2023 - EGE ÜNİVERSİTESİ.pdf

EGE ÜNİVERSİTESİ Eylül 2024

İÇERİK EGE ÜNİVERSİTESİ 2023 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 EGE ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2023 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 23 EGE ÜNİVERSİTESİ SOSYAL TESİSLER İŞLETMESİ 2023 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 31

EGE ÜNİVERSİTESİ 2023 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ...................................................................................................... 1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .................................................................................................. 5
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .............................................................................................................. 6
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 6
5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ........................................................................ 6
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................... 8
7. DENETİM BULGULARI ............................................................................................................................ 8
8. EKLER ........................................................................................................................................................ 22

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Akademik Personel Kadro Durumu ............................................................................. 2 Tablo 2: İdari Personel Kadro Durumu ...................................................................................... 2 Tablo 3: 2023 Yılı Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleştirme ................................................. 3 Tablo 4: 2023 Yılı Bütçe Gelir Tahmin ve Gerçekleşmesi ........................................................ 3 Tablo 5: Tahakkuk Eden Kira Alacağı Tablosu ....................................................................... 13 Tablo 6: Kiraya verilen Yerlerin Elektrik ve Su Borcu Tablosu .............................................. 13

KISALTMALAR AR-GE : Araştırma Geliştirme AŞ : Anonim Şirket BKMYS : Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Sistemi KDV : Katma Değer Vergisi TARİŞ : Tarım Satış Kooperatifi Birlikleri TL : Türk Lirası

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular

1. Kira Gelirlerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi
2. Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının Gerçek Durumu Yansıtmaması B. Diğer Bulgular
3. Bazı Kira Alacakları ile Kiraya Verilen Yerlere Ait Elektrik ve Su Giderlerinin Takip ve Tahsil Edilmesi Sürecinde Eksiklikler Bulunması
4. Kurumun Kiraya Verdiği Taşınmazların Kira Sürelerinin İhalesiz Uzatılması
5. Kiraya Verilebilir Nitelikteki Bazı Taşınmazların Kiraya Verilmemesi
6. Parasal Limitler Dahilindeki Mal ve Hizmet Alımlarında %10 Sınırını Aşan Kısım için Kamu İhale Kurumundan İzin Alınmaması
7. Üniversite İle TARİŞ Arasında Yapılan Protokolde Yükümlülüklerin Yerine Getirilmemesi
8. İrtifak Hakkı Tesis Edilen Taşınmaza İlişkin Hasılat Payının Hatalı Hesaplanması ve Sözleşme Hükümlerinin Uygulanmasında Eksiklikler Bulunması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Anayasa’nın 130’uncu maddesinde, çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzel kişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversitelerin Devlet tarafından kanunla kurulması öngörülmüştür. Ege Üniversitesi 20.05.1955 tarih ve 6595 sayılı Kanun ile kurulmuştur. Yükseköğretim kurumları için temel mevzuat; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu, 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu ve 124 sayılı Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumlarının İdari Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’dir. Yükseköğretimin amaç ve ilkeleri, yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayın, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esaslar 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’yla düzenlenmiştir. Söz konusu Kanun’un 12’nci maddesinde yükseköğretim kurumlarının görevleri sayılmış olup bu görevler; toplumun ihtiyaçları, kalkınma planları ilke ve hedeflerine uygun bilimsel eğitim-öğretim, araştırma, yayım ve danışmanlık yapmak, bu ilke ve hedefler doğrultusunda insangücü yetiştirmek, toplumun özellikle sanayileşme ve tarımda modernleşme alanlarında eğitilmesini sağlamak, üretimde artışı sağlayacak uygulamalı çalışmalarda bulunmak, bu amaçla döner sermaye işletmelerini kurmak ve bu faaliyetlerin geliştirilmesine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmak olarak özetlenebilir. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Ege Üniversitesinin akademik yapısında rektörlük, senato, fakülte dekanlıkları, yüksekokul, enstitü, uygulama ve araştırma merkez müdürlükleri bulunmakta, idari yapısında ise üniversite yönetim kurulu, genel sekreterlik, daire başkanlıkları, hukuk müşavirliği ve müdürlükler yer almaktadır. Üniversitenin üst yöneticisi olan Rektör Cumhurbaşkanı tarafından, dekanlar ise Yükseköğretim Kurulunca atanmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 Üniversite bünyesinde; 19 fakülte, 3 yüksekokul, 1 konservatuvar, 10 enstitü, 11 meslek yüksekokulu, 41 uygulama ve araştırma merkezi, 6 rektörlüğe bağlı bölüm, ve 12 koordinatörlük bulunmaktadır. Akademik ve idari personelin sınıf, unvan ve kadro dağılım bilgileri Tablo 1 ve 2’de yer almaktadır. Tablo 1: Akademik Personel Kadro Durumu Unvan Dolu Kadro Sayısı Boş Kadro Sayısı Toplam Kadro Sayısı Profesör 920 241 1161 Doçent 380 174 554 Doktor öğretim üyesi 377 151 528 Öğretim görevlisi 492 149 641 Araştırma görevlisi 882 370 1252
Toplam 3051 1085 4136 Tablo 2: İdari Personel Kadro Durumu Hizmet Sınıfı Dolu Kadro Sayısı Boş Kadro Sayısı Toplam Kadro Sayısı Genel idari 967 1396 2363 Sağlık 2234 1649 3883 Avukatlık 8 2 10 Eğitim-öğretim - - - Teknik 331 459 790 Yardımcı 164 577 741 Din 2 1 3 Sözleşmeli 167 365 532 İşçi 3001 95 3096
Toplam 6874 4544 11418 Üniversitede 2023 yıl sonu itibarıyla kadrolu akademik, idari (sözleşmeli idari personel dahil) ve işçi personel toplamı 9925’tir. Ayrıca üniversitede 12 yabancı uyruklu akademik personel çalışmaktadır. 1.3. Mali Yapı 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ekli II sayılı cetvelin, (A) “Özel Bütçeli İdareler” bölümünde yer alan Ege Üniversitesi, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen hazine yardımı ve öz gelirlerini kullanarak giderlerini finanse etmektedir. İdarenin ekonomik sınıflandırma açısından 2023 yılına ait ödenek dağılımı ve yıl sonu harcama gerçekleşmelerine ilişkin tablo aşağıdadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 Tablo 3: 2023 Yılı Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleştirme Gider Türü Ödenek (TL) Gerçekleşme (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Personel Giderleri 3.154.325.651,34 3.060.708.288,79 97,03 Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 482.670.000,00 450.216.355,09 93,28 Mal ve Hizmet Alımı Giderleri 510.628.284.,06 508.457.951,21 99,57 Cari Transferler 381.502.685,94 380.507.521,35 99,74 Sermaye Giderleri 460.987.000,00 460.972.333,18 100,00 Sermaye Transferleri - - - Toplam 4.990.113.621,34 4.860.862.449,62 97,41 2023 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 3.269.260.000,00TL ödenek tahsis edilen Üniversite bütçesine yıl içinde 1.720.853.621,34 TL ödenek eklenmiş ve toplam ödenek 4.990.113.621,34 TL’ye ulaşmış olup ödeneğin %97,41’i olan 4.860.862.449,62 TL kullanılmıştır. Personel giderlerinde 3.154.325.651,34 TL ödeneğin 3.060.708.288,79 TL’si, sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderlerinde 482.670.000,00 TL ödeneğin 450.216.355,09 TL’si, mal ve hizmet alımı giderlerinde 510.628.284,06 TL ödeneğin 508.457.951,21 TL’si, cari transferlerde 381.502.685,94 TL ödeneğin 380.507.521,35TL’si, sermaye giderlerinde 460.987.000,00 TL ödeneğin 460.972.333,18 TL’si harcanmıştır. Üniversite tarafından 2023 yılında; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu, Erasmus, Mevlana ve Farabi Değişim Programı, Kalkınma Ajansı destekleri ile Avrupa Birliği hibelerinden toplam 205.963.658,05 TL bütçe dışı kaynak kullanılmıştır. 2023 yılı bütçe gelirleri tahmin ve gerçekleşme bilgileri aşağıdaki tabloda yer almaktadır. Tablo 4: 2023 Yılı Bütçe Gelir Tahmin ve Gerçekleşmesi Gelir Türü Gelir Tahmini (TL) Gerçekleşen (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 88.106.000,00 176.680.957,50 200,05 Alınan Bağış ve Yardım ile Özel Gelirler 3.007.782.000,00 4.596.684.435,00 152,83 Diğer Gelirler 173.372.000,00 173.066.655,10 99,82 Sermaye Gelirleri - - - Toplam 3.269.260.000,00 4.946.432.047,60 151,30 Gelirlerden Red ve İadeler (-) 16.603.435,47 Net Toplam 3.269.260.000,00 4.929.828.612,13 150,79 2023 yılı bütçesine göre tahmin edilen bütçe geliri 3.269.260.000,00 TL olan Üniversitenin yıl sonunda gerçekleşen net bütçe geliri 4.929.828.612,13 TL’dir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Dönem faaliyet geliri 6.035.175.763,87 TL, gelirlerden indirim, iade ve iskonto toplamı 16.603.435,47 TL ve faaliyet gideri 6.014.269.651,47 TL olan Üniversite, 2023 yılını 4.302.676,93 TL olumlu faaliyet sonucu ile tamamlamıştır. Üniversite özel bütçesi dışında bulunan; -Döner Sermaye İşletmesinin 2023 yılı gelir toplamı 5.333.222.267,31 TL, gider toplamı 5.213.632.558,04 TL olarak gerçekleşmiş ve dönem 119.589.709,27 TL kâr ile tamamlanmıştır. -Sosyal Tesisin 2023 yılı gelir toplamı 35.874.865,67 TL, gider toplamı 50.051.482,80 TL olarak gerçekleşmiş ve dönem sonu 14.176.617,13 TL zarar ile tamamlanmıştır. Ayrıca Üniversite, 10.08.2014 tarih ve 29084 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 16.06.2014 ve 2014/6500 sayılı kararı ile kurulan Ege Teknopark Teknoloji Geliştirme Bölgesi AŞ’nin ortağıdır. Adı geçen AŞ’nin kuruluş sermayesi 33.000.000,00 TL olup Üniversitenin %100 oranında ortaklığı bulunmaktadır. 2023 yılında Ege Üniversitesi Yönetim Kurulunun 11.08.2023 tarih ve 2023/11 sayılı kararı doğrultusunda şirkete 1.989.545,21 TL sermaye transferi yapılmıştır. Diğer taraftan Üniversitenin, İzmir Bilim ve Teknoloji Park AŞ’nin toplam 10.000.000,00 TL nominal sermayesinin (B) grubunda; 25 pay ve 25.000,00 TL nominal değerli sermayesine ortaklığı bulunmaktadır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları, uluslararası standartlara uygun olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde; Sayıştay Başkanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve diğer ilgili kuruluş temsilcilerinin katılımıyla oluşturulacak olan Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Dolayısıyla genel yönetim kapsamında olan üniversitelerin muhasebe ve raporlama standartları Kurul tarafından belirlenen kurallara tabidir. Kamu İdaresi ayrıca adı geçen Kanun’un 80’inci maddesinin Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 muhasebeleştirmektedir. Özel bütçeli bir idare olan Üniversitede, tahakkuk esaslı muhasebe sistemi kullanılmaktadır. Üniversitenin muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne tabi olarak Hazine ve Maliye Bakanlığının Bütünleşik Mali Kontrol Yönetim Sistemi Web Tabanlı Otomasyon Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Faaliyet sonuçları tablosu, • Öz kaynak değişim tablosu, • Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu, • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 5018 sayılı Kanun uyarınca iç kontrol sistemi; idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından oluşturulan organizasyon, yöntem ve süreçle iç denetimi kapsayan malî ve diğer kontroller bütünüdür. İç kontrolün işleyişi ile ilgili ayrıntılı hükümler, 26.12.2007 tarihli ve 26738 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan rehberlerle belirlenmiştir. 2023 yılı denetimi kapsamında, mezkûr mevzuat çerçevesinde, Üniversite iç kontrol sistemi aşağıdaki şekilde değerlendirilmektedir: Kontrol Ortamı Standartları Kurum organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumluluklar ile yetki devirleri ve sınırları tam ve açık bir şekilde belirlenip yazılı hale getirilmiştir. İdarede "Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri" ile ilgili eğitim ve bilgilendirme çalışmaları yeterlidir. Personelin işe alınması, yer değiştirmesi, görevde yükselmesi, yeterlilik-performans değerlendirmesi ile disiplin hükümlerine yönelik insan kaynakları politikası belirlenmiş ve kurum çalışanlarına duyurulmuştur. Hassas görevlere ilişkin prosedürler tam olarak belirlenmiş ve kurum çalışanlarına duyurulmuştur. Risk Değerlendirme Standartları Stratejik plan zamanında yayımlanmış ve içerik açısından mevzuata uygundur. İdare performans programı içerik olarak mevzuata uygun şekilde hazırlanmış ve zamanında yayımlanmıştır. İdare iç kontrol risklerini tam ve doğru şekilde belirlemiştir. Risklerin değerlendirilmesine yönelik çalışma yapılmıştır. Kontrol Faaliyetleri Standartları İdare tarafından yetkileri belirlemek amacıyla iş akış süreçleri hazırlanmış ve personele duyurulmuştur ancak iş akış süreçleri ile ilgili çalışmalar 2018 yılında başlatılmış olup bu süre zarfında yeni birimlerin açılması ve değişiklikler olması nedeniyle süreçlerin güncellenmesi açısından eksiklikler vardır. İdare tarafından yetki devirleri mevzuata uygun yapılmıştır. İdarede yapılan görevlendirmelerde bunları farklı kişiler arasında dağıtılarak “görevler ayrılığı” ilkesine uyulmuştur. İdarece belirlenen risklerin kabul edilebilir düzeye indirilmesine yönelik kontrol faaliyetleri ve sorumluları belirlenmiştir. Ön mali kontrol sistemi, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’a uygun olarak kurulmuştur. Kamu idaresinin ön mali

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 kontrol yönergesi mevcuttur. Bilgi ve İletişim Standartları İdare faaliyet raporu içerik olarak mevzuata uygun hazırlanmıştır. İdarenin Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı mevcuttur ve içerik olarak Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’ne uygundur. İzleme Standartları İdarenin tüm birimleri tarafından iç kontrol sistemi yılda en az bir kez değerlendirilmekte ve değerlendirme sonuçları İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kuruluna raporlanmaktadır. Kamu İdaresinde iç denetim birimi kurulmuş olup 8 iç denetçi kadrosu bulunmaktadır. Bu kadrolardan 6’sı doludur. İç denetim biriminin iç kontrol sistemine ilişkin denetim ve raporlama çalışmaları mevcuttur. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Ege Üniversitesinin 2023 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Kira Gelirlerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi Peşin tahsil edilen kira gelirlerinin muhasebeleştirilmesinde; A) Peşin Tahsil Edilen Kira Gelirlerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi Üniversite tarafından peşin tahsil edilen kira gelirlerinin ilgisine göre 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı ile 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabında takip edilmediği

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 296’ncı maddesinde; bu hesabın içinde bulunulan dönemde ortaya çıkan ancak, gelecek aylara ait olan peşin tahsil edilmiş gelirlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Aynı Yönetmelik’in 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 347’nci maddesinde ise; bu hesabın, dönem içinde tahsil edilen ancak, gelecek yılların faaliyet hesaplarına dâhil edilecek olan gelirlerin izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmiştir. Denetimlerde, Üniversite tarafından peşin tahsil edilen kira gelirlerinin dönemine göre 380 veya 480 No.lu hesaplarda takip edilmediği, bunun yerine 120 ve 220 Gelirlerden Alacaklar hesaplarına kaydedildiği tespit edilmiştir. B) Kira Gelirlerinin Sözleşme Tutarı Üzerinden Gelirler Hesabına Kaydedilmesi Kira sözleşmesinin başlangıcında sözleşme tutarının tamamı üzerinden gelir tahakkuk kaydı yapıldığı görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına ilişkin “Hesabın işleyişi” başlıklı 298’inci maddesinde; peşin tahsil edilen gelirlerin, içinde bulunulan aya ait olan kısmının 600 Gelirler Hesabına, sonraki aylarda tahakkuk ettirilmesi gereken kısmının ise 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gerekenlerin de 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına alacak kaydedileceği belirtilmiştir. Buna göre kira gelirlerinin; üç aylık, yıllık veya daha uzun bir döneme ilişkin olarak peşin tahsil edilmesi durumunda dahi, sadece içinde bulunulan aya ilişkin tutarın gelirler hesabına kaydedilmesi mümkün olduğundan gelecek aylara ve dönemlere ilişkin tutarların gelirler hesabına kaydedilmesine imkan bulunmamaktadır. Denetimlerde, sözleşme tutarının tamamının 120 ve 220 gelirlerden alacaklar hesaplarına borç, 600 Gelirler Hesabına alacak kaydedildiği tespit edilmiştir. Bu uygulama ile henüz tahakkuk etmemiş kira alacakları için de gelir kaydı yapılmak suretiyle gelecek faaliyet döneminin gelirleri, dönemsellik ilkesine aykırı olarak içinde bulunulan dönemin geliri olarak muhasebeleştirilmiş ve raporlanmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 Bu durumda; kira gelirlerinin bu şekilde muhasebeleştirilmesi sonucunda; ilgili ay hariç olmak üzere müteakip dönemlere ait olup henüz tahakkuk etmemiş olan kira tutarlarının 600 Gelirler Hesabına kaydedilmesiyle Faaliyet Sonuçları Tablosunun, 120 ve 220 Gelirlerden Alacaklar hesaplarına kaydedilmesi suretiyle de bilançonun hatalı bilgi vermesine neden olunmuştur. Kamu idaresi cevabında, peşin tahsil edilen kira gelirlerinin hatalı muhasebeleştirlmesi ve kira gelirlerinin tahakkuk eden tutar yerine sözleşme tutarı üzerinden gelirler hesabına kaydedilmesi hususlarının BKMYS Sistemi tarafından yapılan otomatik kayıtlardan kaynaklandığı ve kayıtlara manuel olarak müdahale edilemediği ifade edilmiş ise de diğer bazı üniversitelerde kira gelirlerinin muhasebeleştirilmesi ve raporlanmasında doğru uygulamaların bulunduğu göz önüne alındığında, sistemden ilk etapta otomatik olarak çıkan kayıtlara kamu idaresi tarafından gerekli düzeltmelerin yapılabildiği anlaşılmaktadır. Sonuç olarak kira gelirlerinin muhasebeleştirilmesinde; peşin tahsil edilenlerin 380 ve 480 No.lu hesaplarda izlenmesi, bu tutarlar için 120 ve 220 No.lu hesaplara kayıt yapılmaması, sadece içinde bulunulan ay için 600 Gelirler Hesabına gelir kaydı yapılması gerekmektedir. BULGU 2: Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının Gerçek Durumu Yansıtmaması 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında kayıtlı maddi duran varlıklardan tamamlanmış olanların ilgili varlık hesabına aktarılmadığı tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 187’nci maddesinde; bu hesabın, kamu idarelerine ait yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin, geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hâllerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hâllerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte, ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılması gerektiği belirtilmiştir. Söz konusu Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 188’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) No.lu alt bendinde; tamamlanıp geçici kabulü yapılan işlere ilişkin tutarların bu hesaba alacak, ilgili maddi duran varlık hesabına borç kaydedileceği ifade edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 Denetimlerde; Üniversite muhasebe kayıtlarında, 258 hesap kodunda yıl sonunda 815.613.412,83 TL toplam yapılmakta olan yatırım bakiyesi bulunduğu, hesabın alt kodlarına bakıldığında bu tutarın 253.582,00 TL’sinin Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri kodunda, 20.986.278,54 TL’sinin Hizmet Binası kodunda, 272.040.020,00 TL’sinin Üniversite Akademi ve Yüksekokul Binası alt hesap kodunda, 2.371.834,58 TL’sinin Spor Salonları alt kodunda, 519.961.697,70 TL’sinin ise Diğer tanımlı alt hesapta bulunduğu, işlerin geçici ve kesin kabulü yapılarak fiilen tamamlandığını gösteren belgeler düzenlenmesine rağmen bu tutarların kapatılmayıp ilgili varlık hesaplarına alınmadığı görülmüştür. Sonuç olarak, Üniversitenin 2023 yılı mali tablolarında yer alan 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı içinde takip edilen geçici ve kesin kabulleri tamamlanmış işlere ilişkin yatırım bedellerinin ilgili varlık hesaplarına aktarılmaması 258 ile 252 No.lu hesapların hatalı görünmesine ve gerçeği yansıtmamasına neden olmaktadır. Kamu İdaresi cevabında, 258 Spor Salonları 2.371.834,58 TL'lik tutar ve 258 Yeraltı ve Yerüstü alt kodlarında devreden 253.582,00 TL'lik tutar ve diğer 258 No'lu hesabın alt kodlarında yer alan devreden bakiye tutarlarına ilişkin muhasebe düzeltme işlemlerinin tamamlanacağı ifade edilmiştir. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Bazı Kira Alacakları ile Kiraya Verilen Yerlere Ait Elektrik ve Su Giderlerinin Takip ve Tahsil Edilmesi Sürecinde Eksiklikler Bulunması Üniversitenin kiraya verilen bazı taşınmazların kira, elektrik ve su bedeli tahsilatlarında gecikme yaşandığı görülmüştür. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun “Müteahhit veya müşterinin sözleşmenin bozulmasına neden olması” başlıklı 62'nci maddesinde; sözleşme yapıldıktan sonra 63'üncü maddede yazılı hükümler dışında müteahhit veya müşterinin taahhüdünden vazgeçmesi veya taahhüdünü, şartname ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi üzerine, idarenin en az 10 gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, kesin teminatın gelir kaydedileceği ve sözleşmenin feshedilerek hesabın genel hükümlere göre tasfiye edileceği ve gelir kaydedilen kesin teminatın da müteahhidin veya

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 müşterinin borcuna mahsup edilemeyeceği belirtilmiştir. Kiracılarla yapılan kira sözleşmelerinin “Fesih Yetkisi” başlıklı 11'inci maddesinde; kiracının taahhüdünü, kira ödemelerinin ve KDV'lerinin geciktirilmesi, elektrik, su, telefon ve ısınma bedellerinin süresinde ödenmemesi dâhil sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi halinde, yukarıda belirtilen 62'nci maddedeki usullere uygun olarak işlemlerin yürütüleceği, son bir yıllık kira bedelinin tazminat olarak tahsil edileceği ve sözleşmesinin feshedilerek hesabının genel hükümlere göre tasfiye edileceği hükme bağlanmıştır. Aynı maddede; üst üste iki kira bedelinin ödenmemesi halinde kira sözleşmesinin feshedileceği, kiracının kira süresinin bitiminde derhal, sözleşmenin feshi halinde ise, feshe yönelik tebligatı izleyen 15 (onbeş) gün içinde taşınmazı tahliye etmek zorunda olduğu, kiralananın rızaen tahliye edilememesi durumunda 2886 sayılı Kanun'un 75'inci maddesine göre kiracının tahliye edileceği ifade edilmiştir. Denetimlerde, Üniversitenin 2023 yıl sonu itibarıyla, aşağıdaki tablolarda da görüleceği üzere, 6 adet kiracıdan 3.696.603,69 TL kira alacağı, 11 adet kiracıdan ve Sosyal Tesisler İşletme Müdürlüğünden toplam 2.912.597,55 TL elektrik ve su gideri alacağı bulunduğu tespit edilmiştir. Birikmiş kira alacakları için tahakkuk ettirilen gecikme zammı tutarı ise toplam 373.998,20 TL’dir. Sonuç olarak; Üniversitenin gecikmiş kira, elektrik ve su alacaklarından oluşan toplam 6.983.199,44 TL birikmiş alacağın tahsilat sürecinin hızlandırılması, tahliye süreci işletilecek olan kiracılar açısından da Kanun ve sözleşme hükümlerine uygun işlemlerin yerine getirilmesi gerekmektedir. Kamu İdaresi cevabında, söz konusu durumla ilgili olarak mevzuatın gerektirdiği süreçlerin takip edildiği, adı geçen alacakların büyük bir bölümünün tahsil edildiği, Sosyal Tesislerin borçlarının kısmen tahsil edildiği ve bununla ilgili çalışmaların devam ettiği ifade edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 Tablo 5: Tahakkuk Eden Kira Alacağı Tablosu Sıra No Kiraya verilen Yerin Adı ve Niteliği Yıllık Kira Bedeli
(TL) Kira Süresi 2023 Yıl sonu İtibarıyla Kalan Kira Tutarı (TL) Tahakkuk Eden Gecikme Zammı (TL)
1 Üniversite 1 Nolu Yemekhane Yanı Kafe Yeri 307.500,00 12.10.2021 11.10.2024 119.386,87 13.038,00
2 Hipermarket Yeri 995.363,64 15.02.1995 14.02.2020 526.765,53 22.125,00
3 Hastane Girişi Büfe Yeri 214.302,00 5.04.2021 4.04.2024 107.150,07 15.752,00
4 Tenis Kafe 216.000,00 20.07.2018 19.07.2019 339.839.31 34.410,00
5 Hastane Otopark Yerleri 3.875.000,00 1.03.2022 29.02.2024 1.937.500,00 203.437,20
6 Hastane Kantinleri (14 Adet) 804.000,00 20.07.2018 19.07.2019 1.005.801,22 85.236,00
Genel Toplam 3.696.603,69 373.998,20
Tablo 6: Kiraya verilen Yerlerin Elektrik ve Su Borcu Tablosu Sıra No Kiraya verilen Yerin Adı ve Niteliği Elektrik ve Su Gideri Borç Tutarı (TL)
1 Sosyal Tesisler 2.070.311,75
2 Otel Yeri 377.086,00
3 Hastane Kantinleri (14 Adet), Diş Market, Tenis Kafe 308.823,00
4 Metro Girişi SKS Otoparkı Kafe Yeri 78.785,00
5 Elektrik Elek. Müh. Kafe Yeri 20.864,15
6 Hastane Otopark Yeri 15.427,00
7 Üniversite 1 Nolu Yemekhane Yanı Kafe Yeri 11.845,56
8 Beyin Cerrahi Karşısı Kafe/Kantin Yeri 10.744,00
9 EGE MYO Karşısı Dükkan Yeri 10.453,49
10 Su Ürünleri Eski Bina Kantin Yeri 4.028,00
11 Tıp Fakültesi Hastanesi Girişi Büfe Yeri 2.230,00
12 Vakıf Çarşısı Dükkan Yeri 62 M2 1.999,60
Toplam 2.912.597,55
BULGU 2: Kurumun Kiraya Verdiği Taşınmazların Kira Sürelerinin İhalesiz Uzatılması Üniversite yerleşkesi içinde bulunan ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'na göre ihaleye çıkılarak kiraya verilen taşınmazların, kira süresi sonunda yeniden ihale yapılmaksızın, kullanım bedeli alınması yoluyla aynı kişilerce işletilmesine izin verildiği tespit edilmiştir. 2886 sayılı Kanun'un “Ecrimisil ve tahliye başlıklı” 75'inci maddesinde; Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzel

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanun’un 9'uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilerek ecrimisil isteneceği hükme bağlanmıştır. Söz konusu Kanun hükmüne göre; ecrimisil talep edilebilmesi için, İdarenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olmasının gerekmediği gibi fuzuli şagilin kusurunun aranmayacağı, kira sözleşmesinin bitim tarihinden itibaren, işgalin devam etmesi halinde sözleşmede hüküm varsa ona göre hareket edileceği, aksi halde ecrimisil alınacağı, işgal edilen taşınmaz malın da idarenin talebi üzerine mülkiye amirince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek, idareye teslim edileceği belirtilmiştir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun “Konut ve Çatılı İşyeri Kiraları” üst başlıklı bölümünün “Uygulama Alanı” başlıklı 339’uncu maddesinde; kamu kurum ve kuruluşlarının, hangi usul ve esaslar içinde olursa olsun yaptıkları bütün kira sözleşmelerine de bu hükümlerin uygulanacağı ifade edilmiştir. Aynı Kanun’un “Konut ve çatılı işyeri kiralarında sözleşmenin sona ermesi” üst başlıklı bölümün 347’nci maddesinde ise; Konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracı, belirli süreli sözleşmelerin süresinin bitiminden en az onbeş gün önce bildirimde bulunmadıkça, sözleşmenin aynı koşullarla bir yıl için uzatılmış sayılacağı, kiraya verenin sözleşme süresinin bitimine dayanarak sözleşmeyi sona erdiremeyeceği ancak, on yıllık uzama süresi sonunda kiraya verenin, bu süreyi izleyen her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirimde bulunmak şartıyla, herhangi bir neden göstermeksizin sözleşmeye son verebileceği, belirsiz süreli kira sözleşmelerinde, kiracının her zaman, kiraya verenin ise kiranın başlangıcından on yıl geçtikten sonra, genel hükümlere göre fesih bildirimiyle sözleşmeyi sona erdirebilecekleri, genel hükümlere göre fesih hakkının kullanılabileceği durumlarda, kiraya veren veya kiracının sözleşmeyi sona erdirebilecekleri hüküm altına alınmıştır. Denetimlerde; Üniversitenin 2886 sayılı Kanun'a göre ihale ile ya da protokol yapmak suretiyle muhtelif tarihlerde kiraya verdiği Otopark, Hastane Kantinleri, Diş Market, Çocuk Hastanesi Zemin Kat Kantinleri, Üntaş Merkez Binası, Tenis Kafe, Kipa Hipermarket gibi bazı taşınmazlarının 6098 sayılı Kanun’da belirtilen 10 yıllık süreyi aşmasına rağmen gerekli sürelere uyularak bildirim yapılmayıp tahliye edilmediği, kira süresi sonunda kullanım bedelleri alınarak kişi ve firmalara ihale yapılmaksızın kiracılık ilişkisinin devam ettirildiği görülmüştür.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 Kamu İdaresi cevabında, sözleşmesi sona eren ve ecrimisil hesaplaması ile faaliyetine devam eden kiracılar ile ilgili olarak bu taşınmazların satış, kira, irtifak, takas, tahsis ve devir komisyonu izinlerinin alındığı, 2886 sayılı Kanun hükümleri gereğince ihalelerinin yapılacağı ifade edilmiştir. Sonuç olarak; kiraya verilen taşınmazların 6098 sayılı Kanun’daki süreler gözetilerek kira süresi sonunda tahliye edilmesi ve 2886 sayılı Kanun’a göre ihale yapılarak tekrar kiraya verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir. BULGU 3: Kiraya Verilebilir Nitelikteki Bazı Taşınmazların Kiraya Verilmemesi Üniversiteye Hazine tarafından tahsisli araziler ile kendi özel mülkiyetinde bulunan bazı gelir getirici özelliği bulunan taşınmazlardan kiraya verilebilir nitelikte olanların değerlendirilmediği tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 2’nci maddesinde; kamu kaynağının borçlanma suretiyle elde edilen imkânlar dahil kamuya ait gelirler, taşınır ve taşınmazlar, hesaplarda bulunan para, alacak ve haklar ile her türlü değerleri ifade ettiği, “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8 inci maddesinde; her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorunda olduğu belirtilmiştir. Aynı Kanun’un “Mal yönetiminde etkililik ve sorumluluk” başlıklı 48’inci maddesinde; kamu idarelerine ait malları edinme, kiralama, tahsis, yönetim, kullanma ve elden çıkarma işlemlerinin, mevzuatında öngörülen kurallar dahilinde hizmetin amacına uygun olarak verimlilik ve tutumluluk ilkesine göre yapılacağı, bu ilkeye aykırı eylem ve işlemlerden doğacak zararlardan, malların yönetimi veya kullanılması hususunda yetki verilenlerin sorumlu olacağı ifade edilmiştir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’ nun Ek 25’inci maddesinde; bu Kanun’un 55 inci maddesinde yükseköğretim kurumları adına tapuda kayıtlı taşınmazların kiralanması, satılması ve işletilmesi suretiyle elde edilecek gelirler ile Hazine adına kayıtlı olup, yükseköğretim kurumlarına tahsis edilmiş taşınmaz malların üzerinde herhangi bir inşaat yapılmamak ve irtifak hakkı tesisine konu edilmemek şartıyla eğitim, sağlık ve sosyal amaçlı kiralanması ve işletilmesi suretiyle elde edilecek gelirlerden bahsedilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 Denetimlerde; Hazine mülkiyetinde 19 adet taşınmaz üzerinde bulunan ve 9 adedi üniversite özel mülkiyetinde olan, niteliği itibarıyla otomat, eşya satış yeri, ATM, dükkan, kafe, market, baz istasyonu, kantin gibi kullanılması mümkün olan toplam 28 adet kiraya verilebilir alan olduğu görülmüştür. Sonuç olarak, bu yerlerin usulüne göre idare tarafından işletilmesi ya da kiraya verilmesi ve buralardan gelir elde edilmesinin üniversitenin öz gelirlerinden mahrum kalınmaması açısından Kanun'un amacına daha uygun olacağı değerlendirilmektedir. Kamu İdaresi tarafından, kiraya verilebilir nitelikteki taşınmazların belirlendiği, üniversite taşınmazlarının satış, kira, irtifak, takas, tahsis ve devir komisyonu izinlerinin alındığı, 2886 sayılı Kanun hükümleri gereğince ihalelerinin yapılacağı ifade edilmiştir. BULGU 4: Parasal Limitler Dahilindeki Mal ve Hizmet Alımlarında %10 Sınırını Aşan Kısım için Kamu İhale Kurumundan İzin Alınmaması Üniversite tarafından yapılan mal ve hizmet alımlarında, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22/d maddesindeki parasal limitler dahilinde yapılan harcamaların 2023 yılı toplamı Üniversitenin bütçesine bu amaçla konulan ödeneklerin %10’unu aşmasına karşın Kamu İhale Kurumundan uygun görüş alınmadığı halde alıma devam edildiği görülmüştür. 4734 sayılı Kanun’un “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62'nci maddesinin (ı) bendinde; Kanun’un 21 ve 22’nci maddelerindeki parasal limitler dâhilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamının, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşamayacağı hükmüne yer verilmiştir. Üniversitenin 2023 yılı bütçesine mal ve hizmet alımları için toplam 963.662.422,29 TL ödenek konulmuş olup yıl içerisinde 4734 sayılı Kanun’un 22/d maddesi çerçevesinde parasal limitlere tabi toplam 215.636.313,59 TL harcama yapılmıştır. Ancak yapılan alım tutarının bütçeye konulan ödeneğin %10’unu aştığı ve aşan tutarlar için Kamu İhale Kurumundan da izin alınmadığı görülmüştür. Kamu İdaresi cevabında, harcama birimlerinin mal ve hizmet alımlarında %10 limit sınırını aşan kısımları için Kamu İhale Kurumundan izin talep edileceği ifade edilmiştir. Sonuç olarak; parasal limitler dahilinde yapılan mal ve hizmet alımlarında %10 sınırının Kamu İhale Kurumundan uygun görüş alınmadan aşılmaması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 BULGU 5: Üniversite İle TARİŞ Arasında Yapılan Protokolde Yükümlülüklerin Yerine Getirilmemesi Üniversite ile TARİŞ arasında 1986 yılında yapılan protokolün 22.02.2000 Tarihinde revize edilerek yenilendiği ancak protokolde yer alan araştırma geliştirme (AR-GE) çalışmaları için TARİŞ’in kullanımına verilen kampüs içinde yer alan binanın atıl şekilde bekletildiği ve herhangi bir faaliyetin olmadığı tespit edilmiştir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun “Yükseköğretim Kurumlarının görevleri” başlıklı 12’nci maddesinde; ülkenin bilimsel, kültürel, sosyal ve ekonomik yönlerden ilerlemesini ve gelişmesini ilgilendiren sorunlarını, diğer kuruluşlarla işbirliği yaparak, kamu kuruluşlarına önerilerde bulunmak suretiyle öğretim ve araştırma konusu yapmak, sonuçlarını toplumun yararına sunmak ve kamu kuruluşlarınca istenecek inceleme ve araştırmaları sonuçlandırarak düşüncelerini ve önerilerini bildirmek üniversitenin görevleri arasında sayılmıştır. Aynı maddenin devamında; yörelerindeki tarım ve sanayinin gelişmesine ve ihtiyaçlarına uygun meslek elemanlarının yetişmesine ve bilgilerinin gelişmesine katkıda bulunmak, sanayi, tarım ve sağlık hizmetleri ile diğer hizmetlerde modernleşmeyi, üretimde artışı sağlayacak çalışma ve programlar yapmak, uygulamak ve yapılanlara katılmak, bununla ilgili kurumlarla işbirliği yapmak ve çevre sorunlarına çözüm getirici önerilerde bulunmak da yükseköğretim kurumlarının görevleri arasında gösterilmiştir. Buna göre üniversite ülkenin bilimsel, kültürel, sosyal ve ekonomik yönlerden ilerlemesini ve gelişmesi için diğer kurum ve kuruluşlarla işbirliğine ilişkin çalışma yapabilecektir. TARİŞ ile Ege Üniversitesi arasında 1986 yılında yapılan protokolle TARİŞ AR-GE Müdürlüğünün kullanımı için yeni bina yapılması ve arazi tahsisi ile Ege Üniversitesine derslik ihtiyacı için 100 Milyar TL verilmesi öngörülmüştür. Söz konusu bina kampüs alanına inşa edilmiş, 2000 yılında yenilenen protokolle 49 yıllığına AR-GE çalışmaları yapılması amacıyla TARİŞ’in kullanımına verilmiş, ancak bu süre içerisinde TARİŞ tarafından binanın protokol amacına uygun şekilde AR-GE çalışmaları için kullanılmayarak atıl şekilde bekletildiği görülmüştür. Kamu İdaresi cevabında, AR-GE çalışmaları için TARİŞ' in kullanımına verilen kampüs içinde yer alan binanın atıl şekilde bekletildiği ve herhangi bir faaliyetinin olmadığı tespitine ilişkin S.S. Tariş Üzüm Tarım Satış Kooperatifleri Birliğine yazı yazılacağı, TARİŞ'ten gelecek

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 cevaba göre söz konusu binanın amacı doğrultusunda ve protokole uygun şekilde kullanılması için gerekli tedbirlerin alınmasının ve protokole aykırılık durumunda gereken hukuki müeyyidelerin uygulanmasının sağlanacağı ifade edilmiştir. Sonuç olarak, Kanun'da üniversitenin görev alanları arasında sayılan ülkenin bilimsel, kültürel, sosyal ve ekonomik yönlerden ilerlemesini ve gelişmesini ilgilendiren araştırma geliştirme faaaliyetleri kapsamında TARİŞ ile yapılan protokolde yer alan amaçlara uygun faaliyetlerin gerçekleştirilmesi ve tarafların yükümlülüklerinin yerine getirilip getirilmediğinin takip edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir. BULGU 6: İrtifak Hakkı Tesis Edilen Taşınmaza İlişkin Hasılat Payının Hatalı Hesaplanması ve Sözleşme Hükümlerinin Uygulanmasında Eksiklikler Bulunması Üniversite tarafından irtifak hakkı tesis edilen Ege Üniversitesi Öğrenci Köyüne İlave Yurt Yapılması ve 25 Yıllığına İşletilmesi işine ilişkin hasılat payının, üçüncü kişilere kiralanan yerlerden elde edilen hasılatlar dikkate alınmadan hesaplandığı ve hak sahibi kiracı ve alt kiracılardan sözleşme ile öngörülen belgelerin temin edilmediği görülmüştür. İşe ilişkin 17.12.2018 tarihli Tadil Sözleşmenin “Hasılattan pay alınması” başlıklı 1'inci maddesiyle, 18.11.2015 tarihinde Ege Üniversitesi Rektörlüğü ve İşletme Hakkına sahip Kiracı Firma arasında imzalanan Ege Üniversitesi Öğrenci Köyüne İlave Yurt Yapılması ve 25 Yıllığına İşletilmesine İlişkin Kira Sözleşmesinin “Hasılattan Pay Alınması” başlıklı 9'uncu maddesi; “Bahsolunan alanlar üzerinde var olan ve kurulacak olan tesislerin yıllık hasılatı üzerinden %1 (yüzdebir) oranında pay alınacaktır. Tesislerin üçüncü kişilere üniversitenin izni ile kiraya verilecek kısımları için ise ayrıca kiracıdan yıllık brüt kira bedelinin %1’i (yüzdebir) oranında, kiracıdan ise kiraladıkları yerin işletilmesinden elde edilecek toplam yıllık hasılattan kiracıya ödedikleri kira bedeli düşüldükten sonra kalan tutar üzerinden %1 (yüzdebir) oranında ayrıca pay alınır. Kiracı ile alt kiracısı arasında düzenlenen kira sözleşmesinin bir örneği de bunlardan alınacak kira/hasılat paylarının ödeneceğinin kabul ve taahhüt edildiğine dair kiracı ve 3.kişi kiracı tarafından düzenlenecek taahhütnameler 1 (bir) ay içerisinde kiracı tarafından üniversiteye yazılı olarak iletilecektir. Hasılatı gösteren beyannameler 01.06.1989 tarih ve 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu’na göre yetkili kılınan Yeminli Mali Müşavire tasdik ettirilir. Hasılat payları bilanço dönemini takip eden Mayıs ayı içerisinde Ege Üniversitesi Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı veznesine yatırılacaktır. Süresinde yatırılmayan hasılat payları hakkında 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü hakkındaki Kanun uyarınca gecikme zammı uygulanır.” şeklinde düzenlenmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 Yapılan bu değişiklikle Üniversiteye;

• Hak sahibi tarafından işletilen tesislerin yıllık hasılatı üzerinden %1,
• Üniversitenin izniyle tesislerin üçüncü kişilere kiraya verilecek kısımları için kiracıdan yıllık brüt kira bedelinin %1'i,
• Üçüncü kişilere kiralanan yerlerin işletilmesinden elde edilecek toplam yıllık hasılattan, ödenen kira bedelleri düşüldükten sonra kalan tutar üzerinden %1, oranında hasılat payı ödenmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır. Yapılan denetimde; 2000 öğrenci kapasiteli yurt binalarında, alt kiracı tarafından işletilen 7 tane iş yerinin mevcut olduğu; bunlardan 2’sinin yurt çapında faaliyet gösteren market zincirlerine ait olduğu; diğerlerinin kafe ve gıda sektörlerinde faaliyet gösteren firmalardan oluştuğu ve bunlardan birisinin uluslararası faaliyette bulunan çok uluslu firmaya ait bir kafe zincirine bağlı bulunduğu; Sözleşmeye göre temin edilmesi gereken, hak sahibi kiracı ve alt kiracılar arasında düzenlenen kira sözleşme nüshaları ile kira/hasılat paylarının ödeneceğinin kabul ve taahhüt edildiğine dair taahhütnamelerin alınmadığı, 2022 yılına ait işlemler için 2023 yılı Mayıs ayında tahsil edilmesi gereken hasılat payı hesaplamaları incelendiğinde; 3'üncü kişi kiracıların ciroları üzerinden alınması gereken hasılat payına ilişkin olarak alt kiracılardan Yeminli Mali Müşavir tasdikli belgeler temin edilmemiş olduğundan hasılat payı hesabı içerisinde alt kiracılar tarafından işletilen yerlerin hasılatlarından alınması gereken %1’lik payın bulunmadığı, Hak sahibi Kiracının cirosu üzerinden alınması gereken hasılat payı için; Kiracının 2022 yılına ilişkin Serbest Muhasebeci Mali Müşavir tasdikli Kurumlar Vergisi beyanname örneğinin temin edildiği; beyannamenin ekinde yer alan Gelir Tablosunda kayıtlı 34.865.195,4 TL yurt geliri üzerinden %1 oranında 348.651,9 TL hasılat payının hesaplandığı,
  Alt kiracılara ait brüt kira ödemeleri üzerinden alınması gereken hasılat payı için ise; yine Hak Sahibi Kiracının 2022 yılına ilişkin Serbest Muhasebeci Mali Müşavir tasdikli Kurumlar Vergisi Beyannamesi ekinde yer alan Gelir tablosunda kayıtlı 2.489.395,5 TL kira geliri kalemi üzerinden %1 oranında 24.893,9 TL hasılat payının hesaplandığı,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 Hesaplanan toplam hasılat payı 373.545,92 TL’nin 31.07.2023 ve 14.08.2023 tarihlerinde iki eşit taksitte tahsil edildiği, Sözleşmede açıkça Yeminli Mali Müşavir onaylı belgelerin hesaplamalarda esas alınması öngörülmüş olmasına rağmen buna riayet edilmediği; 2023 yılı hasılat payının ödeme süresi Mayıs ayı olmasına rağmen, tahsilatın Temmuz ve Ağustos aylarında yapıldığı fakat sözleşmede öngörülen gecikme zammının uygulanmadığı, tespit edilmiştir. Diğer taraftan, alt kiracıların brüt kira tutarları üzerinden hesaplanması gereken hasılat payı ile ilgili olarak; Üniversitenin elinde kira sözleşmelerinin bir nüshası bulunmadığı için, bu tutarın hesaplanmasında Hak Sahibi kiracının sunduğu gelir tablosunda kayıtlı Kira Geliri rakamı esas alınmıştır. Gelir tablosunda kayıtlı olan kira geliri özü itibarıyla Hak Sahibinin kiracılardan elde ettiği vergi sonrası “net tutarı” ifade etmekte olup; sözleşmede öngörülen brüt kira bedelini yansıtmamaktadır. Sonuç olarak; sözleşmede belirtilen taahhütnamelerin ve alt kiracılar ile yapılan kira sözleşme nüshalarının temin edilmesi, hasılat payı hesaplamalarında sözleşmede öngörülen yeminli mali müşavir tasdikli belgelerin esas alınması, yıllık brüt kira tutarı üzerinden hesaplanacak hasılat payı kısmının kira sözleşmelerinde belirtilen tutarlar üzerinden hesaplanması, alt kiracıların ciroları üzerinden hesaplanacak hasılat paylarının tahakkuk ettirilmesi ve süresi içerisinde tahsil edilmeyen tutarlar için sözleşmede öngörülen gecikme zammının uygulanması gerekmektedir. Kamu İdaresi cevabında, irtifak hakkı tesis edilen Ege Üniversitesi Öğrenci Köyüne ilave yurt yapan firma ile ilgili hasılat payında bahse konu olan üçüncü kişilere kiraya verilen yerlerden elde edilen gelirlerden alınan %1'lik hasılat payına ilişkin ilgili kiracıya gerekli tebliğlerin yapıldığı, borçlu kiracının bahse konu hasılat paylarının tahsil edilip üniversite hesaplarına yatıracağına ilişkin çalışmaların başlatıldığı, 2024 yılı içerisinde ödenmemiş tüm hasılat paylarının ödeneceğine ilişkin taahhütte bulunulduğu, bunun yanında sözleşme hükümleri çerçevesinde bilançolarının Yeminli Mali Müşavir tarafından onaylanması hususunda bahse konu kiracının uyarıldığı, hasılat paylarının sözleşmede yer alan dönemlerde hesaplara aktarılması gerektiği aksi halde gecikme zammı uygulanacağı ifade edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 8. EKLER EK-1: BULGULARA İLİŞKİN İZLEME TABLOSU Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Peşin Tahsil Edilen Kira Gelirlerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi 2022 Yerine Getirilmedi Bu husus, Raporun "Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular" Bölümünde "Kira Gelirlerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi" başlığıyla yer almaktadır. Dönem Ayırıcı Hesapların Kullanılmaması Nedeniyle Uzun Vadeli Gelirlerden Alacaklar Hesabından Tahsilat Kaynaklı Çıkışların Olması 2022 Yerine Getirilmedi Bu husus, Raporun "Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular" Bölümünde "Kira Gelirlerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi" başlığıyla yer almaktadır. Bazı Kira Alacakları ile Kiraya Verilen Yerlere Ait Elektrik ve Su Giderlerinin Takip ve Tahsil Edilmesi Sürecinde Eksiklikler Bulunması 2022 Yerine Getirilmedi Bu husus, Raporun "Diğer Bulgular" Bölümünde "Bazı Kira Alacakları ile Kiraya Verilen Yerlere Ait Elektrik ve Su Giderlerinin Takip ve Tahsil Edilmesi Sürecinde Eksiklikler Bulunması" başlığıyla yer almaktadır. İrtifak Hakkı Tesis Edilen Bazı Taşınmazlara İlişkin Hasılat Payının Hatalı Hesaplanması 2022 Yerine Getirilmedi Bu husus, Raporun "Diğer Bulgular" Bölümünde "İrtifak Hakkı Tesis Edilen Bazı Taşınmazlara İlişkin Hasılat Payının Hatalı Hesaplanması ve Sözleşme Hükümlerinin Uygulanmasında Eksiklikler Bulunması" başlığıyla yer almaktadır.

EGE ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2023 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ .................................................................................................... 23
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU ................................................................................................ 25
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................................ 26
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 26
5. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 26
6. DENETİM BULGULARI .......................................................................................................................... 27
7. EKLER ........................................................................................................................................................ 30

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular

1. İşletmenin Bazı Gelirlerinin Diğer Çeşitli Borçlar Hesabında İzlenmesi B. Diğer Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Ege Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58. Maddesine Göre Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmelik kapsamında, 25.01.2000 tarih ve 23944 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ege Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği ile kurulmuştur. Döner Sermaye İşletmesi, Yönetmelik’in 2’nci maddesinde sayılan ve aşağıda yer verilen faaliyetleri yürüterek gelir elde etmektedir: a) Yükseköğretim kurumları dışındaki kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişilerce talep edilecek bilimsel görüş, proje, araştırma ve benzeri hizmetler yapmak, seminer, konferans, panel, sempozyumlar düzenlemek, her seviyede kurslar açmak, b) Plan, fizibilite çalışması, analiz, model denemeleri, bilgi işlem hizmetleri, iş değerlendirilmesi, danışmanlık, eğitim organizasyonu ve bunlara ilişkin her türlü raporları hazırlamak, c) Belirli bilimsel sonuçların uygulanmasını sağlamak, d) Klinikler, poliklinikler, ameliyathaneler ve laboratuvarlarda yapılacak her türlü muayene, tetkik, tahlil, ameliyat, bakım ve hizmet üretimi ile ilgili iş ve benzeri hizmetleri yapmak, açılmış ve açılacak olan her türlü sağlık hizmetleriyle ilgili yataklı yataksız ve geçici kuruluşları işletmek, e) Her türlü basım ve yayım işlerini yapmak, f) Mevcut fiziki kapasiteyi değerlendirerek faaliyet alanı ile sınırlı olarak iş ve hizmet üretmek, elde edilen ürünleri önceden Rektörün izni alınmak şartıyla pazarlamak ve satmak. Yükseköğretim kurumlarının döner sermaye faaliyetleri çerçevesinde; hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalar ile ilgili performansı ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları da esas alınarak yapılan ek ödemelerde, 18.02.2011 tarihli ve 27850 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik hükümleri uygulanmaktadır 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Rektörlüğe bağlı çalışan Döner Sermaye İşletmesi; İşletme Müdürlüğü ve Saymanlık Müdürlüğü şeklinde teşkilatlanmış olup gelir getirici birim sayısı 51’dir. İşletme Müdürlüğünde; işletme müdürü, 2 işletme müdür yardımcısı, 32 idari memur ve 41 sürekli işçi hizmet vermekte olup bunlardan 15’inin kadrosu özel bütçededir. Saymanlık Müdürlüğünde ise Hazine ve Maliye Bakanlığı personeli saymanlık müdürü, 5 defterdarlık uzmanı, 2 veri hazırlama işletmeni ve 2 memur bulunmaktadır. 1.3. Mali Yapı Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulmuş olan döner sermayeli işletmelerin iş ve işlemleri ile bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması, muhasebesi, kontrol ve denetimi ile muhasebe yetkililerinin niteliklerine ilişkin usul ve esaslar, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Döner sermaye işletme bütçesi adı geçen Yönetmelik’in 4’üncü maddesine göre hazırlanmakta ve üniversite yönetim kurulunun onaylaması ile kesinleşmektedir. Ege Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün giderleri elde edilen gelirlerle finanse edilmekte olup 2023 yılında özel bütçeden 19.942.312,00 TL kullanılmıştır. Başlangıç bütçesinde 3.552.223.943,84 TL gelir öngörülmüş olup gider bütçesi de aynı tutarda hazırlanmıştır. Yıl içerisinde ek bütçelerle bütçe tahminleri güncellenmiş olup gider ve gelir bütçeleri 5.887.511.403,84 TL’ye yükselmiştir. İşletmenin 2023 yılında 5.579.375.387,11 TL bütçe giderine karşılık 5.326.343.773,28 TL bütçe geliri elde ettiği anlaşılmıştır. İşletmede 2023 yılı gelir tablosuna göre 5.333.222.267,31 TL gelir elde edilmiş, 5.213.632.558,04 TL gider gerçekleşmiş ve dönem 119.589.709,27 TL kârla tamamlanmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Ege Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin muhasebe ve raporlama işlemleri, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan hükümlere göre Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kurulan ve yönetilen Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Adı geçen Yönetmelik’te hüküm bulunmayan hâllerde 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve bu Kanun’a dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin genel esasları kıyasen uygulanmaktadır. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda yer almakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır: • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Gelir tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Ege Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin 2023 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular” bölümünde belirtilen hesap alanları

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27 hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 6. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: İşletmenin Bazı Gelirlerinin Diğer Çeşitli Borçlar Hesabında İzlenmesi Döner Sermaye İşletmesinin bazı gelirlerinin 600 Yurtiçi Satışlar Hesabı ve 602 Diğer Gelirler Hesabı yerine 336 Diğer Çeşitli Borçlar Hesabında izlendiği görülmüştür. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Temel muhasebe kavramları” başlıklı 29’uncu maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde, dönemsellik; işletmelerin faaliyetlerinin belirli dönemlerde raporlanacağı ve her dönemin faaliyet sonuçlarının diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanacağı şeklinde ifade edilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Gelir tablosu ilkeleri” başlıklı 35’inci maddesinde; belli bir dönemin gerçeğe uygun faaliyet sonuçlarını göstermek için, dönem başında ve sonunda doğru hesap kesim işlemlerinin yapılması, “Kayıt zamanı, gelir ve giderlerin yılı” başlıklı 38’inci maddesinde ise; gelir ve giderlerin tahakkuk ettirildikleri mali yılın hesaplarında gösterilmesi gerektiği belirtilmiştir. Denetimlerde, 2023 yılı dönem sonu mizan kayıtlarında 336 No’lu Diğer Çeşitli Borçlar Hesabı altında 336.26 Alt Hesapta Üniversite Hastanesi Destekleyici Araştırma Proje Gelirleri adı ile tanımlı olan toplam 45.885.505,17 TL gelir kaydının bulunduğu; bunun detayının etik kurul geliri, klinik çalışma geliri, konuşmacı ücreti geliri ve danışmanlık rapor hazırlama gelirinden oluştuğu tespit edilmiştir. Oysa, bu gelirlerin ilgisine göre 600 Yurtiçi Satışlar Hesabında veya 602 Diğer Gelirler Hesabında izlenmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında, özellikle Sağlık Uygulama Araştırma Merkez Müdürlüğü gelir kalemlerinden olan etik kurul gelirleri, klinik çalışma gelirleri, bilirkişilik gelirleri, danışmanlık gelirleri gibi dış kaynaktan kurum banka hesaplarına yatırılan tutarlarda yeterli bilgi ve açıklama sunulmayan işlemlerde tutarın evsafı belirli olmadığı için bu gelirlerin hangi projeye

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 28 veya işleme ait olduğunun tespiti sürecinde 336 Diğer Çeşitli Borçlar Hesabında izlemeye alındığı, bahse konu bulgu için Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünce düzeltme tesis edilmesinin mümkün olmadığı, ancak Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi (DMİS) mali tablolarında düzenleme yapılması durumunda İdare tarafından gerekli düzenleme ve işlemlerin tesis edilebileceği ifade edilmiştir. İdare tarafından gelirlerin 336 No.lu Hesapta takip edilmesi savunulmuş ise de, mevcut uygulama finansal tablolarda yer alan gelirlerin ve borçların doğruluğunu etkilediği için finansal tabloların gerçek durumu yansıtması amacıyla gerekli tedbirlerin alınması ve işlemlerin yapılması gerekmektedir. Sonuç olarak, İşletmenin söz konusu gelirlerinin borç hesabında izlenmesi, bilançoda borç tutarının fazla, gelir tablosunda gelirin aynı tutarda eksik görünmesine neden olmaktadır. B. DİĞER BULGULAR Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 30 7. EKLER EK-1: BULGULARA İLİŞKİN İZLEME TABLOSU Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama İşletmenin Bazı Gelirlerinin Diğer Çeşitli Borçlar Hesabında İzlenmesi 2022 Yerine Getirilmedi Bu husus, Raporun "Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular" Bölümünde "İşletmenin Bazı Gelirlerinin Diğer Çeşitli Borçlar Hesabında İzlenmesi" başlığıyla yer almaktadır.

EGE ÜNİVERSİTESİ SOSYAL TESİSLER İŞLETMESİ 2023 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ .................................................................................................... 31
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU ................................................................................................ 32
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................................ 32
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 33
5. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 33

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi Sosyal Tesisler İşletmesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 31

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Ege Üniversitesi Sosyal Tesisler İşletmesi 18.04.2002 tarih ve 2002/1 sayılı Üniversite Yönetim Kurulu Kararı ile kurulmuş olup Ege Üniversitesi Sosyal Tesisler Yönergesi ile faaliyetleri yürütülmektedir. İşletmenin hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması; işlemlerinin kayıt altına alınması, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi, mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş ilkeleri çerçevesinde, yönetimin ve diğer ilgili kişilerin bilgi ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde hazırlanması ve raporlanmasına ilişkin temel mevzuat, 01.01.2006 tarihinde yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’dir. İşletme tarafından verilen hizmetlere ait bedelin tespitinde ve elde edilen gelirlerin kullanımında yılı bütçe kanunundaki ilgili hükümler ile Hazine ve Maliye Bakanlığınca çıkarılan Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğ hükümleri geçerlidir. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Ege Üniversitesi Sosyal Tesisler İşletmesinde toplamda 6 adet birim mevcuttur. İşletme faaliyetlerini yürütmek amacıyla 130 personel çalıştırmaktadır. Bunların 23’ü özel bütçe kadrosunda olup sosyal tesis bütçesinden ücret alan personel sayısı toplamı 107’dir. 1.3. Mali Yapı Gelirleri ile giderlerini karşılaması gereken Sosyal Tesisler İşletmesinin 2023 yılı gelir ve gider tahmininin 27.850.560,50 TL, gerçekleşme rakamlarının ise 35.874.865,67 TL gelire karşılık 50.051.482,80 TL gider olduğu ve dönemin 14.176.617,13 TL zararla kapandığı görülmüştür. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan tebliğlere göre

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi Sosyal Tesisler İşletmesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 32 işlemlerini kayıt altına alan, muhasebeleştiren ve mali tablolarını hazırlayıp raporlayan sosyal tesislerden kurumlar vergisi ve/veya katma değer vergisi mükellefi olanlar, Esas ve Usuller’de yer verilen raporlama ve hesapların konsolidasyonu hükümlerine tabidir. Ege Üniversitesi Sosyal Tesisler İşletmesi bünyesinde yer alan 6 adet isletmenin 4 tanesi kurumlar vergisi ve katma değer vergisi mükellefi olup diğer 2 işletmenin kurumlar vergisi ve katma değer vergisi mükellefiyeti yoktur. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda yer almakta olup; denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır: • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Gelir tablosu Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi Sosyal Tesisler İşletmesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 33 mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Ege Üniversitesi Sosyal Tesisler İşletmesinin 2023 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi Sosyal Tesisler İşletmesi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 34 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr