2022 - YÜKSEKÖĞRETİM KURULU.pdf

YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Eylül 2023

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ.................................................................................................. 1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU ............................................................................................. 7
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .......................................................................................................... 8
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 8
5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ..................................................................... 9
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ........................................................................................................................... 10
7. DENETİM BULGULARI .................................................................................................................... 10

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: 2022 Yılı Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleşmesi ................................................5 Tablo 2: 2022 Yılı Bütçe Gelir Tahmin ve Gerçekleşmesi ......................................................6 Tablo 3: Tahsis İşlemine İlişkin Yapılan Toplam Kayıtlar .................................................... 11

KISALTMALAR BAP : Bilimsel Araştırma Projeleri YÖKSİS : Yükseköğretim Bilişim Sistemi

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular

1. Tahsisli Taşınmazların Muhasebe Kaydının Hatalı Takip Edilmesi
2. Taşınmazlara İlişkin Yapılan Değer Artırıcı Harcamaların Doğrudan Giderleştirilmesi B. Diğer Bulgular
3. Bütçedeki Ödeneğine Dayanılarak Verilen Güvence Bedelinin Geri Alınmasında Gelir Kaydının Yapılmaması
4. Dönem Olumlu Faaliyet Sonucunun İlgili Hesaplara Hatalı Aktarılması
5. Diğer Emanetler Hesabına Kayıt Edilen Tutarların İçeriğinin Tespit Edilememesi
6. Yükseköğretim Kurumları Tarafından Yürütülen Bilimsel Araştırma Projelerine Ait Sağlıklı Verilere Yükseköğretim Bilişim Sistemi Üzerinden Ulaşılamaması ve Yetkili Bir Birim Tarafından Takip Edilmemesi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yükseköğretim Kurulu 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Yükseköğretim Kurulu, 1982 Anayasası’nın 131’inci maddesi esasında kurulmuş bir kurum olup, 1981’de çıkarılan 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ile düzenlenmiştir. Söz konusu Kanun hükümleri ve Anayasa’nın 130 ve 131’inci maddeleriyle kendisine verilen görev ve yetkiler çerçevesinde özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip bir kuruluş olan Yükseköğretim Kurulu, tüm yükseköğretimden sorumlu tek kuruluş hâline gelmiştir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 7’nci maddesine göre, Yükseköğretim Kurulunun görevleri; a) Yükseköğretim kurumlarının bu Kanun’da belirlenen amaç, hedef ve ilkelerdoğrultusunda kurulması, geliştirilmesi, eğitim - öğretim faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi ve yükseköğretim alanlarının ihtiyaç duyduğu öğretim elemanlarının yurt içinde ve yurt dışında yetiştirilmesi için kısa ve uzun vadeli planlar hazırlamak, üniversitelere tahsis edilen kaynakların, bu plan ve programlar çerçevesinde etkili bir biçimde kullanılmasını gözetim ve denetim altında bulundurmak, b) Yükseköğretim kurumları arasında bu Kanun’da belirlenen amaç, ilke ve hedeflerdoğrultusunda birleştirici, bütünleştirici, sürekli, ahenkli ve geliştirici işbirliği ve koordinasyonu sağlamak, c) Üniversite çalışmalarının en verimli düzeyde sürdürülmesi için büyümenin sınırlarını tespit etmek ve yaz öğretimi, gece öğretimi, ikili öğretim gibi tedbirler almak, d) Devlet kalkınma planlarının ilke ve hedefleri doğrultusunda ve yükseköğretim planlaması çerçevesi içinde; (1) (Mülga) (2) Bir üniversite içinde fakülte, enstitü ve yüksekokul açılmasına, birleştirilmesi veya kapatılması ile ilgili olarak doğrudan veya üniversitelerden gelecek önerilere dayalı kararlar almak ve gereği için Milli Eğitim Bakanlığına sunmak, Yükseköğretim kurumları içinde bölüm, anabilim ve ana sanat dalları ile uygulama ve araştırma merkezi açılması, birleştirilmesi veya kapatılması; konservatuvar, meslek

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yükseköğretim Kurulu 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 yüksekokulu veya destek, hazırlık okul veya birimleri kurulması ile ilgili olarak doğrudan veya üniversitelerden gelecek öneriler üzerine karar vermek, Eğitim - öğretimin aksaması sonucunu doğuracak olaylar dolayısıyla öğrenime ara verilmesine veya tekrar başlatılmasına ilişkin olarak üniversitelerden gelecek önerilere göre veya doğrudan karar verip uygulatmak, (3) (Mülga) (4) Yükseköğretim kurumlarının ihtisaslaşmasına yönelik çalışmalar yapmak ve bu konuda karar vermek. e) Yükseköğretim kurumlarında eğitim-öğretim programlarının asgari ders saatlerini ve sürelerini, öğrencilerin yatay ve dikey geçişleriyle ve yüksekokul mezunlarının bir üst düzeyde öğrenim yapmalarına ilişkin esasları Üniversitelerarası Kurulun da görüşlerini alarak tespit etmek, f) Üniversitelerin ihtiyaçlarını, eğitim-öğretim programlarını, bilim dallarının niteliklerini, araştırma faaliyetlerini, uygulama alanlarını, bina, araç, gereç ve benzeri imkânlar ve öğrenci sayılarını ve diğer ilgili hususları dikkate alarak; üniversitelerin profesör, doçent ve doktor öğretim üyesi kadrolarını dengeli bir oranda tespit etmek, g) Her yıl üniversitelerin verecekleri faaliyet raporlarını inceleyerek değerlendirmek; üstün başarı gösterenlerle, yeterli görülmeyenleri tespit etmek ve gerekli önlemleri almak, h) Üniversitelerin her eğitim - öğretim programına kabul edeceği öğrenci sayısı önerilerini inceleyerek kapasitelerini tespit etmek; insan gücü planlaması, kurumların kapasiteleri ve öğrencilerin ilgi ve yetenekleri doğrultusunda ortaöğretimdeki yönlendirme esaslarını da dikkate alarak öğrencilerin seçilmesi ve kabul edilmesi ile ilgili esasları tespit etmek, ı) Yükseköğretim kurumlarında ve bu kurumlara girişte imkân ve fırsat eşitliği sağlayacak önlemleri almak, j) Her eğitim-öğretim programında öğrencilerden alınacak harca ait ilgili yükseköğretim kurumlarının önerilerini inceleyerek karara bağlamak, k) Yükseköğretim üst kuruluşları ile üniversitelerce hazırlanan bütçeleri tetkik ve onayladıktan sonra Milli Eğitim Bakanlığına sunmak,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yükseköğretim Kurulu 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 l) Rektörlerin disiplin işlemlerini kovuşturmak ve karara bağlamak, öğretim elemanlarından bu Kanun’da öngörülen görevleri yerine getirmekte yetersizliği görülenler ile bu Kanun’la belirlenen yükseköğretimin amaç, ana ilkeleri ve öngördüğü düzene aykırı harekette bulunanları rektörün önerisi üzerine veya doğrudan, normal usulüne göre, yükseköğretim kurumları ile ilişkilerini kesmek, m) Çeşitli bilim ve sanat alanlarında bilimsel milli komiteler ve çalışma grupları kurmak, n) Gerektiğinde yeni kurulan veya gelişmekte olan üniversitelere gelişmiş üniversitelerin eğitim- öğretim ve eleman yetiştirme alanlarında yapacağı katkıyı gerçekleştirmek için gelişmiş üniversiteleri görevlendirmek ve bu konudaki uygulama esaslarını tespit etmek, o) Vakıflar tarafından kurulacak yükseköğretim kurumlarının bu Kanun hükümlerine göre açılması hususundaki görüş ve önerilerini Milli Eğitim Bakanlığına sunmak, bu kurumlara ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmak ve bunları gözetmek, denetlemek, p) Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından alınmış ön lisans, lisans ve lisansüstü diplomaların denkliğini tespit etmek, r) Bu Kanun’la kendisine verilen diğer görevleri yapmaktır. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Başkanlığın üst yöneticisi olan Yükseköğretim Kurulu Başkanı ve Kurul Üyeleri Cumhurbaşkanınca atanmaktadırlar. Yükseköğretim Kurulu Organları; Genel Kurul, Başkan ve Yürütme Kurulu’ndan ibarettir. Yükseköğretim Kurulu Cumhurbaşkanı tarafından; rektörlük ve öğretim üyeliğinde başarılı hizmet yapmış profesörlere öncelik vermek suretiyle seçilen yedi; temayüz etmiş üst düzeydeki Devlet görevlileri veya emeklileri arasından seçilen yedi; Üniversitelerarası Kurulca, Kurul üyesi olmayan profesör öğretim üyelerinden seçilip Cumhurbaşkanı tarafından atanan yedi, olmak üzere toplam yirmi bir kişiden oluşur. Yürütme Kurulu, Başkan dahil dokuz kişiden oluşur. Yürütme Kuruluna katılacak olan ve Genel Kurul üyeleri arasından seçilecek iki başkan vekilinden biri Kurul Başkanınca; diğeri ise Genel Kurul tarafından seçilir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yükseköğretim Kurulu 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Başkan, Yükseköğretim Genel Kurulu ile Yürütme Kuruluna başkanlık eder. Başkanın yokluğunda, Başkanın görevlendirdiği başkan vekillerinden biri Başkana vekâlet eder. 2547 sayılı Kanun’un 8’inci maddesine göre, Yükseköğretim Kurulu adına üniversiteleri, bağlı birimlerini, öğretim elemanlarını ve bunların faaliyetlerini gözetim ve denetim altında bulundurmak üzere Yükseköğretim Kuruluna bağlı bir kuruluş olarak Yükseköğretim Denetleme Kurulu teşekkül ettirilmiştir. 2547 sayılı Kanun’un 3’üncü maddesi ile bir üst kuruluş olarak tanımlanan, aynı Kanunun 11’nci maddesi ile kuruluş, işleyiş ve görevleri belirlenen ancak ayrı bir tüzel kişiliği bulunmayan Üniversitelerarası Kurul bulunmaktadır. Üniversitelerarası Kurul, üniversite rektörleri ile her üniversite senatosunun o üniversiteden dört yıl için seçeceği birer profesörden oluşur. 124 sayılı Yükseköğretim Üst Kuruluşları İle Yükseköğretim Kurumlarının İdari Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde Kararname gereğince Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı, başkana bağlı merkez yönetim örgütünün başında yer alan genel sekreterin idaresinde genel sekreterlik ve genel sekreterliğe bağlı 12 daire başkanlığı ve 2 müşavirlik bulunmaktadır. Yükseköğretim Kurulunun dolu kadro sayısı toplam 642 olup, bu personelden 5'i Üniversitelerarası Kurul’da görevlendirilmiştir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4/B maddesine göre Kurulda sözleşmeli olarak 20 personel görev yapmaktadır. 2547 sayılı Kanun’un 38’inci maddesine göre 57 öğretim elemanı ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarından 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu’nun 18’inci maddesine göre 62 personel görevlendirilmiş bulunmaktadır. Ayrıca Kurumda sürekli işçi pozisyonunda 86 kişi çalışmaktadır. Üniversitenin bağlı, ilgili ve ilişkili olduğu kurum ve idareler değerlendirildiğinde; Yükseköğretim Kurulunun görev alanı içerisinde 129 Devlet ve 79 Vakıf (4 Vakıf Meslek Yüksekokulu) yükseköğretim kurumu olmak üzere toplam 208 üniversite bulunmaktadır. Ayrıca 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ile; Yeni üniversite kurulması ve gerektiğinde birleştirilmesi,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yükseköğretim Kurulu 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Bir üniversite içinde fakülte, enstitü ve yüksekokul açılması, birleştirilmesi veya kapatılması ile ilgili olarak doğrudan veya üniversitelerden gelecek önerilere dayalı kararlar alınması, Türk Cumhuriyetleri ve Akraba Topluluklarındaki Yüksek Öğretim Kurumlarından resmi davet alan öğretim elemanlarına 3 yılı aşmamak ve bütün özlük hakları saklı kalmak üzere üniversite yönetim kurulunun kararı ile aylıklı izin verilebilmesi, Milli Eğitim Bakanlığının onayına bağlanmıştır. Yükseköğretim Kurulu; 5018 sayılı Kamu Malî Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun 7’nci, 9’uncu, 25’inci, 39’uncu ve 41’inci maddelerinin verdiği görev ve yetkiye istinaden başta T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı düzenlemeleri olmak üzere ilgili diğer kurumların düzenlemelerine tabidir. 1.3. Mali Yapı Yükseköğretim Kurulu, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ekli (II) sayılı Cetvel’de yer alan kamu tüzel kişiliğine sahip, özel bütçeli bir kuruluştur. 2022 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 188.081.000,00 TL ödenek tahsis edilen Yükseköğretim Kurulu bütçesine, yıl içinde 353.042.814,42 TL ödenek eklenmiş ve toplam tahsis edilen ödenek 526.150.519,63 TL’ye ulaşmış olup ödeneğin %.88,73’ü yani 466.878.552,26 TL’si kullanılmıştır. Başkanlığın ekonomik sınıflandırma açısından 2022 yılına ait ödenek dağılımının ve yıl sonu harcama gerçekleşmelerine ilişkin tablo aşağıdadır. Tablo 1: 2022 Yılı Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleşmesi Ödenek (1) Gerçekleşme (2) Gerçekleşme (2/1) (TL) (%) 01 Personel Giderleri 199.615.107,00 155.666.895,98 77,98 02 Sos. Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 16.156.074,40 16.148.775,69 99,95 03 Mal ve Hizmet Alımı Giderleri 43.010.626,17 41.764.228,75 97,11 05 Cari Transferler 244.120.512,06 236.919.938,74 97,05 06 Sermaye Giderleri 23.248.200,00 16.378.713,10 70,45 07 Sermaye Transferleri 0,00 0,00 0,00
Toplam 526.150.519,63 466.878.552,26 88,74 2022 yıl sonu itibarıyla bütçe giderleri 466.878.552,26 TL olarak gerçekleşmiştir. Bütçenin %88,74’ü kullanılmıştır. Personel giderlerinde 199.615.107,00 TL ödeneğin

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yükseköğretim Kurulu 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 155.666.895,98 TL’si, sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderlerinde 16.156.074,40 TL ödeneğin 16.148.775,69 TL’si, mal ve hizmet alımı giderlerinde 43.010.626,17 TL ödeneğin 41.764.228,75 TL’si, cari transferlerde 244.120.512,06 TL ödeneğin 236.919.938,74 TL’si, sermaye giderlerinde 23.248.200,00 TL ödeneğin 16.378.713,10 TL’si harcanmıştır. 2022 yılı bütçesine göre tahmin edilen bütçe geliri 188.081.000,00 TL olan Üniversitenin, yıl sonunda gerçekleşen net bütçe geliri 713.558.511,40 TL’dir. 2022 yılı bütçe gelirleri tahmin ve gerçekleşme bilgileri Tablo 2’de yer almaktadır. Tablo 2: 2022 Yılı Bütçe Gelir Tahmin ve Gerçekleşmesi Gelir Tahmini (1) Gerçekleşen (2) Gerçekleşme Oranı (2/1) (TL) (%) Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 3.855.000,00 17.855.193,22 463,16 Alınan Bağış ve Yardım ile Özel Gelirler 184.220.000,00 12.576.983,08 6,82 Diğer Gelirler 6.000,00 683.126.335,10 11.385,43 Sermaye Gelirleri
Toplam 188.081.000,00 713.565.470,22
Gelirlerden Red ve İadeler (-) 6.958,82
Net Toplam 188.081.000,00 713.558.511,40 379,38 2022 yılında net 713.558.511,40 TL bütçe geliri elde edilmiştir. Dönem faaliyet geliri 954.313.642,89 TL, gelirlerden indirim, iade ve iskonto toplamı 48.312,00 TL ve faaliyet gideri 482.139.483,56 TL olan Başkanlık, 2022 yılını 472.125.847,33 TL olumlu faaliyet sonucu ile tamamlamıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları, uluslararası standartlara uygun olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde; Sayıştay Başkanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve diğer ilgili kuruluş temsilcilerinin katılımıyla oluşturulacak olan Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Dolayısıyla genel yönetim kapsamında olan üniversitelerin muhasebe ve raporlama standartları Kurul tarafından belirlenen kurallara tabidir. Kamu İdaresi ayrıca adı geçen Kanun’un 80’inci maddesinin Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yükseköğretim Kurulu 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 muhasebeleştirmektedir. Özel bütçeli bir idare olan Başkanlıkta, tahakkuk esaslı muhasebe sistemi kullanılmaktadır. Başkanlığın muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne tabi olarak Hazine ve Maliye Bakanlığının Bütünleşik Mali Kontrol Yönetim Sistemi Web Tabanlı Otomasyon Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Faaliyet sonuçları tablosu, • Öz kaynak değişim tablosu, • Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu, • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan;

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yükseköğretim Kurulu 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yükseköğretim Kurulu 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Kontrol Ortamı Standartları Kurum organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumluluklar ile yetki devirleri ve sınırları tam ve açık bir şekilde belirlenip yazılı hâle getirilmiştir. Başkanlıkta “Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri” ile ilgili eğitim ve bilgilendirme çalışmaları yeterlidir. Personelin işe alınması, yer değiştirmesi, görevde yükselmesi, yeterlilik-performans değerlendirmesi ile disiplin hükümlerine yönelik insan kaynakları politikası, tam olarak belirlenmiş ve kurum çalışanlarına duyurulmuştur. İç Kontrol Rehberinde yer alan kriterler çerçevesinde hassas görevlere ilişkin prosedürler, tam olarak belirlenmiş ve kurum çalışanlarına duyurulmuştur. Risk Değerlendirme Standartları Başkanlığın stratejik plan ve performans programı içerik olarak mevzuata uygun şekilde hazırlanmış ve zamanında yayımlanmıştır. Başkanlık iç kontrol risklerini tam ve doğru şekilde belirlemiş ve risklerin değerlendirilmesine yönelik çalışma (risklerin gerçekleşme ihtimali – olası etkisi belirlenerek önem düzeyine karar verme) yapılmıştır. Kontrol Faaliyetleri Standartları Başkanlık tarafından yetkileri belirlemek amacıyla iş akış süreçleri hazırlanmıştır ve personele duyurulmuştur. Bununla birlikte Başkanlık tarafından yetki devirleri mevzuata uygun yapılmış ve görevlendirmelerde, bunları farklı kişiler arasında dağıtılarak “görev ayrılığı” ilkesine uyulmuştur. Başkanlıkça belirlenen risklerin kabul edilebilir düzeye indirilmesine yönelik kontrol faaliyetleri ve sorumluları belirlenmiştir. Ön Mali Kontrol sistemi, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’a uygun olarak kurulmuştur. Başkanlığın Ön Mali Kontrol Yönergesi, mevcuttur. Bilgi ve İletişim Standartları Başkanlığın 2022 yılı Faaliyet Raporu içerik olarak mevzuata uygun hazırlanmıştır. Ayrıca Başkanlığın Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı mevcuttur ve içerik olarak Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’ne uygundur. İzleme Standartları Başkanlığın tüm birimleri tarafından iç kontrol sistemi, yılda en az bir kez

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yükseköğretim Kurulu 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 değerlendirilmekte ve değerlendirme sonuçları İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kuruluna raporlanmaktadır. Başkanlıkta İç Denetim Birimi kurulmuş olup 5 iç denetçi kadrosu bulunmaktadır. Bu kadrolardan 4’ü doludur. İç Denetim Biriminin iç kontrol sistemine ilişkin denetim ve raporlama çalışmaları mevcuttur. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 2022 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Tahsisli Taşınmazların Muhasebe Kaydının Hatalı Takip Edilmesi Maddi duran varlıklara ilişkin kayıtların incelenmesi sonucunda; Başkanlığa tahsis edilen arsa ve araziler ile binalara ilişkin muhasebe kayıtlarının bilanço hesapları itibariyle hatalı takip edildiği ve hesaplar arasında denkliğin sağlanmadığı görülmüştür. 27.12.2014 tarih ve 29218 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “250 Arazi ve Arsalar Hesabı”nın işleyişini düzenleyen 172’nci maddesinde; tahsise konu edilen arazi ve arsaların, tahsis eden kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba alacak, 500 Net Değer Hesabı’na borç kaydedileceği ifade edilmiştir. Anılan Yönetmelik’in “252 Binalar Hesabı”nın işleyişini düzenleyen 176’ncı maddesinde ise tahsise konu edilen binalar tahsis edilen kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değer üzerinden anılan hesaba borç, 500 Net Değer Hesabı’na alacak kaydedilir. Ayrıca, varlığa ilişkin amortisman tutarının 500 Net Değer Hesabı’na borç, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’na alacak kaydedilmesi gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yükseköğretim Kurulu 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından yayınlanan Ortak Detaylı Hesap Planı incelendiğinde kamu idaresince tahsis işlemlerine ilişkin 250.03 Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar, 252.03 Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar, 500.11 Tahsis Edilen Taşınmazlar, 500.12 Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar alt detay muhasebe kodları ihdas edilmiştir. Alt detay hesap kodlarının eş anlı çalışacak olması nedeniyle hesaplar arasında da denkliğin sağlanması gerekmektedir. Tablo 3: Tahsis İşlemine İlişkin Yapılan Toplam Kayıtlar Alt Detay Hesap Kodu Toplam Tutar (TL) 250.03 Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar 1.012.311.394,75 252.03 Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar 142.146.868,50 500.12 Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar 1.257.681.208,22 Yapılan inceleme sonucunda taşınmaz tahsis işlemlerinin muhasebe kayıtlarına ilişkin olarak Ortak Detaylı Hesap Planına göre taşınmaz tahsis işlemlerinin yansıtıldığı 250.03 ve 252.03 no.lu hesapların bakiye toplamlarının 500.12 no.lu hesabın bakiye toplamına eşit olacak şekilde muhasebeye yansıtılmadığı görülmüştür. Başkanlık, tahsisli taşınmazların muhasebe işlemlerinde gerekli düzeltme işlemlerini yaparak hesaplar arasında denkliğin sağlanacağını ifade etmiştir.
Sonuç itibariyle tahsisli taşınmazların muhasebe işlemlerine ilişkin olarak gerekli düzeltici işlemler ile kullanılması gereken alt detay hesap kodlarının kullanılarak hesaplar arası denkliğin sağlanması gerekmektedir. BULGU 2: Taşınmazlara İlişkin Yapılan Değer Artırıcı Harcamaların Doğrudan Giderleştirilmesi Duran varlığın değerini, kullanım süresini ve hizmet kalitesini artıracak şekilde yapılan harcamaların duran varlığın değerine ilave edilmesi gerekirken bu harcamaların duran varlığın değerine ilave edilmeden doğrudan giderleştirildiği görülmüştür. 23.12.2014 tarihli ve 29214 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Maddi Duran Varlıklar için yapılan değer artırıcı harcamalar” başlıklı 25’inci maddesinde, maddi duran varlıklar için sonradan yapılan ve o varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini, sağlanan faydayı artıran veya üretilen mal veya hizmetlerin üretim maliyetini azaltan her türlü maliyetin, ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine ilave edileceği ve amortisman hesaplamasında dikkate alınacağı hükmü düzenlenmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yükseköğretim Kurulu 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 27.12.2014 tarih ve 29218 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “25 Maddi Duran Varlıklar” başlıklı 169’uncu maddesinde; anılan hesap grubunun; kamu idarelerince faaliyetlerinde kullanılmak üzere edinilen ve tahmini yararlanma süresi bir yıldan fazla olan fiziki varlıklar, bunların birikmiş amortismanları ile ayrılan değer düşüklüğü karşılıklarının izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiş ve “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 170’inci maddesinin (b) bendinde de; maddi duran varlıklar için sonradan yapılan ve o varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini, sağlanan faydayı arttıran her türlü maliyetin, ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine ilave edileceği ve amortisman hesaplamasında dikkate alınacağı, tahsis edilen taşınmazlara yapılan değer arttırıcı harcamaların ise, taşınmazın tahsis edildiği kamu idaresinin muhasebe hizmetini yürüten muhasebe birimince ilgili taşınmazın kayıtlı değeri üzerine ilave edileceği ve ilave edilen değerin, taşınmazı tahsis eden kamu idaresine, bu kamu idaresince de muhasebe hizmetlerini yürüten muhasebe birimine kayıtlara alınmak üzere bildirileceği hükme bağlanmıştır. Anılan Yönetmelik’in 252 Binalar Hesabı’nın niteliğini düzenleyen 175’inci maddesinde; bu hesabın eklenti ve bütünleyici parçaları dahil olmak üzere kamu idarelerinin mülkiyetinde bulunan binalar ile bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılacağı, “Hesabın işleyişi” başlıklı 176’ncı maddesinde de; muhasebe kayıtlarının nasıl yapılacağı ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Buna göre, Başkanlığın kullanımında bulunan binalar, edinme tarihindeki maliyet bedelleri ile 252 Binalar Hesabı’na kaydedilmelidir. Söz konusu varlıkların iyileştirilmesi, ömrünün uzatılması veya veriminin artırılması amacı ile yapılan değer artırıcı harcama tutarlarının da bu varlıkların kayıtlı değerlerine ilave edilmesi gerekmektedir. Söz konusu varlıkların giderleştirilmesi ise, kendilerinden beklenen yararlanma süresi içerisinde amortisman ayırmak sureti ile yapılmalıdır. T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün 04.11.2015 tarihli ve 29522 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 47 Sıra no.lu Genel Tebliği’nin “Amortisman ve tükenme payı süre ve oranları” başlıklı 6’ncı maddesinde; hesaplarda kayıtlı taşınmazlar için yapılan harcamalardan 34.000 TL’yi aşanların değer artırıcı harcama olarak kabul edileceği ifade edilmiştir. 2022 yılı içerisinde Başkanlığın mülkiyetinde bulunan veya tahsis edilen binalar için Başkanlık tarafından binaların ömürlerini uzatacak ve verimlerini artıracak şekilde “Yök

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yükseköğretim Kurulu 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 Başkanlık Lojman Bahçesi Bakım Onarım ve Yenileme İşleri, Üniversitelerarası Genel Kurul Genel Sekreterlik Makam Odası Tadilat İşi” kapsamında toplam 112.380,30 TL tutarında değer arttırıcı harcama yapılmış olup, ilgili harcama tutarlarının 252 Binalar Hesabı’na kaydedilmesi gerekirken, ait oldukları varlıkların değeri ile ilişkilendirilmeksizin 630 Giderler Hesabı’na kaydedilerek muhasebeleştirildiği görülmüştür. Bu durum, mali tablolarda 252 Binalar Hesabı’nın 112.380,30 TL noksan, 630 Giderler Hesabı’nın da aynı tutar kadar fazla görünmesine yol açmaktadır. Başkanlık, değer arttırıcı harcamanın 252 Binalar Hesabı’na kayıt edileceğini ifade etmiştir. Bu itibarla, taşınmazlar için yapılan ve Tebliğ’de belirtilen sınırı aşan değer artırıcı harcamaların doğrudan giderleştirilmeyip ilgili maddi duran varlığın değerine eklenmesi gerekmektedir. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Bütçedeki Ödeneğine Dayanılarak Verilen Güvence Bedelinin Geri Alınmasında Gelir Kaydının Yapılmaması Başkanlık tarafından elektrik aboneliği için tedarik şirketine bütçedeki ödeneğine dayanılarak ödenen güvence bedelinin, geri alınmasında bütçe gelir hesaplarının kullanılmadığı görülmüştür. 27.12.2014 tarih ve 29218 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı'nın niteliğini düzenleyen 60’ıncı maddesinde, 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı'nın, kamu idarelerince bir işin yapılmasının üstlenilmesi veya bir sözleşmenin ya da diğer işlemlerin karşılığı olarak diğer kamu idarelerine veya kişilere bir yıldan daha az süreli verilen depozito ve teminat niteliğindeki değerlerin izlenmesi için kullanılacağı, “Hesabın işleyişi” başlıklı 61’inci maddesinde, bir yıldan daha az bir süre için “bütçedeki ödeneğine dayanılarak” verilen depozito ve teminatların bir taraftan anılan hesaba borç, 100 Kasa Hesabı, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya 325 Nakit Talep ve Tahsisleri Hesabı'na ya da ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830 Bütçe Giderleri Hesabı'na borç, 835 Gider Yansıtma

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yükseköğretim Kurulu 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 Hesabı'na alacak kaydedileceği; diğer taraftan “bütçeye gider kaydı suretiyle verilen depozito ve teminatlardan” geri alınanlar veya mahsup edilenlerin bir taraftan 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı'na alacak, 100 Kasa Hesabı veya 102 Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan geri alınan tutarların 800 Bütçe Gelirleri Hesabı'na alacak, 805 Gelir Yansıtma Hesabı'na borç kaydedileceği hüküm altına alınmıştır. Yukarıda anılan mevzuat hükmünden de anlaşılacağı üzere, “bütçedeki ödeneğine dayanılarak” verilen depozito ve teminatların ödenmesi aşamasında bütçe gideri hesapları kullanıldığı için söz konusu ödeneğinde dayanılarak verilen depozito ve teminatların geri alınmasında da bütçe gelirleri hesaplarının kullanılması gerekmektedir. Başkanlığın 2022 yılına ilişkin hesap ve işlemlerinin incelenmesi neticesinde 09.02.2022 tarih ve 451 numaralı yevmiye kaydı ile elektrik tedarik şirketine bütçedeki ödeneğine dayanılarak 757.052,59 TL güvence bedeli ödendiği, söz konusu güvence bedelinin 08.04.2022 tarih ve 1849 numaralı yevmiye kaydı ile geri alındığı ancak bütçedeki ödeneğine dayanılarak verilen güvence bedelinin geri alınmasında bütçe geliri hesaplarının kullanılmadığı; öte yandan 28.02.2018 tarih ve 716 numaralı yevmiye kaydı ile 264.765,62 TL, 28.02.2018 tarih ve 717 numaralı yevmiye kaydı ile 200.987,38 TL olmak üzere toplamda 465.753,00 TL bütçedeki ödeneğine dayanılarak güvence bedeli verildiği, 06.04.2022 tarih ve 1.743 numaralı yevmiye kaydı verilen güvence bedelinin 264.353,39 TL’lik kısmının mahsup edildiği ancak bütçedeki ödeneğine dayanılarak verilen güvence bedelinin geri alınmasında bütçe geliri hesaplarının kullanılmadığı tespit edilmiştir. Oysa elektrik tedarik şirketine bütçedeki ödeneğine istinaden verilen güvence bedelinin nasıl ki ödenmesi aşamasında bütçe gideri hesapları kullanıldıysa geri alınmasında da Bütçe Geliri hesaplarının kullanılması gerekmekteydi. Bahsi geçen Bütçe Geliri hesaplarının kullanılmaması sonucu mali tablolarda 800 Bütçe Gelirleri Hesabı ile 805 Bütçe Gelirleri Yansıtma Hesabı 1.021.405,98 TL kadar eksik görünmektedir. Ayrıca 04.02.2022 tarih ve 468 numaralı yevmiye kaydı ile iade alınarak emanet hesaplara kaydı yapılan 351.576,94 TL’lik güvence bedelinin 264.353,39 TL’si mahsup edilmiştir. Dolayısıyla aradaki 87.223,55 TL’lik kısmın mahsup edilmemesi sonucunda mali tablolarda 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı belirtilen tutar kadar fazla görünmektedir. Başkanlık, diğer İdarelere aktarılan güvence bedellerinin geri alınmasında anılan hesapların kullanılacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, mali tabloların tam ve doğru bilgi üretmesi adına bütçedeki ödeneğine

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yükseköğretim Kurulu 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 dayanılarak verilen güvence bedelinin geri alınmasında, mevzuat hükümlerine riayet edilerek bütçe gelirleri hesaplarının kullanılması ve diğer taraftan iade alınan güvence bedelinin iade alınan tutarın tamamını kapsayacak şekilde mahsup edilmesi gerekmektedir. BULGU 2: Dönem Olumlu Faaliyet Sonucunun İlgili Hesaplara Hatalı Aktarılması Başkanlığa ait mali tabloların incelenmesi sonucunda dönem olumlu faaliyet sonucunun bilançoya hatalı aktarıldığı görülmüştür. 23.12.2014 tarih ve 29214 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 315’inci maddesine göre faaliyet sonuçları tablosu, kamu idaresinin bir faaliyet döneminde elde ettiği gelirleri, yaptığı giderleri, mali ve mali olmayan varlıkların yönetimi ile yükümlülüklerine ilişkin işlemlerinden kaynaklanan gelir ve giderleri gösteren ve bunlar hakkında detaylı bilgi sağlayan mali tablodur. 27.12.2014 tarih ve 29218 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “590 Dönem olumlu faaliyet sonucu hesabının” niteliğini düzenleyen 386’ncı maddesine göre; dönem olumlu faaliyet sonuçları hesabı, faaliyet döneminde ortaya çıkan olumlu faaliyet sonucunun izlenmesi için kullanılır. Anılan Yönetmelik’in 387’nci maddesine göre dönem sonunda, olumlu faaliyet sonucu 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı'na alacak, 690 Faaliyet Sonuçları Hesabı'na borç kaydedilir. Mezkûr Yönetmelik’in “690 Faaliyet Sonuçları Hesabı”nın niteliğini düzenleyen 404’üncü maddesine göre; Faaliyet Sonuçları Hesabı, bir faaliyet dönemine ait gelir ve gider hesapları hesap gruplarında yer alan hesaplarda ve enflasyon düzeltmesi hesabında kayıtlı tutarlardan, dönem faaliyet sonucunun elde edilmesi için kullanılır. Aynı Yönetmelik’in 405’inci maddesine göre dönem sonunda hesabın alacak bakiyesi vermesi durumunda, bakiyesi 690 Faaliyet Sonuçları Hesabı’na borç, 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı’na alacak kaydedilir. Yapılan inceleme sonucunda 2022 yılı Faaliyet Sonuçları Tablosu’na göre 472.125.847,33 TL dönem olumlu faaliyet sonucu elde edildiği görülmüştür. Diğer taraftan oluşan olumlu farkın 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı'na alacak kaydı yapılması gerekmektedir. Fakat Başkanlığa ait kesin mizanın incelenmesi sonucunda 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı'na 444.465.877,39 TL alacak kaydı yapıldığı anlaşılmakla birlikte hesaplar arası tutarsızlığın olduğu tespit edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yükseköğretim Kurulu 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 Başkanlık, Faaliyet Sonuçları Tablosunun muhasebe kayıtlarına göre Bütünleşik Kamu Malî Yönetim Sistemi içerisinde otomatik olarak üretildiğini, T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünden görüş talep edileceğini ifade etmiştir. Sonuç itibariyle muhasebe kayıtları esas olmak üzere Başkanlığa ait mali tablolar arasında yapılan devir işlemlerinde denkliğin sağlanması gerekmektedir. BULGU 3: Diğer Emanetler Hesabına Kayıt Edilen Tutarların İçeriğinin Tespit Edilememesi Başkanlığa ait muhasebe kayıtlarının incelenmesi sonucunda Diğer Emanetler Hesabı’na kayıtlı tutarın içeriği tam olarak anlaşılamamaktadır. 06.11.1981 tarih ve 17506 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 7’nci maddesinde Yükseköğretim Kurulu’nun görevleri belirlenmiştir. Anılan madde kapsamında YÖK’ün yükseköğretimi destekleme görevi bulunmakta olup bu kapsamda yükseköğretim kurumlarına çeşitli kaynaklar aktarabilmektedir. Anılan Kanun’un 10’uncu maddesine göre Başkanlık, bilimsel araştırma projeleri ile yurt içi ve yurt dışı öğretim elemanı ve öğrenci değişim programlarının desteklenmesi amacıyla yükseköğretim kurumlarına kaynak aktarabilmektedir. 27.12.2014 tarih ve 29218 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 333 Emanetler Hesabı’nın işleyişini düzenleyen 264’üncü maddesine göre; emanet olarak nakden tahsil edilen tutarlar anılan hesaba alacak, 100 Kasa Hesabı veya 102 Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç kaydedilir. Diğer taraftan emanetler hesabında kayıtlı tutarlardan başka bir hesaba aktarılanlar veya kayıtlı bir borca mahsup edilenler anılan hesaba borç, ilgili hesaba alacak kaydedilir. Yapılan inceleme sonucunda Başkanlık tarafından destek bursları ile yurt içi ve yurt dışı öğretim elemanı ve öğrenci değişim programlarının desteklenmesi amacıyla yükseköğretim kurumlarına kaynak aktardığı ve bu aktarılan kaynaklardan kullanılmayan kısmının iade olduğu görülmüştür. Yükseköğretim Kurumları tarafından iade edilen tutarlar öncelikle 333.99 Diğer Emanetler Hesabı’na kayıt edilmektedir. Akabinde ilgili Yükseköğretim Kurumunun iade yazısının Başkanlık’ta ilgili Daire Başkanlığına ulaşması ve Daire Başkanlığının muhasebe birimine bir üst yazı ile iade işlemini bildirmesi üzerine ilgili tutarlar gelir hesabına alınabilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yükseköğretim Kurulu 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 Başkanlığa ait 31.12.2022 tarihli mali tablolarının incelenmesi sonucunda 333.99 Diğer Emanetler Hesabı’na 41.635.307,76 TL tutarında işlem kaydı tespit edilmiştir. Anılan hesabın torba bir hesap olması ve alt kırılım kodlarının olmaması tüm iadelerin tek bir ana hesaba kayıt edilmesine neden olmaktadır. Bu durumda Başkanlığa yapılan iade tutarlarının ayrıştırılmasında probleme ve hesabın içeriğinin tam olarak anlaşılamamasına neden olmaktadır. Başkanlık, Yükseköğretim Kurumlarına burs olarak aktarılan kaynağın, Yükseköğretim Kurumlarınca kullanılmayan kısımları için Başkanlığın ilgili birimlerinden bilgi akışı sağlandıkça emanet hesaplarından çıkışının yapılıp gelir hesaplarına alınacağını ifade etmiştir. Sonuç itibariyle 333.99 Diğer Emanetler Hesabı’na yapılan işlemlerin içeriğinin tam olarak anlaşılabilmesi ve ilgili kayıtların zamanında yapılabilmesi için gerekli düzeltici faaliyetlerin yapılması sağlanmalıdır. BULGU 4: Yükseköğretim Kurumları Tarafından Yürütülen Bilimsel Araştırma Projelerine Ait Sağlıklı Verilere Yükseköğretim Bilişim Sistemi Üzerinden Ulaşılamaması ve Yetkili Bir Birim Tarafından Takip Edilmemesi Yükseköğretim Kurumları tarafından yürütülen Bilimsel Araştırma Projelerine (BAP) ait birçok verinin Yükseköğretim Bilişim Sistemi (YÖKSİS) nezdinde bulunmadığı ve bu verilerin görevli bir birim tarafından takip edilmediği görülmüştür.
06.11.1981 tarih ve 17506 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2547 sayılı Kanun’un “Yükseköğretim Kurulunun görevleri” başlıklı 7’nci maddesinin (b) fıkrası “Yükseköğretim kurumları arasında bu Kanunda belirlenen amaç, ilke ve hedefler doğrultusunda birleştirici, bütünleştirici, sürekli, ahenkli ve geliştirici işbirliği ve koordinasyonu sağlamak,” şeklinde düzenlenmiştir. 26.11.2016 tarih ve 29900 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik’in “Bilimsel araştırma projelerinin ve kaynak aktarımı desteklerinin YÖKSİS’e girilmesi” başlıklı 10’uncu maddesi birinci fıkrası “Komisyon tarafından kabul edilen ve devam eden bilimsel araştırma projeleri ve kaynak aktarımı desteklerine ilişkin bilgiler ile Yükseköğretim Kurulu tarafından istenen diğer bilgiler, kabul tarihini ve tamamlanan projelerin sonuç raporunun verilmesi gereken tarihi takip eden bir ay içinde YÖKSİS’e girilir.” şeklinde düzenlenmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yükseköğretim Kurulu 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 Anılan mevzuat hükümleri gereğince yükseköğretim kurumları tarafından yürütülen Bilimsel Araştırma Projelerinin YÖKSİS’e yüklenmesi gerekmektedir. Mezkûr Kanun hükmünden de anlaşılacağı üzere YÖK’ün yükseköğretim kurumları arasında koordinasyon görevi bulunmaktadır. Yapılan inceleme neticesinde bazı yükseköğretim kurumlarının yürütmüş olduğu bilimsel araştırma projelerini veya anılan projelere ait verileri YÖKSİS’e yüklemediği tespit edilmiştir. Ayrıca YÖK nezdinde YÖKSİS aracılığıyla bu projeleri takip edecek bir birim bulunmamaktadır. Başkanlık, 26.09.2018 tarihli ve E.72956 sayılı yazı ile Yükseköğretim Kurumlarından Bilimsel Araştırma Projeleri ile ilgili özet bilgilerin sisteme girilmesi ve bilgi verilmesi talep edilmesine rağmen Başkanlık bünyesinde bilimsel araştırma projelerini takip edecek birimin olmadığını ifade etmiştir. Sonuç itibariyle yükseköğretim kurumları arasında koordinasyon görevi bulunan YÖK nezdinde YÖKSİS aracılığıyla bilimsel araştırma projelerini takip edecek birimin oluşturulması ve anılan mevzuat hükmü gereğince yükseköğretim kurumlarından istenilen verilerin sisteme yüklenmesi sağlanmalıdır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yükseköğretim Kurulu 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr