GALATASARAY ÜNİVERSİTESİ Eylül 2024
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Akademik Personel Kadro Durumu ............................................................................. 2 Tablo 2: İdari Personel Kadro Durumu ...................................................................................... 2 Tablo 3: 2023 Yılı Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleşmesi .................................................. 3 Tablo 4: 2023 Yılı Bütçe Gelirleri Tahmin ve Gerçekleşmesi ................................................... 4
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular
T.C. Sayıştay Başkanlığı Galatasaray Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı Galatasaray Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 çalışmalarda bulunmak, bu amaçla döner sermaye işletmelerini kurmak ve bu faaliyetlerin geliştirilmesine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmak olarak özetlenebilir. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Galatasaray Üniversitesinin akademik yapısında rektörlük, senato, fakülte dekanlıkları, yüksekokul, enstitü, uygulama ve araştırma merkez müdürlükleri bulunmakta, idari yapısında ise üniversite yönetim kurulu, genel sekreterlik, daire başkanlıkları, hukuk müşavirliği ve müdürlükler yer almaktadır. Üniversitenin üst yöneticisi olan Rektör Cumhurbaşkanı tarafından, dekanlar ise Yükseköğretim Kurulunca atanmaktadır. Üniversite bünyesinde; 5 fakülte, 2 enstitü, 2 yüksekokul, 1 meslek yüksekokulu, Galatasaray Lisesi ve ona bağlı olarak Galatasaray İlk ve Orta Okulu bulunmaktadır. Ayrıca 19 araştırma ve uygulama merkezi de Rektörlüğe bağlı olarak faaliyet göstermektedir. Akademik ve idari personelin sınıf, ünvan ve kadro dağılım bilgileri aşağıdaki tablolarda yer almaktadır. Tablo 1: Akademik Personel Kadro Durumu Ünvan Dolu Kadro Sayısı Boş Kadro Sayısı Toplam Kadro Sayısı Profesör 56 54 110 Doçent 42 39 81 Doktor Öğretim Üyesi 51 24 75 Öğretim Görevlisi 69 9 78 Araştırma Görevlisi 100 63 163 Toplam 318 189 507 Tablo 2: İdari Personel Kadro Durumu Hizmet Sınıfı Dolu Kadro Sayısı Boş Kadro Sayısı Toplam Kadro Sayısı Genel İdare 162 157 319 Sağlık 6 27 33 Avukatlık - 1 1 Eğitim Öğretim 47 83 130 Teknik 20 45 65 Yardımcı 19 37 56 Sözleşmeli 31 23 54 İşçi 96 96 Toplam 381 373 754 Üniversitede 2023 yıl sonu itibarıyla kadrolu akademik, idari (sözleşmeli idari personel dahil) ve işçi personel toplamı 699’dur. Ayrıca Üniversitede 1 yabancı uyruklu akademik
T.C. Sayıştay Başkanlığı Galatasaray Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 personel çalışmaktadır. 1.3. Mali Yapı 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ekli II sayılı cetvelin, (A) “Özel Bütçeli İdareler” bölümünde yer alan Galatasaray Üniversitesi, merkezi yönetim bütçe kanunu ile verilen hazine yardımı ve öz gelirlerini kullanarak giderlerini finanse etmektedir. İdarenin ekonomik sınıflandırma açısından 2023 yılına ait ödenek dağılımına ve yıl sonu harcama gerçekleşmelerine ilişkin tablo aşağıdadır. Tablo 3: 2023 Yılı Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleşmesi Gider Türü Ödenek (TL) Gerçekleşme (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Personel Giderleri 260.348.000,00 256.383.281,36 98,47 Sos. Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 38.500.000,00 37.318.626,53 96,93 Mal ve Hizmet Alımı Giderleri 69.792.633,00 61.768.862,58 88,50 Cari Transferler 29.847.640,00 29.638.713,06 99,30 Sermaye Giderleri 82.000.000,00 51.009.629,33 62,20 Toplam 480.488.273,00 436.119.112,86 90,76 16.12.2022 tarih ve 7427 sayılı 2023 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 366.442.000,00 TL ödenek tahsis edilen Üniversite bütçesine, yıl içinde 114.046.273,00 TL ödenek eklenmiş ve toplam ödenek 480.488.273,00 TL’ye ulaşmış olup ödeneğin %90,76’sı olan 436.119.112,86 TL kullanılmıştır. 2023 yıl sonu itibarıyla bütçe giderleri 436.119.112,86 TL olarak gerçekleşmiştir. Bütçenin %90,76’sı kullanılmıştır. Personel giderlerinde 260.348.000,00 TL ödeneğin 256.383.281,36 TL’si, sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderlerinde 38.500.000,00 TL ödeneğin 37.318.626,53 TL’si, mal ve hizmet alımı giderlerinde 69.792.633,00 TL ödeneğin 61.768.862,58 TL’si, cari transferlerde 29.847.640,00 TL ödeneğin 29.638.713,06 TL’si, sermaye giderlerinde 82.000.000,00 TL ödeneğin 51.009.629,33 TL’si harcanmıştır. Üniversite tarafından 2023 yılında; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu ve Bilimsel Araştırma Projeleri destekleri ile Avrupa Birliği ve Erasmus hibelerinden toplam 19.354.519,00 TL bütçe dışı kaynak kullanılmıştır. 7427 sayılı 2023 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’na göre Üniversitenin tahmini gelir bütçesi ve yıl sonu gerçekleşme bilgileri aşağıdaki tablodadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Galatasaray Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Tablo 4: 2023 Yılı Bütçe Gelirleri Tahmin ve Gerçekleşmesi Gelir Türü Gelir Tahmini (TL) Gerçekleşme (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 24.317.000,00 45.513.936,64 187,16 Alınan Bağış ve Yardımlar 337.581.000,00 387.289.784,50 114,72 Diğer Gelirler 4.544.000,00 3.640.323,32 80,11 Toplam 366.442.000,00 436.444.044,46 119,10 Gelirlerden Ret ve İadeler (-) - 2.318.107,70 - Net Toplam 366.442.000,00 434.125.936,76 118,47 Üniversitenin 2023 yılı başlangıç bütçesine göre tahmin edilen bütçe geliri 366.442.000,00 TL olup yıl sonunda net 434.125.936,76 TL bütçe geliri elde edilmiştir. Dönem faaliyet geliri 516.154.820,48 TL, gelirlerden indirim, iade ve iskonto toplamı 2.318.107,70 TL ve faaliyet gideri 855.613.873,37 TL olan Üniversite, 2023 yılını 341.777.160,59 TL olumsuz faaliyet sonucu ile tamamlamıştır. Üniversite özel bütçesi dışında bulunan Galatasaray Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin 2023 yılı gelir toplamı 14.475.099,54 TL, gider toplamı 10.294.245,51 TL olarak gerçekleşmiş ve dönem 4.180.854,03 TL kâr ile tamamlanmıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları, uluslararası standartlara uygun olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde; Sayıştay Başkanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve diğer ilgili kuruluş temsilcilerinin katılımıyla oluşturulacak olan Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Dolayısıyla genel yönetim kapsamında olan üniversitelerin muhasebe ve raporlama standartları Kurul tarafından belirlenen kurallara tabidir. Kamu İdaresi ayrıca adı geçen Kanun’un 80’inci maddesinin Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir. Özel bütçeli bir idare olan Üniversitede, tahakkuk esaslı muhasebe sistemi kullanılmaktadır. Üniversitenin muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne tabi olarak Hazine ve Maliye Bakanlığının Bütünleşik Mali Kontrol Yönetim Sistemi Web Tabanlı Otomasyon Sistemi üzerinden yürütülmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Galatasaray Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Faaliyet sonuçları tablosu, • Öz kaynak değişim tablosu, • Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu, • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Galatasaray Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 5018 sayılı Kanun uyarınca iç kontrol sistemi; idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini
T.C. Sayıştay Başkanlığı Galatasaray Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 sağlamak üzere idare tarafından oluşturulan organizasyon, yöntem ve süreçle iç denetimi kapsayan malî ve diğer kontroller bütünüdür. İç kontrolün işleyişi ile ilgili ayrıntılı hükümler, 26.12.2007 tarihli ve 26738 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan rehberlerle belirlenmiştir. 2023 yılı denetimi kapsamında, mezkûr mevzuat çerçevesinde, Üniversite iç kontrol sistemi aşağıdaki şekilde değerlendirilmektedir: Kontrol Ortamı Standartları Kurum organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumluluklar ile yetki devirleri ve sınırları konusunda birimlerin çalışma usul ve esaslarını gösteren Galatasaray Üniversitesi İmza Yetkileri Yönergesi mevcuttur. İdarede "Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri" ile ilgili eğitim ve bilgilendirme çalışmaları yeterlidir. Personelin işe alınması, yer değiştirmesi, görevde yükselmesi ve yeterlilik-performans değerlendirmesine yönelik insan kaynakları politikası belirlenmemiştir. Hassas görevlere ilişkin prosedürler belirlenmemiştir. Risk Değerlendirme Standartları Stratejik plan zamanında yayımlanmış ve içerik açısından mevzuata uygundur. İdare performans programı içerik olarak mevzuata uygun şekilde hazırlanmış ve zamanında yayımlanmıştır. İdare iç kontrol risklerini tam ve doğru şekilde belirlemiştir. Risklerin değerlendirilmesine yönelik çalışma (risklerin gerçekleşme ihtimali-olası etkisi belirlenerek önem düzeyine karar verme) yapılmıştır. Kontrol Faaliyetleri Standartları İdare tarafından yetkileri belirlemek amacıyla iş akış süreçleri hazırlanmıştır ve personele duyurulmuştur. İdare tarafından yetki devirleri mevzuata uygun yapılmıştır. İdarede yapılan görevlendirmelerde bunları farklı kişiler arasında dağıtılarak “görevler ayrılığı” ilkesine uyulmuştur. İdarece belirlenen risklerin kabul edilebilir düzeye indirilmesine yönelik kontrol faaliyetleri ve sorumluları belirlenmiştir. Ön mali kontrol sistemi, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’a uygun olarak kurulmuştur. Kamu İdaresinin ön mali kontrol yönergesi mevcuttur. Bilgi ve İletişim Standartları
T.C. Sayıştay Başkanlığı Galatasaray Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 İdare faaliyet raporu içerik olarak mevzuata uygun hazırlanmıştır. İdarenin Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı hazırlanmıştır, ancak en son 2015 yılında güncellenmiştir. İzleme Standartları İdarenin tüm birimleri tarafından iç kontrol sistemi yılda en az bir kez değerlendirilmekte ve değerlendirme sonuçları İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kuruluna raporlanmaktadır. Kamu İdaresinde iç denetim birimi kurulmuş olup 3 iç denetçi kadrosu bulunmaktadır. Bu kadrolardan 2’si doludur. İç denetim biriminin iç kontrol sistemine ilişkin denetim ve raporlama çalışmaları mevcuttur. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Galatasaray Üniversitesinin 2023 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Hazır Değerler Hesap Grubunda Muhasebenin Temel Kavram ve İlkelerine Aykırı İşlemler Bulunması Üniversiteye ait 2023 Mali Yılı Bilançosu ve Birleştirilmiş Veriler Defterinin incelenmesi sonucunda; bilançoda 102 Banka Hesabının eksi bakiye verdiği, 106 Döviz Gönderme Emirleri Hesabı ve 108 Diğer Hazır Değerler Hesabındaki tutarların 2018 yılından
T.C. Sayıştay Başkanlığı Galatasaray Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 itibaren devir suretiyle 2023 yılı bilançosuna intikal ettiği ve bu hesapların kapatılmadığı tespit edilmiştir. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Temel kavramlar” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında, muhasebe ilke ve kurallarının dayanağını oluşturan kavramlara yer verilmiştir. Buna göre; sosyal sorumluluk gereğince muhasebe sisteminin yapısında, muhasebe uygulamalarının yürütülmesinde, mali tabloların düzenlenmesinde, sunulmasında, toplumun çıkarlarının gözetilmesi ve bilgi üretiminde gerçeğe uygun, tarafsız ve dürüst davranılması esas olup özün önceliği uyarınca işlemlerin muhasebeye yansıtılmasında ve bunlara ilişkin değerlendirmelerin yapılmasında biçimlerinden çok özlerinin esas alınması gerekmektedir. Anılan Yönetmelik’in; -“Bilanço ilkeleri” başlıklı 8’inci maddesinin birinci fıkrasında; bilanço ilkelerinin amacının, kamu idaresinin tasarrufundaki kaynaklar ile bunlarla elde edilen varlıkların muhasebe kayıtlarının yapılması, mali tablolarının hazırlanması ve raporlanması yoluyla, belli bir tarihte kamu idaresinin mali durumunun ilgililer için saydam ve gerçeğe uygun olarak yansıtılması olduğu, -“Bilanço” başlıklı 314’üncü maddesinin birinci fıkrasında; bilançonun kamu idaresinin belli bir tarihteki varlıklarını, yabancı kaynaklarını ve öz kaynaklarını gösteren tablo olduğu, kesin mizanda yer alan hesapların borç kalanlarının bilançonun aktif hesaplarını, alacak kalanlarının da bilançonun pasif hesaplarını oluşturduğu, aktif ve pasifi düzenleyici hesapların bulundukları grupta eksi değer olarak gösterildiği, hükümleri bulunmaktadır. Yönetmelik’in 46’ncı maddesine göre genel yönetim muhasebesi çerçeve hesap planı; ana hesap grupları, hesap grupları ve hesaplardan oluşmaktadır. Bilançonun aktif tarafını oluşturan dönen varlıklar ana hesap grubunda; hazır değerler hesap grubu ve bu grubu oluşturan hesaplar yer almaktadır. Hazır değerler hesap grubundaki hesaplar arasında 102 Banka Hesabı, 108 Diğer Hazır Değerler Hesabı ve aktif hesabı düzenleyici nitelikteki 106 Döviz Gönderme Emirleri Hesabı (-) da bulunmaktadır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 106 Döviz Gönderme Emirleri Hesabının niteliğini açıklayan 29’uncu maddesinin birinci fıkrasında, muhasebe birimlerinin bankalardaki
T.C. Sayıştay Başkanlığı Galatasaray Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 döviz hesaplarından yapacakları ödeme ve göndermeler için düzenledikleri döviz gönderme emirleri ile bunlardan bankaca ödendiği veya gönderildiği bildirilenlerin izlenmesi için bu hesabın kullanılacağı, “Hesabın işleyişi” başlıklı 31’inci maddesinin birinci fıkrasının a-1 bendinde muhasebe birimlerince, bankalardaki döviz hesaplarından yapılacak ödeme ve göndermeler için düzenlenen döviz gönderme emri tutarlarının gönderme tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç, ikinci fıkrasının b-1 bendinde, düzenlenen döviz gönderme emirlerinden bankaca, ödendiği veya ilgili hesaba aktarıldığı bildirilen tutarların bu hesaba borç, 105 Döviz Hesabına alacak kaydedileceği, hükümleri bulunmaktadır. Yönetmelik’in 108 Diğer Hazır Değerler Hesabının işleyişine ilişkin 37’nci maddesinde anılan hesabın borç ve alacak tarafına yapılacak kayıtların neler olduğu açıklanmış olup 108 No.lu hesap; hazır değerler hesap grubunda sayılan hesaplarda tanımlanmayan ve niteliği itibarıyla bu grupta izlenmesi gereken diğer hazır değerler için kullanılmaktadır. Bu hesap genelde tahsil edilen nakitlerin banka hesabına aktarımında veya banka hesapları arasındaki mevduat aktarımlarında kullanılmaktadır. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilen defter, tablo ve belgelerden olan 2023 Yılı Galatasaray Üniversitesi Bilançosunun ve Birleştirilmiş Veriler Defterinin incelenmesi sonucunda; bilançonun aktif tarafında 10 Hazır Değerler Hesap Grubundaki hesaplardan; -102 Banka Hesabının borç kalanı vermesi veya bakiye vermemesi gerekirken 3,03 TL alacak kalanı verdiği, sorunun tek hazine sistemine dahil olan İdarede 135 No.lu Tek Hazine Kurumlar Hesabından Alacaklar Hesabı ile 102 No.lu Muhasebe Birimi Banka Hesabının kullanımında oluşan kuruş farklarının yıl sonunda kapatılmamasından kaynaklandığı, -106 Döviz Gönderme Emirleri Hesabında gözüken 29.015,28 TL’nin 27.515,28 TL’sinin 2018 yılında 630 Giderler Hesabına kaydedilen 2 işlemden, kalan tutarın ise 2022 yılında 162 No.lu Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabı yerine 106 No.lu hesabın kullanılmasından kaynaklandığı ve devir suretiyle 2023 yılı mali tablolarına yansıdığı, bankalardaki döviz hesaplarından yapılacak ödeme ve göndermeler için düzenlenen döviz gönderme emirlerinin halen ödenmemiş gözüktüğü,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Galatasaray Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 -108 Diğer Hazır Değerler Hesabında yer alan 723,92 TL’nin 2018 yılından itibaren bakiye olarak hesapta kaldığı, anlaşılmıştır. Kamu İdaresi tarafından 102 No.lu hesabın eksi bakiye vermesi ile ilgili bir açıklama yapılmamış, 106 No.lu hesapla ilgili çalışmalara başlanıldığı bilgisi verilmiştir. 108 No.lu hesaba ilişkin tespit ise 24.04.2024 tarih ve 1840-1841 No.lu muhasebe işlem fişleri ile düzeltilmiştir. Sonuç olarak; Kamu İdaresinin 2023 mali yılı bilançosunda hazır değerler hesap grubunda bulunan 102 Banka Hesabı, 106 Döviz Gönderme Emirleri Hesabı ve 108 Diğer Hazır Değerler Hesabında yer alan tutarlar, muhasebenin temel kavram ve ilkelerine uygun olmadığı gibi bilançonun 31.12.2023 tarihindeki varlıkları, yabancı kaynakları ve öz kaynakları gösteren tablo olma özelliğine de aykırılık teşkil etmektedir. BULGU 2: Tarihi ve Sanat Değeri Olan Eserlerin Kayda Alınmaması Üniversiteye bağlı Galatasaray Lisesi ile Beyoğlu Kültür ve Sanat Merkezinde tarihi ve sanat değeri olan demirbaşların kaydının olmadığı görülmüştür. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Mal yönetiminde etkililik ve sorumluluk” başlıklı 48’inci maddesinde; kamu idarelerinin taşınırların yönetimi, kaydı, muhafazası ve kullanımından sorumlu oldukları, taşınırların özelliğinden veya olağan kullanımından kaynaklanan yıpranma ile usulüne uygun olarak belirlenen firelerden dolayı sorumluluk aranmayacağı, kullanılmak üzere taşınır teslim edilen görevlilerin taşınırın korunmasından ve taşınıra verilen zararlardan sorumlu oldukları, malların edinilmesi, kiralanması, tahsisi, yönetimi, kullanılma ve elden çıkarılma işlemlerinin mevzuatında öngörülen kurallar dahilinde hizmetin amacına uygun olarak verimlilik ve tutumluluk ilkesine göre yapılacağı, bu ilkeye aykırı eylem ve işlemlerden doğacak zararlardan, malların yönetimi veya kullanılması hususunda yetki verilenlerin sorumlu tutulacakları düzenlenmiştir. Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Sorumluluk” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında harcama yetkililerinin; taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesinden, kullanılmasından, kontrolünden, kayıtlarının bu Yönetmelik’te belirtilen esas ve usullere göre saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını sağlanmaktan sorumlu oldukları hükmüne yer verilmiş, beşinci fıkrasında ise taşınırların muhafazasından ve yönetilmesinden
T.C. Sayıştay Başkanlığı Galatasaray Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 sorumlu olanların, gerekli tedbirlerin alınmaması veya özenin gösterilmemesi nedeniyle taşınırın kullanılmaz hale gelmesi veya yok olması sonucunda neden oldukları kamu zararları hakkında, Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümlerinin uygulanacağı ifade edilmiştir. Anılan Yönetmelik’in “Defterler” başlıklı 9’uncu maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde müze defterinin; müzelerde sergilenen veya sergilenmek üzere muhafaza altında bulundurulan taşınırlar için tutulacağı hükmü bulunmaktadır. Taşınırların muhasebe kayıtlarına alınmasında ise Yönetmelik ekinde yer alan Taşınır Kod Listesi kullanılmaktadır. Taşınırlarla ilgili yürütülen denetim sonucunda; -Galatasaray Lisesinde sergi alanı olarak adlandırılan alan ile kütüphanelerde ve bürolarda 23 adet etnografik eser, 20 adet tablo ve 3 adet diğer güzel sanat eserleri olmak üzere toplam 46 adet, -Beyoğlu Kültür ve Sanat Merkezinin birinci katında, liseye ait arşiv niteliğindeki doküman ve eşyaların yanı sıra etnografik eserler ve tablolar olmak üzere toplam 318 adet, tarihi ve sanat değeri olan taşınırın, Taşınır Kayıt ve Yönetim Sistemine ve dolayısıyla mali tablolara dayanak teşkil eden muhasebe sistemine (Yönetmelik eki Taşınır Kod Listesine göre 255.06-Tarihi ve Sanat Değeri Olan Demirbaşlar Hesabına) girişlerinin yapılmadığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresi tarafından bulgudaki tespitlerden olan Galatasaray Lisesi sergi alanı, kütüphaneler ve bürolardaki kayda alınmayan 46 adet etnografik eser, tablo ve diğer güzel sanat eserleri, 19.02.2024 tarihinde 615577432 kayıt numaralı muhasebe işlem fişi ile varlıklara dahil edilmiştir. Diğer taraftan Beyoğlu Kültür ve Sanat Merkezinde bulunan ve kayıtlarda yer almayan taşınırlara ilişkin genel bir envanter çalışması başlatılmıştır. Sonuç olarak; taşınır belge, tutanak ve cetvellerde yapılacak kayıtlar üzerine oluşan ve bilançodaki varlıklar içerisinde yer alan 255 Demirbaşlar Hesabındaki tutar, 364 adet tarihi ve sanat değeri olan demirbaşın kayda alınmaması nedeniyle doğru ve güvenilir değildir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Galatasaray Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Yapım İşlerinde Sözleşmelerinde Hüküm Bulunmamasına Rağmen Yüklenicilere Önceden Ödeme Yapılması 54.489.685,51 TL sözleşme bedelli “GSÜ Ortaköy Yerleşkesi A-B Blok 2 Etap Güçlendirme İkmal ve Muhtelif İşleri” ile 27.143.370,79 TL sözleşme bedelli “GSÜ Ortaköy Yerleşkesi İbrahim Tevfik Efendi Sahil Sarayı Müştemilatları Restorasyon İkmal ve Müteferrik İşleri” kapsamındaki bazı iş kalemleri için imalat olmadığı halde yüklenicilere ödeme yapıldığı tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33’üncü maddesinin birinci fıkrasına göre bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekmektedir. Aynı Kanun’un “Ön ödeme” başlıklı 35’inci maddesinin birinci fıkrasında harcama yetkilisinin uygun görmesi ve karşılığı ödeneğin saklı tutulması kaydıyla, ilgili kanunlarda öngörülen haller ile gerçekleştirme işlemlerinin tamamlanması beklenilemeyecek ivedi veya zorunlu giderler için avans vermek veya kredi açmak suretiyle ön ödeme yapılabileceği, ikinci fıkrasında ise sözleşmesinde belirtilmek ve yüklenme tutarının yüzde otuzunu geçmemek üzere, yüklenicilere, teminat karşılığında bütçe dışı avans ödenebileceği hüküm altına alınmıştır. 21.01.2006 tarih ve 26056 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in “Ön ödeme şekilleri ve uygulaması” başlıklı 5’inci maddesinin dördüncü fıkrasına da, 5018 sayılı Kanun’un yukarıda yer verilen 35’inci maddesinin ikinci fıkrasındaki “sözleşmesinde belirtilmek ve yüklenme tutarının yüzde otuzunu geçmemek üzere, yüklenicilere teminat karşılığında bütçe dışı avans verilebilir.” hükmü aynen alınmıştır. Yapılan denetimlerde; -“GSÜ Ortaköy Yerleşkesi A-B Blok 2 Etap Güçlendirme İkmal ve Muhtelif İşleri”
T.C. Sayıştay Başkanlığı Galatasaray Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 işine ait 1 No.lu hakedişte henüz imalatı gerçekleştirilmemiş toplam 3 kalem iş, -“GSÜ Ortaköy Yerleşkesi İbrahim Tevfik Efendi Sahil Sarayı Müştemilatları Restorasyon İkmal ve Müteferrik İşleri” işine ait 1 No.lu hakedişte henüz imalatı gerçekleştirilmemiş toplam 6 kalem iş, olmak üzere toplamda 9 kalem iş için imalat gerçekleşmiş gibi hakediş düzenlendiği ve ödeme yapıldığı anlaşılmıştır. Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca bütçelerden bir gider yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin gerçekleştirilmiş olması gerekmekte olup ön ödeme yapılabilmesi ise ancak ilgili mevzuatında belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde ve işin sözleşmesinde hüküm bulunması halinde mümkün olmaktadır. Kamu İdaresi cevabında; “GSÜ Ortaköy Yerleşkesi A-B Blok 2 Etap Güçlendirme İkmal ve Muhtelif İşleri” ile “GSÜ Ortaköy Yerleşkesi İbrahim Tevfik Efendi Sahil Sarayı Müştemilatları Restorasyon İkmal ve Müteferrik İşleri”ne ait 1 No.lu hakedişlerle ödemesi yapılan toplam 9 kalem imalattan 5’inin hakediş tarihi itibarıyla mevcut olduğu, diğer 4 imalattan 3’ünün ilgili belediye ile yaşanan sorunlar nedeniyle söküldüğü ve izinler alındıktan sonra tekrar montajının yapıldığı, diğer imalatın ise zarar gören çatıya ait olduğu ve çatı onarımı sırasında tekrar kullanıldığı ifade edilmiş ise de adı geçen yapım işleri, denetimlerde yerinde kontrol edilmiş ve bulguya konu imalatların yapılmadığı 08.01.2024 tarihinde, yani hakediş ödemeleri gerçekleştirilditen sonra tespit edilerek tutanağa bağlanmıştır. Ayrıca İdare cevabı ekleri arasında belediyeden alındığı ifade edilen izin belgesinin, imalatların sökülüp tekrar montajının yapıldığına dair tutanakların da olmadığı görülmüştür. Dolayısıyla İdare cevabı bulgu konusu tespitleri değiştirecek mahiyette değildir. Sonuç olarak; sözleşmelerinde hüküm bulunmadan ve kanunlarda öngörülen haller gerçekleşmeden henüz gerçekleştirilmemiş imalatlar için yüklenicilere hakediş raporları ile ödeme yapılması mevzuata aykırıdır. BULGU 2: Yapım İşlerinde Yeni Birim Fiyat Belirlenirken Ticaret ve/veya Sanayi Odasınca Onaylanmamış Rayiç Değerlerin Esas Alınması 54.489.685,51 TL sözleşme bedelli “GSÜ Ortaköy Yerleşkesi A-B Blok 2 Etap Güçlendirme İkmal ve Muhtelif İşleri” ile 27.143.370,79 TL sözleşme bedelli “GSÜ Ortaköy Yerleşkesi İbrahim Tevfik Efendi Sahil Sarayı Müştemilatları Restorasyon İkmal ve Müteferrik
T.C. Sayıştay Başkanlığı Galatasaray Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 İşleri”’ne ait sözleşmelerde bulunmayan işler için Ticaret ve/veya Sanayi Odasınca onaylanmamış rayiç fiyatlar esas alınarak yeni birim fiyat oluşturulup hakedişe bağlandığı ve ödemelerin yapıldığı tespit edilmiştir. Kültür Varlıkları İhale Yönetmeliği’nin 41’inci maddesi dayanak alınarak hazırlanıp yürürlüğe giren Uygulama İşleri Genel Şartnamesinin; “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde; bu Genel Şartnamenin, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na tabi idareler tarafından yönetmelik hükümlerine göre ihalesi 21.07.1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamındaki kültür varlıklarının rölöve, restitüsyon, restorasyon projeleri, sokak sağlıklaştırma, çevre düzenleme projeleri ve bunların uygulamaları ile değerlendirme, muhafaza, nakil işleri ve kazı çalışmalarına ilişkin mal ve hizmet alımları yapılan ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’na göre birim fiyat sözleşmeye bağlanan uygulama işlerini kapsadığı hükmü bulunmaktadır. Aynı Genel Şartnamenin “Sözleşmede bulunmayan işlerin birim fiyatının tespiti” başlıklı 22’nci maddesinin (a) fıkrasında; ön veya kesin proje üzerinden veya proje yapımı ile uygulamanın birlikte yapılarak sözleşmeye bağlandığı işlerde işin yürütülmesi aşamasında idarenin gerekli görerek ilgili koruma kurulunun onayını almak kaydı ile yapılmasını istediği ancak birim fiyat teklif cetvelinde fiyatı bulunmayan yeni iş kalemlerinin bedellerinin, (b) fıkrasında ise Şartnamenin 21’inci maddesine göre sözleşme kapsamında yaptırılacak ilave işlerin bedellerinin, yüklenici ile birlikte maddede sayılan usuller çerçevesinde tespit edilen yeni birim fiyatlar üzerinden yükleniciye ödeneceği düzenlenmiştir. 22’nci maddenin devamında yeni birim fiyatın tespitinde iş kalemi veya iş grubunun niteliğine göre kullanılacak analizler sayılmış olup; a) Yüklenicinin birim fiyatların tespitinde kullanarak teklifinin ekinde idareye verdiği ve yeni iş kalemi ile benzerlik gösteren iş kalemlerine ait analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler, b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut olan ve yeni iş kalemine benzerlik gösteren iş kalemlerine ait analizler, c) Yeni iş kaleminin yapılması sırasında tutulacak puantajla tespit edilecek malzeme miktarları ile işçi ve makinelerin çalışma saatleri esas alınarak oluşturulacak analizler,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Galatasaray Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 arasından birisi yeni birim fiyatın tespitinde iş kalemi veya iş grubunun niteliğine göre kullanılabilir. Yine aynı maddede işin niteliğine uygun olarak yukarıdaki sayılan analizlere, kaynakların verimli kullanılması gözetilerek aşağıdaki rayiçlerden birinin uygulanacağı da hükme bağlanmış olup bunlar;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Galatasaray Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 fiyat oluru ile yeni birim fiyat belirlenmesine izin veren bir düzenleme bulunmamaktadır. Yeni birim fiyatlara esas teşkil edecek rayiçlerin tespiti için alınan fiyat tekliflerinin Ticaret ve/veya Sanayi Odasınca onaylanması, yeni birim fiyatlara dayanak teşkil etmesi açısından geçerlilik şartıdır. Zira bu onaylar uygulanan rayiç fiyatın, yer ve zaman itibarıyla gerçek piyasa değerini yansıttığını belgelemektedir. Dolayısıyla İdare cevabı bulgudaki tespiti değiştirmemektedir. Sonuç olarak; sözleşmede bulunmayan işler için Ticaret ve/veya Sanayi Odasınca onaylanmamış rayiç fiyatlar esas alınarak yeni birim fiyat belirlenmesi mevzuata aykırıdır. BULGU 3: İç Kontrol Sisteminde Eksiklikler Bulunması Üniversitenin iç kontrol sistemi yapılandırma çalışmalarında eksiklikler bulunduğu tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kanun’un “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde yer aldığı üzere mali kontrol; kamu kaynaklarının belirlenmiş amaçlar doğrultusunda, ilgili mevzuatla belirlenen kurallara uygun, etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılmasını sağlamak için oluşturulan kontrol sistemi ile kurumsal yapı, yöntem ve süreçlerdir. Kanun’un “Üst yöneticiler” başlıklı 11’inci maddesine göre üst yönetici mali yönetim ve iç kontrol sisteminin işleyişinden sorumludur. İç kontrol sisteminin ne olduğu, amacı, yapısı ve işleyişi Kanun’un beşinci kısmında, 55 ile 67’nci maddeleri, ayrıca İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan rehberlerle belirlenmiştir. 26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’nde de iç kontrolün nasıl olacağı konusunda standartlar ve genel şartlar belirlenmiştir. İç Kontrol Sistemine yönelik yürütülen denetimler sonucunda; -Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planının en son 2015 yılında güncellendiği, -Bazı birimlerin çalışma usul ve esaslarını gösteren yönergesinin bulunmadığı, tespit edilmiştir. Üniversite, Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planını en son 2015 yılında güncellemiştir. Ancak iç kontrol yapılandırma çalışmalarının tamamlanabilmesi için yeni eylemlerin yanı sıra sürekli hale gelen eylemler de bulunmakta olup iç kontrol sisteminin
T.C. Sayıştay Başkanlığı Galatasaray Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 izlenmesi ve eksikliklerin her yıl tespit edilmesi gerekmektedir. Eylem Planı, değişen şartlara ve uygulama sonuçlarına göre her yıl güncellenmeli ve Eylem Planı formatında üst yöneticiye raporlanmalıdır. Diğer yandan birimlere özgü çalışma usul ve esaslarını gösteren yönergelerin yayımlanması, birimin örgütlenme biçimi ile birimin/personelin görev, yetki ve sorumluluklarını net olarak belirleyecek olup bu eksiklikler giderilmelidir. Yukarıda yer verilen tespitler 2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporunda da bulunmaktadır. Kamu İdaresi tarafından bulguda yer verilen tespitlere katılınmış ve birimlerin çalışma usul ve esaslarını gösteren yönergelerin tamamlanması ve Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planının güncellenmesi konularına ilişkin çalışmalara başlatıldığı bilgisi verilmiştir. Sonuç olarak; Üniversitede iç kontrol sisteminin kurulmasına yönelik tespit edilen eksikliklerin tamamlanması ve uygulamaya geçirilmesi gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Galatasaray Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı Galatasaray Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 8. EKLER EK-1: BULGULARA İLİŞKİN İZLEME TABLOSU Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama İç Kontrol Sisteminde Eksiklikler Bulunması 2022 Yerine Getirilmedi Kamu İdaresi tarafından bulgudaki tespitlerle ilgili düzeltici işlem tesis edilmediğinden Sayıştay Denetim Raporunun "Diğer Bulgular" bölümünde 3 No.lu bulgu olarak yeniden konu edilmiştir.