2023 - KIRŞEHİR AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ.pdf

KIRŞEHİR AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ Eylül 2024

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ...................................................................................................... 1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .................................................................................................. 5
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .............................................................................................................. 6
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 6
5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ........................................................................ 7
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................... 8
7. DENETİM BULGULARI ............................................................................................................................ 8

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Akademik Personel Kadro Durumu ............................................................................. 2 Tablo 2: İdari Personel Kadro Durumu ...................................................................................... 2 Tablo 3: 2023 Yılı Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleşmesi .................................................. 3 Tablo 4: 2023 Yılı Bütçe Gelir Tahmin ve Gerçekleşmesi ........................................................ 4 Tablo 5: Mevcut Verilere Göre Arsa ve Araziler İçin Yapılan Enflasyon Düzeltmesi Hesabı (TL) .......................................................................................................................................... 10 Tablo 6: İşçilerin Hak Ettikleri Halde Henüz Kullanmadıkları Yıllık İzin Süreleri ................ 12

KISALTMALAR BKMYBS : Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi ERASMUS : Üniversite Öğrencilerinin Hareketliliği İçin Avrupa Topluluğu Eylem Programı Yİ-ÜFE : Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular

1. Arsa ve Arazilerin Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sisteminde (BKMYBS) Görünmemesi ve Arsa ve Araziler İçin Yapılan Enflasyon Düzeltmesinin Hatalı Hesaplanması B. Diğer Bulgular
2. İşçilerin Birikmiş Yıllık Ücretli İzinlerinin Kanuna Uygun Olarak Kullandırılmasına İlişkin Tedbirlerin Alınmaması
3. Yapım İşlerinde İnşaat Sigortasına (Bütün Riskler) İlişkin Yükümlülüklerin Yerine Getirilmemesi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Anayasa’nın 130’uncu maddesinde, çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzel kişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversitelerin Devlet tarafından kanunla kurulması öngörülmüştür. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu Ek Madde ile kurulmuştur. Yükseköğretim kurumları için temel mevzuat; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu, 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu ve 124 sayılı Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumlarının İdari Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’dir. Yükseköğretimin amaç ve ilkeleri, yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayın, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esaslar 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’yla düzenlenmiştir. Söz konusu Kanun’un 12’nci maddesinde yükseköğretim kurumlarının görevleri sayılmış olup bu görevler; toplumun ihtiyaçları, kalkınma planları ilke ve hedeflerine uygun bilimsel eğitim-öğretim, araştırma, yayım ve danışmanlık yapmak, bu ilke ve hedefler doğrultusunda insangücü yetiştirmek, toplumun özellikle sanayileşme ve tarımda modernleşme alanlarında eğitilmesini sağlamak, üretimde artışı sağlayacak uygulamalı çalışmalarda bulunmak, bu amaçla döner sermaye işletmelerini kurmak ve bu faaliyetlerin geliştirilmesine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmak olarak özetlenebilir. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Ahi Evran Üniversitesinin akademik yapısında rektörlük, senato, fakülte dekanlıkları, yüksekokul, enstitü, uygulama ve araştırma merkez müdürlükleri bulunmakta, idari yapısında ise üniversite yönetim kurulu, genel sekreterlik, daire başkanlıkları, hukuk müşavirliği ve müdürlükler yer almaktadır. Üniversitenin üst yöneticisi olan Rektör Cumhurbaşkanı tarafından, dekanlar ise

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 Yükseköğretim Kurulunca atanmaktadır. Üniversite bünyesinde; 10 fakülte, 3 yüksekokul, 3 enstitü, 7 meslek yüksekokulu, 21 uygulama ve araştırma merkezi ve Rektörlüğe bağlı 3 bölüm bulunmaktadır. Akademik ve idari personelin sınıf, unvan ve kadro dağılım bilgileri Tablo 1 ve 2’de yer almaktadır. Tablo 1: Akademik Personel Kadro Durumu Unvan Dolu Kadro Sayısı Boş Kadro Sayısı Toplam Kadro Sayısı Profesör 117 39 156 Doçent 110 73 183 Dr. Öğretim Üyesi 340 62 402 Öğretim Görevlisi 222 121 343 Araştırma Görevlisi 146 133 279
Toplam 935 428 1363 Tablo 2: İdari Personel Kadro Durumu Hizmet Sınıfı Dolu Kadro Sayısı Boş Kadro Sayısı Toplam Kadro Sayısı Genel idare 306 232 538 Sağlık 13 220 233 Avukatlık 2 0 2 Eğitim-öğretim - - - Teknik 66 42 108 Yardımcı 37 80 117 Din Hizmetleri 0 1 1 Sözleşmeli 3 13 16 İşçi 214 0 214
Toplam 641 588 1229 Üniversitede 2023 yıl sonu itibarıyla kadrolu akademik, idari (sözleşmeli idari personel dahil) ve işçi personel toplamı 1576’dır. Ayrıca Üniversitede 4 yabancı uyruklu akademik personel çalışmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 1.3. Mali Yapı 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ekli II sayılı cetvelin, (A) “Özel Bütçeli İdareler” bölümünde yer alan Ahi Evran Üniversitesi, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen Hazine yardımı ve öz gelirlerini kullanarak giderlerini finanse etmektedir. İdarenin ekonomik sınıflandırma açısından 2023 yılına ait ödenek dağılımı ve yıl sonu harcama gerçekleşmelerine ilişkin tablo aşağıdadır. Tablo 3: 2023 Yılı Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleşmesi Gider Türü Ödenek (TL) Gerçekleşme (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Personel Giderleri 605.930.913,77 602.330.646,04 99,41 Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 83.087.876,23 80.061.828,88 96,36 Mal ve Hizmet Alımı Giderleri 67.672.303,62 57.339.291,63 84,73 Cari Transferler 14.794.800,00 14.627.817,65 98,87 Sermaye Giderleri 103.338.875,00 87.658.379,74 84,83 Sermaye Transferleri 0,00 0,00 - Toplam 874.824.768,62 842.017.963,94 96,25 2023 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 652.213.000,00 TL ödenek tahsis edilen Üniversite bütçesine yıl içinde 222.611.768,62 TL ödenek eklenmiş ve toplam ödenek 874.824.768,62 TL’ye ulaşmış olup ödeneğin %96,25’i olan 842.017.963,94 TL kullanılmıştır. Personel giderlerinde 605.930.913,77 TL ödeneğin 602.330.646,04 TL’si, sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderlerinde 83.087.876,23 TL ödeneğin 80.061.828,88 TL’si, mal ve hizmet alımı giderlerinde 67.672.303,62 TL ödeneğin 57.339.291,63 TL’si, cari transferlerde 14.794.800,00 TL ödeneğin 14.627.817,65 TL’si, sermaye giderlerinde 103.338.875,00 TL ödeneğin 87.658.379,74 TL’si harcanmış, sermaye transferleri gideri yapılmamıştır. Üniversite tarafından 2023 yılında; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu, Üniversite Öğrencilerinin Hareketliliği İçin Avrupa Topluluğu Eylem Programı (Erasmus), Mevlana ve Farabi Değişim Programı, Kalkınma Ajansı destekleri ile Avrupa Birliği hibelerinden toplam 3.769.027,38 TL bütçe dışı kaynak kullanılmıştır. 2023 yılı bütçe gelirleri tahmin ve gerçekleşme bilgileri aşağıdaki tabloda yer

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 almaktadır. Tablo 4: 2023 Yılı Bütçe Gelir Tahmin ve Gerçekleşmesi Gelir Türü Gelir Tahmini (TL) Gerçekleşen (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 7.250.000,00 13.705.320,51 189,04 Alınan Bağış ve Yardımlar 634.298.000,00 841.322.802,63 132,64 Sermaye Gelirleri 0,00 0,00 - Diğer Gelirler 10.665.000,00 12.787.317,89 119,90 Toplam 652.213.000,00 867.815.441,03 133,06 Gelirlerden Ret ve İadeler (-) 0,00 169.323,38 - Net Toplam 652.213.000,00 867.646.117,65 133,03 2023 yılı bütçesine göre tahmin edilen bütçe geliri 652.213.000,00 TL olup Üniversitenin yıl sonunda net bütçe geliri 867.646.117,65 TL olarak gerçekleşmiştir. Dönem faaliyet geliri 902.151.669,91 TL, gelirlerden indirim, iade ve iskonto toplamı 1.328.707,71 TL ve faaliyet gideri 977.286.468,61 TL olan Üniversite, 2023 yılını 76.463.506,41 TL olumsuz faaliyet sonucu ile tamamlamıştır. Üniversite özel bütçesi dışında bulunan; -Döner Sermaye İşletmesinin 2023 yılı gelir toplamı 7.512.455,10 TL, gider toplamı 8.650.410,68 TL olarak gerçekleşmiş ve dönem 1.137.955,58 TL zarar ile tamamlanmıştır. -İktisadi İşletmenin 2023 yılı gelir toplamı 3.319.341,76 TL, gider toplamı 3.258.361,59 TL olarak gerçekleşmiş ve dönem sonu 60.980,17 TL kâr ile tamamlanmıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları, uluslararası standartlara uygun olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde; Sayıştay Başkanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve diğer ilgili kuruluş temsilcilerinin katılımıyla oluşturulacak olan Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Dolayısıyla genel yönetim kapsamında olan üniversitelerin muhasebe ve raporlama standartları Kurul tarafından belirlenen kurallara tabidir. Kamu İdaresi ayrıca adı geçen Kanun’un 80’inci maddesinin Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir. Özel bütçeli bir idare olan Üniversitede, tahakkuk esaslı muhasebe sistemi kullanılmaktadır. Üniversitenin muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne tabi olarak Hazine ve Maliye Bakanlığının Bütünleşik Mali Kontrol Yönetim Sistemi Web Tabanlı Otomasyon Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Faaliyet sonuçları tablosu, • Öz kaynak değişim tablosu, • Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu, • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 5018 sayılı Kanun uyarınca iç kontrol sistemi; idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından oluşturulan organizasyon, yöntem ve süreçle iç denetimi kapsayan malî ve diğer kontroller bütünüdür. İç kontrolün işleyişi ile ilgili ayrıntılı hükümler, 26.12.2007 tarihli ve 26738 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan rehberlerle belirlenmiştir. 2023 yılı denetimi kapsamında, mezkûr mevzuat çerçevesinde, Üniversite iç kontrol sistemi aşağıdaki şekilde değerlendirilmektedir: Kontrol Ortamı Standartları Kurum organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumluluklar ile yetki devirleri ve sınırları tam ve açık bir şekilde belirlenip yazılı hale getirilmiştir. İdarede "Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri" ile ilgili eğitim ve bilgilendirme çalışmaları yeterlidir. Personelin işe alınması, yer değiştirmesi, görevde yükselmesi, yeterlilik-performans değerlendirmesi ve disiplin hükümlerine yönelik insan kaynakları politikası ile hassas görevlere ilişkin prosedürler, tam olarak belirlenmiş ve kurum çalışanlarına duyurulmuştur. Risk Değerlendirme Standartları Stratejik plan, zamanında yayımlanmış ve içerik açısından mevzuata uygundur. İdare performans programı içerik olarak mevzuata uygun şekilde hazırlanmış ve zamanında yayımlanmıştır. İç kontrol riskleri tam ve doğru şekilde belirlemiştir. Risklerin değerlendirilmesine yönelik çalışma (risklerin gerçekleşme ihtimali-olası etkisi belirlenerek önem düzeyine karar verme) yapılmıştır. Kontrol Faaliyetleri Standartları İdare tarafından yetkileri belirlemek amacıyla iş akış süreçleri hazırlanmıştır ve personele duyurulmuştur. Yetki devirleri mevzuata uygun yapılmıştır. İdarede yapılan görevlendirmelerde, görevler farklı kişiler arasında dağıtılarak “görevler ayrılığı” ilkesine uyulmuştur. Belirlenen risklerin kabul edilebilir düzeye indirilmesine yönelik kontrol

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 faaliyetleri ve sorumluları belirlenmiştir. Ön mali kontrol sistemi, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’a uygun olarak kurulmuş olup kurumun Ön Mali Kontrol Yönergesi mevcuttur. Bilgi ve İletişim Standartları İdare faaliyet raporu içerik olarak mevzuata uygun hazırlanmıştır. Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı mevcuttur ve içerik olarak Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’ne uygundur. İzleme Standartları İdarenin tüm birimleri tarafından iç kontrol sistemi, yılda en az bir kez değerlendirilmekte, değerlendirme sonuçları üst yöneticiye sunulmakta ve Hazine ve Maliye Bakanlığına gönderilmektedir. Bununla birlikte sonuçların İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kuruluna gönderilmediği dolayısıyla bu Kurul tarafından değerlendirilmediği tespit edilmiştir. Kamu İdaresinde iç denetim birimi kurulmuş olup üç iç denetçi kadrosu bulunmaktadır. Bu kadrolardan ikisi doludur. İç denetim biriminin 2022 ve 2023 yıllarında mali işlemlere ilişkin denetim raporu bulunmamaktadır. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi 2023 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olan bulgular yer almaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 BULGU 1: Arsa ve Arazilerin Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sisteminde (BKMYBS) Görünmemesi ve Arsa ve Araziler İçin Yapılan Enflasyon Düzeltmesinin Hatalı Hesaplanması Üniversitenin mülkiyetinde veya Üniversiteye tahsis edilmiş olan arsa ve arazilerin Üniversitenin muhasebe ve varlık kayıtlarını tuttuğu Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yönetilen BKMYBS’de görünmediği ve arsa ve araziler için olması gerekenden daha düşük enflasyon düzeltmesi yapıldığı görülmüştür. 23.12.2014 tarihli ve 29214 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 30’uncu maddesiyle, kapsama dâhil kamu idarelerine, içinde bulunulan hesap dönemi dâhil son üç hesap döneminde fiyat endeksindeki artışın %100’den ve içinde bulunulan hesap döneminde %10’dan fazla olması halinde mali tablolarında yer alan parasal olmayan kalemleri enflasyon düzeltmesine tabi tutma zorunluluğu getirilmiştir. Enflasyon düzeltmesinin ne şekilde yapılacağı Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 30’uncu maddesinin dokuzuncu fıkrası ile geçici 3’üncü maddesi hükümlerine dayanılarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan ve 16.12.2023 tarihli ve 32401 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Genel Yönetim Kapsamındaki Kamu İdarelerinde Enflasyon Düzeltmesi Uygulaması konulu 85 Sıra No.lu Genel Tebliğ’le belirlenmiştir. Genel Tebliğ’in 5’inci maddesinde kapsama dahil kamu idarelerinin 31.12.2023 tarihli mali tablolarının Yönetmelik’le öngörülen şartlara bakılmaksızın enflasyon düzeltmesine tabi tutulacağı, Genel Tebliğ’e ekli tabloda belirtilen parasal olmayan kalemlere enflasyon düzeltmesi uygulanacağı, enflasyon düzeltmesi sonrası yeni değerin ilgili kalemlerin kayıtlı değerlerinin düzeltme katsayısı ile çarpılması suretiyle bulunacağı, bulunan yeni değer ile eski değer arasındaki farkın enflasyon düzeltmesi olarak kayıtlara alınacağı, düzeltme katsayısının Genel Tebliğ’e ekli Mali Tablonun Ait Olduğu Aya İlişkin Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ- ÜFE)/İlgili Kalemin Muhasebe Kayıtlarına Alındığı Aya veya Aralık Ayına İlişkin Yİ-ÜFE formülüne göre hesaplanacağı düzenlemeleri yer almakta, Genel Tebliğ’in geçici 2’nci maddesinde kapsamdaki kamu idarelerinin 250-Arazi ve Arsalar Hesabında kayıtlı taşınmazlarının enflasyon düzeltme işlemlerinin, 2023 yılı mali tablolarının ait olduğu aya ilişkin fiyat endeksinin, 2017 yılı Aralık ayı fiyat endeksine bölünmesi sonucu hesaplanacak katsayı ile yapılacağı, geçici 3’ünci maddesinde 2023 yılı enflasyon düzetme işlemlerinde, 2023

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 yılı Kasım ayı fiyat endeksinin mali tablonun ait olduğu aya ilişkin fiyat endeksi olarak kullanılabileceği ifade edilmektedir. Merkezi Yönetim kapsamındaki idarelerde, idareler tarafından girilen verilere göre enflasyon düzeltmesi Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hesaplanmış, bu işlemlerin muhasebe kayıtları idareler tarafından onaylanmıştır. 2022 yılı Bilançosuna göre 2022 yılı sonunda Üniversitenin mülkiyet veya tahsis olarak toplam 186.798.102,00 TL değerinde arsa ve araziye sahip olduğu, Üniversiteye tahsis edilmiş olan 239.000,00 TL değerindeki tarlanın 31.12.2023 tarihli ve 10808 No.lu yevmiye ile, 33.500,00 TL değerinde olan tarlanın da aynı tarih ve 10809 No.lu yevmiye ile tahsisi kaldırıldığı için muhasebe kayıtlarından çıkarıldığı, enflasyon düzeltmesi öncesinde Üniversitenin toplam 186.534.934,00 TL değerinde arsa ve araziye sahip olduğu görünmektedir. Arsa ve arazilere ilişkin enflasyon düzeltmesi kayıtları 31.12.2023 tarihli ve 10815 No.lu yevmiye ile muhasebeleştirilmiştir. Enflasyon düzeltmesi hesabı Üniversite tarafından sağlanan verilere göre Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yapıldığı, arsa ve araziler BKMYBS’deki Varlık modülünde görünmediği için hesaplamanın nasıl yapıldığını bilme imkanı olmasa da hesabı aşağıda gösterildiği üzere arsa ve araziler için hesaplanan enflasyon düzeltmesi tutarının olması gerekenden 186.752.535,43 TL düşük olduğu değerlendirilmektedir. Tablo 5: Mevcut Verilere Göre Arsa ve Araziler İçin Yapılan Enflasyon Düzeltmesi Hesabı (TL) Arsa ve Arazilerin Toplam Değeri (a) Kayda Alınma Endeksi - Yİ-ÜFE Aralık 2017 (b) Mali Tablo Endeksi - Yİ-ÜFE Aralık 2023 (c) Yapılması Gereken Enflasyon Düzeltmesi Tutarı (ç)=a*c/b Yapılan Enflasyon Düzeltmesi Tutarı (d) Fark (e)=ç-d 186.534.934,00 316,48 2.915,02 1.718.127.727,85 1.531.375.192,42 186.752.535,43 Kamu idaresi tarafından 13.05.2024 tarih ve 2024/3399 sayılı muhasebe işlem fişiyle, karşılığında 698 Enflasyon Düzeltmesi Hesabını çalıştırmak suretiyle 250 Arazi ve Arsalar hesabına 186.752.535,43 TL tutarında borç kaydı yapıldığı, dolayısıyla hatalı yapılan enflasyon düzeltmesi işleminin giderildiği bildirilmiştir. Düzeltme işlemi 2024 yılında yapıldığı için 2023 yılına ilişkin mali tablolardaki hatalı kayıtlar düzeltilememiş, 2023 yılı bilançosunda 250 Arazi ve Arsalar Hesabı ile 2023 yılı enflasyon düzeltme işlemi sonucunda 698 Enflasyon Düzeltmesi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 Hesabının borç alacak kalanı, ilgisine göre 570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabının veya 580 Geçmiş Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabının yardımcı hesabına aktarıldığı için 570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı bu tutarda noksan bilgi sunmuştur. Kamu idaresi cevabında ayrıca 250 Arazi ve Arsalar Hesabı amortismana tabi tutulmadığından arazi ve arsaların sicil numarası verilmeden kayıt altına alındığı, Muhasebat Genel Müdürlüğü Çağrı Merkezinin de bu hesabın sicil kaydı olmadan izlenmesi gereken bir hesap olduğunu, dolayısıyla hesabın mizan üzerinden takip edilmesi gerektiğini ifade ettiği belirtilmiştir. 02.10.2006 tarihli ve 26307 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Taşınmazların numaralandırılması” başlıklı 8’inci maddesinin ilk fıkrasında kamu idarelerince kaydedilen her taşınmaz için daha önce belirlenmiş taşınmaz numarası var ise bu taşınmaz numarası, yoksa kamu idarelerinin belirleyeceği taşınmaz numarası verileceği hüküm altına alınmıştır. Kamu idarelerinin sahip oldukları arazi ve arsaları diğer varlıklarında olduğu gibi yukarıda belirtilen Yönetmelik hükmüne uygun olarak belirlenen taşınmaz numarası ile BKMYBS’de takip etmelerinin taşınmazlara ilişkin işlemlerin sağlıklı şekilde yürütülmesi için yararlı olacağı değerlendirilmektedir. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: İşçilerin Birikmiş Yıllık Ücretli İzinlerinin Kanuna Uygun Olarak Kullandırılmasına İlişkin Tedbirlerin Alınmaması Üniversitede kadrolu ve sürekli çalışan işçi personelin yıllık ücretli izinlerinin süresinde kullandırılmadığı görülmüştür. 22.05.2003 tarih ve 4857 sayılı İş Kanunu’nun 53-60’ıncı maddeleri gereğince işyerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere, en az bir yıl çalışmış olan işçilere yıllık ücretli izin verme zorunluluğu bulunmaktadır. İlgili düzenlemelere göre, yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilememekte, yıllık ücretli izin işveren tarafından bölünememekte,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 bu iznin 53’üncü maddede gösterilen süreler içinde işveren tarafından sürekli bir şekilde verilmesi zorunluğu bulunmaktadır. Ancak 53’üncü maddede öngörülen izin süreleri, tarafların anlaşması ile bir bölümü on günden aşağı olmamak üzere bölümler hâlinde kullanılabilmektedir. İşverenin, yıllık ücretli iznini kullanan her işçiye, yıllık izin dönemine ilişkin ücretini ilgili işçinin iznine başlamasından önce peşin olarak ödeme veya avans olarak verme zorunluluğu bulunmaktadır. 4857 sayılı Kanun’un 59’uncu maddesine göre işverenlerin iş sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde işçinin hak kazanıp da kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücreti sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden kendisine veya hak sahiplerine ödeme zorunluluğu bulunmaktadır. 30.06.2021 tarih ve 31527 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2021/14 sayılı Tasarruf Tedbirleri Genelgesi’nin “Personel Giderlerine” ilişkin bölümünde 4857 sayılı Kanun kapsamında çalışan işçilerin yıl içerisinde hak kazandıkları yıllık ücretli izin sürelerinin, ilgili yıl içerisinde, önceki yıllarda hak kazanıp kullanmadıkları yıllık ücretli izin sürelerinin de, yürütülen hizmetlerde aksamaya sebep olmayacak şekilde azami üç yıl içerisinde kullandırılması öngörülmüştür. Aşağıda tabloda Üniversitede sürekli olarak istihdam edilen işçilerin birimler itibarıyla 2023 yılı sonu itibarıyla hak ettikleri halde henüz kullanmadıkları izin süreleri yer almaktadır. Tablo 6: İşçilerin Hak Ettikleri Halde Henüz Kullanmadıkları Yıllık İzin Süreleri Birim Adı Güvenlik Görevlisi Temizlik Personeli Sürekli İşçi 0-50 Gün Yıllık İzin Hakkı Bulunan İşçi Sayısı 51-100 Gün Yıllık İzin Hakkı Bulunan İşçi Sayısı 0-50 Gün Yıllık İzin Hakkı Bulunan İşçi Sayısı 51-100 Gün Yıllık İzin Hakkı Bulunan İşçi Sayısı 101-150 Gün Yıllık İzin Hakkı Bulunan İşçi Sayısı 0-50 Gün Yıllık İzin Hakkı Bulunan İşçi Sayısı İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı 77 11 77 19 6 Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı
23 Üniversitede 2023 yılı sonu itibarıyla sürekli işçi statüsünde 213 personel istihdam edilmektedir. Tabloda görüldüğü üzere bu personelden toplam 30’unun 51-100 gün arası, altısının da 101-150 gün arası hak ettiği halde henüz kullanmadığı izni bulunmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 Kamu idaresi cevabında Üniversitede çalışan sürekli işçi personelin cari iki yıl izin süresinden fazla yıllık izin kullanacak personel bulunmamakta olduğu, hizmetlerde aksamaya neden olmayacak şekilde eğitim-öğretim dönemi bitiminden itibaren yıllık izin planlaması yapılarak kullanamadıkları izinlerin yıl içerisinde kullandırılmasının sağlanacağı ifade edildiği halde bulguda yer alan izinlerin kullandırıldığına ilişkin bir kanıt sunulmamıştır. Üniversitenin hem işçilerin çalışma veriminin artırılması hem de Üniversiteye ek mali yük getirilmemesi için yukarıda belirtilen Cumhurbaşkanı Genelgesi doğrultusunda hareket ederek sürekli işçilerin yıllık izinlerini zamanında kullanmalarını sağlaması gerekmektedir. BULGU 2: Yapım İşlerinde İnşaat Sigortasına (Bütün Riskler) İlişkin Yükümlülüklerin Yerine Getirilmemesi Üniversite tarafından ihalesi gerçekleştirilen yapım işlerinde, her türlü riske karşı yaptırılması gereken bütün riskler inşaat sigortasının iş artışı ve/veya süre uzatımı durumlarında süre ve tutar yönünden güncellenmediği ve her hakedişin tahakkuka bağlanmasından önce bütün riskler inşaat sigortası sözleşmesinin yürürlükte olduğuna dair belge aranmadığı görülmüştür. Yapım işi ihaleleri sonucunda yüklenicilerle imzalanan tip sözleşmelerin “İşin ve iş yerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 17’nci maddesine göre yükleniciler Yapım İşleri Genel Şartnamesinde yer alan hükümler çerçevesinde “all risk” sigorta ve genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigorta yaptırmak zorundadır. Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesinin ilk fıkrasında yüklenicinin 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 9’uncu maddesi hükümleri dahilinde; işyerlerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu iş için, işin özellik ve niteliğine göre ihale dokümanında belirtilen şekilde, işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar geçen süre içinde oluşabilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı “inşaat sigortası (bütün riskler)”, geçici kabul tarihinden kesin kabul tarihine kadar geçecek süreye ilişkin ise yürürlükteki İnşaat Sigortası (Bütün Riskler) Genel Şartları çerçevesinde kapsamı ihale dokümanında belirtilen genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigorta yaptırmak zorunda olduğu düzenlenmiştir. Anılan Şartnamenin aynı maddesinin ikinci fıkrasında ise ödenen toplam hakediş tahakkuk tutarının (fiyat farkları dâhil) poliçedeki sigorta bedelini aşması ve/veya poliçede

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 öngörülen sigorta bitiş tarihinin süre uzatımı veya cezalı çalışma sebebiyle aşılması hallerinde, zeyilname ile sigorta bedelinin artırılması ve/veya sigorta süresinin uzatılmasının zorunlu olduğu düzenlenmiştir. Yine aynı maddenin beşinci fıkrasında ise sigorta primlerinin ödendiğine ve sigorta sözleşmesinin yürürlükte olduğuna dair sigortacıdan alınacak bir belgenin her hakedişin tahakkuka bağlanmasından önce yüklenici tarafından idareye sunulmasının zorunlu olduğu hükme bağlanmıştır. Yapılan incelemede; yapım işlerine ait sözleşmelerin uygulanması sürecinde süre uzatımı verildiği, iş artışı yapıldığı ve/veya fiyat farkları nedeniyle ödenen hakediş tahakkuk tutarlarının bütün riskler inşaat sigortası poliçe bedelini aştığı durumlarda zeyilname ile poliçelerin güncellenmesinin sağlanmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, her hakediş tutarı tahakkuka bağlanmadan önce bütün riskler inşaat sigortası primlerinin ödendiği ve sigortanın yürürlükte olduğuna dair belgelerin aranmadığı da görülmüştür. Söz konusu uygulamaların mevzuata uygun olmadığı gibi idare açısından iş devam ederken meydana gelebilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risk faktörlerinin gerçekleşmesi durumunda telafisi güç kayıplar meydana getirebileceği görülmektedir. Kamu idaresi bulguya katıldığını, iki işe ait sigorta poliçelerinin oluşturularak cevap ekinde sunulduğunu bildirmiş, hakediş ödemeleri tahakkuka bağlanmadan önce aranması gereken bütün riskler inşaat sigortası primlerinin ödendiği ve sigortanın yürürlükte olduğuna dair belgelere ilişkin açıklamada bulunmamıştır. Yapım işlerinde süre uzatımı verilmesi, iş artışı yapılması ve/veya fiyat farkı ödemeleri nedeniyle hakediş tahakkuk tutarının sözleşme bedelini aşması halinde bütün riskler inşaat sigortalarının zeyilname ile güncellenmesinin ve her hakediş ödemesi tahakkuka bağlanmadan önce sigortanın yürürlükte olduğunun teyit edilmesinin sağlanması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr