim üyesinin yurtdışında kongre veya benzeri sebeplerde bulunduğu süreçte yurtiçinden sisteme yapılan sağlık hizmeti veri girişini mümkün bulmamış, öğretim üyesinin yurtdışında bulunduğu süreçte hastaneden işlem fatura edilmesini kabul etmeyerek ödeme yapmamıştır.
• Bazı gen analizlerinin ömürde bir defa yapılabileceği gerekçesiyle birden fazla yapılan analizlerin kendisine fatura edilmesini kabul etmemiş, ödeme yapmamıştır.
• Öğretim üyelerinin raporlu iken sisteme sağlık işlemleri girmesinin mümkün olmadığını değerlendirmiş, öğretim üyesi tarafından raporlu olduğu süre içerisinde sisteme girilen işlemleri kabul etmemiş, ödeme yapmamıştır.
• Öğretim üyesinin tescil olduğu branş dışında sisteme işlem girmesini mevzuata aykırı bulmuş dolayısıyla öğretim üyesinin branş dışı işlemlerini kabul etmemiş, ödeme yapmamıştır.
• Zamanında sonuçlandırılmayarak SGK’ya faturasının yasal sürede gönderilmediği işlemleri kabul etmeyerek ödeme yapmamıştır. Yukarıda yer verilen ve örneklerini çoğaltabileceğimiz birçok işlem yasal olmadığı gerekçesiyle SGK tarafından ödenmemiş olmasına rağmen Üniversite hastanesi tarafından öğretim üyesine ek ödeme olarak ödenmiştir. Kamu idaresi cevabında, sağlık hizmetinin ertelenemez, geciktirilemez, vazgeçilemez bir hizmet niteliği taşıdığından, sağlık hizmetinin alınmaması durumunda telafisi mümkün

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 olmayan sonuçlar doğabileceğinden, hekimler ve diğer sağlık personeli tarafından hastaneye başvuruda bulunan hastalar için tıbbi müdahalede bulunma yükümlülüklerinin bulunduğundan, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesinin b fıkrasında “tahsil edilen kısmın” denildiği c fıkrasında ise “döner sermaye gelirleri bakiyesinden” ifadesinin kullanıldığı, ek ödemenin dağıtımında gelirler bakiyesinin esas alınarak hüküm icra edildiğinden dolayısıyla dağıtılacak ek ödemenin tahsil edilen kısmından değil tahakkuka bağlanan çalışma bedelinden dağıtılacağından söz konusu durumun ek ödemenin konusu olmasından ziyade alacakların tahsilini kapsadığından, bununla birlikte işletmenin mali sürekliliğinin sağlanması açısından önemli olduğundan bulguda tespit edilen hususlar dikkate alınarak Hastane Bilişim Yönetim Sisteminde kural seti geliştirilerek bedeli tahsil edilmedik herhangi bir ameliye kalmayacaktır, denilmektedir. Kamu idaresi cevabında yer alan sağlık hizmetinin ertelenemez, geciktirilemez olması ve söz konusu hizmetin alınmaması durumunda telafisi mümkün olmayan sonuçlar doğabileceği ifadesi yerinde olup yine cevapta da belirtildiği üzere hekimler ve sağlık personelinin hastaneye başvuruda bulunan hastalara sağlık hizmeti sunması söz konusu personelin yükümlülüklerinin gereğidir. Nitekim, sağlık hizmeti sunmak hekimlik mesleğinin ve sağlık personeli olmanın ana gayesidir. Neticesinde oluşan gelirden ek ödeme almak sağlık hizmeti sunumunun amacı değil yalnızca çıktısıdır. Öte yandan Kamu idaresi cevabında yer alan ek ödemenin tahsil edilen kısmından değil tahakkuka bağlanan çalışma bedelinden dağıtılması gerektiği ifadesi, gelire katkısı olanlara katkıları oranında pay dağıtılması sistematiğine uygun düşmemektedir. Döner sermaye işletmeleri mali sürdürülebilirlik açısından da ele alınması gereken işletmelerdir. Yukarıda da belirtildiği üzere döner sermaye işletmeleri teorik bilgilerin tatbiki sırasında elde edilen mal ve hizmetlerin piyasada fiyatlanabilir olması durumunda elde edilen gelirlerden, gelir elde edenlere katkıları oranında pay verilmesi sistematiği üzerine kurgulanmıştır. Nitekim, mevzuatta da yapılacak olan ödemelerde gelir-gider dengesinin gözetilmesi zorunludur denilerek Kanun Koyucu bu noktada iradesini ortaya koymuştur. Netice itibariyle Kamu idaresi, bulguda yer verilen söz konusu durumun önüne geçmek için Hastane Bilişim Yönetim Sisteminde kural seti konulacağından bedeli tahsil edilmeyen bir hizmet kalmayacağından bahsetmiştir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde bakıldığında, döner sermayenin gelir elde etmediği söz konusu işlemler üzerinden ek ödeme yapılması mümkün değildir. Bu

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 itibarla, gelir elde edilmeyen hizmetler için hastane döner sermayesinden ek ödeme dağıtımının yapılmaması gerekmektedir. BULGU 2: Taşınır Yönetiminde Etkin Bir Kontrol Sisteminin Kurulmaması Hastanenin taşınır yönetiminde, etkin bir taşınır kontrol sisteminin kurulmadığı, tıbbi malzeme vb. taşınır malzemelerin depodan hastaya ulaştırılması sürecinde etkin bir takip sisteminin olmadığı görülmüştür. 10.10.2024 tarih 32688 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Sorumluluk” başlıklı 5’inci maddesinde; “ (1)Harcama yetkilileri taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesinden, kullanılmasından, kontrolünden, kayıtlarının bu Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslara göre saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını sağlamaktan sorumludur. Harcama yetkilileri taşınır kayıtlarının bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak tutulması ve taşınır mal yönetim hesabının hazırlanması sorumluluğunu taşınır kayıt yetkilileri ve taşınır kontrol yetkilileri aracılığıyla yerine getirir. … (5) Taşınırların muhafazasından ve yönetilmesinden sorumlu olanların, gerekli tedbirlerin alınmaması veya özenin gösterilmemesi nedeniyle taşınırın kullanılmaz hâle gelmesi veya yok olması sonucunda sebep oldukları kamu zararları hakkında, 27/9/2006 tarihli ve 2006/11058 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanır.” denilerek taşınır yönetimine irade koyucu tarafından büyük önem atfedilmiş ve taşınır yönetiminden sorumlu olanlara taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesini, kullanılmasını, kontrolünü gereği gibi yerine getirmeyenlere müeyyideler getirilmiştir. Ankara Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanelerinde yapılan incelemelerde, tıbbi malzeme vb. taşınır malzemelerin depodan hastaya ulaştırılması sürecinde etkin takip sisteminin olmadığı dolayısıyla etkin bir taşınır kontrol sisteminin kurulmadığı görülmüştür. Üniversite hastanelerinin depolarına bakıldığında aktif depo sayısının 574 adet olduğu görülmektedir. Söz konusu depoların 316 adetinden bir taşınır kayıt yetkilisi ve bir taşınır kontrol yetkilisi sorumludur. 316 adet depodan 134 adetinin farklı yerleşkede bulunan Cebeci

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 Hastanesinde olduğu görülmüştür. Halihazırda 316 adet depodan sorumlu olan kişilerin taşınır kontrolünü etkin bir şekilde yapabilmesinin mümkün görünmediği durumda ayrıca bu depolardan 134 adetinin farklı bir yerleşkede bulunması etkin bir taşınır kayıt ve kontrol süreci oluşturulmasını daha da zorlaştırmaktadır. Nitekim hastanenin giderleri incelendiğinde, tıbbi malzeme ve ilaç ile laboratuvar giderlerinin faaliyet geliri içindeki payının %85 olduğu görülmektedir. Söz konusu orana bakıldığında hastanelerin elde ettiği faaliyet gelirlerinin çok büyük bir kısmının da tıbbi malzeme ve ilaç ile laboratuvar giderlerine harcandığı görülmektedir. Kamu idaresi cevabında, bulguda yer alan tespitler göz önüne alınarak etkin bir taşınır alt yapısı kurulması, malzemelerin hastaya kullanılıp kullanılmadığının takibinin yapılması, bütün yönleriyle sağlıklı bir stok yönetimin oluşması için gerekli sistemsel altyapının kurulmasının sağlanacağı ifade edilmiştir. Üniversitenin hastanelerinde aktif depo sayısının 574 adet olması, bunlardan 316 adet deponun sadece bir taşınır kayıt yetkilisi, bir taşınır kontrol yetkilisi tarafından takip edilmesi, hastanelerin faaliyet gelirlerinin içinde tıbbi malzeme ve ilaç ile laboratuvar giderlerinin yüksek bir paya sahip olduğu da düşünüldüğünde, Üniversitenin etkin bir taşınır alt yapısı kurması, malzemelerin hastaya kullanılıp kullanılmadığının takibinin yapılması için gerekli sistemsel altyapının kurulmasını elzem kılmaktadır. BULGU 3: Personelin Çalışmadığı Dönemlerde Sağlık Sistemine Veri Girişi Yapması Hastanede görev yapan öğretim üyelerinin yurtdışı veya yurtiçi kongre, izinli, raporlu olunan süreler gibi aktif çalışılmayan dönemlerde hasta bilgi yönetim sistemine veri girişi yaptığı, söz konusu girişler neticesinde kendilerine performans puanı hesaplanarak döner sermaye ödemesi yapıldığı görülmüştür. Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’ in “Genel İlkeler” başlıklı 4’üncü maddesinin 10’uncu fıkrasında; “Ek ödeme, personele fiilen hizmete katkı sağladığı sürece verilebilir.” denilmektedir. Söz konusu hükümden de anlaşılacağı üzere döner sermaye ödemelerinde hizmetin fiilen yapılması önem arzetmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 Yapılan incelemelerde, hastanede görevli öğretim üyelerinin herhangi bir nedenle aktif çalışmadıkları zaman dilimlerinde de, hastane bilgi yönetim sistemine(avicenna) yapmış olduğu sağlık verisi girişlerinden bir kısmına yer verilmiştir.

• Hasta muayene,
• Biyopsi,
• Yara pansumanı,
• Ultrason,
• Mrg anjiyografi(emar) Yukarıda, örneklerinin bir kısmına yer verilen sağlık hizmetleri yurt içi veya yurt dışı kongre, izin, şua izni, rapor, heyet raporu gibi öğretim üyelerinin hastanede bulunmadığı zamanlarda gerçekleştirilmiştir. Söz konusu işlemler için performans puanı hesaplanmış ve ilgililere ek ödeme dağıtımları yapılmıştır. İzinli, raporlu bir öğretim üyesinin yukarıda saydığımız gerekçelerle hastanede olmadığı zamanlarda hastane bilgi yönetimi sistemine veri girmesi, kamu yönetimi açısından hem pratikte hem de yasal olarak mümkün gözükmemektedir. Öte yandan, söz konusu işlemler sadece mesai içi(b1 puanı) performans ödemelerinde değil, mesai dışı(b2/b3) performans ödemelerine esas alınarak da hesaplanmıştır. Görevi başında bulunmayan bir kamu görevlisinin mesai dışı hizmet vermesi kamu hizmetlerinin işleyiş biçimiyle bağdaştırılamamakta olup raporlu bir kamu görevlisinin raporlu iken kamu hizmeti sunması da hayatın olağan akışına aykırılık teşkil etmektedir. Kamu idaresi cevabında, bulguda yer alan hususlara azami dikkat edilerek Hastane Bilişim Yönetim Sistemi üzerinde gerekli önlemlerin alınacağından bahsedilmiştir. Bu itibarla, görevde bulunulmayan dönemlerde ek ödemeye esas puan hesaplanmasına sebep olan veri girişlerinin sisteme nasıl ve kimler tarafından girildiği, İdarece araştırılmalı söz konusu durumun önüne geçilmesi adına gerekli tedbirler alınmalı, kontrol mekanizmaları oluşturulmalıdır. BULGU 4: Personele İzinli Olunan Zaman Dilimi İçin Ek Ödeme Yapılması Personelin almış olduğu yıllık izinlerin hastane bilgi yönetim sistemine geç girilmesinden dolayı izinli olunan zaman dilimi için de personele ek ödeme yapıldığı tespit

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 edilmiştir. Söz konusu ödemelerin daha sonraki aylarda mahsup edildiği ancak mahsup edilme süresince kişilere kamunun mali kaynağının kullandırıldığı görülmüştür. Hastane döner sermayesinden yapılacak ek ödemelerin dağıtımı sürecinde, personelin ödemeye esas puanları, aktif çalışma gün sayıları v.b. veriler hastane bilgi yönetimi sisteminden her ayın 5’inde alınmakta ve söz konusu veriler esas alınarak ek ödemeler hesaplanmaktadır. İzinlerin sisteme geç girilmesi halinde, izinli olunan süreler sistemde görülemediğinden aktif çalışma günleri eksiksiz hesaplanmakta dolayısıyla personele çalışma günleri üzerinden herhangi bir kesinti yapılmaksızın ek ödeme verilmektedir. Sisteme girilen veriler çekildikten sonra geç girilen izinlerin geçmişe yönelik düzenlemeleri en iyi ihtimalle takip eden ayda yapılmaktadır. Yapılan incelemelerde takip edilen aylarda mahsup edilmeyip birkaç ay sonra mahsupların yapıldığı ödemeler de tespit edilmiştir. Bu durumda kişilere, hak etmedikleri ek ödeme tutarları eksiksiz ödenmekte, kamunun mali kaynağı mahsup süresi boyunca kişilerin kullanımına sunulmaktadır. Örneğin, “A” öğretim üyesi ağustos ayında almış olduğu bir aylık izin işe başlanıldıktan sonra performans birimine bildirilmiştir. Bu süreçte söz konusu kişinin izinli olduğu performans birimince görülemediğinden ek ödemeleri eksiksiz ödenmiştir. Bir ay sonra performans birimine bildirimi yapılan iznin mahsubu ayı içerisinde yapılmıştır. Örnekten de görüleceği üzere, personelin ağustos ayında hak etmediği ödemenin telafisi ancak aralık ayında yapılabilmiş, söz konusu 4 aylık sürede kamunun mali kaynağı personele kullandırılmıştır. Öte yandan, Ankara Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanelerinin personel sayısının yüksek düzeyde olduğu düşünüldüğünde, söz konusu düzeltmelerin geriye yönelik olarak yapılması hem iş yükünü verimsiz olarak artırmakta hem de manuel olarak yapılan düzeltmelerde hata yapılması riskini artırmaktadır. İzin bildirimlerinde oluşacak herhangi bir aksaklığın da kamu zararına yol açması kaçınılmazdır. Kamu idaresi cevabında, bulguda yer alan hususlara dikkat edilerek gerek Hastane Bilişim Yönetim Sistemi gerekse de Ankara Üniversitesi Rektörlüğü tarafından devreye alınan Belgenet Sistemi üzerinden izin ve raporların günlük olarak işlenilmesi, ek ödeme ve diğer özlük hakların dönemine uygun olarak işleme alınmasının sağlanacağından bahsedilmiştir. Bu itibarla, alınan izinlerin gereken zamanda sisteme girilmesi, ek ödemelerin de sisteme girilen izinler göz önünde bulundurularak hesaplanması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 BULGU 5: Kanuna Aykırı Olarak Tıbbi Danışmanlık Adı Altında Sağlık Hizmeti Yürütülmesi ve Elde Edilen Gelirin Ek Ödeme Olarak Dağıtılması Uzaktan hasta değerlendirmeye yönelik sağlık hizmetleri kapsamında yetkilendirilen kurumlar kapsamına, üniversite hastaneleri dahil edilmemesine rağmen Yönetim Kurulu Kararı ile hastalardan “tıbbi danışmanlık” adı altında ücret alındığı görülmüştür. Bilindiği üzere, 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun 3’üncü maddesinin (c) bendi ve 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 355’inci maddesinin “ç” bendi ile sağlık hizmetlerinin ücret tarifelerini belirlemek yetkisi Sağlık Bakanlığına verilmiştir. Sağlık Bakanlığı kendisine verilen bu yetkiyi kullanmaktadır. Sağlık Bakanlığı tarafından Kamu Sağlık Hizmetleri ve Sağlık Turizmi, Turistin Sağlığı Kapsamında Sunulan Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifeleri Usul ve Esasları yayımlanmıştır. Söz konusu usul ve esaslarda tarifenin amacı, Bakanlık bünyesindeki sağlık hizmeti sunucuları, devlet üniversiteleri bünyesinde yer alan sağlık hizmet sunucuları ile belediye hastaneleri tarafından sunulan sağlık hizmetlerinin fiyat tarifeleri ile uygulamaya ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir. Öte yandan söz konusu usul ve esaslarda, bu fiyat tarifesinin kapsamının Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından finansmanının karşılanıp karşılanmadığına bakılmaksızın, “insan sağlığına yönelik Sağlık Bakanlığı tarafından sunulması uygun görülen” sağlık hizmetleri olduğu belirtilmiştir. 04.06.2024 tarih E-23642684-407.03-244784371 sayılı yazı ile Sağlık Bakanlığı tarafından Kamu Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesi belirlenmiştir. Söz konusu tarifede, dijital çağın gereği olarak “Uzaktan hasta değerlendirmeye yönelik sağlık hizmetleri” sunulabilecek sağlık hizmetleri kapsamına alınmıştır. Ancak söz konusu sağlık hizmetini verebilecek kurumlar kapsamına üniversite hastaneleri ve özel hastaneler dahil edilmemiştir. Durum böyle iken Fakülte Yönetim Kurulunun önerisi Yürütme Kurulunun kararıyla “tıbbi danışmanlık” adı altında tarife belirlenmiştir. Tarife kapsamında, 20 dakikalık hizmet bedeli olarak Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarından 2.500 TL, yabancı uyruklu hastalardan 4.000 TL ücret talep edilmiştir. Söz konusu durum mevzuata aykırılık teşkil etmektedir. Nitekim, 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu ve 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile ülke sathında sağlık hizmetlerinin sunumunu ve fiyat tarifesini belirleme yetkisi Sağlık Bakanlığına aittir. Diğer bir anlatımla, hasta sağlığının korunması ve sağlık hizmetlerinin verilmesinde otorite Sağlık Bakanlığıdır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 Diğer kurum ve kuruluşların otonom kararlar alarak sağlık hizmeti sunması ve bu kapsamda otonom fiyat tarifesi belirleyerek hastalardan ücret talep etmesi mümkün değildir. Diğer taraftan, Ankara Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesinin ücret talep edebilme imkânı olmuş olsaydı dâhi talep edebileceği ücret, Sağlık Bakanlığının fiyat tarifesi ile belirlemiş olduğu 300 TL’dir. Sağlık Bakanlığının uzaktan hasta değerlendirmeye yönelik sağlık hizmeti fiyatını 300 TL belirlediği durumda Üniversite Hastanesinin Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları için 2.500 TL belirlemesi de ayrıca hukuki dayanaktan yoksundur. Ayrıca, online “Tıbbi Danışmanlık “hizmetinin verildiği zaman dilimi, içeriğinin ne olacağı, neleri kapsadığı belli değildir. Verilen hizmetin muayene, ikinci görüş ya da konsültasyon tanımlarına mı girip girmediği ya da tıbbi olarak danışılan hususun muayene sonrası kontrol amacıyla olup olmadığı anlaşılamamaktadır. Ayrıca Üniversite hastanesinde çalışan sağlık görevlilerinin gelire katkısı oranında 2547 sayılı Kanunun 58’inci maddesinde ne şekilde ek ödeme alınacağı, yıllar itibariyle süre gelen kanuni bir uygulama var iken bu hizmet kapsamında ek ödeme dağıtım sistemi ve mesai saatleri içerisindeki ve dışındaki çalışma sürelerine bağlı olarak gerekli düzenlemeler mevcut iken yetkisini kanundan almayan Fakülte Yönetim Kurulunun önerisi Yürütme Kurulunun kararıyla tıbbi danışmanlık adı altında tarife belirlenmesi ve ek ödeme dağıtımının da 2547 sayılı Kanundan farklı bir şekilde yapılmasında hukuka uyarlılık bulunmamaktadır. Kamu idaresi cevabında, Ankara Üniversitesi Hastanelerinin Sağlık Bakanlığına başvurarak uzaktan sağlık hizmeti verilmesi için faaliyet izni aldığından ve kendilerine bu kapsamda faaliyet izni verildiğinden, ayrıca 01.01.2025 tarihinden itibaren yürürlüğe giren "Kamu Sağlık Hizmetleri ve Sağlık Turizmi, Turistin Sağlığı Kapsamında Sunulan Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifeleri Usul ve Esasları" ek-2 "Kamu Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesinde"; "Hekim Muayeneleri ve Raporlar " başlığı altında S520032 kod numarası ile "Uzaktan hasta değerlendirmeye yönelik sağlık hizmetleri" işleminin yer aldığından, öte yandan söz konusu bulgu doğrultusunda Hastaneler Başhekimliğince Uzaktan Sağlık Hizmeti Faaliyetinin ivedilikle durdurulduğundan bahsedilmiştir. Kamu idaresi cevabından yer alan faaliyet izni Sağlık Bakanlığı tarafından şartları taşıyan sağlık kurumlarına verilebilen izindir. Ancak söz konusu faaliyet izin belgesini almak faaliyetin icra edilebileceği anlamına gelmemekte ancak Bakanlık tarafından hizmetin uygulanmasına, süresine, hizmet bedeline ilişkin olarak düzenleme yapılması durumunda fiili

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 hayata yansımaktadır. Hatta Kamu Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesinde yayımlanmamış bir sağlık hizmetinin yapılması da mümkün değildir. Bakanlık 04.06.2024 tarih E-23642684-407.03-244784371 sayılı yazı ile Kamu Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesi belirlemiş ve uzaktan sağlık hizmeti yapılabilmesine ilişkin S520032 kod numarası ile "Uzaktan hasta değerlendirmeye yönelik sağlık hizmetleri" işlemi tanımlamış ancak bu işlemi icra edebilme yetkisini sadece Sağlık Bakanlığına bağlı ikinci ve üçüncü basamak sağlık hizmeti sunucularına tanımıştır. Üniversite hastanelerini şu aşamada kapsama almamış ilerleyen dönemlerde bu kapsama Üniversite hastanelerine alabilme yetkisini saklı tutmuştur. Öte yandan, yapılan incelemelerden ve tarafımıza gönderilen cevaptanda anlaşılacağı üzere yapılan hizmet “uzaktan sağlık hizmeti verilmesi” olarak adlandırılmakta tüm süreçler bu minvalde yürütülmektedir. Ancak elde edilen gelirin dağıtılması aşamasına gelince söz konusu hizmet “tıbbi danışmanlık” adı altında danışmanlık kapsamına sokulmaktadır. Diğer bir deyişle, uygulama sağlık hizmeti olarak gerçekleştirilmekte ancak dağıtılan döner sermaye ek ödemesi danışmanlık adı altında ödenmektedir. Bu durum ortaya sınırları net olmayan, kuralları tam olarak belirlenmemiş bir vaka olduğunu ortaya koymaktadır. Nitekim, Sağlık Bakanlığının yetkilendirdiği işlemlerde hizmetin sunumu, şartları vb. ortaya net olarak konulmakta, belirsizlikler olmamaktadır. Diğer taraftan Kamu idaresi cevabında, bulguya istinaden söz konusu faaliyetin durdurulduğundan bahsedilmiştir. Bu bağlamda, Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilmemiş Üniversite hastanesinin, “Tıbbi Danışmanlık” adı altında sağlık hizmeti sunması mümkün olmadığı gibi hastalardan Sağlık Bakanlığının belirlediği fiyatın üzerinde ücret talep etmesi ve elde edilen ücreti de ek ödeme olarak dağıtması mümkün değildir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr