İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ-CERRAHPAŞA Eylül 2024
İÇERİK İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ-CERRAHPAŞA 2023 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ-CERRAHPAŞA DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2023 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 10
İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ-CERRAHPAŞA 2023 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Akademik Personel Kadro Durumu ..........................................................................2 Tablo 2: İdari Personel Kadro Durumu ...................................................................................2 Tablo 3: 2023 Yılı Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleşmesi ................................................3 Tablo 4: 2023 Yılı Bütçe Gelir Tahmin ve Gerçekleşmesi ......................................................3
T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2
Yükseköğretim Kurulunca atanmaktadır.
Üniversite bünyesinde; 10 fakülte, 1 yüksekokul, 6 enstitü, 5 meslek yüksekokulu ve 16
uygulama ve araştırma merkezi bulunmaktadır.
Akademik ve idari personelin sınıf, unvan ve kadro dağılım bilgileri Tablo 1 ve 2’de yer
almaktadır.
Tablo 1: Akademik Personel Kadro Durumu
Unvan Dolu Kadro Sayısı Boş Kadro Sayısı Toplam Kadro Sayısı
Profesör 582 90 672
Doçent 267 104 371
Doktor öğretim üyesi 348 115 463
Öğretim görevlisi 191 60 251
Araştırma görevlisi 608 491 1.099
Toplam 1.996 860 2.856
Tablo 2: İdari Personel Kadro Durumu
Hizmet Sınıfı Dolu Kadro Sayısı Boş Kadro Sayısı Toplam Kadro Sayısı
Genel idare 507 1.246 1.753
Sağlık 1.554 1.331 2.885
Avukatlık 7 1 8
Eğitim-öğretim 1 1 2
Teknik 168 172 340
Yardımcı 276 792 1.068
Sözleşmeli 379 497 876
İşçi 1.676 354 2.030
Toplam 4.568 4.394 8.962
Üniversitede 2023 yıl sonu itibarıyla kadrolu akademik, idari (sözleşmeli idari personel
dahil) ve işçi personel toplamı 6.564’tür. Ayrıca Üniversitede 11 yabancı uyruklu akademik
personel çalışmaktadır.
1.3. Mali Yapı
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ekli II sayılı cetvelin, (A) “Özel
Bütçeli İdareler” bölümünde yer alan İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Merkezi Yönetim
Bütçe Kanunu ile verilen hazine yardımı ve öz gelirlerini kullanarak giderlerini finanse
etmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 İdarenin ekonomik sınıflandırma açısından 2023 yılına ait ödenek dağılımı ve yıl sonu harcama gerçekleşmelerine ilişkin tablo aşağıdadır. Tablo 3: 2023 Yılı Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleşmesi Gider Türü Ödenek (TL) Gerçekleşme (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Personel Giderleri 2.022.980.063,90 1.999.280.752,32 98,83 Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 288.252.936,10 286.297.383,89 99,32 Mal ve Hizmet Alımı Giderleri 428.385.883,56 369.194.083,49 86,18 Cari Transferler 175.064.389,00 170.282.836,88 97,27 Sermaye Giderleri 1.774.813.660,00 1.520.335.350,25 85,66 Sermaye Transferleri - - - Toplam 4.689.496.932,56 4.345.390.406,83 92,66 2023 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 2.779.885.000,00 TL ödenek tahsis edilen Üniversite bütçesine yıl içinde 1.909.611.932,56 TL ödenek eklenmiş ve toplam ödenek 4.689.496.932,56 TL’ye ulaşmış olup ödeneğin %92,66’sı olan 4.345.390.406,83 TL kullanılmıştır. 2023 yıl sonu itibarıyla bütçe giderleri 4.345.390.406,83 TL olarak gerçekleşmiştir. Bütçenin %92,66’sı kullanılmıştır. Personel giderlerinde 2.022.980.063,90 TL ödeneğin 1.999.280.752,32 TL’si, sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderlerinde 288.252.936,10 TL ödeneğin 286.297.383,89 TL’si, mal ve hizmet alımı giderlerinde 428.385.883,56 TL ödeneğin 369.194.083,49 TL’si, cari transferlerde 175.064.389,00 TL ödeneğin 170.282.836,88 TL’si, sermaye giderlerinde 1.774.813.660,00 TL ödeneğin 1.520.335.350,25 TL’si harcanmıştır. Üniversite tarafından 2023 yılında; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu, Erasmus, Mevlana ve Farabi Değişim Programı, Kalkınma Ajansı destekleri ile Avrupa Birliği hibelerinden toplam 53.894.827,12 TL bütçe dışı kaynak kullanılmıştır. 2023 yılı bütçe gelirleri tahmin ve gerçekleşme bilgileri aşağıdaki tabloda yer almaktadır. Tablo 4: 2023 Yılı Bütçe Gelir Tahmin ve Gerçekleşmesi Gelir Türü Gelir Tahmini (TL) Gerçekleşen (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 45.839.000,00 73.200.002,32 159,69 Alınan Bağış ve Yardımlar 2.671.484.000,00 4.148.647.360,56 155,29 Sermaye Gelirleri - 616.947,56 - Diğer Gelirler 62.562.000,00 81.058.423,65 129,56 Toplam 2.779.885.000,00 4.303.522.734,09 154,81 Gelirlerden Ret ve İadeler (-) - 122.799,26 - Net Toplam 2.779.885.000,00 4.303.399.934,83 154,80
T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 2023 yılı bütçesine göre tahmin edilen bütçe geliri 2.779.885.000,00 TL olan Üniversitenin yıl sonunda net bütçe geliri 4.303.399.934,83 TL olarak gerçekleşmiştir. Dönem faaliyet geliri 4.665.922.096,96 TL, gelirlerden indirim, iade ve iskonto toplamı 122.799,26 TL ve faaliyet gideri 3.417.364.745,66 TL olan Üniversite, 2023 yılını 1.248.434.552,04 TL olumlu faaliyet sonucu ile tamamlamıştır. Üniversite özel bütçesi dışında bulunan; -Döner Sermaye İşletmesinin 2023 yılı gelir toplamı 1.298.214.022,28 TL, gider toplamı 2.451.627.175,86 TL olarak gerçekleşmiş ve dönem 1.153.413.153,58 TL zarar ile tamamlanmıştır. -Sosyal Tesisin 2023 yılı gelir toplamı 6.090.528,38 TL, gider toplamı 3.874.615,19 TL olarak gerçekleşmiş ve dönem sonu 2.215.913,19 TL kâr ile tamamlanmıştır. Ayrıca Üniversite, 20.03.2008 tarih ve 26822 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2008/13348 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kurulan İstanbul Teknokent Anonim Şirketi’nin ortağıdır. Adı geçen Anonim Şirketin kuruluş sermayesi 1.000.000,00 TL olup Üniversitenin %36 oranında ortaklığı bulunmaktadır. Ayrıca üniversite Teknoloji Transfer Ofisi İstanbul Proje Geliştirme ve Yatırım Anonim Şirketi’nin de %25 oranında ortağıdır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları, uluslararası standartlara uygun olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde; Sayıştay Başkanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve diğer ilgili kuruluş temsilcilerinin katılımıyla oluşturulacak olan Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Dolayısıyla genel yönetim kapsamında olan üniversitelerin muhasebe ve raporlama standartları Kurul tarafından belirlenen kurallara tabidir. Kamu İdaresi ayrıca adı geçen Kanun’un 80’inci maddesinin Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir. Özel bütçeli bir idare olan Üniversitede, tahakkuk esaslı muhasebe sistemi
T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 kullanılmaktadır. Üniversitenin muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne tabi olarak Hazine ve Maliye Bakanlığının Bütünleşik Mali Kontrol Yönetim Sistemi Web Tabanlı Otomasyon Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Faaliyet sonuçları tablosu, • Öz kaynak değişim tablosu, • Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu, • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 5018 sayılı Kanun uyarınca iç kontrol sistemi; idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından oluşturulan organizasyon, yöntem ve süreçle iç denetimi
T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 kapsayan malî ve diğer kontroller bütünüdür. İç kontrolün işleyişi ile ilgili ayrıntılı hükümler, 26.12.2007 tarihli ve 26738 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan rehberlerle belirlenmiştir. 2023 yılı denetimi kapsamında, mezkûr mevzuat çerçevesinde, Üniversite iç kontrol sistemi aşağıdaki şekilde değerlendirilmektedir: Kontrol Ortamı Standartları Kurum organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumluluklar ile yetki devirleri ve sınırları tam ve açık bir şekilde belirlenip yazılı hale getirilmiştir. İdarede "Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri" ile ilgili eğitim ve bilgilendirme çalışmaları yeterlidir. Personelin işe alınması, yer değiştirmesi, görevde yükselmesi, yeterlilik-performans değerlendirmesi ile disiplin hükümlerine yönelik insan kaynakları politikası, tam olarak belirlenmiş ve kurum çalışanlarına duyurulmuştur. Hassas görevlere ilişkin prosedürler, tam olarak belirlenmiş ve kurum çalışanlarına duyurulmuştur. Risk Değerlendirme Standartları Stratejik plan, zamanında yayımlanmış ve içerik açısından mevzuata uygundur. İdare performans programı içerik olarak mevzuata uygun şekilde hazırlanmış ve zamanında yayımlanmıştır. İdare iç kontrol risklerini tam ve doğru şekilde belirlemiştir. Risklerin değerlendirilmesine yönelik çalışma (risklerin gerçekleşme ihtimali-olası etkisi belirlenerek önem düzeyine karar verme) yapılmıştır. Kontrol Faaliyetleri Standartları İdare tarafından yetkileri belirlemek amacıyla iş akış süreçleri hazırlanmıştır ve personele duyurulmuştur. İdare tarafından yetki devirleri mevzuata uygun yapılmıştır. İdarede yapılan görevlendirmelerde, bunları farklı kişiler arasında dağıtılarak “görevler ayrılığı” ilkesine uyulmuştur. İdarece belirlenen risklerin kabul edilebilir düzeye indirilmesine yönelik kontrol faaliyetleri ve sorumluları belirlenmiştir. Ön mali kontrol sistemi, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’a uygun olarak kurulmuştur. Kamu idaresinin ön mali kontrol yönergesi mevcuttur. Bilgi ve İletişim Standartları İdare faaliyet raporu içerik olarak mevzuata uygun hazırlanmıştır. İdarenin Kamu İç
T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı mevcuttur ve içerik olarak Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’ne uygundur. İzleme Standartları İdarenin tüm birimleri tarafından iç kontrol sistemi, yılda en az bir kez değerlendirilmekte ve değerlendirme sonuçları İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kuruluna raporlanmaktadır. Kamu İdaresinde iç denetim birimi kurulmuş olup 2 iç denetçi kadrosu bulunmaktadır. 2023 yılında bu kadroların tamamı boştur. İç denetim biriminde iç denetçi olmadığından iç kontrol sistemine ilişkin denetim çalışması mevcut değildir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşanın 2023 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr
İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ-CERRAHPAŞA DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2023 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
KISALTMALAR BKMYBS : Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi DMO : Devlet Malzeme Ofisi İTS : İlaç Takip Sistemi TL : Türk Lirası
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. Diğer Bulgular
T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Döner Sermaye İşletmesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10
T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Döner Sermaye İşletmesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 d) Mevcut fiziki kapasiteyi değerlendirerek faaliyet alanı ile sınırlı olarak iş ve hizmet üretimi, elde edilen ürünlerin önceden Rektörün izni alınması şartıyla pazarlanması ve satılması, bunun için satış ve teşhir yerlerinin açılması. e) Faaliyet alanı ve konularında bilgisayar teknolojisine dayalı yazılım, donanım, iletişim hizmetleri (internet, web dahil). f) Her türlü ağaç, metal, çini, seramik, model, tasarım, denetim, mekanik deneyler, tekstil, dericilik atölyeleri hizmetleri, kalite kontrolü, her türlü mekanik elektrik ve elektronik makine ve cihazlarla ilgili bakım-onarım, proje ve üretim işleri. g) Beden eğitimi, spor ve antrenörlük alanında, seminer ve eğitim programları, yarışmalar, eğitim semineri, antrenörlük programları ve organizasyonları, bu amaçla ilgili spor tesislerinin işletilmesi, turizm ve otelcilik ile ilgili eğitim programları ve bu amaçla ilgili tesislerin işletilmesi. ğ) Birimlerin faaliyet alanları ile sınırlı olarak bu maddede zikredilmeyen diğer mal ve hizmet üretimleri. Yükseköğretim kurumlarının döner sermaye faaliyetleri çerçevesinde; hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalar ile ilgili performansı ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları da esas alınarak yapılan ek ödemelerde, 18.02.2011 tarihli ve 27850 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik hükümleri uygulanmaktadır. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Rektörlüğe bağlı çalışan Döner Sermaye İşletmesi; İşletme Müdürlüğü ve Saymanlık Müdürlüğü şeklinde teşkilatlanmış olup gelir getirici birim sayısı 32’dir. İşletme Müdürlüğünde; işletme müdürü, 3 işletme müdür yardımcısı, 1 şube müdürü, 2 idari memur ve 10 sürekli işçi hizmet vermekte olup bunların tamamının kadrosu özel bütçededir. Saymanlık Müdürlüğünde ise Hazine ve Maliye Bakanlığı personeli saymanlık müdürü, 1 şef, 2 uzman, 1 memur ve 1 veznedar bulunmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Döner Sermaye İşletmesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 1.3. Mali Yapı Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulmuş olan döner sermayeli işletmelerin iş ve işlemleri ile bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması, muhasebesi, kontrol ve denetimi ile muhasebe yetkililerinin niteliklerine ilişkin usul ve esaslar, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Döner sermaye işletme bütçesi adı geçen Yönetmelik’in 4’üncü maddesine göre hazırlanmakta ve üniversite yönetim kurulunun onaylaması ile kesinleşmektedir. İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün giderleri elde edilen gelirlerle finanse edilmekte olup 2023 yılında özel bütçeden herhangi bir kaynak kullanılmamıştır. Başlangıç bütçesinde 2.396.269.050,29 TL gelir öngörülmüş olup gider bütçesi de aynı tutarda hazırlanmıştır. İşletmenin 2023 yılında 2.331.325.203,19 TL bütçe giderine karşılık 1.358.562.607,69 TL bütçe geliri elde ettiği anlaşılmıştır. İşletmede 2023 yılı gelir tablosuna göre 1.298.214.022,28 TL gelir elde edilmiş, 2.451.627.175,86 TL gider gerçekleşmiş ve dönem 1.153.413.153,58 TL zararla tamamlanmıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Döner Sermaye İşletmesinin muhasebe ve raporlama işlemleri, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan hükümlere göre Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kurulan ve yönetilen Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Adı geçen Yönetmelik’te hüküm bulunmayan hâllerde 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve bu Kanun’a dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin genel esasları kıyasen uygulanmaktadır. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar
T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Döner Sermaye İşletmesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 aşağıda yer almakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır: • Birleştirilmiş veriler defteri • Geçici ve kesin mizan • Bilanço • Gelir tablosu Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm
T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Döner Sermaye İşletmesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Döner Sermaye İşletmesinin 2023 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 6. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Döner Sermaye İşletmesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 BULGU 1: Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortalarının Yaptırılmaması Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Mali Sorumluluk Sigortasını yaptırma yükümlülüğü bulunan personelden bir kısmının ilgili mali sorumluluk sigortasını yaptırmadığı görülmüştür. 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun’un Ek 12’nci maddesinde; kamu sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışan tabipler, diş tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanların, tıbbi kötü uygulama nedeniyle kendilerinden talep edilebilecek zararlar ile kurumlarınca kendilerine yapılacak rüculara karşı sigorta yaptırmak zorunda olduğu, bu sigorta priminin yarısının kendileri tarafından, diğer yarısının döner sermayesi bulunan kurumlarda döner sermayeden, döner sermayesi bulunmayan kurumlarda kurum bütçelerinden ödeneceği, aynı maddenin son fıkrasında zorunlu sigortaları yaptırmayanlara, mülki idare amirince sigortası yaptırılmayan her kişi için beş bin Türk Lirası idari para cezası verileceği belirtilmiştir. Denetimlerde, Üniversitenin Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Kardiyoloji Enstitüsü ve Diş Hekimliği Fakültesinde 2023 yılı sonu itibarıyla zorunlu mesleki sigortayı yaptırmakla yükümlü bulunan 1.560 çalışandan 1.398’inin tıbbi kötü uygulamaya ilişkin zorunlu mali sorumluluk sigortasını yaptırmadığı tespit edilmiştir. Kamu idaresi cevabında, doktorların sigorta yaptırmaları ve kurumlarına sunmaları hususunda yazılı olarak bilgilendirildikleri ifade edilmiştir. Sonuç olarak, Üniversitenin anılan birimlerinde görev yapan söz konusu personelin tıbbi kötü uygulama sonucu neden olacakları zararlardan, gerek zarar gören kişilerin gerek kurumlarının ve rücu edilmesi halinde kendilerinin zararlarının en aza indirilmesi için Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının yaptırılması gerekmektedir. BULGU 2: Yevmiye Defterinde Boş Yevmiye Kayıtlarının Bulunması ve Geriye Dönük Kayıt Yapılması Döner Sermaye İşletmesinin muhasebe kayıtlarında Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine aykırı olarak yevmiye defterinde boş yevmiye kayıtlarının bulunduğu ve geriye dönük kayıtların yapıldığı tespit edilmiştir. Anılan Yönetmelik’in “Kayıt düzeni ve kayıt düzeltmesi” başlıklı 40’ıncı maddesinde; işletmelerin muhasebe birimlerinin, muhasebe işlemlerini, gerçekleşme sırasına göre düzenli
T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Döner Sermaye İşletmesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 bir şekilde hesap dönemi başında “l” den başlamak üzere hesap döneminin sonuna kadar numaralandırarak kaydedecekleri belirtilmiştir. Aynı Yönetmelik’in “Yevmiye sistemi, muhasebeleştirme belgeleri ve açılış kayıtları” başlıklı 57’nci maddesinin birinci fıkrasında; muhasebe işlemlerinin, yevmiye tarihi ve müteselsil sıra numarasına göre maddeler hâlinde önce yevmiye defterine kaydedileceği, ikinci fıkrasında ise; muhasebeleştirme belgelerinin yevmiye tarih ve numarası sütunlarına, gerçekleşen işlemlerin kayda geçirildikleri tarih ile hesap döneminin başında “l” den başlayıp, hesap döneminin sonuna kadar devam eden birer numara verileceği ifade edilmiştir. Denetimlerde, İşletmenin yevmiye kayıtlarında yevmiye numaraları ile yevmiye tarihlerinin uyumlu olmadığı, işletmenin çeşitli birimlerine ait muhasebe kayıtlarında toplam 565 adet yevmiye maddesinin boş bırakıldığı ve 9.289 adet geriye dönük yapılan kaydın bulunduğu görülmüştür. Kamu idaresince Döner Sermaye İşletmeleri Muhasebe kayıtlarının 2024 yılı itibarıyla BKMYBS programına taşındığını ve BKMYBS’ne geçişle birlikte bu sistemin yapısı gereği boş fişe ve yevmiye atlama gibi durumlara izin verilmeyeceği ifade edilmiştir. Sonuç olarak; kamu idaresinin üretmiş olduğu mali rapor ve tabloların güvenilirliği ve doğruluğu, muhasebe sistemindeki yevmiye numaralarının tam ve doğru kayıtları göstermesine bağlı olduğundan mali tabloların esasını oluşturan muhasebe işlemlerinin temel muhasebe ilkelerine uygun olarak kaydedilmesi, yevmiye numaralarının işlemin yapıldığı tarihi gösterecek şekilde birbirini takip etmesi gerektiği değerlendirilmektedir. BULGU 3: Son kullanma Tarihi Yaklaşan İlaçların Stok Takibinin Yapılmasında ve İadesinde Sistemsel Sorunların Bulunması Son kullanma tarihi yaklaşan ilaçların stok takibinin yapılmasına ilişkin “İlaç Takip Sistemi (İTS)” kullanılmasına rağmen 2023 mali yılı sonu itibarıyla bazı ilaçların miadının dolması nedeniyle imha edildiği görülmüştür. İdare tarafından, ilaç teminine ilişkin 09.03.2020 tarihinde Devlet Malzeme Ofisi (DMO) ile Tedarik İşbirliği Protokol’ü yapılmıştır. Söz konusu Protokol’ün “İşbirliği Konuları” başlıklı 6’ncı maddesinde, İdare tarafından ihtiyaç duyulan ilaç ve tıbbi malzemelerin DMO tarafından kendi mevzuat hükümleri çerçevesinde temin edileceği, protokol hükümlerinin
T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Döner Sermaye İşletmesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 yerine getirilmesi amacıyla ihtiyaç duyulan her türlü elektronik bilgi ve verinin paylaşılacağı, sistemlerin geliştirileceği ifade edilmiştir. Söz konusu Protokol’ün 7’nci maddesinin birinci fıkrasında ise, Protokol’ün 6’ncı maddesinde belirtilen işbirliği alanları kapsamında yapılacak çalışmaların taraflarca birlikte planlanacağı ve karşılıklı mutabakat çerçevesinde hareket edileceği belirtilmiştir. Denetimlerde, İTS’nin, son kullanma tarihi yaklaşan ilaçlara ilişkin uyarı vermesine rağmen, DMO ile yapılan Protokol’de son kullanma tarihi yaklaşan ilaçların ecza depolarına teslim edilerek yeni ilaçlarla değiştirilmesine ilişkin hüküm bulunmadığından söz konusu ilaçların miadının dolmasının ve imha edilmelerinin önüne geçilemediği ve 2023 mali yılı sonu itibarıyla DMO’ya ödemesi yapılarak alınan ilaçlardan 862.710,96 TL tutarında ilacın imha edildiği tespit edilmiştir. Bu kapsamda Tedarik İşbirliği Protokolü’nün yukarıda belirtilen maddeleri birlikte değerlendirildiğinde, DMO tarafından kendi mevzuat hükümleri çerçevesinde temin edilecek ilaçların tedarik süreçlerinin taraflarca birlikte planlanacağı ve karşılıklı mutabakat çerçevesinde hareket edileceği anlaşılmaktadır. Bu durumda miadı dolmak üzere olan ilaçlara ilişkin süreçlerin de bu kapsamda değerlendirilerek taraflarca planlanmasının, ödemesi yapılan ilaçların imha edilmesinin önüne geçilmesi açısından yerinde olacağı düşünülmektedir. Kamu idaresince, son kullanma tarihi geçen ilaçların imha edilmesinin önüne geçilmesi amacıyla son kullanma tarihi yaklaşan ilaçların DMO’ya bildirilmesi ve tedarikçiler tarafından güncel tarihli ürünlerle değiştirilmesini sağlayacak geliştirme yapılması talebinin DMO’ya yazıyla bildirildiği ifade edilmiştir Sonuç olarak, miadı dolmak üzere olan ilaçlara ilişkin Protokol kapsamında bir süreç geliştirilmesinin veya ilaçlara ilişkin stok yönetiminin ihtiyaç miktarları göz önüne alınarak ilaçların imha edilmesini engelleyecek şekilde planlanmasının gerekli olduğu değerlendirilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Döner Sermaye İşletmesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Döner Sermaye İşletmesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 7. EKLER EK-1: BULGULARA İLİŞKİN İZLEME TABLOSU Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortalarının Yaptırılmaması 2022 Yerine Getirilmedi Bu husus, Raporun “Diğer Bulgular” Bölümünde “Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortalarının Yaptırılmaması” başlığıyla yer almaktadır.