2023 - ORTA DOĞU TEKNİK ÜNİVERSİTESİ.pdf

ORTA DOĞU TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Eylül 2024

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ.................................................................................................. 1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU ............................................................................................. 6
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .......................................................................................................... 6
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 6
5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ..................................................................... 7
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ............................................................................................................................. 9
7. DENETİM BULGULARI ...................................................................................................................... 9
8. EKLER ................................................................................................................................................. 20

KISALTMALAR AŞ : Anonim şirket GES : Güneş enerjisi santrali KDV : Katma değer vergisi ODTÜ : Orta Doğu Teknik Üniversitesi TMK : Türk Medeni Kanunu TÜBİTAK : Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. Diğer Bulgular

1. Araç Kiralama İhalesinde Rekabeti Engelleyici Hükümlere Yer Verilmesi
2. Üniversite Tarafından ... Vakfına Tesis Edilen İntifa-Üst Hakkıyla İlgili Süreçlerde Hatalar Bulunması
3. ...Derneği İle İmzalanan Protokolde Öngörülen Onay Prosedürünün İşletilmemesi
4. ... AŞ ile İmzalanan Protokol'de Arazi Kira Bedellerinden Şirketin Bazı Giderlerinin Düşülmesi Hükmüne Yer Verilmesi
5. Taşınmazlarda Cins Tashihinin Tamamlanmaması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Anayasa’nın 130’uncu maddesinde, çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzel kişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversitelerin Devlet tarafından kanunla kurulması öngörülmüştür. Orta Doğu Teknik Üniversitesi, 27.05.1959 tarih ve 7307 sayılı Kanun ile kurulmuştur. Üniversite 1983 yılında kadrolara ilişkin hükümleri hariç olmak üzere 7307 sayılı Kanun’u yürürlükten kaldıran 28.03.1983 tarih ve 2809 sayılı Kanun’la yeniden yapılandırılmıştır. Yükseköğretim kurumları için temel mevzuat; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu, 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu ve 124 sayılı Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumlarının İdari Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’dir. Yükseköğretimin amaç ve ilkeleri, yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayın, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esaslar 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’yla düzenlenmiştir. Söz konusu Kanun’un 12’nci maddesinde yükseköğretim kurumlarının görevleri sayılmış olup bu görevler; toplumun ihtiyaçları, kalkınma planları ilke ve hedeflerine uygun bilimsel eğitim-öğretim, araştırma, yayım ve danışmanlık yapmak, bu ilke ve hedefler doğrultusunda insangücü yetiştirmek, toplumun özellikle sanayileşme ve tarımda modernleşme alanlarında eğitilmesini sağlamak, üretimde artışı sağlayacak uygulamalı çalışmalarda bulunmak, bu amaçla döner sermaye işletmelerini kurmak ve bu faaliyetlerin geliştirilmesine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmak olarak özetlenebilir. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Orta Doğu Teknik Üniversitesinin akademik yapısında rektörlük, senato, fakülte dekanlıkları, yüksekokul, enstitü, uygulama ve araştırma merkez müdürlükleri bulunmakta, idari yapısında ise üniversite yönetim kurulu, genel sekreterlik, daire başkanlıkları, hukuk müşavirliği ve müdürlükler yer almaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 Üniversitenin üst yöneticisi olan Rektör Cumhurbaşkanı tarafından, dekanlar ise Yükseköğretim Kurulunca atanmaktadır. Üniversite bünyesinde; 5 fakülte, 5 enstitü, 1 meslek yüksekokulu ve 1 yabancı diller yüksekokulu ve 30 uygulama ve araştırma merkezi bulunmaktadır. Akademik ve idari personelin sınıf, ünvan ve kadro dağılım bilgileri Tablo 1 ve 2’de yer almaktadır. Tablo 1: Akademik Personel Kadro Durumu Ünvan Dolu Kadro Sayısı Boş Kadro Sayısı Toplam Kadro Sayısı Profesör 366 123 489 Doçent 169 118 287 Doktor öğretim üyesi 155 184 339 Öğretim görevlisi 471 160 631 Araştırma görevlisi 619 640 1.259
Toplam 1.780 1.225 3.005 Tablo 2: İdari Personel Kadro Durumu Hizmet Sınıfı Dolu Kadro Sayısı Boş Kadro Sayısı Toplam Kadro Sayısı Genel idare 661 407 1.068 Sağlık 46 83 129 Avukatlık 7 4 11 Eğitim-öğretim 4 9 13 Teknik 403 224 627 Yardımcı 76 387 463 Sözleşmeli 97 62 159 İşçi 1.040 211 1.251 Toplam 2.334 1.387 3.721 Üniversitede 2023 yıl sonu itibarıyla kadrolu akademik, idari (sözleşmeli idari personel dahil) ve işçi personel toplamı 4.114’dür. Ayrıca Üniversitede 36 yabancı uyruklu akademik personel çalışmaktadır. 1.3. Mali Yapı 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ekli II sayılı cetvelin, (A) “Özel Bütçeli İdareler” bölümünde yer alan Orta Doğu Teknik Üniversitesi, merkezi yönetim bütçe kanunu ile verilen hazine yardımı ve öz gelirlerini kullanarak giderlerini finanse etmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 Üniversitenin ekonomik sınıflandırma açısından 2023 yılına ait ödenek dağılımı ve yıl sonu harcama gerçekleşmelerine ilişkin tablo aşağıdadır. Tablo 3: 2023 Yılı Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleşmesi Gider Türü Ödenek (TL) Gerçekleşme (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Personel Giderleri 1.581.961.700,00 1.574.340.819,76 99,52 Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 241.345.000,00 241.103.450,10 99,90 Mal ve Hizmet Alımı Giderleri 602.464.241,80 576.241.474,73 95,65 Cari Transferler 207.798.440,00 200.603.698,57 96,54 Sermaye Giderleri 355.786.000,00 323.473.098,70 90,92 Sermaye Transferleri - - - Toplam 2.989.355.381,80 2.915.762.541,86 97,54 2023 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 2.097.747.000,00 TL ödenek tahsis edilen Üniversite bütçesine yıl içinde 15.07.2023 tarih ve 32249 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7456 sayılı Kanun'un Geçici 1'inci maddesi uyarınca 891.608.381,80 TL ödenek eklenmiş ve toplam ödenek 2.989.355.381,80 TL’ye ulaşmış olup ödeneğin %97,54’ü oranında 2.915.762.541,86 TL’si kullanılmıştır. Personel giderlerinde 1.581.961.700,00 TL ödeneğin 1.574.340.819,76 TL’si, sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderlerinde 241.345.000,00 TL ödeneğin 241.103.450,10 TL’si, mal ve hizmet alımı giderlerinde 602.464.241,80 TL ödeneğin 576.241.474,73 TL’si, cari transferlerde 207.798.440,00 TL ödeneğin 200.603.698,57 TL’si ve sermaye giderlerinde 355.786.000,00 TL ödeneğin 323.473.098,70 TL’si harcanmıştır. Üniversite tarafından 2023 yılında; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu, Erasmus ve Mevlana Değişim Programı, Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı, Ulusal Bor Araştırma Enstitüsü, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (Ulusal Deprem Araştırma Programı) ile Avrupa Birliği hibelerinden toplam 268.130.445,01 TL bütçe dışı kaynak kullanılmıştır. 2023 yılı bütçe gelirleri tahmin ve gerçekleşme bilgileri aşağıdaki tabloda yer almaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Tablo 4: 2023 Yılı Bütçe Gelir Tahmin ve Gerçekleşmesi Gelir Türü Gelir Tahmini (TL) Gerçekleşen (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 158.914.000,00 211.792.241,99 133,27 Alınan Bağış ve Yardımlar 1.876.606.000,00 2.601.508.718,00 138,63 Sermaye Gelirleri - - - Diğer Gelirler 62.227.000,00 49.679.260,67 79,84 Toplam 2.097.747.000,00 2.862.980.220,66 136,48 Gelirlerden Ret ve İadeler (-) - 2.286.820,84 - Net Toplam 2.097.747.000,00 2.860.693.399,82 136,37 2023 yılı bütçesine göre tahmin edilen bütçe geliri 2.097.747.000,00 TL olup Üniversitenin yıl sonunda net bütçe geliri 2.860.693.399,82 TL olarak gerçekleşmiştir. Dönem faaliyet geliri 3.665.008.206,44 TL, gelirlerden indirim, iade ve iskonto toplamı 2.286.820,84 TL ve faaliyet gideri 3.903.296.828,07 TL olan Üniversite, 2023 yılını 240.575.442,47 TL olumsuz faaliyet sonucu ile tamamlamıştır. Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan 85 sıra No.lu Genel Tebliğ uyarınca 2023 yılı enflasyon düzeltmesi işlemi sonucunda 698 Enflasyon Düzeltmesi Hesabında oluşan borç ya da alacak kalanı ilgisine göre; 570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabının veya 580 Geçmiş Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabının 98-Geçmiş Yıllar Enflasyon Farkları” yardımcı hesabına aktarılmıştır. Bu nedenle, 2023 yılı Faaliyet Sonuçları Tablosunda enflasyon düzeltmesi işlemlerine ilişkin bakiye bulunmamaktadır. Üniversite özel bütçesi dışında bulunan; -Döner Sermaye İşletmesinin 2023 yılı gelir toplamı 346.981.103,75 TL, gider toplamı 337.582.512,94 TL olarak gerçekleşmiş ve dönem 9.398.590,81 TL kâr ile tamamlanmıştır. -Sosyal tesislerin 2023 yılı gelir toplamı 8.421.925,96 TL, gider toplamı 3.971.743,56 TL olarak gerçekleşmiş ve dönem 4.450.182,40 TL kâr ile tamamlanmıştır. Ayrıca Üniversite, 10.12.1990 tarih ve 2669 sayılı Türk Ticaret Sicili Gazetesi’nde tescil edilerek kurulan ODTÜ Teknokent Yönetimi AŞ’nin ortağıdır. Adı geçen AŞ’nin sermayesi 80.000.000,00 TL olup Üniversitenin %10 oranında ortaklığı bulunmaktadır. Şirket 2023 yılında kâr dağıtımı yapmamıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları, uluslararası standartlara uygun olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde; Sayıştay Başkanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve diğer ilgili kuruluş temsilcilerinin katılımıyla oluşturulacak olan Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Dolayısıyla genel yönetim kapsamında olan üniversitelerin muhasebe ve raporlama standartları Kurul tarafından belirlenen kurallara tabidir. Kamu İdaresi ayrıca adı geçen Kanun’un 80’inci maddesinin Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir. Özel bütçeli bir idare olan Üniversitede, tahakkuk esaslı muhasebe sistemi kullanılmaktadır. Üniversitenin muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne tabi olarak Hazine ve Maliye Bakanlığının Bütünleşik Mali Kontrol Yönetim Sistemi Web Tabanlı Otomasyon Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Faaliyet sonuçları tablosu, • Öz kaynak değişim tablosu, • Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu, • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 kapsamındaki temel mali tablolarından olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim

T.C. Sayıştay Başkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 5018 sayılı Kanun uyarınca iç kontrol sistemi; idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından oluşturulan organizasyon, yöntem ve süreçle iç denetimi kapsayan malî ve diğer kontroller bütünüdür. İç kontrolün işleyişi ile ilgili ayrıntılı hükümler, 26.12.2007 tarihli ve 26738 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan rehberlerle belirlenmiştir. 2023 yılı denetimi kapsamında, mezkûr mevzuat çerçevesinde, Üniversite iç kontrol sistemi aşağıdaki şekilde değerlendirilmektedir: Kontrol Ortamı Standartları Kurum organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumluluklar ile yetki devirleri ve sınırları tam ve açık bir şekilde belirlenip yazılı hale getirilmiştir. Üniversitede “Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri” ile ilgili eğitim ve bilgilendirme çalışmaları yeterlidir. Personelin işe alınması, yer değiştirmesi, görevde yükselmesi, yeterlilik-performans değerlendirmesi ile disiplin hükümlerine yönelik insan kaynakları politikası, tam olarak belirlenmiş ve kurum çalışanlarına duyurulmuştur. Hassas görevlere ilişkin prosedürler, tam olarak belirlenmiş ve kurum çalışanlarına duyurulmuştur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 Risk Değerlendirme Standartları Stratejik plan, zamanında yayımlanmış ve içerik açısından mevzuata uygundur. Üniversite performans programı içerik olarak mevzuata uygun şekilde hazırlanmış ve zamanında yayımlanmıştır. Üniversite, iç kontrol risklerini tam ve doğru şekilde belirlemiştir. Risklerin değerlendirilmesine yönelik çalışma (risklerin gerçekleşme ihtimali-olası etkisi belirlenerek önem düzeyine karar verme) yapılmıştır. Kontrol Faaliyetleri Standartları Üniversite tarafından yetkileri belirlemek amacıyla iş akış süreçleri hazırlanmıştır ve personele duyurulmuştur. Üniversite tarafından yetki devirleri mevzuata uygun yapılmıştır. Üniversitede yapılan görevlendirmelerde, bunların farklı kişiler arasında dağıtılarak “görevler ayrılığı” ilkesine uyulmuştur. Üniversitece belirlenen risklerin kabul edilebilir düzeye indirilmesine yönelik kontrol faaliyetleri ve sorumluları belirlenmiştir.
Ön mali kontrol sistemi, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’a uygun olarak kurulmuştur. Üniversitenin ön mali kontrol yönergesi mevcuttur. Bilgi ve İletişim Standartları Üniversite faaliyet raporu içerik olarak mevzuata uygun hazırlanmıştır. Üniversitenin Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı mevcuttur ve içerik olarak Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’ne uygundur. İzleme Standartları Üniversitenin tüm birimleri tarafından iç kontrol sistemi, yılda en az bir kez değerlendirilmekte ve değerlendirme sonuçları İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kuruluna raporlanmaktadır. Üniversitede 5 iç denetçi kadrosu bulunmakta olup bu kadrolardan 2’si doludur. İç kontrol sistemine ilişkin denetim ve raporlama çalışmaları mevcuttur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2023 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Araç Kiralama İhalesinde Rekabeti Engelleyici Hükümlere Yer Verilmesi Üniversite tarafından gerçekleştirilen 2023 yılı Hizmet Aracı Kiralama İşi Teknik Şartnamesi’nde rekabeti engelleyici düzenlemelere yer verildiği tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun; -“Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde; idarelerin, bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu, -“Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde; ihale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verileceği, belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacağı, rekabeti engelleyici hususlar içermeyeceği ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacağı,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 -Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verileceği, belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürünün belirtilemeyeceği ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyeceği, hüküm altına alınmıştır. Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in;

• “Genel esaslar” başlıklı 5’inci maddesinde; hizmet alımı suretiyle yabancı menşeli binek ve station-wagon cinsi taşıt edinilmesinin Kanun’un 10’uncu maddesinin beşinci fıkrasında öngörülen makam ve hizmetler ile sınırlı olacağı, -“Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde; yabancı menşeli taşıtın Kanun’un 10’uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca yerli muhteva oranı %50'nin altında kalan taşıtları ifade edeceği, düzenlenmiştir. Söz konusu mevzuat hükümlerinden idarelerin taşıt ihtiyaçlarının temininde Kanun’da belirtildiği şekilde rekabet ortamını sağlayarak yerli araçlar üzerinden hizmet alımlarını gerçekleştireceği anlaşılmaktadır. Üniversite tarafından ihale edilen 2023 yılı Hizmet Aracı Kiralama İşi Teknik Şartnamesi’nde kiralanacak araçların özellikleri arasında sedan ve bagaj hacminin en az 530 dm³ olacağı düzenlenmiştir. Yapılan incelemede sözkonusu ihale dokümanını 10 firmanın aldığı, 3 firmanın ihaleye katıldığı, sadece 1 fimanın teklifinin geçerli olduğu görülmüştür. Nitekim Teknik Şartnamede belirtilen yerli araçlara ilişkin bagaj hacmine sahip sadece bir markanın olduğu anlaşılmıştır. Kamu İdaresi cevabında bagaj hacmi konusunda sehven en az 530 dm³ olarak belirlenen kriterin 2024 yılı ihalesinde en az 503 dm³ bagaj hacmi olarak düzeltildiği ve farklı araç modellerinin de ihale kapsamına alındığı ifade edilmişse de; yerli araçların tamamının 503 dm³ bagaj hacmi şartını karşılamadığı, bu nedenle 2024 yılı ihalesinin de rekabeti engelleyici hükümler içermeye devam ettiği görülmektedir. Bu itibarla, Üniversite tarafından hizmet alımı suretiyle taşıt edinilirken; şartnamelerin rekabeti engelleyici hükümler içermemesi ve tüm istekliler için fırsat eşitliğini sağlayacak şekilde düzenlenmesi gerektiği değerlendirilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 BULGU 2: Üniversite Tarafından ... Vakfına Tesis Edilen İntifa-Üst Hakkıyla İlgili Süreçlerde Hatalar Bulunması Üniversite mülkiyetinde bulunan taşınmaz üzerinde ... Vakfı lehine ziraat yapılması amacıyla intifa hakkı tesis edilmesine rağmen günümüzde parsellerin amacına uygun kullanılmadığı, bu parsellerin belli bölümünde okul binaları inşa edildiği, okul binası inşa edilen parseller üzerinde yine aynı Vakfa sonradan üst hakkı verildiği ancak Vakıf tarafından hazırlanan tüm tesislerin mimari avan projelerinin Üniversitenin onayına sunulmadığı görülmüştür. a) İntifa Hakkı Verilen Parsellerin Verilme Amacı İçin Kullanılmaması: Üniversite mülkiyetinde bulunan Çankaya İlçesine ait 156 adet kadastro parseli (4.793.168,98 m2) üzerinde ODTÜ tarafından ... Vakfı adına 29.02.1984 tarih ve 1007 yevmiye numaralı işlem ile 49 yıl süreli ve bedelsiz olarak intifa hakkı tesis edilmiş olup söz konusu parseller üzerindeki hakkın süresi 2032 yılının sonunda sona erecektir. İntifa hakkına dayanak olarak, Vakıf tarafından Rektörlük Makamına yazılan 08.12.1983 tarihli yazıda; “…Üniversitenize ait bir kısım tarım arazisi âtıl vaziyette beklemektedir. Bu arazi üzerinde Vakfımız tarafından ziraat yapılması hem üniversiteniz ve hem de ülkemiz açısından büyük yararlar sağlayabilir... Yukarıda kısaca arz ve izah ettiğimiz nedenlerden ötürü Rektörlüğünüzce tensip edilecek zirai arazileriniz üzerinde Vakfımız lehine 49 yıl süreli bir intifa hakkı tesisine ve keza Eymir Gölünün Vakfımızca işletilmesine izin verilmesini saygı ile tensiplerinize arzederiz” denilmiştir. ODTÜ Rektörlüğünce ilgili yazı üzerine Vakıf lehine intifa hakkı tesisi ile ilgili yasal bir engel olup olmadığı hususunda Hukuk Müşavirliğinden bilgi alınmış ve 27.12.1983 tarihinde gereği için ilgili birimlere sevk edilmiştir. Vakıf lehine yukarıda zikredilen yevmiye numaralı işlem ile verilen intifa hakkına tabii parseller talep yazısında belirtildiği üzere mezkûr Vakfa ziraat yapıması karşılığı verilmiştir. Ancak aradan geçen 34 yıl içerisinde ilgili arazide (bir kısmı üst hakkına çevrilen parseller hariç) bir kısım ağaçlandırma çalışması dışında Vakfın bir faaliyetinin olmadığı dolayısıyla arazilerin atıl durumda olduğu görülmüştür. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 794’üncü maddesinde intifa hakkının taşınırlar, taşınmazlar, haklar veya bir malvarlığı üzerinde kurulabildiği ve aksine düzenleme

T.C. Sayıştay Başkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 olmadıkça bu hak, sahibine, konusu üzerinde tam yararlanma yetkisi sağladığı düzenlenmiştir. İntifa hakkı bu yönüyle, mülkiyet hakkı sahibinin hakkın konusu şeyi kullanma ve yararlanma yetkisini kaldırmakta, mülkiyet hakkı sahibine çıplak mülkiyeti (kuru mülkiyet) bırakmaktadır. Bu durumda mülkiyet hakkı sahibi sadece çıplak mülkiyet hakkını üçüncü kişilere devredebilmekte, ancak kullanma ve yararlanma yetkisi intifa hakkı sahibinde kalmaya devam etmektedir. Nitekim 2019 yılında, Kavaklık diye bilinen 40 dönümlük arazinin ODTÜ yönetimi ile Kredi ve Yurtlar Kurumu arasında protokole bağlanarak devredilmesi ve yurt yapılması amaçlı talep, Vakıf tarafından izin verilmediğinden uygulamaya konulamamıştır. ODTÜ yönetimi tarafından 29.02.1984 tarih ve 1007 yevmiye numaralı işlem ile 49 yıl süreli ve bedelsiz olarak ziraat yapılması amacıyla intifa hakkı tesis edilmesine rağmen günümüzde amacına uygun kullanılmayan bazı parsellerdeki intifa hakkının kaldırılması için gerekli işlemlerin yapılması gerekmektedir. b) ODTÜ ile Vakıf Arasında 19.11.2015 Tarihinde İmzalanan 49 Yıl Süreli Üst Hakkı Sözleşmesine Göre Üst Hakkı Bedelinin Yapının Üzerindeki Mevcut Binaları Kapsamaması: İntifa hakkına konu taşınmazın bir bölümü üzerine inşaat yapma hakkını kapsayan bir hukuki ilişkiye dayanmaksızın 1989 yılında söz konusu Vakıf tarafından ilkokul, ortaokul ve lise binaları inşa edilmiştir. TMK’nın 794’üncü maddesine göre intifa hakkı taşınmaz üzerinde intifa hakkı sahibine sadece kullanma ve ondan yararlanma imkânı hakkı vermektedir. Bu hakkın sınırları dışına çıkarak taşınmaz üzerinde herhangi bir bina vb. yapıların yapılaması hukuken mümkün değildir. Bu husus TMK’nın “Özgülenme yönü” başlıklı 817’nci maddesinde “İntifa hakkı sahibi, intifa konusu taşınmazın ekonomik özgülenme yönünü malike önemli zarar verecek şekilde değiştiremez; özellikle onu yeni bir şekle dönüştüremeyeceği gibi, onda önemli bir değişiklik de yapamaz.” hükmü ile belirlenmiştir. Söz konusu hükme aykırı olacak şekilde Vakıf tarafından ilgili taşınmaz üzerine bina inşaatı yaparak onda önemli bir değişiklik yapılmıştır. 1984 yılında intifa hakkı verilen ve 1989 yılında bina yapılan söz konusu taşınmaz üzerinde bu defa 19.11.2015 tarihinde yapılan sözleşme ile Vakıf lehine üst hakkı tesis edilmiştir. TMK’nın 826’ncı maddesinin birinci fıkrası kapsamında taşınmaz maliki üst hakkı ile bir başkasına, arazisi üzerinde yapı yapma veya mevcut yapıyı muhafaza etme yetkisi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 vermektedir. Bu yetkiye istinaden Vakıf tarafından ilgili taşınmaz üzerine yeni binalar inşa edilmiştir. 19.11.2015 tarihindeki üst hakkı tesis işlemi, 1984 yılında tesis edilen intifa hakkı tapudan terkin edilmeksizin gerçekleştirilmiştir. Sözleşme’nin “Üst Hakkı Bedeli” başlıklı 5’inci maddesinde yer alan “Rayiç Bedel” tespitinin alanlardaki üst hakkı tesis edilmeden önce yapılan binalar dahil edilmeksizin boş arsalar ile arsa sayılacak arazilere göre belirlendiği görülmüştür. Üst hakkı bedelinin intifa hakkına konu taşınmazın bir bölümü üzerine inşaat yapma hakkını kapsayan bir hukuki ilişkiye dayanmaksızın 1989 yılında söz konusu Vakıf tarafından inşa edilen ilkokul, ortaokul ve lise binalarının da dahil edilerek belirlenmesi gerekirdi. Üst hakkına konu olan mahallerde yer alan ilkokul, ortaokul ve lise vb. yapılar bulunmakta olup bu yapıların Vakıf tarafından gelir elde etme amaçlı kullanıldığı dikkate alınarak rayiç bedelin söz konusu yapıları da kapsayacak şekilde belirlenmesi gerektiği düşünülmektedir. c) Vakıf tarafından Üst Hakkı Sözleşmesi’ne Uyulmaması: Vakıf tarafından, üst hakkı tesis edilen arsa üzerinde inşa edilen binaların projeleri Üniversiteye sunulmamıştır. Taraflar arasında akdedilen üst hakkı sözleşmesinin “İnşaatların plan ve projeye uygunluğu” başlıklı 6’ncı maddesinde; Vakıf tarafından hazırlanacak olan tüm tesislerin mimari avan projelerinin Üniversitenin onayına sunulacağı belirtilmiştir. İlgili düzenlemeye aykırı olarak 2015 yılı sonrasında yapılan (İlkokul Yeni Ek Bina 4.686,10 m² ile Lise Binası G Blok 9.329,29 m2) inşaatın projeleri 31.12.2023 tarihi itibarıyla Üniversiteye sunulmamıştır. “Üst hakkının sona ermesi ve iptali” başlıklı 11’inci maddeye göre; mezkûr sözleşmeye aykırı davranılması durumunda, üst hakkının sona ereceği kararlaştırılmıştır. Vakıf tarafından üst hakkına esas parsellere yapılan inşaatlarda projelerin, Üniversiteye sunulmasının sağlanması, aksi takdirde sözleşmeye aykırılık olarak değerlendirilmesi ile irtifak hakkının kaldırılması için gerekli işlemlerin yapılmasının yerinde olacağı düşünülmektedir. Kamu İdaresince bulgu konusu hususa iştirak edilerek bulgu doğrultusunda hareket edileceği ifade edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 BULGU 3: ...Derneği İle İmzalanan Protokolde Öngörülen Onay Prosedürünün İşletilmemesi Orta Doğu Teknik Üniversitesi tarafından üst hakkı verilen ... Derneği Koleji İncek Kampüsüne Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği’nin 5’inci maddesinin birinci fıkrasının h bendi kapsamında, çatı tipi güneş enerjisi santrali (GES) yapıldığı görülmüştür. Yalıncak mahallesi Taşpınar köyü 99 ada 1 parsel sayılı 309.322 m2 arsanın tamamı üzerinde 20.08.1999 tarihinde imzalanan “Tapu Sicilinde Düzenlenecek Resmi Senede Yazılacak Hususlara İlişkin Protokol” ile Dernek lehine 99 yıl süre ve 585.714.000.000,00 TL bedelli üst hakkı tesis edilmiştir. Söz konusu Protokol’ün “Üst hakkının konusu” başlıklı 4’üncü maddesinde; imar planlarına uygun, çağdaş, ana, ilk, orta, lise eğitimi yapılmasını sağlayacak eğitim ve eğitim ile ilgili sosyal tesisler kurulacağı, 5’inci maddesinde de; üst hakkı süresince, üst hakkı konusu taşınmaz malın kullanım amacının değiştirilemeyeceği ve amaç dışı kullanılamayacağı belirtilmiştir. Protokol’ün 6’ncı maddesinde ise; hak lehtarı tarafından hazırlanacak tüm tesislerin avan projelerinin ODTÜ’nün onayına sunulacağı, avan projelerdeki değişikliklerin Üniversitece onaylanması gerektiği yer almaktadır. “Üst hakkının iptali” başlıklı 11’nci maddesinde; bu taahhüt senedinin 4, 5, 6, 7, 8, 9 ve 10’uncu maddelerinin yerine getirilmemesinin sözleşmenin önemli ölçüde ihlali sayılacağı, Üniversitenin bu durum karşısında bir tazminat ödemeksizin tüm yapı ve tesisleri sağlam ve işler durumda kendine devrini talep edeceği kararlaştırılmıştır. 12.05.2019 tarih ve 30772 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği’nin “Lisans alma ile şirket kurma muafiyeti” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasının h bendinde; abonelerin bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücü ile sınırlı olmak kaydıyla, tüketim tesisi ile aynı ya da farklı ölçüm noktasında kurulan yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisi kurabileceği hüküm altına alınmıştır. Dernek tarafından üst hakkı verilen taşınmaza yaptırılan GES’in kapasite bilgileri incelendiğide GES gücünün 2.950,56 kWp olduğu, yaklaşık yıllık üretim miktarının 3.850 MW/yıl olduğu görülmüştür. Dernek tarafından ilgili sistemin Kolejin yaklaşık yıllık tüketim miktarının (5.227 MW/yıl) %74’ünü karşılayacağı hesaplanmıştır. Kamu İdaresince bulgu konusu hususa iştirak edilerek bulgu doğrultusunda hareket edileceği ifade edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 Taraflarca, yapıların karşılığı olarak ödenecek bedelin kararlaştırıldığı anda, yapıların inşası ya da muhafazasına dair özellikler ve işin kapsamı belirlenmiştir. Bu tarz bir proje değişikliği, Protokol gereğince yapım aşamasından önce ODTÜ’den onay alınmasını gerektirmektedir. BULGU 4: ... AŞ ile İmzalanan Protokol'de Arazi Kira Bedellerinden Şirketin Bazı Giderlerinin Düşülmesi Hükmüne Yer Verilmesi Teknoloji geliştirme bölgesi sınırları içindeki ODTÜ arazilerinin kira bedellerinden, ... AŞ’nin yapmış olduğu altyapı ve üstyapı yatırım-bakım-onarım ve sigorta, Uluslararası Projeler Destek Ofisi, Teknoloji Transfer Ofisi programları giderlerinin düşüldüğü görülmüştür. 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde; yönetici şirket, ilgili Kanun’a uygun ve anonim şirket olarak kurulan, bölgenin yönetimi ve işletmesinden sorumlu şirket olarak tanımlanmıştır. Yönetici şirketin yükümlülükleri; ayrıntılı olarak Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yönetici şirketin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre Kanun’un amacını gerçekleştirmek üzere bölgeye ait planlama ve projelendirmenin yapılması, gerekli alt yapı ve üst yapı hizmetlerinin yürütülmesi ile bölge için gerekli olan temizlik, elektrik, içme ve kullanma suyu, doğal gaz, akaryakıt, ısıtma ve havalandırma, dağıtım şebekeleri, kanalizasyon, atık su, bölge içi yollar, ulaşım, ses ve veri iletişimi, internet hizmetleri ve diğer hizmetlerin sağlanması ve kesintisiz olarak sürmesi için gerekli önlemlerin alınması, çalışma esaslarının belirlenmesi, fiyatlandırmaların ve hesaplamaların yapılması ve uygulanması, her türlü bakım ve onarım hizmetlerinin sağlanması, alt ve üst yapılara zarar verenlerin tespiti ile zararların tazmininin sağlanması, ayrıca Kanun ve bu Yönetmelik kapsamında bölgede yer alan kişilerin ihtiyaç duyacakları yeme, içme, eğlenme, dinlenme, dua etme yeri ve barınma gibi ekonomik, sosyal ve kültürel gereksinimlerinin imkân dâhilinde karşılanması yönetici şirketin sorumlulukları arasındadır. 4691 sayılı Kanun’nun “Destek ve muafiyetler” başlıklı 8’inci maddesinde; “Bölgelerde alt yapı, idare binası, Ar-Ge binası, atölye ve kuluçka merkezi inşası ile atölyelerde kullanılacak makine, ekipman ve yazılımlar ile Ar-Ge ve yenilik faaliyetleri ile tasarım faaliyetlerini desteklemeye yönelik yönetici şirketçe yürütülen veya yürütülecek kuluçka programları, teknoloji transfer ofisi hizmetleri ve teknoloji iş birliği programları ile ilgili giderler, yardım amacıyla Bakanlık bütçesine konulan ödenekle sınırlı olmak üzere karşılanabilir.” hükmüne yer verilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bölgelere kullandırılacak ödenek başlıklı 126’ncı maddesinde de; “Bölgelerde; alt yapı, idare binası, Ar-Ge binası, atölye ve kuluçka merkezi inşasına ilişkin giderler, atölyelerde kullanılacak makine, ekipman ve yazılımlar ile Ar-Ge ve yenilik faaliyetleri ile tasarım faaliyetlerini desteklemeye yönelik yönetici şirketçe yürütülen veya yürütülecek kuluçka programları, teknoloji transfer ofisi hizmetleri ve teknoloji iş birliği programları ile ilgili giderler, bölge yönetici şirketine yardım amacıyla, Bakanlık bütçesine konulan ödenekle sınırlı olmak üzere karşılanabilir. Bölgelere kullandırılmak amacıyla Bakanlık bütçesine konulan ödenekler yıllık yatırım programında yer alır ve Cumhurbaşkanlığınca belirlenen harcama programları dâhilinde kullanılır.” denilmektedir. Yukarıda belirtilen hükümlerden de anlaşılacağı üzere yönetici şirketin alabileceği destekler, Bakanlık bütçesine konulan ödenekle sınırlı olmak üzere karşılanabilmektedir. Bunun dışında yapılan bakım onarım vb. işletme giderlerinin Üniversite bütçesinden karşılanması mümkün değildir. Mülkiyeti ODTÜ’ye ait taşınmazlar üzerinde faaliyet gösteren sözkonusu Şirket ile Üniversite arasında yapılan Protokol’ün 3'üncü maddesinde; “Teknokent bölgesinde ... AŞ tarafından 4691 sayılı Yasa’nın verdiği yetki ve haklar kapsamında yapılan/yaptırılan ve Teknokent’in amaçları doğrultusunda fiilen kullanılan yapıların (araştırma-geliştirme ve yazılımevi binaları, kantin, kafeterya, restoran, büfe vs. her türlü idari hizmet binalarının) yapılması için gerekli ve Teknokent faaliyetleri nedeniyle Teknopark AŞ’nin yapacağı; -Teknokent’in altyapı ve üstyapı yatırım-bakım-onarım ve sigorta giderleri, -Teknokent binalarının her türlü ruhsat vs. yasal giderleri, -Teknokent binalarının yatırım geri ödeme giderleri, -... AŞ tarafından ODTÜ’nün araştırma-geliştirme faaliyetlerini desteklemek ve bu faaliyetlerin sonuçlarını ekonomik değere dönüştürmek amacıyla yürütülen (Uluslararası Projeler Destek Ofisi, Teknoloji Transfer Ofisi vb.) programların giderleri, -ve ODTÜ tarafından yaratılan katma değer, dikkate alınarak uygulanacak yıllık kullanım bedeli belirlenir.”

T.C. Sayıştay Başkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 hükmü bulunmaktadır. Bu hüküm doğrultusunda Üniversite Yönetim Kurulu tarafından Şirketten 2022 yılı irtifak bedeli olarak 7.056.716,07 TL'nin alınması kararlaştırılmıştır. 2022 yılı Kira Bedeli Tespiti Komisyon Raporu’nda; “Bakım-onarım ve tadilat işleri için harcanan KDV hariç 2.277.178,98 TL’nin ödenecek miktardan düşülmesinin, -TÜBİTAK1513 Projesi kapsamında TÜBİTAK (Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu) tarafından sağlanan desteğe ek olarak Teknokent AŞ tarafından 1513 Projesi kapsamında harcanan 3.070.478,50 TL’nin ödenecek miktardan düşülmesinin, -ODTÜ adına yürütmüş olduğumuz AB projeleri için düzenlenen ve tahsil edilememiş 424.642,59 TL proje yürütme hizmeti bedelinin üniversiteye ödenecek miktardan düşülmesinin, Sonuç olarak, 2022 yılı için KDV hariç (335.564,03+12.493.452,11) - (2.277.178,98+3.070.478,50+424.642,59) = 7,056.716,07 TL’nin ODTÜ’ye arazi bedeli olarak ödenmesinin, uygun olduğu Komisyon Üyelerince değerlendirilmiştir.” denilmiş ve Üniversitenin alacağı toplam kira bedelinden Raporda ayrıntısı gösterilen tutarlar düşüldükten sonra kalan tutar 7.056.716,07 TL tahsil edilmiştir. 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu ile Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda sayılan hükümleri uyarınca söz konusu Şirketin yükümlülüğünde olan giderlerin Üniversite tarafından karşılanması mümkün değildir. Diğer taraftan söz konusu giderlerin alınması gereken gelirden düşülerek karşılanması da bütçe hukuku açısından usule aykırıdır. Nitekim 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3’ncü maddesinde; kamu giderlerinin, kanunlarına veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine dayanılarak yaptırılan iş, alınan mal ve hizmet bedelleri, sosyal güvenlik katkı payları, iç ve dış borç faizleri, borçlanma genel giderleri, borçlanma araçlarının iskontolu satışından doğan farklar, ekonomik, malî ve sosyal transferler, verilen bağış ve yardımlar ile diğer giderleri ifade edeceği düzenlenmiştir. Kamu İdaresince bulgu konusu hususa iştirak edilerek düzeltme işlemlerine başlanılacağı

T.C. Sayıştay Başkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 ifade edilmiştir. Söz konusu uygulama, kamu giderinin yapılması için yasal bir mevzuat gerekliliğinin yanında bütçe ile verilmemiş harcama yetkisinin, kamu gideri yapılmasına ilişkin başta 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu olmak üzere mevzuatta belirtilen usullere de uyulmaksızın yerine getirilmesi sonucuna da yol açmıştır. Sonuç olarak, Protokolün ilgili maddesinde yer alan hükmün gözden geçirilmesi gerekmektedir. BULGU 5: Taşınmazlarda Cins Tashihinin Tamamlanmaması Üniversite taşınmazlarının mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtları birbirinden farklı olmasına rağmen cins tashihi işlemlerinin tamamlanmadığı tespit edilmiştir. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde cins tashihi; binalar, arazi ve arsalar ile yer altı ve yer üstü düzenlerinin mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarının farklılık göstermesi durumunda tapu kayıtlarının, mevcut kullanım şekli dikkate alınarak düzeltilmesi işlemi olarak ifade edilmiştir. Yönetmelik’in “Cins tashihlerinin yapılması” başlıklı 10’uncu maddesine göre kamu idarelerinin mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarının birbirine uygun olmaması durumunda, fiili kullanım durumları esas alınarak tapu kayıtlarında cins tashihlerinin yapılması gerekmektedir. Yapılan incelemelerde önceki dönem denetim raporlarında da konu edildiği üzere taşınmazların mevcut kullanım şekilleri ile kayıtlarda belirtilen cinslerinin birbirine uygun olmaması durumunun devam ettiği tespit edilmiştir. 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nda yer alan bulguya Üniversite tarafından verilen cevapta; parselasyon planı yapım işinin sonuçlanması ile birlikte gerekli kayıtların yapılacağı ifade edilmiştir. Kamu İdaresi tarafından bulguda yer alan tespitlere katılınmış, parselasyon planı yapım işinin sonuçlanması ile birlikte gerekli kayıtların yapılacağı bilgisi verilmiştir. Sonuç olarak; cins tashihinin yapılmaması Üniversite taşınmazlarının mevcut kullanım şekillerinin tam olarak anlaşılamamasına neden olmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 8. EKLER EK-1: BULGULARA İLİŞKİN İZLEME TABLOSU Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Üniversite Taşınmazları Üzerinde Tesis Edilen İrtifak Hakkı İle İlgili Süreçlerde Hatalar Bulunması 2022 Kısmen Yerine Getirildi Üniversitenin mülkiyetinde olan toplamda 49.818 metrekare taşınmaz üzerinde, protokol ile doğrudan ve bedelsiz olarak bir Dernek lehine Sosyal ve Spor Tesislerinin Yapımı ve İşletilmesi için irtifak hakkı tesis edilmiştir. Derneğe verilen taşınmazla ilgili olarak 28.07.2023 tarih ve 1 sayılı Taşınmaz Geliştirme Kurulu Kararı ile üst hakkının kaldırılması için Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından gerekli tespitlerin yapılmasına mütakip Hukuk Müşavirliği tarafından işlemlere başlanması kararlaştırılmıştır. ... Vakfı'na verilen irtifak

T.C. Sayıştay Başkanlığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 hakları ile ilgili Bulgu yazılmıştır. Taşınmazlarda Cins Tashihinin Tamamlanmaması 2022 Yerine Getirilmedi Parselasyon işlemleri devam etmektedir. Bulgu konusu yapılmıştır.