TRAKYA ÜNİVERSİTESİ Eylül 2023
İÇERİK TRAKYA ÜNİVERSİTESİ 2022 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 TRAKYA ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2022 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 10
TRAKYA ÜNİVERSİTESİ 2022 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1 :Akademik Personel Kadro Durumu ............................................................................. 2 Tablo 2 :İdari Personel Kadro Durumu ...................................................................................... 2 Tablo 3:2022 Yılı Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleşmesi ................................................... 3 Tablo 4:2022 Yılı Bütçe Gelir Tahmin ve Gerçekleşmesi ......................................................... 4
T.C. Sayıştay Başkanlığı Trakya Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Trakya Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2
ise üniversite yönetim kurulu, genel sekreterlik, daire başkanlıkları, hukuk müşavirliği ve
müdürlükler yer almaktadır.
Üniversitenin üst yöneticisi olan Rektör Cumhurbaşkanı tarafından, dekanlar ise
Yükseköğretim Kurulunca atanmaktadır.
Trakya Üniversitesinin Edirne il merkezi ve ilçelerde toplam 13 yerleşkesi bulunmakta
olup; 14 fakülte, 4 yüksekokul, 1 konservatuvar, 5 enstitü, 10 meslek yüksekokulu ve 38
Uygulama ve Araştırma Merkezi bulunmaktadır.
Üniversitede 2022 yıl sonu itibarıyla kadrolu akademik, idari (sözleşmeli idari personel
dahil) ve işçi personel toplamı 4.691’dir. Ayrıca Üniversitede 24 yabancı uyruklu akademik
personel çalışmaktadır.
Akademik ve idari personelin sınıf, unvan ve kadro dağılım bilgileri Tablo 1 ve 2’de yer
almaktadır.
Tablo 1 :Akademik Personel Kadro Durumu
Unvan Dolu Kadro Sayısı Boş Kadro Sayısı Toplam Kadro Sayısı
Profesör 262 77 339
Doçent 152 83 235
Doktor öğretim üyesi 404 153 557
Öğretim görevlisi 397 88 485
Araştırma görevlisi 629 235 864
Toplam 1.844 636 2.480
Tablo 2 :İdari Personel Kadro Durumu
Hizmet Sınıfı Dolu Kadro Sayısı Boş Kadro Sayısı Toplam Kadro Sayısı
Genel idari 468 251 719
Sağlık 558 373 931
Avukatlık 6 1 7
Eğitim-öğretim 4 1 5
Teknik 99 47 146
Yardımcı 166 63 229
Sözleşmeli 603 44 647
İşçi 943 - 943
Toplam 2.847 780 3.627
Üniversitenin bağlı olduğu kurum Yükseköğretim Kurulu, ilgili olduğu kurumlar ise
Milli Eğitim Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığıdır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Trakya Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3
1.3. Mali Yapı
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ekli II sayılı cetvelin, (A) “Özel
Bütçeli İdareler” bölümünde yer alan Trakya Üniversitesi, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile
verilen hazine yardımı ve öz gelirlerini kullanarak giderlerini finanse etmektedir.
2022 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 679.493.000 TL ödenek tahsis edilen
Üniversite bütçesine yıl içinde 423.596.516 TL ödenek eklenmiş ve toplam ödenek
1.103.089.516 TL’ye ulaşmış olup ödeneğin % 90,31’i olan 996.208.656 TL kullanılmıştır.
İdarenin ekonomik sınıflandırma açısından 2022 yılına ait ödenek dağılımının ve yıl
sonu harcama gerçekleşmelerine ilişkin tablo aşağıdadır.
Tablo 3:2022 Yılı Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleşmesi
Ödenek (1) Gerçekleşme (2) Gerçekleşme (2/1)
(TL) (%)
01 Personel Giderleri 686.099.000 684.549.169 99,77
02 Sos. Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 107.178.060 106.776.658 99,63
03 Mal ve Hizmet Alımı Giderleri 76.669.263 72.654.354 94,76
05 Cari Transferler 49.273.217 48.950.007 99,34
06 Sermaye Giderleri 183.869.976 83.278.468 45,29
07 Sermaye Transferleri - - -
Toplam 1.103.089.516 996.208.656 90,31
2022 yıl sonu itibarıyla bütçe giderleri 996.208.656 TL olarak gerçekleşmiştir.
Bütçenin %90,31’i kullanılmıştır. Personel giderlerinde 686.099.000 TL ödeneğin 684.549.169
TL’si, sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderlerinde 107.178.060 TL ödeneğin
106.776.658 TL’si, mal ve hizmet alımı giderlerinde 76.669.263 TL ödeneğin 72.654.354
TL’si, cari transferlerde 49.273.217 TL ödeneğin 48.950.007 TL’si, sermaye giderlerinde
183.869.976 TL ödeneğin 83.278.468 TL’si harcanmıştır.
Üniversite tarafından 2022 yılında; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu,
Erasmus, Mevlana ve Farabi Değişim Programı, Kalkınma Ajansı destekleri ile Avrupa Birliği
hibelerinden toplam 9.336.492,76 TL bütçe dışı kaynak kullanılmıştır.
2022 yılı bütçesine göre tahmin edilen bütçe geliri 679.493.000 TL olan Üniversitenin,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Trakya Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 yıl sonunda gerçekleşen net bütçe geliri 995.911.619,49 TL’dir. 2022 yılı bütçe gelirleri tahmin ve gerçekleşme bilgileri Tablo 4’te yer almaktadır. Tablo 4:2022 Yılı Bütçe Gelir Tahmin ve Gerçekleşmesi Gelir Tahmini (1) Gerçekleşen (2) Gerçekleşme Oranı (2/1) (TL) (%) Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 16.841.000 26.199.992 155,57 Alınan Bağış ve Yardım ile Özel Gelirler 636.483.000 927.235.653 145,68 Diğer Gelirler 26.169.000 42.566.140 162,66 Sermaye Gelirleri 0 0 0 Toplam 679.493.000 996.001.785 147 Gelirlerden Red ve İadeler (-) 90.165,51 Net Toplam 679.493.000 995.911.619,49 147 2022 yılında net 995.911.619,49 TL bütçe geliri elde edilmiştir. Dönem faaliyet geliri 1.105.779.232,87 TL, gelirlerden red ve iade toplamı 90.165,51 TL ve faaliyet gideri 1.001.278.149,80 TL olan Üniversite, 2022 yılını 104.410.917,56 TL olumlu faaliyet sonucu ile tamamlamıştır. Üniversite özel bütçesi dışında bulunan; -Döner Sermaye İşletmesinin 2022 yılı gelir toplamı 735.039.821,53 TL, gider toplamı 862.648.581,71 TL olarak gerçekleşmiş ve dönem -127.608.760,18 TL zarar ile tamamlanmıştır. -İktisadi İşletmenin 2022 yılı gelir toplamı 16.934.068,70 TL, gider toplamı 16.903.865,53 TL olarak gerçekleşmiş ve dönem sonu 30.203,17 TL kâr ile tamamlanmıştır. Ayrıca Üniversite, 20 Mayıs 2007 tarih ve 26527 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2007/12097 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kurulan Trakya Teknopark Yönetici Anonim Şirketi (Trakya Üniversitesi Edirne Teknoloji Geliştirme Bölgesi)’nin ortağıdır. Adı geçen AŞ’nin kuruluş sermayesi 2.430.000,00 TL olup Üniversitenin % 80 oranında ortaklığı bulunmaktadır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Kamu İdaresi, Kanun’un 80’inci maddesinin T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden
T.C. Sayıştay Başkanlığı Trakya Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup, bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir. Üniversite bütçesi, analitik bütçe hazırlama rehberi çerçevesinde hazırlanmaktadır. Özel bütçeli bir idare olan Üniversitede tahakkuk esaslı devlet muhasebe sistemi kullanılmaktadır. Üniversitenin muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine tabi olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın Bütünleşik Mali Kontrol Yönetim Sistemi (BMKYS) Web Tabanlı Otomasyon Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Kurum bütçesinin takibi ve muhasebe işlemleri, Genel Sekreterliğe bağlı olarak faaliyet gösteren Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından yapılmaktadır. Kamu İdarelerinin Kesin Hesaplarının Düzenlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik uyarınca kesin hesap cetvel ve belgeleri, strateji geliştirme birimi tarafından bütçe uygulamasına esas muhasebe kayıtları dikkate alınarak hazırlanmaktadır. Kuruma ilişkin mali istatistikler ise 5018 sayılı Kanun kapsamında T.C.Hazine ve Maliye Bakanlığına bildirilmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup; denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır; • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Faaliyet sonuçları tablosu, • Özkaynak değişim tablosu, • Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu, • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Trakya Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç
T.C. Sayıştay Başkanlığı Trakya Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Kontrol Ortamı Standartları Kurum organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumluluklar ile yetki devirleri ve sınırları tam ve açık bir şekilde belirlenip yazılı hale getirilmiştir. İdarede "Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri" ile ilgili eğitim ve bilgilendirme çalışmaları yeterlidir. Personelin işe alınması, yer değiştirmesi, görevde yükselmesi, yeterlilik-performans değerlendirmesi ile disiplin hükümlerine yönelik insan kaynakları politikası, tam olarak belirlenmiş ve kurum çalışanlarına duyurulmuştur. Hassas görevlere ilişkin prosedürler, tam olarak belirlenmiş ve kurum çalışanlarına duyurulmuştur. Risk Değerlendirme Standartları Stratejik plan, zamanında yayımlanmış ve içerik açısından mevzuata uygundur. İdare performans programı içerik olarak mevzuata uygun şekilde hazırlanmış ve zamanında yayımlanmıştır. İdare iç kontrol risklerini tam ve doğru şekilde belirlemiştir. Risklerin değerlendirilmesine yönelik çalışma (risklerin gerçekleşme ihtimali-olası etkisi belirlenerek önem düzeyine karar verme)yapılmıştır. Kontrol Faaliyetleri Standartları İdare tarafından yetkileri belirlemek amacıyla iş akış süreçleri hazırlanmıştır ve personele duyurulmuştur. İdare tarafından yetki devirleri mevzuata uygun yapılmıştır. İdarede yapılan görevlendirmelerde, bunları farklı kişiler arasında dağıtılarak “görevler ayrılığı” ilkesine uyulmuştur. İdarece belirlenen risklerin kabul edilebilir düzeye indirilmesine yönelik kontrol faaliyetleri ve sorumluları belirlenmiştir. Ön mali kontrol sistemi, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’a uygun olarak kurulmuştur. Kamu idaresinin ön mali
T.C. Sayıştay Başkanlığı Trakya Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 kontrol yönergesi, mevcuttur. Bilgi ve İletişim Standartları İdare faaliyet raporu içerik olarak mevzuata uygun hazırlanmıştır. İdarenin Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı mevcuttur ve içerik olarak Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’ne uygundur. İzleme Standartları İdarenin tüm birimleri tarafından iç kontrol sistemi, yılda en az bir kez değerlendirilmekte ve değerlendirme sonuçları İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kuruluna raporlanmaktadır. Kamu İdaresinde iç denetim birimi kurulmuş olup 5(beş) iç denetçi kadrosu bulunmaktadır. Bu kadrolardan 1(bir)'i doludur. İç denetim biriminin iç kontrol sistemine ilişkin denetim ve raporlama çalışmaları mevcuttur. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Trakya Üniversitesi 2022 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Trakya Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr
TRAKYA ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2022 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
KISALTMALAR DMIS : Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. Diğer Bulgular
T.C. Sayıştay Başkanlığı Trakya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10
T.C. Sayıştay Başkanlığı Trakya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik hükümleri uygulanmaktadır. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Rektörlüğe bağlı çalışan Döner Sermaye İşletmesi; İşletme Müdürlüğü ve Saymanlık Müdürlüğü şeklinde teşkilatlanmış olup gelir getirici birim sayısı 16’dır. İşletme Müdürlüğünde; bir işletme müdürü, 1260 idari memur ve 713 sürekli işçi hizmet vermekte olup bunlardan 1256’sının kadrosu özel bütçededir. Saymanlık Müdürlüğünde ise Hazine ve Maliye Bakanlığı personeli saymanlık müdürü ve 3 memur bulunmaktadır. 1.3. Mali Yapı Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulmuş olan döner sermayeli işletmelerin iş ve işlemleri ile bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması, muhasebesi, kontrol ve denetimi ile muhasebe yetkililerinin niteliklerine ilişkin usul ve esaslar, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Döner sermaye işletme bütçesi adı geçen Yönetmelik’in 4’üncü maddesine göre hazırlanmakta ve üniversite yönetim kurulunun onaylaması ile kesinleşmektedir. Trakya Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün giderleri elde edilen gelirlerle finanse edilmekte olup 2022 yılında özel bütçeden 5.968.000,00 TL kaynak kullanılmıştır. Başlangıç bütçesinde 425.000.000,00 TL gelir öngörülmüş olup gider bütçesi de aynı tutarda hazırlanmıştır. Yıl içerisinde ek bütçelerle bütçe tahminleri güncellenmiş olup gider bütçesi 625.000.000,00. TL’ye, gelir bütçesi ise 625.000.000,00 TL’ye yükselmiştir. İşletmenin 2022 yılında 1.052.208.564,28 TL bütçe giderine karşılık 869.412.565,40 TL bütçe geliri elde ettiği anlaşılmıştır. İşletmede 2022 yılı gelir tablosuna göre 735.012.527,76 TL gelir elde edilmiş, 862.615.466,63 TL gider gerçekleşmiş ve dönem 127.602.938,87 TL zarar ile tamamlanmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Trakya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Trakya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin muhasebe ve raporlama işlemleri, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan hükümlere göre Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kurulan ve yönetilen Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Sistemi üzerinden yürütülmesi gerekmekte iken; SDD adlı özel muhasebe kayıt sistemi üzerinden yürütülmekte ve mali raporları da bu sistem üzerinden üretilmektedir. İşletme tarafından mali işlemler gecikmeli olarak (genellikle yılı geçtikten sonra) Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemine girilmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda yer almakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır: • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Gelir tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin
T.C. Sayıştay Başkanlığı Trakya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Trakya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2022 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor
T.C. Sayıştay Başkanlığı Trakya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 6. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Başka Üniversitelerin Öğretim Elemanlarına Performans Ek Ödemesi Yapılması Başka üniversitelerin öğretim üyelerine Trakya Üniversitesi döner sermayesinden performans ek ödemesi yapıldığı, söz konusu öğretim üyelerinin verdiği hizmetlerden dolayı alınan ücretlerin öğretim üyelerinin kendi üniversite döner sermaye hesaplarına yatırılması gerekirken doğrudan kişilerin şahsi banka hesaplarına yatırıldığı ayrıca başka üniversitelerden eğitim vermek üzere görevlendirilen öğretim elemanlarının kendi üniversitelerinden alınması gereken izinleri almadıkları görülmüştür. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’ nun “Yurt İçinde ve Yurt Dışında Görevlendirme” başlıklı 39’uncu maddesinde, öğretim elemanlarının kurumlarından yolluk almaksızın yurt içinde ve dışında kongre, konferans, seminer ve benzeri bilimsel toplantılarla, bilim ve meslekleri ile ilgili diğer toplantılara katılmalarına bir haftaya kadar dekan, enstitü ve yüksekokul müdürlerinin izin verebileceği, on beş güne kadar süren görevlendirmelerde ise rektörlerin izin verebileceği ifade edilmiştir. Bu şekilde on beş günü aşan veya yolluk verilmesini gerektiren masrafların üniversite ile buna bağlı birimlerin bütçesinden veya döner sermaye gelirlerinden ödenmesini gerektiren durumlarda ise ilgili yönetim kurulunun kararı ve
T.C. Sayıştay Başkanlığı Trakya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 bu karara ilişkin rektör onayının gerekli olduğu belirtilmiştir. Mevzuat hükmünden de anlaşılacağı üzere, öğretim elemanlarının bir başka üniversitede seminer ve benzeri faaliyetler yürütebilmeleri için kendi üniversitelerinden gerekli izinleri almaları gerekmektedir. Öte yandan, öğretim elemanlarının başka üniversitelerin döner sermaye faaliyetlerine katkıda bulunmaları sonucu elde ettikleri ücretler kişilerin şahsi banka hesaplarına değil, kadrosunda bulundukları üniversitenin döner sermaye hesabına yatırılmalıdır. Yapılan incelemelerde, Trakya Üniversitesi Sürekli Eğitim Merkezi tarafından ücret mukabilinde kurs, seminer vb. eğitimler verildiği görülmüştür. Söz konusu seminerlere eğitici olarak Üniversite öğretim elemanları görevlendirildiği gibi başka üniversite öğretim elemanlarına da eğiticilik görevi verilmiştir. Kurs, seminer ve benzeri eğitimler neticesinde elde edilen gelirlerden başka üniversite personeline de, üniversitenin sadece kendi öğretim elemanlarına yapabileceği performans ek ödemesi yapılmıştır. Söz konusu durum mevzuata aykırılık teşkil etmektedir. Nitekim performans ek ödemesi ancak üniversitenin kendi öğretim elemanlarına yapabileceği bir ödeme şeklidir. Öte yandan, başka üniversitelerden Trakya Üniversitesi Sürekli Eğitim Merkezinde eğitim vermek üzere görevlendirilen öğretim elemanlarının kendi üniversitelerinden -yukarıda belirtilen 39’uncu madde kapsamında- herhangi bir izin almadıkları gibi Trakya Üniversitesi Sürekli Eğitim Merkezi tarafından da öğretim elemanlarının görev yaptığı üniversite döner sermaye işletmeleri ile herhangi bir protokol yapılmamış ve sözleşme imzalanmamıştır. Bu doğrultuda, başka üniversite öğretim elemanlarına yapılan ödemeler öğretim elemanlarının döner sermaye birimlerine değil, doğrudan şahsi banka hesaplarına yatırılmıştır. Üniversite cevabında, ilgili birimlerin bilgilendirildiğinden ve gerekli önlemleri almalarının istenildiğinden bahsedilmiştir. Bundan sonraki eğitimlerde, Sürekli Eğitim Merkezinde görev yapacak diğer üniversite öğretim üyelerinin kurumlarından izin aldıklarına dair belge isteneceği ve üniversitelerinin döner sermaye hesap numarası bildirilmeden eğitici olarak kabul edilmeyecekleri belirtilmiştir. Döner sermaye faaliyetleri icra edilirken farklı üniversite öğretim elemanlarından da faydalanılması gerektiği durumlarda, söz konusu görevlendirme yapılan öğretim elemanına doğrudan ödeme yapılmaması, öğretim elemanının görev yaptığı üniversite döner sermaye işletmesi ile protokol yapılması ve ödemenin döner sermaye hesaplarına yatırılması
T.C. Sayıştay Başkanlığı Trakya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 gerekmektedir. BULGU 2: Üniversite Sanayi İşbirliği Kapsamında Değerlendirilen Döner Sermaye Faaliyetlerinin Mevzuat ile Belirlenen Gerekli Şartları Taşımaması Bazı döner sermaye faaliyetlerinin gerekli şartları taşımadığı halde üniversite-sanayi işbirliği kapsamında gerçekleşen proje ve faaliyetler olarak değerlendirildiği dolayısıyla bu kapsamda sunulan avantajlardan faydalandırıldığı görülmüştür. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesinin (k) bendinde;“ Üniversite- sanayi işbirliği kapsamında araştırma ve geliştirme, tasarım ve yenilik projeleri ile faaliyetleri sonucunda elde edilen gelirler döner sermaye işletmesinin ayrı bir hesabında toplanır. Bu gelirlerden (b) fıkrası uyarınca yapılacak olan kesintiler de dâhil herhangi bir kesinti yapılmaz. Bu kapsamda görev yapan öğretim elemanına ödenecek gelirin yüzde 85’i, herhangi bir vergi kesintisi yapılmaksızın ilgili öğretim elemanına ödenir. Kalan tutar, (b) fıkrasında belirtilen işler için kullanılır. Bu kapsamda değerlendirilecek proje ve faaliyetlere, öğretim elemanının müracaatı doğrultusunda, üniversite yönetim kurulunun izni ile karar verilir.” denilmektedir. Söz konusu mevzuat hükmünden de anlaşılacağı üzere, üniversite-sanayi işbirliği çerçevesinde yapılacak araştırma ve geliştirme, tasarım ve yenilik projeleri ve faaliyetler 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (k) bendinde düzenlenmiştir. Bu kapsamda elde edilen gelirlerden bilimsel araştırma projeleri payı ve hazine hissesi gibi kesintiler yapılmamakta ve söz konusu gelirlerin %85’inin katkıda bulunan öğretim elemanlarına dağıtılması öngörülmektedir. Bir başka deyişle; bahse konu mevzuat ile üniversite - sanayi işbirliği kapsamında gerçekleştirilecek proje ve faaliyetler teşvik edilmekte, öğretim elemanlarına söz konusu maddenin diğer bentlerindeki faaliyetlere göre daha yüksek oranda katkı payı ödenmesi sağlanmaktadır. Bilindiği üzere üniversite-sanayi işbirliği ile üniversitelerdeki bilgi birikimi, yetişmiş insan gücü ile sanayinin deneyimi ve finansal gücünün birleştirilmesi amaçlanmıştır. Bu minvalde hazırlanan Üniversite-Sanayi İşbirliğinin Geliştirilmesi Eylem Planında da söz konusu işbirliği için devlet-üniversite-sanayi olmak üzere üçlü sacayağı belirlenmiştir. Bu işbirliği ile sanayi sektörüne, üniversitenin araştırma altyapısı ve insan kaynağına erişme, yükseköğretim kurumlarının gelişmiş laboratuvar imkânlarını kullanma, üniversitelerce sağlanan sürekli eğitim faaliyetlerinden yararlanma, üniversitenin temel ve uygulamalı araştırma sonuçlarından faydalanma fırsatı verilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Trakya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 Yapılan incelemelerde; üniversite ile sanayinin işbirliğine dayanmayan bazı döner sermaye faaliyetlerinin 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (k) bendi kapsamında değerlendirildiği görülmüştür. Bu durumda; yukarıda açıklanan mevzuat ile belirlenen şartları taşımayan söz konusu faaliyetlerin ilgili madde kapsamındaki teşvik imkânlarından faydalandırıldığı anlaşılmıştır. Üniversite cevabında, bir araştırmanın AR-GE olarak değerlendirilmesi için hali hazırda kullandıkları komisyon oluşturma şekil ve şartlarını değiştirdiğini, yeni değişiklik ile AR-GE komisyonunun bir projeyi değerlendirirken AR-GE projesi olup olmadığı yanı sıra AR-GE olarak değerlendirildi ise üniversite - sanayi işbirliği kapsamında olup olmadığını da değerlendirecek şekilde hazırladıklarını ifade etmiş olup Üniversite Yönetim Kurulunun 02.06.2023 tarih 9/20 sayılı kararıyla bu uygulamanın onaylandığı belirtilmiştir. Bu itibarla; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58 inci maddesinin (k) bendinde belirlenmiş hükümlere uygun proje ve faaliyetlerin üniversite-sanayi işbirliği kapsamında değerlendirilmesi, proje ve faaliyetlerin ancak gerekli şartlar sağlandığı takdirde teşvik imkânlarından yararlandırılması gerekmektedir. BULGU 3: Döner Sermaye İşletmesinin Muhasebe Kayıtları ile Mali Rapor ve Tablolarının Usulüne Uygun Olarak Sayıştaya Sunulmaması Trakya Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün muhasebe işlemlerinin, Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi üzerinden kayda alınması ve bu kayıtlara dayalı olarak elde edilen mali tablo ile raporların Sayıştay Başkanlığına sunulması gerekirken, bunun yapılmadığı, muhasebe işlemlerinin SDD adlı özel muhasebe programı üzerinden muhasebe kaydına alındığı ve bu kayıtlara dayalı olarak elde edilen mali tablo ve raporların Sayıştay Başkanlığına gönderildiği görülmüştür. T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünce Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi (DMIS) 2013 yılından itibaren döner sermayeli işletmelerin kullanımına açılmış olup, söz konusu sistem üzerinden muhasebe kaydı yapılıp, yine bu sistemden mali tablo ve rapor elde edildiği bilinmektedir. T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı ile T.C. Sayıştay Başkanlığı arasında imzalanan 24.12.2014 tarihli Veri Aktarım Protokolü ile 2014 yılından itibaren döner sermaye işletmeleri mali verilerinin Sayıştay denetimi, DMIS üzerinden sağlanmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Trakya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi üzerinden yapılan muhasebe kaydı ve bu sistem üzerinden alınan mali tablo ve rapor yerine SDD adlı özel muhasebe kayıt sistemi üzerinden yapılan muhasebe kaydı ve bu sistem üzerinden alınan mali tablo ve raporların, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Sayıştay Başkanlığı arasında imzalanan veri aktarımı protokolüne aykırı olduğu gibi tam ve doğru sonuç vermediği anlaşılmıştır. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Yevmiye Sistemi, Muhasebeleştirme Belgeleri ve Açılış Kayıtları” başlıklı 57’nci maddesinde; malî yılın başında, bir önceki hesap dönemi kapanış bilançosu ve dipnotları esas alınarak açılış bilançosu düzenleneceği, açılış bilançosuna dayanılarak, açılış yevmiyesinin kayıtlarını sağlamak üzere bilançodaki tutarlar, düzenlenecek “1” yevmiye numaralı muhasebe işlem fişiyle ilgili hesaplara borç ve alacak kaydedileceği, daha sonra muhasebe işlemlerinin, yevmiye tarihi ve müteselsil sıra numarasına göre maddeler hâlinde yevmiye defterine kaydedileceği belirtilmektedir. Buna göre işletmenin mali sonuç doğuran tüm faaliyetlerinin yevmiye defterine sırasıyla kaydedilmesi gerekmektedir. Diğer taraftan; yine Yönetmeliğin “Mali tablolar” başlıklı 565’inci maddesinde bilançonun işletmenin belli bir tarihteki varlıklarını, yabancı kaynaklarını ve öz kaynaklarını gösteren tablo olduğu, kesin mizanda yer alan hesapların borç kalanları bilançonun aktif hesaplarını, alacak kalanları da bilançonun pasif hesaplarını oluşturduğu, Gelir Tablosunun ise işletmelerin satışları, gelirleri, satışların maliyeti, giderleri, kâr ve zarar hesapları ve hesap dönemine ait işletme faaliyeti sonuçlarının sınıflandırıldığı tablo olduğu belirtilmiştir. Sözkonusu Yönetmeliğin yukarıda anılan maddesinden de anlaşılacağı üzere, bilanço ve gelir tablosu birleştirilmiş veriler defterinden (yevmiye defteri) üretilmiş temel mali tablolardan oluşmaktadır. 2022 yılında ve önceki yıllarda döner sermaye işletmesinin kayıtları özel yazılım programı üzerinden yapılmış olup; kayıtlar döner sermaye mali yönetim sistemi üzerinden yapılmadığı için bilanço ve gelir tablosu üretememiştir. Kamu idaresi cevabında, işletme verilerinin kurumca kullanılan SDD yazılım programı üzerinden DMIS programına aktarımının yapıldığı, 2022 yılına ilişkin verilerin DMIS programına 2023 yılı itibarı ile yüklendiği belirtmişse de; 2022 yılında kayıtlar döner sermaye mali yönetim sistemi üzerinden yapılmadığı için bilanço ve gelir tablosu üretememiştir. Trakya Üniversitesi Döner Sermaye Saymanlığından gönderilen özel yazılım ve DMİS
T.C. Sayıştay Başkanlığı Trakya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 (döner sermaye yönetim sistemi) kayıtlarından görüldüğü gibi bilanço ve gelir tablolarının farklı olduğu anlaşılmaktadır. Döner Sermaye muhasebe işlemlerinin, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Sayıştay Başkanlığı arasında imzalanan Veri Aktarımı Protokolüne uygun şekilde, Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi (DMIS) üzerinden kaydedilip, bu kayıtlara dayalı olarak elde edilen mali tablo ve raporların Sayıştay’a gönderilmesi gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Trakya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr