2023 - GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ.pdf

GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ Eylül 2024

İÇERİK GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ 2023 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2023 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 20

GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ 2023 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ.................................................................................................. 1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU ............................................................................................. 5
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .......................................................................................................... 6
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 6
5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ..................................................................... 6
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ............................................................................................................................. 8
7. DENETİM BULGULARI ...................................................................................................................... 8
8. EKLER ................................................................................................................................................. 19

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Akademik Personel Kadro Durumu ..........................................................................2 Tablo 2: İdari Personel Kadro Durumu ...................................................................................2 Tablo 3: 2023 Yılı Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleşmesi ................................................3 Tablo 4: 2023 Yılı Bütçe Gelir Tahmin ve Gerçekleşmesi ......................................................3 Tablo 5: Belirli Süre Gerektiren Yapım İşleri Listesi ............................................................ 15

KISALTMALAR AŞ : Anonim Şirket BAP : Bilimsel Araştıma Projeleri ERASMUS : European Action Scheme for the Mobility of University Students / Üniversite Öğrencilerinin Hareketliliği için Avrupa Topluluğu Eylem Programı TL : Türk Lirası

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular

1. Hurdaya Ayrılan Dayanıklı Taşınırlardan Çıkarılan Parçaların Kayıt Altına Alınmaması
2. Üniversite Adına Kabul Edilen Patentlerin Haklar Hesabında İzlenmemesi B. Diğer Bulgular
3. Bilimsel Araştırma Projeleri Kapsamında Alımı Yapılan Taşınırların Proje Sonunda Takibinin Yapılmaması
4. İktisadi İşletmelerin ve Sosyal Tesislerin Elektrik, Su ve Doğalgaz Faturalarının Özel Bütçe Tarafından Karşılanması
5. İrtifak Hakkı Sözleşmesi Gereği Alınan Hasılat Payının Hesabında Kantin ve Berber Kira Gelirlerinin Dikkate Alınmaması
6. Üniversite Mülkiyetindeki Taşınmazın Pazarlık Usulü ile Kiraya Verilmesi
7. Doğrudan Teminle Gerçekleştirilen ve Belli Süre Gerektiren İşlerde Sözleşme Yapılmaması
8. İktisadi İşletmelerin Tek Çatı Altında Toplanmamış Olması
9. Taşınmazların Cins Tashihi İşlemlerinin Tamamlanmaması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Anayasa’nın 130’uncu maddesinde, çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzel kişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversitelerin Devlet tarafından kanunla kurulması öngörülmüştür. Gaziantep Üniversitesi 1987 yılında 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu'na eklenen ek madde ile kurulmuştur. Yükseköğretim kurumları için temel mevzuat; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu, 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu ve 124 sayılı Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumlarının İdari Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’dir. Yükseköğretimin amaç ve ilkeleri, yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayın, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esaslar 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’yla düzenlenmiştir. Söz konusu Kanun’un 12’nci maddesinde yükseköğretim kurumlarının görevleri sayılmış olup bu görevler; toplumun ihtiyaçları, kalkınma planları ilke ve hedeflerine uygun bilimsel eğitim-öğretim, araştırma, yayım ve danışmanlık yapmak, bu ilke ve hedefler doğrultusunda insangücü yetiştirmek, toplumun özellikle sanayileşme ve tarımda modernleşme alanlarında eğitilmesini sağlamak, üretimde artışı sağlayacak uygulamalı çalışmalarda bulunmak, bu amaçla döner sermaye işletmelerini kurmak ve bu faaliyetlerin geliştirilmesine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmak olarak özetlenebilir. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Gaziantep Üniversitesinin akademik yapısında rektörlük, senato, fakülte dekanlıkları, yüksekokul, enstitü, uygulama ve araştırma merkez müdürlükleri bulunmakta, idari yapısında ise üniversite yönetim kurulu, genel sekreterlik, daire başkanlıkları, hukuk müşavirliği ve müdürlükler yer almaktadır. Üniversitenin üst yöneticisi olan Rektör Cumhurbaşkanı tarafından, dekanlar ise

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 Yükseköğretim Kurulunca atanmaktadır. Üniversite bünyesinde; 20 fakülte, 2 yüksekokul, 5 enstitü, 11 meslek yüksekokulu ve 32 uygulama ve araştırma merkezi bulunmaktadır. Akademik ve idari personelin sınıf, unvan ve kadro dağılım bilgileri Tablo 1 ve 2’de yer almaktadır. Tablo 1: Akademik Personel Kadro Durumu Unvan Dolu Kadro Sayısı Boş Kadro Sayısı Toplam Kadro Sayısı Profesör 284 93 377 Doçent 188 92 280 Doktor öğretim üyesi 325 125 450 Öğretim görevlisi 340 69 409 Araştırma görevlisi 527 155 682
Toplam 1664 534 2198 Tablo 2: İdari Personel Kadro Durumu Hizmet Sınıfı Dolu Kadro Sayısı Boş Kadro Sayısı Toplam Kadro Sayısı Genel idare 417 230 647 Sağlık 901 396 1297 Avukatlık 4 3 7 Din Hizmetleri 1 - 1 Teknik 136 75 211 Yardımcı 165 98 263 Sözleşmeli 382 - 382 İşçi 1748 - 1748
Toplam 3754 802 4556 Üniversitede 2023 yıl sonu itibarıyla kadrolu akademik, idari (sözleşmeli idari personel dahil) ve işçi personel toplamı 5.418’dir. Ayrıca Üniversitede 54 yabancı uyruklu akademik personel çalışmaktadır. 1.3. Mali Yapı 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ekli II sayılı cetvelin, (A) “Özel Bütçeli İdareler” bölümünde yer alan Gaziantep Üniversitesi, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen hazine yardımı ve öz gelirlerini kullanarak giderlerini finanse etmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 İdarenin ekonomik sınıflandırma açısından 2023 yılına ait ödenek dağılımı ve yıl sonu harcama gerçekleşmelerine ilişkin tablo aşağıdadır. Tablo 3: 2023 Yılı Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleşmesi Gider Türü Ödenek (TL) Gerçekleşme (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Personel Giderleri 1.693.938.000,00 1.677.939.232,84 99,06 Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 235.636.000,00 231.669.591,11 98,32 Mal ve Hizmet Alımı Giderleri 285.048.855,00 231.671.240,57 81,27 Cari Transferler 93.508.580,00 88.906.768,84 95,08 Sermaye Giderleri 439.112.927,00 301.435.099,44 68,65 Toplam 2.747.244.362,00 2.531.621.932,80 92,15 2023 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 1.636.408.000,00 TL ödenek tahsis edilen Üniversite bütçesine yıl içinde 1.110.836.362,00 TL ödenek eklenmiş ve toplam ödenek 2.747.244.362,00 TL’ye ulaşmış olup ödeneğin %92,15’i olan 2.531.621.932,80 TL kullanılmıştır. 2023 yıl sonu itibarıyla bütçe giderleri 2.531.621.932,80 TL olarak gerçekleşmiştir. Bütçenin %.92,15’i kullanılmıştır. Personel giderlerinde 1.693.938.000,00 TL ödeneğin 1.677.939.232,84 TL’si, sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderlerinde 235.636.000,00 TL ödeneğin 231.669.591,11 TL’si, mal ve hizmet alımı giderlerinde 285.048.855,00 TL ödeneğin 231.671.240,57 TL’si, cari transferlerde 93.508.580,00 TL ödeneğin 88.906.768,84 TL’si, sermaye giderlerinde 439.112.927,00 TL ödeneğin 301.435.099,44 TL’si harcanmıştır. Üniversite tarafından 2023 yılında; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu, ERASMUS, Mevlana ve Farabi Değişim Programı, Kalkınma Ajansı destekleri ile Avrupa Birliği hibelerinden toplam 52.105.153,59 TL bütçe dışı kaynak kullanılmıştır. 2023 yılı bütçe gelirleri tahmin ve gerçekleşme bilgileri aşağıdaki tabloda yer almaktadır. Tablo 4: 2023 Yılı Bütçe Gelir Tahmin ve Gerçekleşmesi Gelir Türü Gelir Tahmini (TL) Gerçekleşen (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 46.954.000,00 112.876.876,00 240,40 Alınan Bağış ve Yardımlar 1.538.786.000,00 2.371.195.590,00 154,10 Sermaye Gelirleri - - - Diğer Gelirler 50.668.000,00 96.236.469,50 189,94 Toplam 1.636.408.000,00 2.580.308.935,50 157,68 Gelirlerden Ret ve İadeler (-) - 962.178,50 - Net Toplam 1.636.408.000,00 2.579.346.757,00 157,62

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 2023 yılı bütçesine göre tahmin edilen bütçe geliri 1.636.408.000,00 TL olan Üniversitenin yıl sonunda net bütçe geliri 2.579.346.757,00 TL olarak gerçekleşmiştir. Dönem faaliyet geliri 2.883.450.284,39 TL, gelirlerden indirim, iade ve iskonto toplamı 962.178,50 TL ve faaliyet gideri 2.571.330.597,21 TL olan Üniversite, 2023 yılını 311.157.508,68 TL olumlu faaliyet sonucu ile tamamlamıştır. Üniversite özel bütçesi dışında bulunan; Döner Sermaye İşletmesinin 2023 yılı gelir toplamı 2.108.280.115,13 TL, gider toplamı 2.302.109.147,37 TL olarak gerçekleşmiş ve dönem 193.829.032,24 TL zarar ile tamamlanmıştır. İktisadi İşletmelerin 2023 yılı gelir toplamı 44.831.722,32 TL, gider toplamı 33.531.734,55 TL olarak gerçekleşmiş ve dönem sonu 11.299.987,77 TL kâr ile tamamlanmıştır. Ayrıca Üniversite, 09.05.2006 tarih ve 26163 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2006/10358 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kurulan Gaziantep Üniversitesi Gaziantep Teknopark AŞ’nin ortağıdır. Adı geçen AŞ’nin kuruluş sermayesi 5.000.000,00 TL olup Üniversitenin %.99,92 oranında ortaklığı bulunmaktadır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları, uluslararası standartlara uygun olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde; Sayıştay Başkanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve diğer ilgili kuruluş temsilcilerinin katılımıyla oluşturulacak olan Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Dolayısıyla genel yönetim kapsamında olan üniversitelerin muhasebe ve raporlama standartları Kurul tarafından belirlenen kurallara tabidir. Kamu İdaresi ayrıca adı geçen Kanun’un 80’inci maddesinin Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Özel bütçeli bir idare olan Üniversitede, tahakkuk esaslı muhasebe sistemi kullanılmaktadır. Üniversitenin muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne tabi olarak Hazine ve Maliye Bakanlığının Bütünleşik Mali Kontrol Yönetim Sistemi Web Tabanlı Otomasyon Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Faaliyet sonuçları tablosu, • Öz kaynak değişim tablosu, • Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu, • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 5018 sayılı Kanun uyarınca iç kontrol sistemi; idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından oluşturulan organizasyon, yöntem ve süreçle iç denetimi kapsayan malî ve diğer kontroller bütünüdür. İç kontrolün işleyişi ile ilgili ayrıntılı hükümler, 26.12.2007 tarihli ve 26738 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan rehberlerle belirlenmiştir. 2023 yılı denetimi kapsamında, mezkûr mevzuat çerçevesinde, Üniversite iç kontrol sistemi aşağıdaki şekilde değerlendirilmektedir: Kontrol Ortamı Standartları Kurum organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumluluklar ile yetki devirleri ve sınırları üst yönetin kademesinde tam ve açık bir şekilde belirlenip yazılı hale getirilmiş ancak birimler bazında eksiklikler bulunmaktadır. İdarede "Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri" ile ilgili eğitim ve bilgilendirme çalışmaları yeterlidir. Personelin işe alınması, yer değiştirmesi, görevde yükselmesi, yeterlilik-performans değerlendirmesi ile disiplin hükümlerine yönelik insan kaynakları politikası belirlenmemiştir. Hassas görevlere ilişkin prosedürler belirlenmemiştir. Risk Değerlendirme Standartları Stratejik plan zamanında yayımlanmış ve içerik açısından mevzuata uygundur. İdare performans programı içerik olarak mevzuata uygun şekilde hazırlanmış ve zamanında yayımlanmıştır. İdare hiçbir iç kontrol riski belirlememiştir. Risklerin değerlendirilmesine yönelik herhangi bir çalışma yapılmamıştır. Kontrol Faaliyetleri Standartları İdare tarafından yetkileri belirlemek amacıyla iş akış süreçleri hazırlanmış ve personele duyurulmuştur ancak bazı birimler açısından eksiklikler vardır. İdare tarafından yetki devri yapılmasını gerektiren bir husus bulunmamaktadır. İdarede yapılan görevlendirmelerde, bunlar farklı kişiler arasında dağıtılarak “görevler ayrılığı” ilkesine uyulmuştur. İdarece belirlenen risklerin kabul edilebilir düzeye indirilmesine yönelik kontrol faaliyetleri belirlenmemiştir. Ön mali kontrol sistemi, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’a uygun olarak kurulmuştur. Kamu idaresinin ön mali kontrol yönergesi mevcuttur. Bilgi ve İletişim Standartları

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 İdare faaliyet raporu içerik olarak mevzuata uygun hazırlanmıştır. İdarenin Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı mevcuttur ve içerik olarak Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’ne uygundur. İzleme Standartları İdarenin tüm birimleri tarafından iç kontrol sistemi, bu konuda herhangi bir çalışma yapılmaması nedeniyle değerlendirilmemektedir. Kamu İdaresinde iç denetim birimi kurulmuş olup 3 iç denetçi kadrosu bulunmaktadır. Bu kadrolardan 2’si doludur. İç denetim biriminin iç kontrol sistemine ilişkin denetim çalışması mevcut değildir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Gaziantep Üniversitesinin 2023 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Hurdaya Ayrılan Dayanıklı Taşınırlardan Çıkarılan Parçaların Kayıt Altına Alınmaması Üniversitede, hurdaya ayrılan ve dayanıklı taşınır niteliğinde olan cihazların, yeniden kullanılması mümkün olan parçalarının tespit edilip ayrıldığı ancak bu parçaların kayıt altına alınmadığı görülmüştür. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin (g) bendinde kamuya ait taşınırlar kamu kaynakları arasında sayılmış, Kanun’un “Üst yöneticiler” başlıklı 11’inci maddesinde; üst yöneticilerin sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden sorumlu oldukları ifade edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 Anılan Kanun’un "Mal yönetiminde etkililik ve sorumluluk" başlıklı 48’inci maddesinin üçüncü fıkrasında; kamu idarelerine ait malların kullanma ve elden çıkarma işlemlerinin hizmetin amacına uygun olarak verimlilik ve tutumluluk ilkesine göre yapılacağı, bu ilkeye aykırı eylem ve işlemlerden doğacak zararlardan, malların yönetimi veya kullanılması hususunda yetki verilenlerin sorumlu olacağı belirtilmiştir. Denetimlerde, bilgisayar, kamera, projeksiyon cihazı ve benzeri teknik cihazların, anakart, bellek, harddisk, lens, lamba gibi maddi değeri yüksek olan cihazın çalışabilir durumda kalması için kritik önem taşıyan bazı parçalarının söküldüğü ancak bu parçaların kayıt altına alınmadığı tespit edilmiştir. Kamu idaresi cevabında, hurdaya ayrılan taşınırlardan kullanılmak üzere çıkarılan parçaların taşınır kayıtlarına alınması için gerekli talimatın verildiği ifade edilmiştir. Sonuç olarak; hurdaya ayrılan dayanıklı taşınırlardan sökülen değerli parçaların takibinin yapılabilmesi için kayıt altına alınması gerekmektedir. BULGU 2: Üniversite Adına Kabul Edilen Patentlerin Haklar Hesabında İzlenmemesi Üniversite adına yapılan patent başvurularından 42 adedinin kabul edildiği halde 260 Haklar Hesabında izlenmesi gerekirken 630 Giderler Hesabına kaydedilerek doğrudan giderleştirildiği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 260 Haklar Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 194'üncü maddesinde; bu hesabın, bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılacağı, “Hesabın işleyişi” başlıklı 195'inci maddesinde ise; bütçeye gider kaydıyla edinilen hakların bir taraftan 260 Haklar Hesabına borç, kesintilerin ilgili hesaba, ödenecek tutarın 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak; diğer taraftan 830 Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835 Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedileceği hükme bağlanmıştır. Mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, patent başvurusu için Türk Patent ve Marka Kurumuna ödenen ücretlerin patent hakkının kazanılmasıyla birlikte 260 Haklar Hesabında takip edilmesi gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 Denetimlerde, anılan Kurum tarafından kabul edilen 42 adet patent hakkının idare tarafından 260 Haklar Hesabında izlenmediği, ödenen patent başvuru ücretlerinin de doğrudan gider kaydedilmesi suretiyle bilançoda adı geçen hesapta 1.184.400,00 TL eksiklik olduğu tespit edilmiştir. Kamu İdaresi cevabında, patentlerle ilgili kayıt sürecinin başlatıldığı ifade edilmiştir. Sonuç olarak; başvuru sonucu elde edilen patentlere ilişkin giderlerin 260 Haklar Hesabında izlenmesi gerekmektedir. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Bilimsel Araştırma Projeleri Kapsamında Alımı Yapılan Taşınırların Proje Sonunda Takibinin Yapılmaması Bilimsel Araştırma Projeleri kapsamında proje yürütücüsüne teslim edilen taşınırların, projeler tamamlandıktan sonra takibinin yapılmadığı görülmüştür. Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik'in "Muhasebeleştirme işlemleri ve belgeleri" başlıklı 15'inci maddesinde; satın alınan taşınır malların Taşınır Mal Yönetmeliği gereğince taşınır işlem fişi düzenlenerek yükseköğretim kurumu envanter kayıtlarına alınacağı, bu kapsamda edinilen dayanıklı taşınırların bunları kullanacak proje yürütücüsüne ya da belirleyeceği kişiye taşınır teslim belgesi ile teslim edileceği hüküm altına alınmıştır. Gaziantep Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Uygulama Yönergesi'nin "Genel Hükümler" başlıklı 21'inci maddesinde ise; Projeler için BAP Koordinasyon Birimince sağlanan makine, teçhizat ve sair demirbaşların mülkiyetinin kuruma ait olduğu, ilgili proje tamamlanıncaya kadar proje ekibinin kullanımında olacağı, proje ekibinin ihmalinden kaynaklı durumlarda, bakım ve onarımından proje ekibinin sorumlu bulunduğu, tamamlanan projelere ait, makine-teçhizatların ortak kullanıma sunulacağı, farklı projelerde kullanılmak üzere proje yürütücüsünden veya ilgili bölüm/birimden geri alınmasına BAP komisyonunun yetkili olduğu belirtilmiştir. Maddede tamamlanan projelere ait özellik arz eden makine ve teçhizatların diğer

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 araştırmacıların kullanımına açık olduğu ifade edilmişse de; projeler tamamlandıktan sonra yürütücüden nasıl teslim alınacağı, hangi belgelerin düzenleneceği, başka birimlere veya projelere nasıl devredileceği ve yaptırımın ne olacağı konusunda düzenlemelere yer verilmemiştir. Denetimlerde, BAP Koordinasyon Birimi kayıtları üzerinde yapılan incelemede, bilimsel araştırma projeleri kapsamında alımı yapılan taşınırların proje sonunda proje yürütücülerinin üzerinde göründüğü ve söz konusu taşınırların mevcut durumu ile ilgili herhangi bir takibatın yapılmadığı tespit edilmiştir. Kamu idaresi cevabında, konu hakkında ilgili birimlere uyarıların yapılacağı ve konunun takibi için uygulanacak yöntem üzerinde çalışıldığı bilgisi verilmiştir. Sonuç olarak; Üniversitede söz konusu projeler kapsamında alınan taşınırların proje sona ermesine rağmen yürütücülerinin tasarrufunda bırakıldığı ve takibinin yapılmadığı anlaşıldığından mal yönetiminde verimlilik ve tutumluluk ilkesine uygun taşınır kullanımının sağlanması için çalışma başlatılması gerekmektedir. BULGU 2: İktisadi İşletmelerin ve Sosyal Tesislerin Elektrik, Su ve Doğalgaz Faturalarının Özel Bütçe Tarafından Karşılanması İktisadi işletme bünyesinde faaliyet gösteren Üniversite sosyal tesislerine ait elektrik, su ve doğalgaz faturalarının özel bütçeden karşılandığı görülmüştür. 2023 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’nun “Mali kontrole ilişkin hükümler” başlıklı 8’inci maddesinin yedinci fıkrasında; merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerince işletilen eğitim ve dinlenme tesisi, misafirhane, çocuk bakımevi, kreş, spor tesisi ve benzeri sosyal tesislerin giderlerinin, münhasıran bu tesislerin işletilmesinden elde edilen gelirlerden karşılanacağı hüküm altına alınmıştır. 2023-1 sayılı Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğ’in “Ortak Hususlar” başlıklı 7’nci maddesinde; kamu kurum ve kuruluşlarının tasarrufunda bulunan eğitim ve dinlenme tesisi, misafirhane, kreş, çocuk bakımevi, spor tesisi ve benzeri sosyal tesislerin işletme giderleri için ilgili kurum ve kuruluşların bütçelerinden herhangi bir katkıda bulunulmayacağı belirtilmiştir. Denetimlerde, iktisadi işletme bünyesinde faaliyet gösteren sosyal tesislerin elektrik, su ve doğalgaz faturalarının özel bütçeden karşılandığı; süzme saat olmaması nedeniyle su bedellerinin hiç tahsil edilmediği, süzme saat olmasına karşın elektrik ve doğalgaz

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 giderlerinden ise Mavera Kültür Merkezi, Sporium ile Kreş ve Anaokulundan tahsilatın kısmen yapıldığı, Seyirtepe Eğitim ve Uygulama Merkezinden ise hiçbir tahsilatın yapılmadığı tespit edilmiştir. Kamu idaresi cevabında, iktisadi işletme bünyesinde faaliyet gösteren işletmelere süzme su saati takılması, doğalgaz tüketim tutarlarının tespiti ve tahsil edilemeyen elektrik bedellerinin tahsil edilmesi için gerekli talimatların verildiği ifade edilmiştir. Sonuç olarak; yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine aykırı olarak iktisadi işletme bünyesindeki sosyal tesislerin, özel bütçe tarafından ödenen elektrik, su ve doğalgaz giderlerinin ilgili iktisadi işletmelerden tahsil edilmesi gerekmektedir. BULGU 3: İrtifak Hakkı Sözleşmesi Gereği Alınan Hasılat Payının Hesabında Kantin ve Berber Kira Gelirlerinin Dikkate Alınmaması Ümmü Gülsüm Kız Öğrenci Yurduna ilişkin irtifak hakkı sözleşmesi gereği alınan hasılat payının belirlenmesinde kantin ve berber alanlarından elde edilen kira gelirlerinin dikkate alınmadığı görülmüştür. İrtifak Hakkı Sözleşmesinin 3'üncü maddesine göre hasılat; tesisin işletilmesinden doğan kira ve konaklama gelirlerinin tamamını, tesis ise; sözleşme çerçevesinde kurulacak olan öğrenci yurtları, ortak ticari alanlar (kantin, kafeterya, restaurant ve idarenin uygun göreceği benzeri alanlar) ve diğer ticari alanlar ve mütemmimlerini ifade etmektedir. Bu itibarla, irtifak hakkı sözleşmesinde belirlenen hasılat payı tutarının tespiti aşamasında kantin ve benzeri ticari alanlardan elde edilen hasılatın da dikkate alınması gerekmektedir. Denetimlerde, işletmeci tarafından Yüksek Öğrenim Kredi Yurtlar Kurumuna kiralanan yurdun kantin ve kuaför alanlarının kiraya verildiği ve bu alanlardan elde edilen kira gelirlerinin hasılat payı hesabında dikkate alınmadığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, kiraya verilen kantin ve berber işletmesinin kira bedellerinin tespiti ve yurt kirasının tespitinde dikkate alınması için çalışma başlatıldığı bilgisi verilmiştir. Sonuç olarak; hasılat payının hesabında kantin ve berber olarak kiralanan alanlardan elde edilen hasılatların da dikkate alınması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 BULGU 4: Üniversite Mülkiyetindeki Taşınmazın Pazarlık Usulü ile Kiraya Verilmesi Üniversitenin mülkiyetinde bulunan taşınmazlardan akaryakıt istasyonunun kiraya verilmesi ihalesinin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 51’inci maddesinin (g) bendine göre pazarlık usulüyle yapıldığı görülmüştür. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun; “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde; genel bütçeye dâhil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işlerinin bu Kanun’da yazılı hükümlere göre yürütüleceği, “İhalelerde kapalı teklif usulünün esas olduğu” başlıklı 36’ncı maddesinde ise, bu Kanun’un 1’inci maddesinde yazılı işlere ilişkin ihalelerde tekliflerin gizli olarak verilmesini sağlayan kapalı teklif usulünün esas olduğu, ancak 44’üncü maddede gösterilen işlerin belli istekliler arasında kapalı teklif usulüyle, 45’inci maddede gösterilen işlerin açık teklif usulüyle, 51’inci maddede sayılan işlerin pazarlık, 52’nci maddede gösterilen işlerin de yarışma usulüyle yaptırılabileceği, hüküm altına alınmıştır. Kanun’un “Pazarlık usulüyle yapılacak işler” başlıklı 51’inci maddesinin (g) bendinde ise hangi işlerin bu kapsamda ihale edilebileceği sayılmış olup buna göre kullanışlarının özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif yöntemleriyle ihalesi uygun görülmeyen, Devletin özel mülkiyetindeki taşınır ve taşınmaz malların kiralanması, trampası ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiralanması ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisinin pazarlık usulüyle ihalesi mümkündür. Madde hükmünde belirtildiği üzere taşınmazların kiralanması hususunda pazarlık usulünün uygulanabilmesi için şu iki şartın birlikte mevcudiyeti gerekmektedir; 1-Taşınmazın, Devletin özel mülkiyetindeki veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlardan olması, 2-İşin özelliği, idareye yararlı olması veya ivediliği gereği kapalı ya da açık teklif yöntemlerinin kullanılamıyor olmasıdır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 Dolayısıyla 51’inci maddenin yöntemine göre pazarlık usulünün; Devlete ait taşınmazlar kavramının karşılığı olan genel bütçeli kuruluşlara ait taşınmazlar, yani tapuda Maliye Hazinesi adına kayıtlı taşınmazlar dışında uygulanması mümkün değildir. Nitekim bu durum çeşitli yargı kararlarında da hükme bağlanmıştır. Ayrıca 2886 sayılı Kanun’un 75’inci maddesinin birinci fıkrasına 21.03.2018 tarih ve 7103 sayılı Kanun’un 26’ncı maddesiyle “Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları” ibaresinden sonra gelmek üzere, “özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar” ibaresi eklenmiş ve aynı fıkrada yer alan “Hazinenin” ibaresi “idarelerin” şeklinde değiştirilmiştir. Denetimlerde, Üniversite mülkiyetindeki taşınmaz üzerinde Üniversite personel ve öğrencilerinin yanında Gaziantep halkına da hizmet sunmak suretiyle akaryakıt istasyonu olarak kullanılmak/işletilmek üzere gerçekleştirilen kiraya verme işleminde kapalı veya açık teklif ihale yöntemi kullanılmadığı, pazarlık usulü ile isteklilerden teklif alınmak suretiyle kiralandığı tespit edilmiştir. Kamu idaresi cevabında, sözleşme süresinin dolması ile yeni dönemde bulgu konusu hususun dikkate alınacağı bilgisi verilmiştir. Sonuç olarak; Üniversitenin mülkiyetinde bulunan taşınmazların kiralama işlemlerinin, 2886 sayılı Kanun’un 51’inci maddesinin (g) bendine göre ihale edilmesi mümkün olmayıp kapalı veya açık teklif ihale usulünün kullanılması gerekmektedir. BULGU 5: Doğrudan Teminle Gerçekleştirilen ve Belli Süre Gerektiren İşlerde Sözleşme Yapılmaması Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun “Doğrudan temin” başlıklı 22'nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi gereğince doğrudan teminle gerçekleştirilen ve belli bir süreyi gerektiren bazı işler için sözleşme yapılmadığı görülmüştür. Kamu İhale Genel Tebliği'nin “Doğrudan temine ilişkin açıklamalar” başlıklı 22.1.1.3. maddesinde; alımı yapılacak malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanmasının zorunlu olduğu belirtilmiştir. Denetimlerde, Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından doğrudan teminle gerçekleştirilen ve aşağıdaki tabloda belirtilen yapımı belli bir süre gerektiren bazı işler için

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 sözleşme yapılmadığı tespit edilmiştir. Kamu idaresi cevabında, doğrudan teminle yaptırılan ve belli bir süreyi kapsayan yapım işlerinde sözleşme yapılmasını temin etmek amacıyla ek kontrol süreçlerinin uygulanmaya başlandığı bilgisi verilmiştir. Sonuç olarak; doğrudan teminle yapılacak alımlarda malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın mutlaka bir sözleşmeye bağlanması gerekmektedir. Tablo 5: Belirli Süre Gerektiren Yapım İşleri Listesi Sıra No İşin Adı İşin Tutarı (TL)

1. Nurdağı MYO tarım arazisinde direk tipi trafo, pano ve tadilat onarım işleri 156.940,00
2. Şahinbey Araştırma ve Uygulama Hastanesi betonarme perde duvar yapımı 369.653,04
3. Tomoterapi binası yanına otopark yapımı 509.520,00
4. Şahinbey Araştırma ve Uygulama Hastanesi yanı duvar kaplaması ve Rektörlük ana kapı arası yürüyüş yolu yapılması işi 512.108,38
5. Lojman binalarının deprem sonrası çatı bakım ve onarımı 752.880,12 BULGU 6: İktisadi İşletmelerin Tek Çatı Altında Toplanmamış Olması Üniversite bünyesinde faaliyet gösteren iktisadi işletmelerin tek çatı altında altında toplanmadığı, yönetim ve denetiminin sağlıklı biçimde yapılamadığı görülmüştür. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Sosyal hizmetler” başlıklı 47’nci maddesinde; yükseköğretim kurumlarının, öğrencilerin sosyal ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla bütçe imkanları doğrultusunda çeşitli birimler açabileceği, toplantı, sinema ve tiyatro salonları, spor salon ve sahaları, kamp yerleri sağlayabileceği ve bu imkanlardan öğrencilerin yararlanması için gerekli önlemleri alacağı belirtilmiştir. 124 sayılı Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumlarının İdari Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin “Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı” başlıklı 32’nci maddesinde; öğrencilerin ve personelin barınma, yemek ve benzeri ihtiyaçları ile spor, kültürel ve sosyal ihtiyaçlarını karşılayacak faaliyetleri düzenleme görevi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığına verilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 Yükseköğretim Kurumları, Mediko-Sosyal Sağlık, Kültür ve Spor İşleri Dairesi Uygulama Yönetmeliği’nin “Hizmetler” başlıklı 5’inci maddesinde ise söz konusu Dairenin yapacağı hizmetler sayıldıktan sonra (g) bendinde; hizmetlerin görülmesi için gerekli olan öğrenci kantin ve lokantaları, okuma salonları ile öğrenci yurtları açabileceği, toplantı, sinema ve tiyatro salonları, spor salon ve sahaları, kamp yerleri sağlayacağı, bu ve benzeri diğer tesisleri kurabileceği, kiralayabileceği, işletebileceği ve üniversitenin diğer birimleri ve üniversite dışındaki kuruluşlarla işbirliği içinde çalışabileceği ve döner sermaye işletmesi kurabileceği ifade edilmiştir. Üniversite bünyesinde iktisadi işletme kurulmasının hukuki alt yapısına bakıldığında gerek 2547 sayılı Kanun gerekse diğer mevzuat hükümlerinde bu şekilde bir işletmenin kurulup kurulamayacağının belirtilmediği, yükseköğretim kurumlarının sosyal hizmetler kapsamındaki faaliyetlerini yürütürken nasıl bir yöntem izleyeceğinin belirlenmediği, iktisadi işletmelerin hukuki statüsünün tartışmalı olduğu, ortaya çıkan fiili durumun üniversiteler tarafından yayımlanan iktisadi işletme yönergelerinde çok sayıda kanuna atıf yapılarak çözülmeye çalışıldığı ve bundan dolayı karmaşık bir yapının oluştuğu anlaşılmaktadır. Denetimlerde, Üniversitede beş farklı iktisadi işletme kurulduğu, her bir işletmenin kendi alanında faaliyet gösterdiği, farklı birim ve yöneticiler tarafından yönetildiği ve bunun sonucunda yönetim ve denetim anlamında dağınık bir yapıda olduğu tespit edilmiştir. Ülke genelinde yüksek öğretim kurumları, 2547 sayılı Kanun kapsamındaki sosyal hizmetleri, genel olarak, Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlıkları altında oluşturulan tek bir iktisadi işletme bünyesindeki farklı alt birimlerle yerine getirmektedir. Halihazırda iktisadi işletme kurulması noktasında mevzuattan kaynaklanan eksiklikler ve yetersizlikler dikkate alındığında sosyal hizmetlerin tek bir idari yapı ve yönerge ile yönetilmesinin doğru bir uygulama olduğu değerlendirilmektedir. Kamu İdaresi cevabında, iktisadi işletmelerin tek çatı altında toplanması için yönerge hazırlanıldığı ve yönergenin tamamlanarak Üniversite Senatosuna sunulacağı bilgisi verilmiştir. Sonuç olarak; gerek kaynakların etkin bir şekilde yönetilmesi gerekse ortaya çıkan dağınık ve karmaşık yapının giderilmesi için Üniversitede oluşturulan iktisadi işletmelerin tek bir çatı altında toplanmasının gerekli olduğu düşünülmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 BULGU 7: Taşınmazların Cins Tashihi İşlemlerinin Tamamlanmaması Üniversitedeki taşınmazların mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtları birbirinden farklı olmasına rağmen cins tashihi işlemlerinin tamamlanmadığı tespit edilmiştir. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde cins tashihi; binalar, arazi ve arsalar ile yer altı ve yer üstü düzenlerinin mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarının farklılık göstermesi durumunda tapu kayıtlarının, mevcut kullanım şekli dikkate alınarak düzeltilmesi işlemi olarak ifade edilmiştir. Yönetmelik’in “Cins tashihlerinin yapılması” başlıklı 10’uncu maddesine göre kamu idarelerinin mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarının birbirine uygun olmaması durumunda, fiili kullanım durumları esas alınarak tapu kayıtlarında cins tashihlerinin yapılması gerekmektedir. Denetimlerde, Üniversite taşınmazlarının mevcut kullanım şekilleri ile kayıtlarda belirtilen cinslerinin birbirine uygun olmadığı görülmüştür. Kamu idaresi cevabında, konu ile ilgili çalışmaların 2022 yılında başlatıldığı ancak ödenek yetersizliği nedeniyle işlemlerin tamamlanamadığı ve sorunun çözümüne yönelik çalışmaların devam ettiği bilgisi verilmiştir. Sonuç olarak; cins tashihinin yapılmaması Üniversite taşınmazlarının mevcut kullanım şekillerinin tam olarak görülememesine neden olmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 8. EKLER EK-1: BULGULARA İLİŞKİN İZLEME TABLOSU Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Belli Bir Süreyi Gerektiren Muhtelif Doğrudan Temin İşlerinde Sözleşme Yapılmamış Olması 2021 Yerine Getirilmedi Bu husus, Raporun "Diğer Bulgular" Bölümünde "Doğrudan Teminle Gerçekleştirilen ve Belli Süre Gerektiren İşlerde Sözleşme Yapılmaması" başlığıyla yer almaktadır. Üniversite Tarafından Gerçekleştirilen Taşınmaz Kiralama İhalelerinin 2886 Sayılı Kanunun 51-g Maddesine Göre Pazarlık Usulü İle İhale Edilmesi 2021 Kısmen Yerine Getirildi Bu husus, Raporun "Diğer Bulgular" Bölümünde "Üniversite Mülkiyetindeki Taşınmazın Pazarlık Usulü ile Kiraya Verilmesi" başlığıyla yer almaktadır. Taşınmazların Cins Tashihlerinin Yapılmaması 2021 Yerine Getirilmedi Bu husus, Raporun "Diğer Bulgular" Bölümünde "Taşınmazların Cins Tashihi İşlemlerinin Tamamlanmaması" başlığıyla yer almaktadır.

GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2023 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ................................................................................................ 20
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU ........................................................................................... 22
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ........................................................................................................ 23
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ...................................................... 23
5. DENETİM GÖRÜŞÜ ........................................................................................................................... 23
6. DENETİM BULGULARI .................................................................................................................... 24

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1 Belirli Süre Gerektiren Doğrudan Temin Alımları ................................................... 27 Tablo 2 Teknik Şartnameye Aykırı Sarf Malzemeleri ........................................................... 28

KISALTMALAR CE : European Confirmity / Avrupa'ya Uyumluluk SUT : Sağlık Uygulama Tebliği TL : Türk Lirası

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. Diğer Bulgular

1. Hurdaya Ayrılan Dayanıklı Taşınırlardan Çıkarılan Parçaların Kayıt Altına Alınmaması
2. Genel Yönetim Giderleri Hesabına Kaydedilmesi Gereken Harcamaların Farklı Hesap Kodlarında Yer Alması
3. Doğrudan Teminle Gerçekleştirilen ve Belli Süre Gerektiren İşlerde Sözleşme Yapılmaması
4. Sarf Malzeme Alım İhalesinde Teknik Şartname Hükümlerine Uyulmaması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Gaziantep Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58. Maddesine Göre Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmelik kapsamında, 21/2/1988 tarih ve 19732 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Gaziantep Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği ile kurulmuştur. Adı geçen Yönetmelik, 22.10.2021 tarih ve 31636 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Gaziantep Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği ile yürürlükten kaldırılmıştır. Döner Sermaye İşletmesi, Yönetmelik’in 4’üncü maddesinde sayılan ve aşağıda yer verilen faaliyetleri yürüterek gelir elde etmektedir: a) Yükseköğretim kurumları dışındaki kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişiler tarafından talep edilen konularda bilimsel görüş vermek, proje hazırlamak, araştırma, uygulama ve benzeri hizmetler yapmak, seminer düzenlemek ve kurs açmak, toplantı, konferans, panel ve sempozyumlar düzenlemek ve sınavlar yapmak. b) Faaliyet alanı ile ilgili her türlü danışmanlık, kontrol, muayene ve benzeri hizmetleri vermek; analiz, ölçüm, test ve kalibrasyon yapmak. c) Klinik, poliklinik, ameliyathane, laboratuvar ve diğer hizmet birimlerinde yapılacak her çeşit muayene, tetkik, tahlil, tedavi, ameliyat ve girişimsel işlemler ve bakım hizmetleri ile ilgili faaliyetlerde bulunmak, sağlık hizmetleri ile ilgili açılmış olan yataklı ve yataksız tedavi kurum ve birimlerini işletmek. ç) Beden eğitimi, spor ve antrenörlük alanlarında, seminerler, eğitim programları, yarışmalar düzenlemek ve bu amaçla ilgili spor tesislerini işletmek. d) Faaliyet alanlarına uygun araştırma ve uygulama yapmak; bilimsel sonuçların uygulanmasını ve teknolojiye dönüşümünü sağlamak. e) Mevcut fiziki kapasiteyi değerlendirerek hizmet birimlerinin faaliyet alanı ile sınırlı olmak üzere, yukarıda sayılanlar dışında her türlü mal ve hizmet üretmek, Yönetim Kurulunun izni alınmak koşuluyla üretilen mal ve hizmetleri pazarlamak ve satımı yapılmak üzere satış yerleri açmak ve işletmek.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 Yükseköğretim kurumlarının döner sermaye faaliyetleri çerçevesinde; hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalar ile ilgili performansı ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları da esas alınarak yapılan ek ödemelerde, 18.02.2011 tarihli ve 27850 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik hükümleri uygulanmaktadır. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Rektörlüğe bağlı çalışan Döner Sermaye İşletmesi; İşletme Müdürlüğü ve Saymanlık Müdürlüğü şeklinde teşkilatlanmış olup gelir getirici birim sayısı 15'tir. İşletme Müdürlüğünde; işletme müdürü, 3 idari memur ve 5 sürekli işçi hizmet vermekte olup bunlardan 3'ünün kadrosu özel bütçededir. Saymanlık Müdürlüğünde ise Hazine ve Maliye Bakanlığı personeli saymanlık müdürü, 1 saymanlık müdür yardımcısı ve 8 memur bulunmaktadır. 1.3. Mali Yapı Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulmuş olan döner sermayeli işletmelerin iş ve işlemleri ile bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması, muhasebesi, kontrol ve denetimi ile muhasebe yetkililerinin niteliklerine ilişkin usul ve esaslar, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Döner sermaye işletme bütçesi adı geçen Yönetmelik’in 4’üncü maddesine göre hazırlanmakta ve üniversite yönetim kurulunun onaylaması ile kesinleşmektedir. Gaziantep Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün giderleri elde edilen gelirlerle finanse edilmekte olup 2023 yılında özel bütçeden kaynak kullanılmamıştır. Başlangıç bütçesinde 1.250.750.000,00 TL gelir öngörülmüş olup gider bütçesi de aynı tutarda hazırlanmıştır. İşletmenin 2023 yılında 2.320.273.160,31 TL bütçe giderine karşılık 2.118.190.797,90 TL bütçe geliri elde ettiği anlaşılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 İşletmede 2023 yılı gelir tablosuna göre 2.108.280.115,13 TL gelir elde edilmiş, 2.302.109.147,37 TL gider gerçekleşmiş ve dönem 193.829.032,24 TL zararla tamamlanmıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Gaziantep Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin muhasebe ve raporlama işlemleri, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan hükümlere göre Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kurulan ve yönetilen Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Adı geçen Yönetmelik’te hüküm bulunmayan hâllerde 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve bu Kanun’a dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin genel esasları kıyasen uygulanmaktadır. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda yer almakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır: • Birleştirilmiş veriler defteri • Geçici ve kesin mizan • Bilanço • Gelir tablosu Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından bilanço ve gelir tablosu tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Gaziantep Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin 2023 yılına ilişkin yukarıda

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 6. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Hurdaya Ayrılan Dayanıklı Taşınırlardan Çıkarılan Parçaların Kayıt Altına Alınmaması Üniversite Döner Sermaye İşletmesinde, hurdaya ayrılan ve dayanıklı taşınır niteliğinde olan cihazların, yeniden kullanılması mümkün olan parçalarının tespit edilip ayrıldığı ancak bu parçaların kayıt altına alınmadığı görülmüştür. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin (g) bendinde kamuya ait taşınırlar kamu kaynakları arasında sayılmış, Kanun’un “Üst yöneticiler” başlıklı 11’inci maddesinde; üst yöneticilerin, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden sorumlu oldukları ifade edilmiştir. Anılan Kanun’un "Mal yönetiminde etkililik ve sorumluluk" başlıklı 48’inci maddesinin üçüncü fıkrasında; kamu idarelerine ait malların kullanma ve elden çıkarma işlemlerinin hizmetin amacına uygun olarak verimlilik ve tutumluluk ilkesine göre yapılacağı, bu ilkeye aykırı eylem ve işlemlerden doğacak zararlardan, malların yönetimi veya kullanılması hususunda yetki verilenlerin sorumlu olacağı belirtilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 Denetimlerde, bilgisayar, kamera, projeksiyon cihazı ve benzeri teknik cihazların, anakart, bellek, harddisk, lens, lamba gibi maddi değeri yüksek olan cihazın çalışabilir durumda kalması için kritik önem taşıyan bazı parçalarının söküldüğü ancak bu parçaların kayıt altına alınmadığı tespit edilmiştir. Kamu idaresi cevabında, konu hakkında ilgili birimlere talimat verildiği ifade edilmiştir. Sonuç olarak; hurdaya ayrılan dayanıklı taşınırlardan sökülen değerli parçaların takibinin yapılabilmesi için kayıt altına alınması gerekmektedir. BULGU 2: Genel Yönetim Giderleri Hesabına Kaydedilmesi Gereken Harcamaların Farklı Hesap Kodlarında Yer Alması Üniversite Döner Sermaye İşletmesi tarafından yapılan; üretilen mal veya hizmet ile doğrudan ilişkisi kurulamayan genel mahiyetteki giderlerin 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı yerine hatalı olarak 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabında izlendiği görülmüştür. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 496’ncı maddesinde; bu hesabın hizmet işletmelerinde üretilen hizmetler için yapılan giderlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Aynı Yönetmelik’in 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 517’nci maddesinde ise; bu hesabın, işletmenin yönetim fonksiyonları, işletme politikasının tayini, organizasyon ve personel, idare hizmetleri, büro hizmetleri gibi üretilen veya satılan malın maliyeti ile doğrudan ilişkisi kurulamayan genel mahiyetteki giderlerin izlenmesi için kullanılacağı açıklanmıştır.
Adı geçen Yönetmelik’in 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabına ilişkin “Hesabın işleyişi” başlıklı 518’inci maddesinde; personele her ne ad altında olursa olsun katkı payı olarak yapılan ödemelerin bu hesaba borç, kesintilerin ilgili hesaplara, ödenmesi gereken tutarın da 363 Ödenecek Döner Sermaye Katkı Payları Hesabına alacak kaydedileceği ifade edilmiştir. Mevzuatta belirtilen nedenlerle hizmet üretim faaliyetiyle ilgisi olmayan söz konusu harcamaların bu hesaba kaydı gerekmektedir. Anılan Yönetmelik'in “6 Gelir tablosu hesapları” başlıklı 386’ncı maddesinde; bu hesap grubunun, işletmenin esas faaliyetleri ile ilgili olarak sağlanan hasılat ile işletmenin esas faaliyetleri dışında kalan tüm gelir ve giderlerinin tasnifli bir şekilde izlenmesi ve dönemin

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 kesin sonuçlarının belirlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.Yönetmelik’in bu grupta yer alan 622 Satılan Hizmet Maliyeti hesabına ilişkin “Hesabın işleyişi” başlıklı 409’uncu maddesinde; Üretilen hizmetlerle ilgili olarak yapılan giderlerin maliyet çıkarma dönemlerinde bu hesaba borç, 741 Hizmet Üretim Maliyeti Yansıtma Hesabına alacak; 632 Genel Yönetim Giderleri Hesabına ilişkin “Hesabın işleyişi” başlıklı 418’inci maddesinde ise; 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabının borç kalanının, maliyet dönemi sonunda bu hesaba borç, 771 Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabına alacak kaydedileceği ifade edilmiştir
Denetimlerde, Döner Sermaye İşletmesi tarafından personele yapılan ek ödeme giderlerinin 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı yerine 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabında izlendiği tespit edilmiştir. İşletme tarafından yukarıda bahsi geçen harcamaların 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı yerine 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına kaydedilmesi nedeniyle, Kurum hesaplarında 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabı ve 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı ile bu hesaplara bağlı olarak yıl sonunda aktarılan 622 Satılan Hizmet Maliyeti Hesabı, 741 Hizmet Üretim Maliyeti Yansıtma Hesabı ile 632 Genel Yönetim Giderleri Hesabı ve 771 Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı kayıtları doğru veri üretmemiş ve kurum gelir tablosu hesapları gerçek durumu yansıtmamıştır. Kamu idaresi cevabında, 2023 yılı içerisinde personel ödemeleri modülünde arızaların olduğu dönemlerde manuel hazırlanan ödemelerde hatalı muhasebe kayıtlarının yapıldığı bilgisi verilmiştir. Sonuç olarak; İşletme tarafından üretilen mal veya hizmetler ile doğrudan ilgisi bulunmayan harcamaların 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabında izlenmesi gerekmektedir. BULGU 3: Doğrudan Teminle Gerçekleştirilen ve Belli Süre Gerektiren İşlerde Sözleşme Yapılmaması 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun “Doğrudan temin” başlıklı 22'nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi gereğince doğrudan teminle gerçekleştirilen bina bakım-onarım işleri belli bir süreyi gerektirmesine rağmen sözleşme yapılmadığı görülmüştür. Kamu İhale Genel Tebliği'nin “Doğrudan temine ilişkin açıklamalar” başlıklı 22.1.1.3. maddesinde; alımı yapılacak malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda alımın bir sözleşmeye bağlanmasının zorunlu olduğu belirtilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27 Denetimlerde, İşletme tarafından doğrudan teminle gerçekleştirilen ve aşağıdaki tabloda belirtilen yapımı belli bir süre gerektiren bazı işler için sözleşme yapılmadığı tespit edilmiştir. Kamu idaresi cevabında, konu hakkında işletme müdürlüğünün uyarıldığı bilgisi verilmiştir. Sonuç olarak; doğrudan teminle yapılacak alımlarda malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın mutlaka bir sözleşmeye bağlanması gerekmektedir Tablo 1 Belirli Süre Gerektiren Doğrudan Temin Alımları Sıra No İşin Adı Tutar (TL) 1 Asansör Mlz. ve Montaj 140.800,00 2 Tadilat İşleri 409.850,00 3 Çelik Çatı ve Markiz Yapım İşi 191.450,00 4 Hastane Geneli Döşeme İşleri Malzeme ve Hizmet Alım 425.000,60 5 İnşaat İşleri 228.574,04 6 Ofis Yapım İşleri 223.550,00 7 Böbrek Nakli Ek Bina İçin Hizmet Alımı 272.000,00 8 Sıcak Su Hattı 243.900,00 BULGU 4: Sarf Malzeme Alım İhalesinde Teknik Şartname Hükümlerine Uyulmaması İşletme tarafından ihale edilen 770 Kalem Sarf Malzeme Alımında teknik şartnameye aykırı işlem yapıldığı görülmüştür. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde; idarelerin ihalelerde saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu oldukları belirtilmiştir. Aynı Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde; ihale konusu hizmet alımlarının her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanmasının esas olduğu, ihale konusu hizmet alımlarının teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verileceği hüküm altına alınmıştır. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 25’inci maddesinin (f) fıkrasında ise, sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 28 uygun olarak taahhüdünü yerine getirmemesi yasak fiil ve davranışlar arasında sayılmıştır. Buna göre, yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirebilmesi için, teknik şartnamede yazılı hususlara riayet edilerek işin gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Denetimlerde, İşletme tarafından ihale edilen 770 Kalem Sarf Malzeme Alımı teknik şartnamesinde belirtilen aşağıdaki tabloda yer alan iki malzemenin sut kodunun farklı olduğu 8 malzemenin ise yine teknik şartnamede istenen CE belgesi şartı kontrol edilmeden teslim alındığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresi cevabında özetle, sarf malzeme alımında her malzemenin teknik değerlendirmesinin ilgili bölümlerdeki doktorlar tarafından yapıldığı, ürünün teknik şartnamedeki ürün ile aynı özellikleri taşıması halinde SUT kodu farklı olsa dahi teknik değerlendirme yapan uzmanlarca kabul edilip bu yönde rapor düzenlendiği ve ürünlerin CE belgesi kontrolünün daha dikkatli bir şekilde yapılacağı ifade edilmiş ancak SUT kodları farklı olduğu halde teknik özellikleri aynı olan sarf malzemelerin neden teknik şartnamede yer almadığının nedeni belirtilmemiştir. Sonuç olarak; rekabet ilkesinin etkin şekilde işleyebilmesi ve teslim alınan malzemelerin istenen özelliklerde olmasının sağlanması için malzemelerin kabulü esnasında teknik şartnamede belirtilen özellikler ile istenen belgelerin varlığının kontrol edilmesi gerekmektedir. Tablo 2 Teknik Şartnameye Aykırı Sarf Malzemeleri 1 CERRAHİ ELDİVEN LATEXSİZ STERİL 6.5 CE BELGESİ 2 2/0 SERBEST POLİGLAKTİN 12X60CM CE BELGESİ 3 CİLT STAPLERİ 35LİK CE BELGESİ 4 THORAX TÜP 20 CE BELGESİ 5 SİLİKON OIL 1000 CST CE BELGESİ 6 RİBOFLAVİN CE BELGESİ 7 DOKU YAPIŞTIRICI 5ML CE BELGESİ 8 OTOMATİK PROSTAT BİYOPSİ İĞNESİ(ÜRO)(OR2300) CE BELGESİ 9 ACT TEST TÜPÜ SUT KODU 10 OKSİJENARATÖR PEDİATRİ SUT KODU

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr