2022 - SELÇUK ÜNİVERSİTESİ.pdf

SELÇUK ÜNİVERSİTESİ Eylül 2023

İÇERİK SELÇUK ÜNİVERSİTESİ 2022 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 SELÇUK ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2022 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 35

SELÇUK ÜNİVERSİTESİ 2022 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ...................................................................................................... 1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .................................................................................................. 6
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .............................................................................................................. 6
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 7
5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ........................................................................ 7
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................... 8
7. DENETİM BULGULARI ............................................................................................................................ 9
8. EKLER ........................................................................................................................................................ 34

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Akademik Personel Kadro Durumu ............................................................................. 2 Tablo 2: İdari Personel Kadro Durumu ...................................................................................... 2 Tablo 3: 2022 Yılı Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleşmesi .................................................. 3 Tablo 4: 2022 Yılı Bütçe Gelir Tahmin ve Gerçekleşmesi ........................................................ 4 Tablo 5:Doğrudan Temin Yoluyla Gerçekleştirilen Alımlar ................................................... 16 Tablo 6: Doğrudan Temin (22/d) ile Yapılan Hizmet Alımları ............................................... 18 Tablo 7: Doğrudan Temin (22/d) ile Gerçekleştirilen Yapım İşleri ......................................... 18

KISALTMALAR AŞ : Anonim Şirket KDV : Katma Değer Vergisi

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular

1. Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının Kullanımında Mevzuata Uygun Olmayan Hususların Bulunması

2. Üniversiteye Ait Taşınır Malların Kaydı, Muhafazası ve Kullanımına İlişkin Eksiklikler Bulunması B. Diğer Bulgular

3. Bir Arada İhale Edilmesi Gereken İşlerin Parçalara Bölmek Suretiyle Doğrudan Temin Yöntemiyle Yaptırılması

4. Doğrudan Temin Usulu ile Geçekleştirilen Hizmet Alımı ve Yapım İşlerinde Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan %10 Sınırının Aşılması

5. Doğrudan Temin Yoluyla Yapılan Alımların Kayıt Altına Alınmaması

6. Doğrudan Teminle Yapılan ve Belli Bir Süreyi Gerektiren Alımların Sözleşmeye Bağlanmaması

7. Yapım İşi İhalesi Kapsamındaki Yeni Birim Fiyat Tespitinde Ticaret veya Sanayi Odası Onayı Olmayan ve Yerel Olmayan Rayiçlerin Kullanılması

8. İzin Alınmadan Uluslararası Kuruluşlara Üye Olunması

9. Döner Sermaye İşletmesi Birimlerine ve Sosyal Tesislere Ait Elektrik, Su ve Isınma Giderlerinin Kurum Bütçesinden Karşılanması

10. Kanunda Sayılan Haller Dışında Dolu Kadroya Vekalet Ettirilmesi

11. Haftalık Ders Programında Yer Almayan ve Usul Esaslardaki Sınırlamayı Aşan Dersler İçin Ek ders Ödenmesi

12. Fakülte, Enstitü, Yüksekokul ve Meslek Yüksekokulu Yöneticilerinden Bazılarının Sendika Üyeliğinin Bulunması

13. Sosyal Güvenlik Kurumu Tarafından Uygulanan İdari Para Cezalarının Üniversite Bütçesinden Ödenmesine Rağmen İlgililere Rücu Edilmemesi

14. Teminat Mektuplarının ve Nakit Teminatların Saklanması ve İadesi İle İlgili Mevzuata Riayet Edilmemesi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Anayasa’nın 130’uncu maddesinde, çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzel kişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversitelerin Devlet tarafından kanunla kurulması öngörülmüştür. Selçuk Üniversitesi, 11 Nisan 1975 tarihli resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 1873 Sayılı “Dört Üniversite Kurulması Hakkında Kanun” ile kurulmuştur. Yükseköğretim kurumları için temel mevzuat; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu, 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu ve 124 sayılı Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumlarının İdari Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’dir. Yükseköğretimin amaç ve ilkeleri, yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayın, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esaslar 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’yla düzenlenmiştir. Söz konusu Kanun’un 12’nci maddesinde yükseköğretim kurumlarının görevleri sayılmış olup bu görevler; toplumun ihtiyaçları, kalkınma planları ilke ve hedeflerine uygun bilimsel eğitim-öğretim, araştırma, yayım ve danışmanlık yapmak, bu ilke ve hedefler doğrultusunda insangücü yetiştirmek, toplumun özellikle sanayileşme ve tarımda modernleşme alanlarında eğitilmesini sağlamak, üretimde artışı sağlayacak uygulamalı çalışmalarda bulunmak, bu amaçla döner sermaye işletmelerini kurmak ve bu faaliyetlerin geliştirilmesine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmak olarak özetlenebilir. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Selçuk Üniversitesinin akademik yapısında rektörlük, senato, fakülte dekanlıkları, yüksekokul, enstitü, uygulama ve araştırma merkez müdürlükleri bulunmakta, idari yapısında ise üniversite yönetim kurulu, genel sekreterlik, daire başkanlıkları, hukuk müşavirliği ve müdürlükler yer almaktadır. Üniversitenin üst yöneticisi olan Rektör Cumhurbaşkanı tarafından, dekanlar ise

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 Yükseköğretim Kurulunca atanmaktadır. Üniversite bünyesinde; 23 fakülte, 5 yüksekokul, 7 enstitü, 23 meslek yüksekokulu, 1 Hastane, 1 konservatuvar, 53 uygulama ve araştırma merkezi ve 23 koordinatörlük bulunmaktadır. Üniversitede 2022 yıl sonu itibarıyla kadrolu akademik, idari (sözleşmeli idari personel dahil) ve işçi personel toplamı 6840’dır. Ayrıca Üniversitede 18 yabancı uyruklu akademik personel çalışmaktadır. Akademik ve idari personelin sınıf, unvan ve kadro dağılım bilgileri Tablo 1 ve 2’de yer almaktadır. Tablo 1: Akademik Personel Kadro Durumu Unvan Dolu Kadro Sayısı Boş Kadro Sayısı Toplam Kadro Sayısı Profesör 563 99 662 Doçent 286 85 371 Doktor öğretim üyesi 495 66 561 Öğretim görevlisi 537 80 617 Araştırma görevlisi 792 224 1016 Toplam 2673 554 3227 Tablo 2: İdari Personel Kadro Durumu Hizmet Sınıfı Dolu Kadro Sayısı Boş Kadro Sayısı Toplam Kadro Sayısı Genel idari 572 414 986 Sağlık 304 246 550 Avukatlık 8 0 8 Eğitim-öğretim 4 0 4 Teknik 143 97 240 Yardımcı 80 69 149 Sözleşmeli 664 54 718 İşçi 2392 61 2453 Toplam 4167 941 5108 1.3. Mali Yapı 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ekli II sayılı cetvelin, (A) “Özel Bütçeli İdareler” bölümünde yer alan Selçuk Üniversitesi, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 verilen hazine yardımı ve öz gelirlerini kullanarak giderlerini finanse etmektedir. 2022 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 974.262.000,00 TL ödenek tahsis edilen Üniversite bütçesine yıl içinde 733.462.687,33 TL ödenek eklenmiş ve toplam ödenek 1.707.724.687,33 TL’ye ulaşmış olup ödeneğin % 97,00’si olan 1.656.639.453,07 TL kullanılmıştır. İdarenin ekonomik sınıflandırma açısından 2022 yılına ait ödenek dağılımı ve yıl sonu harcama gerçekleşmelerine ilişkin tablo aşağıdadır. Tablo 3: 2022 Yılı Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleşmesi Ödenek (1) Gerçekleşme (2) Gerçekleşme (2/1) (TL) (%) 01 Personel Giderleri 1.098.800.340,00 1.092.398.398,65 99,42 02 Sos. Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 160.936.234,00 160.889.511,56 99,97 03 Mal ve Hizmet Alımı Giderleri 275.334.289,75 258.601.453,94 93,92 05 Cari Transferler 67.836.722,72 66.462.153,96 97,97 06 Sermaye Giderleri 104.817.100,86 78.287.934,96 74,69 07 Sermaye Transferleri 0,00 0,00 Toplam 1.707.724.687,33 1.656.639.453,07 97,00 2022 yıl sonu itibarıyla bütçe giderleri 1.656.639.453,07 TL olarak gerçekleşmiştir. Bütçenin % 97,00’si kullanılmıştır. Personel giderlerinde 1.098.800.340,00 TL ödeneğin 1.092.398.398,65 TL’si, sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderlerinde 160.936.234,00 TL ödeneğin 160.889.511,56 TL’si, mal ve hizmet alımı giderlerinde 275.334.289,75 TL ödeneğin 258.601.453,94 TL’si, cari transferlerde 67.836.722,72 TL ödeneğin 66.462.153,96 TL’si, sermaye giderlerinde 104.817.100,86 TL ödeneğin 78.287.934,96 TL’si harcanmıştır. Üniversite tarafından 2022 yılında; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu, Erasmus, Mevlana ve Farabi Değişim Programı, Kalkınma Ajansı destekleri ile Avrupa Birliği hibelerinden toplam 68.954.274,65 TL bütçe dışı kaynak kullanılmıştır. 2022 yılı bütçesine göre tahmin edilen bütçe geliri 974.262.000,00 TL olan Üniversitenin, yıl sonunda gerçekleşen net bütçe geliri 1.644.939.481,83 TL’dir. 2022 yılı bütçe gelirleri tahmin ve gerçekleşme bilgileri aşağıdaki tabloda yer almaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Tablo 4: 2022 Yılı Bütçe Gelir Tahmin ve Gerçekleşmesi Gelir Tahmini (1) Gerçekleşen (2) Gerçekleşme (2/1) (TL) (%) Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 53.027.000,00 139.532.688,36 263,13 Alınan Bağış ve Yardım ile Özel Gelirler 848.269.000,00 1.448.914.435,86 170,81 Diğer Gelirler 72.966.000,00 63.138.341,22 86,53 Sermaye Gelirleri 0,00 0,00
Toplam 974.262.000,00 1.651.585.465,44 169,52 Gelirlerden Red ve İadeler (-) 0,00 6.645.983,61
Net Toplam 974.262.000,00 1.644.939.481,83 168,84 2022 yılında net 1.644.939.481,83 TL bütçe geliri elde edilmiştir. Dönem faaliyet geliri 1.777.888.218,03 TL, gelirlerden indirim, iade ve iskonto toplamı 6.645.641,12 TL ve faaliyet gideri 1.668.986.579,89 TL olan Üniversite, 2022 yılını 102.255.997,02 TL olumlu faaliyet sonucu ile tamamlamıştır. Üniversite özel bütçesi dışında bulunan; Döner Sermaye İşletmesinin 2022 yılı gelir toplamı 818.584.091,56 TL, gider toplamı 1.029.272.636,59 TL olarak gerçekleşmiş ve dönemi 210.688.545,03 TL zarar ile tamamlanmıştır. Sosyal Tesisin 2022 yılı gelir toplamı 10.593.493,83 TL, gider toplamı 11.058.487,48 TL olarak gerçekleşmiş ve dönem sonu 464.993,65 TL zarar ile tamamlanmıştır. Ayrıca Üniversitenin sahibi ve ortağı olduğu teknoloji şirketleri bulunmaktadır. Bunlar: 24.06.2015 tarih ve 29396 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, 04.12.2015 tarih ve 8961 sayılı ticaret sicil gazetesi ilanı ile kurulan Innopark Konya Teknoloji Geliştirme Bölgesi Yönetici Anonim Şirketi’nin ortağıdır. Adı geçen AŞ’nin kuruluş sermayesi 15.208.400,00 TL olup en son yapılan sermaye artışına göre toplam şirket sermayesi 22.877.300,00 TL'dir. Üniversitenin AŞ'deki toplam sermayesi 3.000,00 TL olup %0,013 oranında ortaklığı bulunmaktadır. 08/08/2003 tarih ve 25193 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2003/5962 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kurulan Konya Teknokent Teknoloji Geliştirme Hizmetleri AŞ’nin ortağıdır. Adı geçen AŞ’nin 13.02.2020 tarih 10015 sayılı karar ile sermaye arttırımı yapılmış tır. Mevcut sermayesi 1.250.000,00 TL olup Üniversite şirkete 1.000.000,00 TL ile %80 oranında ortaktır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 07/12/2017 tarihli ve 30263 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Teknoloji Transfer Ofisi Yönetmelik hükümleri uyarınca 04/10/2018 tarihli Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde 26/09/2018 itibariyle tescil edilerek kurulan Selçuk Üniversitesi Teknoloji Transfer Ofisi AŞ’dir. Üniversite, sermayesi 2.000.000,00 TL olan Selçuk Üniversitesi Teknoloji Transfer Ofisi AŞ’nin 2.000.000,00 TL sermaye ile %100 sermaye payına sahiptir. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları, uluslararası standartlara uygun olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde; Sayıştay Başkanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve diğer ilgili kuruluş temsilcilerinin katılımıyla oluşturulacak olan Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Dolayısıyla genel yönetim kapsamında olan üniversitelerin muhasebe ve raporlama standartları Kurul tarafından belirlenen kurallara tabidir. Kamu İdaresi ayrıca adı geçen Kanun’un 80’inci maddesinin Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir. Özel bütçeli bir idare olan Üniversitede, tahakkuk esaslı muhasebe sistemi kullanılmaktadır. Üniversitenin muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne tabi olarak Hazine ve Maliye Bakanlığının Bütünleşik Mali Kontrol Yönetim Sistemi Web Tabanlı Otomasyon Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 • Bilanço, • Faaliyet sonuçları tablosu, • Öz kaynak değişim tablosu, • Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu, • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Kontrol Ortamı Standartları Kurum organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumluluklar ile yetki devirleri ve sınırları tam ve açık bir şekilde belirlenip yazılı hale getirilmiştir. İdarede "Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri" ile ilgili eğitim ve bilgilendirme çalışmaları yeterlidir. Personelin işe alınması, yer değiştirmesi, görevde yükselmesi, yeterlilik-performans değerlendirmesi ile disiplin hükümlerine yönelik insan kaynakları politikası, belirlenmemiştir. Hassas görevlere ilişkin prosedürler belirlenmemiştir. Risk Değerlendirme Standartları Stratejik plan, zamanında yayımlanmış ve içerik açısından mevzuata uygundur. İdare

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 performans programı, içerik olarak mevzuata uygun şekilde hazırlanmış ve zamanında yayımlanmıştır. İdare iç kontrol risklerinin tanımlamasıyla ilgili bazı çalışmalar yapmış olmakla beraber tüm birimlerin riskleri belirlemiş olması açısından bu çalışmalar yeterli değildir. Risklerin değerlendirilmesine yönelik çalışmalar yapılmış ancak bazı birimlerin tamamlamamış olması nedeniyle bunlar yeterli değildir. Kontrol Faaliyetleri Standartları İdare tarafından yetkileri belirlemek amacıyla iş akış süreçleri hazırlanmıştır ve personele duyurulmuştur. İdare tarafından yetki devirleri mevzuata uygun yapılmıştır. İdarede yapılan görevlendirmelerde, bunları farklı kişiler arasında dağıtılarak “görevler ayrılığı” ilkesine uyulmuştur. İdarece belirlenen risklerin kabul edilebilir düzeye indirilmesine yönelik kontrol faaliyetleri ve sorumluları belirlenmiştir. Ön mali kontrol sistemi, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’a uygun olarak kurulmuştur. Kamu idaresinin ön mali kontrol yönergesi, mevcut değildir. Bilgi ve İletişim Standartları İdare faaliyet raporu içerik olarak mevzuata uygun hazırlanmıştır. İdarenin Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı mevcuttur ve içerik olarak Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’ne uygundur. İzleme Standartları İdarenin tüm birimleri tarafından iç kontrol sistemi, çalışmaların tamamlanmamış olması nedeniyle değerlendirilmemektedir. Kamu İdaresinde iç denetim birimi kurulmuş olup 9 iç denetçi kadrosu bulunmaktadır. Bu kadrolardan 4’ü doludur. İç denetim biriminin iç kontrol sistemine ilişkin denetim çalışması mevcut değildir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Selçuk Üniversitesi 2022 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının Kullanımında Mevzuata Uygun Olmayan Hususların Bulunması Üniversite tarafından gerçekleştirilen yapım işleri ve muhasebe kayıtları incelendiğinde, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına kaydedilmesi gereken bazı tutarların bu hesapta muhasebeleştirilmeyerek doğrudan ilgili maddi duran varlık hesabına kaydedildiği, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında kayıtlı maddi duran varlıklardan tamamlanmış olanların ilgili varlık hesabına aktarılmadığı, geçici kabulü yapıldıktan sonra ödenen hakedişlerin ilgili duran varlık hesabı yerine 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına kaydedildiği tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 252 Binalar Hesabının işleyişini açıklandığı 176’ncı maddesinde yatırımlar hesabında izlenen bina yapımına ilişkin tutarların binanın geçici kabulün yapılması ile birlikte bu hesaba borç, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına alacak kaydedileceği ifade edilmiştir. 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının niteliğinin açıklandığı 187’nci maddesine göre ise bu hesabın, yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin; geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır. Aynı Yönetmelik’in 188’inci maddesinde adı geçen hesabın işleyişi açıklanmış ve tamamlanıp geçici kabulü yapılan işlere ilişkin tutarların bu hesaba alacak, ilgili maddi duran varlık hesabına borç kaydedileceği belirtilmiştir. Yapılan incelemede; Üniversite tarafından gerçekleştirilen “Tıp Fakültesi Medikal Gaz Tesisatı Yapım İşi”nde geçici kabul işlemi yapılıncaya kadar 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında takip

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 edilmesi gereken 620.444,00 TL’nin doğrudan 252 Binalar Hesabında takip edildiği, “İlçeler 2. Etap Onarım İşi” ile ilgili 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında kayıtlı 2.219.791,62 TL’nin işin geçici kabulü yapıldığı halde 252 Binalar hesabına aktarılmadığı, “Lojman Onarım İşi” ve “Spor Tesisleri Onarımı İşi” ihalelerinin geçici kabulü yapıldıktan sonra ödenen hakedişlerinin 252 Binalar hesabı yerine 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına kaydedildiği, Tespit edilmiştir. Sonuç olarak 2022 Mali Yılı Bilançosunda 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında 1.599.347,62 TL tutarında fazlalık, 252 Binalar Hesabında ise aynı tutarda eksiklik bulunmaktadır. Söz konusu tespit kurum tarafından 01.06.2023 tarih ve 2023/12225 nolu Muhasebe İşlem Fişi ile düzeltilmiştir. BULGU 2: Üniversiteye Ait Taşınır Malların Kaydı, Muhafazası ve Kullanımına İlişkin Eksiklikler Bulunması Üniversite bünyesinde bulunan beş birimde yapılan fiziki ambar denetimleri sonucunda; tüketim malzemeleri ile makine, teçhizat ve demirbaşların kaydı, muhafazası, kullanımı ve yönetiminde 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile bu Kanun’un 44’üncü maddesine dayalı olarak hazırlanan Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerine aykırı hususlar tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kanun’un “Mal yönetiminde etkililik ve sorumluluk” başlıklı 48’inci maddesinde; kamu idarelerinin taşınırların yönetimi, kaydı, muhafazası ve kullanımından sorumlu oldukları, taşınırların özelliğinden veya olağan kullanımından kaynaklanan yıpranma ile usulüne uygun olarak belirlenen firelerden dolayı sorumluluk aranmayacağı, kullanılmak üzere taşınır teslim edilen görevlilerin taşınırın korunmasından ve taşınıra verilen zararlardan sorumlu oldukları, malların edinilmesi, kiralanması, tahsisi, yönetimi, kullanılma ve elden çıkarılma işlemlerinin mevzuatında öngörülen kurallar dahilinde hizmetin amacına uygun olarak verimlilik ve tutumluluk ilkesine göre yapılacağı, bu ilkeye aykırı eylem ve işlemlerden doğacak zararlardan, malların yönetimi veya kullanılması hususunda yetki verilenlerin sorumlu tutulacakları ifade edilmiştir. Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Sorumluluk” başlıklı 5’inci maddesinde; harcama yetkililerinin taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesinden, kullanılmasından, kontrolünden, kayıtlarının Yönetmelik’te belirtilen esas ve usullere göre

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını sağlamaktan ve taşınır yönetim hesabını ilgili mercilere göndermekten sorumlu oldukları hükme bağlanmış olup aynı maddede kamu idarelerine ait taşınırların muhafazası ile görevli olan veya kendilerine kullanılmak üzere taşınır teslim edilen kamu görevlilerinin, bu taşınırları en iyi şekilde muhafaza etmek, gerekli bakım ve onarımlarını yapmak veya yaptırmak, veriliş amacına uygun bir şekilde kullanmak ve görevin sona ermesi veya görevden ayrılma halinde iade etmek zorunda oldukları belirtilmiştir. Yönetmelik’in 6’ncı maddesinde ise Taşınır Kayıt Yetkilileri ile Taşınır Kontrol Yetkililerinin görev ve sorumluluklarına ayrıntılı olarak yer verilmiştir. Üniversite Taşınır Kayıt ve Yönetim Sistemi (TKYS)’ne kayıtlı ambar ad ve kodları, tüketim ve dayanıklı taşınır malzeme sicil raporları, ambar tespit raporları, kişilere verilen taşınır teslim belgeleri, ortak kullanıma verilen dayanıklı taşınırlar listesi ile fiziki ambar sayımları esas alınarak Üniversite’nin yirmi bir biriminde yürütülen denetimler sonucunda tespit edilen hususlar aşağıda yer almaktadır. A-Üniversite genelindeki taşınır ambarlarında gerçekleştirilen denetimlerde Spor Bilimleri ve Diş Hekimliği Fakültelerinde ihtiyaç fazlası çok sayıda elektronik cihaz ve demirbaş malzeme bulunduğu ve bu taşınırların uzun süredir ambarlarda bekletildiği tespit edilmiştir. Üniversitenin birimlerinde bulunan ihtiyaç fazlası taşınırların birimler arasında devri mümkün olmakla birlikte Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 31’inci maddesi gereğince; kayıtlara alınış tarihi itibariyle beş yılını tamamlamış ve idarece kullanılmasına ihtiyaç duyulmayan taşınırların, bu taşınırlara ihtiyaç duyan idarelere de bedelsiz devri Yönetmelik gereği mümkündür. Kamu idaresi mevzuat hükümlerine göre işlem yapılmakta olduğunu belirtmişse de tespitlere yönelik herhangi bir çalışma sunulmamıştır. B-Üniversite genelindeki taşınır ambarlarında gerçekleştirilen denetimlerde temizlik ve genel sarf malzemelerinin çeşitli nedenlerle kullanılamaz hale geldiği tespit edilmiştir. Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 6’ncı maddesinin dördüncü fıkrasında; taşınır kayıt yetkililerinin ambarlarında kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizlikleri nedeniyle meydana gelen kayıp ve noksanlıklardan sorumlu olacakları belirtilmiştir. Aynı Yönetmelik’in 27’nci maddesinin birinci fıkrasında; tüketim malzemelerinin özelliklerinde, ağırlıklarında veya miktarlarında meydana gelen değişmeler nedeniyle oluşan fireler, sayımda noksan çıkan taşınırlar, kaybolma gibi nedenlerle yok olan taşınırlar ya da

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 yıpranma, kırılma veya bozulma gibi nedenlerle kullanılamaz hale gelen taşınırlar ile canlı taşınırın ölmesi halinde, “Kayıttan Düşme Teklif ve Onay Tutanağı” ve “Taşınır İşlem Fişi” düzenlenerek kayıtlardan çıkarılacağı üçüncü fıkrasında ise; birinci fıkrada belirtilen hallerde kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizlik olup olmadığı araştırılarak 5’inci madde hükmüne göre işlem yapılacağı hüküm altına alınmıştır. Üniversitenin nakit akışının olumsuz yönde etkilenmemesi ve kamu kaynaklarının etkin kullanılması amacıyla, tüketim malzemeleri için (kullanım devir hızıyla orantılı şekilde) optimal stok seviyesi belirlenerek ihtiyacın üzerinde tüketim malzemesi satın alınmasının önüne geçilmesi ve teslim alınan tüketim malzemelerinin ise miat kontrollerinde özenli davranılması gerekmektedir. Kamu idaresi birim ambarlarında saklama koşullarının uygun olduğunu ifade etmişse de Spor Bilimleri Fakültesinde ve İdari Mali İşler Daire Başkanlığı bünyesinde yapılan fiziki tespitlerin sonrasında demirbaş ve sarf ambarlarında saklama koşullarının düzeltildiğine dair bir evrak sunulmamıştır. C-Üniversite genelindeki taşınır ambarlarında gerçekleştirilen denetimlerde Spor Bilimleri ve Diş Hekimliği Fakültelerinde muhtelif demirbaş ve tüketim malzemelerinin KBS kayıtlarında yer almadığı tespit edilmiştir. Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 6’ncı maddesi gereğince taşınırların giriş ve çıkışına ilişkin kayıtları tutmak, bunlara ilişkin belge ve cetvelleri düzenlemek ve taşınır mal yönetim hesap cetvellerini istenilmesi halinde konsolide görevlisine göndermek taşınır kayıt yetkilisinin görevleri kapsamındadır. Kamu idaresi cevabında bulgudaki hususlarda çalışmaların devam etmekte olduğunu ifade etmiştir. D-Üniversite genelindeki taşınır ambarlarında gerçekleştirilen fiziki sayımlar sonucunda KBS kayıtları ile mevcut sayım miktarlarında uyumsuzluk olduğu; Spor Bilimleri ve Diş Hekimliği Fakültelerinde bazı kalemlerde yüksek miktarda noksan ve/veya fazlalık tespit edilmiştir. Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 6’ncı maddesi gereği taşınır kayıt yetkilisi, ambarlarında kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizlikleri nedeniyle meydana gelen kayıp ve noksanlıklardan sorumludur. Yönetmelik’in 27’nci maddesi gereğince ise malzemelerin özelliklerinde, ağırlıklarında veya miktarlarında meydana gelen değişmeler nedeniyle oluşan fireler, sayımda noksan çıkan taşınırlar, çalınma, kaybolma gibi nedenlerle yok olan taşınırlar ya da yıpranma,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 kırılma veya bozulma gibi nedenlerle kullanılamaz hale gelen taşınırlar ile canlı taşınırların ölmesi halinde, “Kayıttan Düşme Teklif ve Onay Tutanağı” ve “Taşınır İşlem Fişi” düzenlenerek kayıtlardan çıkarılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında bulgudaki hususlarda çalışmaların devam etmekte olduğunu ifade etmiştir. E-Üniversite genelindeki taşınır ambarlarında gerçekleştirilen denetimlerde tüm birimlerde raf tertip ve düzenin bulunmadığı, malların ambar olma özelliği taşımayan mahallerde ve uygun olmayan şartlarda muhafaza altına alındığı, otomatik söndürme sistemi bulunmayan taşınır ambarlarında yangın tüpü bulunmadığı ya da olan yangın söndürme tüplerinin düzenli şekilde kontrol ve bakımının yapılmadığı tespit edilmiştir. Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 5’inci maddesi gereğince kamu idarelerine ait taşınırların muhafazası ile görevli olan veya kendilerine kullanılmak üzere taşınır teslim edilen kamu görevlileri bu taşınırları en iyi şekilde muhafaza etmek, gerekli bakım ve onarımlarını yapmak veya yaptırmak, veriliş amacına uygun bir şekilde kullanmak ve görevin sona ermesi veya görevden ayrılma halinde iade etmek zorundadırlar. Kamu idaresi bu hususta gerekli çalışmaların tamamlandığını ifade etmiştir. F-Üniversite genelindeki taşınır ambarlarında gerçekleştirilen denetimlerde birimlerde dönem sonu ve görevlilerin değişmesinde fiili ve fiziki olarak mevzuatın öngördüğü biçimde sayım yapılmadığı tespit edilmiştir. Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 32’nci maddesi gereği kamu idarelerine ait taşınırların, taşınır kayıt yetkililerinin görevlerinden ayrılmalarında, yıl sonlarında ve harcama yetkilisinin gerekli gördüğü durum ve zamanlarda sayımının yapılması; taşınır sayımlarının harcama yetkilisince, kendisinin veya görevlendireceği bir kişinin başkanlığında taşınır kayıt yetkilisinin de katılımıyla, en az üç kişiden oluşturulan sayım kurulu tarafından yapılması ve sayım sonucunda tespit edilen eksik ve fazlalıklarının kayıt altına alınması gerekmektedir. Kamu idaresi bu hususta sayımların fiziki olarak gerçekleştirildiğini ifade etse de daha önceki başlıklarda işaret edilen kayıt işlemleri tamamlanmadan sağlıklı fiziki sayımların yapılamayacağı aşikardır. G-Üniversite genelindeki taşınır ambarlarında gerçekleştirilen denetimlerde birimlerde “Dayanıklı Taşınırlar Listesi”nin düzenlenmediği tespit edilmiştir. Taşınır Mal Yönetmeliğinin 23’üncü maddesinin beşinci fıkrası gereği taşınırların; oda,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 büro, bölüm, geçit, salon, atölye, garaj ve servis gibi ortak kullanım alanlarında Dayanıklı Taşınırlar Listesi düzenlenmek ve istek yapan birim yetkilisinin ve/veya varsa ortak kullanım alanı sorumlusunun imzası alınmak suretiyle teslim edilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi Dayanıklı Taşınırlar Listesi düzenlendiğini ifade etmişse de cevabında birimlerden alınan listeler bulunmamaktadır. H- Bilimsel Araştırma Projelerini yürütme aşamasında kendilerine fiilen teslim edilen taşınırlara ilişkin “Taşınır Teslim Belgesi”ni imzalamadıkları ve proje bitiminde taşınırları teslim etmedikleri tespit edilmiştir. Taşınır Mal Yönetmeliğinin 10’uncu maddesinin beşinci fıkrası gereği Demirbaş, makine ve cihazların kamu görevlilerinin kullanımına verilmesinde Taşınır Teslim Belgesi düzenlenmeli ve bu belge bir başka görevli değil teslim alan tarafından imzalanmalıdır. Üniversitenin Bap Yönergesi gereği proje kapsamında alınan teçhizatlar ayniyat kaydını müteakip ilgili birimin ayniyat mutemedine zimmetlenmesi gerekmektedir. BAP Komisyonunca desteklenen projeler kapsamında alınan cihazlar, proje süresince proje yürütücüsünün kullanımında olup, BAP komisyonu proje bitiminden sonra cihazların yeni bir projede kullanılmak üzere başka birime devrine karar verebilir, ya da cihazın bulunduğu yerde, başka proje yürütücülerinin kullanımına açılmasını isteyebilir. Proje kapsamında alınan cihazlar, yürütücünün bağlı olduğu bölüm veya Anabilimdalında yapılan çalışmalarda kullanılmayacak özelliklere sahip ise, cihazlar BAP komisyonunca alınıp, başka bir birime veya İleri Teknoloji Araştırma ve Uygulama Merkezine aktarılarak herkezin kullanımına açılmasını sağlayabilir. Ancak yapılan denetimlerde taşınırların proje bitiminde ayniyat kayıtlarında görünmesine rağmen fiilen proje yürütücü ve diğer katılımcıların kullanımında olmaya devam ettiği görülmüştür. Kamu idaresi cveabında özetle mevzuat hükümlerine göre işlem yaptığını belirtmişse de bitmiş olan projelerdeki taşınırlara yönelik iş ve işlemlere dair kanıtlayıcı belge sunmamıştır. I- Üniversitede Spor Bilimleri ve Diş Hekimliği Fakültelerinde sergi alanı bulunmaktadır. Ayrıca üniversitede müze mevcut olduğu halde, sergilenmek üzere bulunan taşınırların kayda alınmadığı ve müzede bulunan taşınırlar için “Müze Defteri”nin tutulmadığı tespit edilmiştir. Taşınır Mal Yönetmeliğinin 9’uncu maddesinin c fıkrası gereğince müzelerde sergilenen veya sergilenmek üzere muhafaza altında bulundurulan taşınırlar için müze defteri tutulmalı ve her bir taşınır için ayrı kayıt yapılmalıdır. Ayrıca aynı yönetmeliğin 21’inci

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 maddesi uyarınca sergilenen taşınırların da değerlerinin bir komisyon marifetiyle tespit edilip kayda alınması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında sergilenmek üzere bulunan taşınırların kayıt altına alındığına yönelik bir evrak ya da Müze Defteri ibraz etmemiş bu hususta bir açıklama sunmamıştır. Sonuç olarak; Kamu İdaresinde stok ve taşınır mal yönetimi konusunda eksikliler bulunmakta olup tüketim mal ve malzemeleri ile dayanıklı taşınırların kaydı, muhafazası, kullanımı ve yönetimi konusunda kurumsal bir çalışmanın başlatılması gerekmektedir. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Bir Arada İhale Edilmesi Gereken İşlerin Parçalara Bölmek Suretiyle Doğrudan Temin Yöntemiyle Yaptırılması Üniversite tarafından 2022 yılı içerisinde alımı gerçekleştirilen Kuru Gıda, Süt Ürünleri, Temizlik Malzemesi ve Teknik Hizmetler Malzemesi alımlarının ihale yapılmaksızın, kısımlara bölünerek doğrudan temin yoluyla gerçekleştirildiği görülmüştür. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde özetle; idarelerin, bu Kanun’a göre yapacağı ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu, eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işleri kısımlara bölünemeyeceği açıklanmıştır. Kanun’un “Görevlilerin ceza sorumluluğu” başlıklı 60’ıncı maddesinde, Kanun’da belirtilen temel ilkelere aykırı olarak alım yapılmasına izin verenler ile alım yapanlar hakkında görevlilerin ceza sorumluluğu bulunduğu ifade edilmiştir. Anılan Kanun’a göre çıkarılan Mal Alım İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Temel İlkeler” başlıklı 5’nci maddesinin üçüncü fıkrasında ise eşik değerlerin veya parasal limitlerin altında kalmak ya da bu Yönetmelik’te yer alan diğer hükümlerin uygulanmasından kaçınmak amacıyla mal alımlarının kısımlara bölünemeyeceği düzenlemesine yer verilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin “4734 Sayılı Kanunun 22’nci Maddesinin (d) Bendi Gereğince İhtiyaçların Temini” başlıklı 22.5’inci maddesine göre, piyasada yapılan fiyat araştırması sonucunda 2022 yılı için 218.395,00 TL’yi aşacağı tespit edilen ihtiyaçların

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 temininde Kanun’un ilgili hükümlerine göre ihale yapılması gerekmektedir. Ayrıca Tebliğ’in aynı maddesinde; 4734 sayılı Kanunun 19'uncu maddesine göre açık ihale usulü ile temini gereken ihtiyacın, Kanun’un 22'nci maddesinin (d) bendi için öngörülen 218.395,00 TL’lik sınırın altında kalacak şekilde, adet bazında veya aynı ihale konusu içinde yer alabilecek nitelikteki mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin, kalemlere veya gruplara bölünmek suretiyle doğrudan temin yönetimi ile temin edilmesi, temel ilkelere aykırılık teşkil ettiğinden, bu yönde uygulamaların sorumluluk doğuracağı hususuna dikkat edilmesi gerektiği belirtilmektedir. Üniversite tarafından doğrudan temin yöntemi ile yapılan alımların denetlenmesi neticesinde, aşağıdaki tabloda gösterilen mal alımlarının ihale yapılmaksızın, 218.395,00 TL’lik sınırın altında kalacak şekilde kısımlara bölünerek aynı firmalardan doğrudan temin yoluyla gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. Tablo 5:Doğrudan Temin Yoluyla Gerçekleştirilen Alımlar Harcama Birimi İşin Adı Tarihi Tutarı (KDV Hariç) Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı Kuru Gıda Alımı 7.04.2022 215.776 TL Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı Kuru Gıda Alımı 7.04.2022 215.776 TL Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı Kuru Gıda Alımı 11.05.2022 218.300 TL Toplam 649.852 TL Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı Temizlik Malzemesi Alımı 21.01.2022 141.000 TL Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı Temizlik Malzemesi Alımı 14.03.2022 74.550 TL Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı Temizlik Malzemesi Alımı 10.05.2022 207.740 TL Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı Temizlik Malzemesi Alımı 8.09.2022 205.250 TL Toplam 628.540 TL Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı Yemekhane ve Yurtlarda Kullanılmak Üzere Malzeme Alımı 09.11.2022 169.490 TL Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı Yemekhane ve Yurtlarda Kullanılmak Üzere Malzeme Alımı 15.11.2022 201.955 TL Toplam 371.445 TL Uygulama ve Araştırma Hastanesi Teknik Hizmetler Malzeme Alımı 22.04.2022 197.095 TL Uygulama ve Araştırma Hastanesi Teknik Hizmetler Malzeme Alımı 25.04.2022 217.890 TL Uygulama ve Araştırma Hastanesi Teknik Hizmetler Malzeme Alımı 16.05.2022 186.680 TL Uygulama ve Araştırma Hastanesi Teknik Hizmetler Malzeme Alımı 27.05.2022 210.780 TL Uygulama ve Araştırma Hastanesi Teknik Hizmetler Malzeme Alımı 1.07.2022 215.880 TL Uygulama ve Araştırma Hastanesi Teknik Hizmetler Malzeme Alımı 1.09.2022 104.757 TL Toplam 1.133.082 TL Kamu İdaresi cevabında kuru gıda ve temizlik malzemeleri alımları için açık ihale yapıldığını ancak istekli veya ekonomik avantajlı teklif çıkmaması nedeniyle ihalelerin iptal

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 edildiği, önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması nedeniyle doğrudan temin yoluyla alımların yapıldığı belirtilmiştir. Hastane atölyesinde kullanılan malzemelerin önceden tespiti öngörülemediği için doğrudan temin ile alım yoluna gidildiği ifade edilmiştir. 4734 sayılı Kanun'un 21'nci maddesinin birinci fıkrasınının (a) bendinde, açık ihale usulü veya belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihale sonucunda teklif çıkmaması durumunda pazarlık usulü ile ihale yapılabilceği hüküm altına alınmıştır. Ayrıca yukarıda anılan Tebliğ'de belirtildiği üzere 218.395,00 TL’yi aşacağı tespit edilen ihtiyaçların temininde, Kanun’un ilgili hükümlerine göre ihale yapılması gerekmektedir. Dolayısıyla İdare'nin belirttiği gibi açık ihale sonucunda teklif çıkmaması durumunda yapılması gereken, alımın kısımlara bölünerek doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirilmesi değil, pazarlık usulü ile ihale edilmesidir. Aynı gün, üç gün veya bir hafta arayla yapılan doğrudan teminler ile 218.395,00 TL’yi aşmayacak şekilde aynı ihtiyaçların giderilmesi parasal limitlerin altında kalmak amacıyla mal alımlarının kısımlara bölündüğünün delilidir. İdare tarafından gerçekleştirilen tablodaki mal alımları, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda ve Mal Alım İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde öngörülen temel ilkelere, Kamu İhale Genel Tebliği’nde düzenlenen doğrudan teminle ilgili hükümlere aykırılık teşkil etmekte olup açık ihale usulü ile karşılanması gereken ihtiyaçların parçalara bölünerek doğrudan temin yöntemiyle alınmaması gerekmektedir. BULGU 2: Doğrudan Temin Usulu ile Geçekleştirilen Hizmet Alımı ve Yapım İşlerinde Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan %10 Sınırının Aşılması Üniversite tarafından doğrudan temin usulü ile geçekleştirilen hizmet alımı ve yapım işlerinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda öngörülen %10 sınırı aşılmış, ancak bunun için Kamu İhale Kurulundan uygun görüş alınmamıştır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nunn 22’nci maddesinde ilân yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temin usulü ile alım yapılabileceği açıklanmış ve ilgili maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde büyükşehir belediyesi sınırları dâhilinde olan idarelerin 218.395,00 TL’ye kadar ihtiyaçlarını bu bent kapsamında temin edebileceği belirtilmiştir. Aynı Kanun’un 62’nci maddesinde idarelerce uyulması gereken diğer kurallar belirtilmiştir. İlgili maddenin birinci fıkrasının (ı) bendinde, 21 ve 22’nci madde için bahsedilen limitler kapsamında yapılacak harcamaların yıllık toplamının, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulu’nun uygun görüşü olmadıkça aşamayacağı belirtilmiştir. Kanun’un 62’nci maddesinin (ı) bendi ile ilgili olarak, 31/12/2020 tarihli ve 31351 sayılı

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 Resmî Gazete’de yayımlanan “4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci Maddesinin (ı) Bendi Kapsamında Yapılacak Başvurulara İlişkin Tebliğ”de yapılan açıklamaların dikkate alınması gerekmektedir. Anılan Tebliğ’e göre; Kanun’un 21’inci maddesinin (f) bendi ve 22’nci maddesinin (d) bendine göre ihtiyaçların temininde bütçe sahibi olan kamu idareleri tarafından, yıllık bütçelerine bu amaçla konulan toplam ödenek tutarı dikkate alınmalı, Mal alımı, hizmet alımı veya yapım işleri için bütçelerine bu amaçla konan yıllık toplam ödenekleri üzerinden her biri için ayrı ayrı % 10 oranı hesaplanmalı, Bütçe sahibi olan kamu idareleri tarafından % 10 oranının aşılıp aşılmadığı takip edilerek ödenek aktarılırken veya harcama yapılırken bu durum göz önünde bulundurulmalı, 21/f ve 22/d maddeleri kapsamında yapacakları harcamaların yıllık bütçelerinde mal ve hizmet alımı ile yapım işleri için ayrılan ödenekleri toplamının %10 oranını aşacağının anlaşılması halinde, Üniversitelerde üst yönetici tarafından 62’nci maddenin (ı) bendi uyarınca uygun görüş için Kamu İhale Kuruluna başvuruda bulunulmaldır. Doğrudan temin usulü ile yapılan hizmet alımı ve yapım işlerine ilişkin bütçe ödenekleri, harcama tutarları ve sınırı aşan tutarları gösteren tablolar aşağıda yer almaktadır: Tablo 6: Doğrudan Temin (22/d) ile Yapılan Hizmet Alımları Bütçe Ödeneği Bütçe Ödeneğinin %10’u Doğrudan Temin ile Hizmet Alımı Yapılan Tutar Sınırı Aşan Tutar 11.507.764,00 TL 1.150.776,40 TL 1.550.505,85 TL (Bütçe Ödeneğinin %13,47’si) 399.729,45 TL Tablo 7: Doğrudan Temin (22/d) ile Gerçekleştirilen Yapım İşleri Bütçe Ödeneği Bütçe Ödeneğinin %10’u Doğrudan Temin ile Gerçekleştirilen Yapım İşleri Tutarı Sınırı Aşan Tutar 9.300.000,00 TL 930.000,00 TL 1.199.819,92 TL (Bütçe Ödeneğinin %12,90) 269.819,92 TL Yapılan incelemede; doğrudan temin usulünün kullanıldığı hizmet alımı ve yapım işlerinde mevzuatta belirtilen %10’luk limitin, yukarıdaki tablolarda görüleceği üzere aşıldığı ve uygun görüş için Kamu İhale Kuruluna başvuruda bulunulmadığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresi tarafından limit aşımının hizmetlerde aksama yaşanmaması adına zorunlu olarak yapıldığı, Kamu İhale Kurumu'na limit aşımı ile ilgili gerekli müracaatın yapılmış olduğu fakat bir netice alınamadığı, bundan sonraki süreçte limit aşımı yapılmaması için azami

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 gayret gösterileceği ifade edilmiştir. Sonuç olarak, Kanun'da belirtildiği üzere (22/d ) kapsamında yapılacak harcamaların yıllık toplamının, İdare'nin bütçesine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulu’nun uygun görüşü olmadıkça her ne sebeple olursa olsın aşmaması gerekmektedir. BULGU 3: Doğrudan Temin Yoluyla Yapılan Alımların Kayıt Altına Alınmaması Üniversite tarafından doğrudan temin yoluyla yapılan alımlar için “Doğrudan Temin Kayıt Formu” doldurulmadığı ve Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinde kayıt altına alınmadığı tespit edilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin Elektronik Kamu Alımları Platformu üzerinden yapılacak diğer işlemleri düzenleyen 30.9.2’nci maddesinde, doğrudan temin yoluyla yapılan alımların, takip eden ayın onuncu gününe kadar “Doğrudan Temin Kayıt Formu” doldurularak Elektronik Kamu Alımları Platformu üzerinde kayıt altına alınacağı hüküm altına alınmıştır. Yapılan denetimde, Üniversitede bulunan 64 harcama biriminden 22 tanesinde doğrudan temin yoluyla yapılan alımların EKAP'a kayıtlarının tam olmadığı, 9 tanesinde hiç kayıt yapılmadığı görülmüştür. Kamu İdaresince bulgu konusu veri girişi işlemleri hakkında yapılması gereken işlemlere yönelik harcama birimlerine gerekli duyuruların yapıldığı belirtilmiştir. Söz konusu formun doldurulmaması, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21 ve 22’nci maddelerindeki parasal limitler dâhilinde yapılacak harcamalar için aynı Kanun’un 62’nci maddesinin (ı) bendi gereği idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu aşması durumunda Kamu İhale Kurulu’ndan alınması gereken uygun görüşün alınamamasına sebebiyet verebilecektir. BULGU 4: Doğrudan Teminle Yapılan ve Belli Bir Süreyi Gerektiren Alımların Sözleşmeye Bağlanmaması Üniversite tarafından doğrudan temin ile alımı gerçekleştirilen ve alımın bir süreyi gerektirdiği bazı alımlarında sözleşme yapılmadığı görülmüştür. Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Doğrudan temine ilişkin açıklamalar” başlıklı 22.1.1.3’üncü maddesinde doğrudan temin yöntemi ile alımı yapılacak malın tesliminin veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 bağlanmasının zorunlu olduğu; bir defada yapılacak alımlarda sözleşme yapılmasının ise idarelerin takdirinde olduğu hüküm altına alınmıştır. Yapılan denetimde, Üniversite tarafından doğrudan temin yöntemiyle yapılan ve alımı belli bir süreyi gerektiren çeşitli yapım işi, bakım onarım tadilat işleri ile araç kiralanması hizmet alımlarında sözleşme imzalanmadığı tespit edilmiştir. Kamu idaresi cevabında doğrudan temin ile alımı gerçekleştirilen malın tesliminin, hizmetin veya yapım işinin belli bir süreyi gerektirdiği durumlarda sözleşme imzalandığı ifade edilmiştir. Ancak örneğin İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen 25.05.2022 tarihli mobilya yaptırılması işi ve 19.08.2022 tarihli ulaşım hizmeti alım işi, Tıp Fakültesi Hastanesi tarafından gerçekleştirilen PVC döşeme kaplama yaptırılması işinde alımın, hizmetin veya yapımın belirli bir süreyi gerektirdiği ancak sözleşme imzalanmadığı görülmüştür. Bu tür işlerin sözleşme imzalanmadan gerçekleştirilmesi, işin nasıl ve hangi şartlarda yaptırılacağı, işin yapılamaması veya yapılan işte herhangi bir aksaklık çıkması durumunda ne gibi sonuçlarının olacağı, yüklenicinin hatası varsa bunun nasıl telafi edileceği gibi hususların çözümsüz kalmasına sebebiyet verebilecektir. BULGU 5: Yapım İşi İhalesi Kapsamındaki Yeni Birim Fiyat Tespitinde Ticaret veya Sanayi Odası Onayı Olmayan ve Yerel Olmayan Rayiçlerin Kullanılması Yapım işi sözleşmelerinde yer almayan ve sonradan yapılmasına gerek duyulan imalat kalemlerine ait yeni birim fiyatların belirlenmesi sırasında kullanılacak rayiçlerin yerel olmadığı ve Ticaret ve/veya Sanayi Odasına onaylatılmadan kullanıldığı tespit edilmiştir. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Sözleşmede Bulunmayan İşlerin Fiyatının Tespiti” başlıklı 22’nci maddesinin üçüncü fıkrasında; “İş kalemi veya iş grubunun niteliğine uygun olarak yukarıdaki analizlere, kaynakların verimli kullanılması gözetilerek aşağıdaki rayiçlerden biri, birkaçı veya tamamı uygulanabilir: a) Varsa yüklenicinin teklifinin ekinde idareye verdiği teklif rayiçler b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut rayiçler c) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar ç) İdarece kabul edilmek şartıyla, ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmış uygulama

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 ayına ait yerel rayiçleri” Denilmektedir. Yukarıda yer verilen şartname hükümlerine göre, rayiçlerin kullanılmasında bir öncelik sıralaması bulunmamakla birlikte, kaynakların verimli kullanılması sonucunu da sağlayacak şekilde herhangi bir rayicin kullanılabileceği düzenlenmiştir. Şartname’nin 22’nci maddesinin (ç) bendi hükmüne göre, yerel rayicin ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanması işlemi yeni birim fiyatın bir geçerlilik şartı olup ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmayan ve ayrıca yerel olmayan rayiçlerin kullanılma imkânı bulunmamaktadır. Zira ilgili odalarca yapılacak onay işlemi; rayicin yer ve zaman itibarıyla piyasa değerlerini yansıttığını vurgulayan bir işlem olduğu gibi belirlenen rayicin yeni birim fiyata dayanak teşkil etmesi açısından geçerlilik şartı olarak düzenlenmiştir. Bu bağlamda, İdare tarafında şartnamenin 22/(ç) bendine göre rayiçlerin belirlenmesi yoluna gidilmesi durumunda, şartname hükmü doğrultusunda yapılan piyasa araştırması neticesinde ortaya çıkan rayiçlerin yerel olması ve ilgili odalara onaylatılarak kullanılması mevzuatın amir hükmüdür. Yapılan incelemede, Üniversite tarafından ihalesi gerçekleştirilen “Spor Tesisleri Onarım İşi”nde kullanılan rayiçlerin, ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmış yerel rayiçler olması gerekirken İdare tarafından piyasa fiyat araştırması yöntemi ile tespit edilen rayiçler olduğu, rayiç bedellerin Konya yerine Ankara’dan alınarak belirlendiği, onaylanmamış ve yerel olmayan rayiçlerin yeni birim fiyat olarak kullanıldığı ve ödemelere esas alındığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresi tarafından, "Spor Tesisleri Onarım îşi" nde toplamda 23 adet imalat için yeni fiyat tespitine ihtiyaç olduğu, kullanılan imalatların fiyat belirlenmesinde Ticaret ve/veya Sanayi Odasına onaylatılmasının daha önceki karşılaşılan durumlardan dolayı uzun bir süreç alacağının öngörüldüğü, yapılan ihalenin süresinin çok kısa olması ve alınan fiyatların kamu menfaatleri ve piyasa şartları gözetilerek uygun olduğu düşünüldüğü için tespit edilen fiyatlara tenzilat uygulanarak kullanıldığı, bundan sonra konu ile ilgili olarak daha hassas davranılacağı ifade edilmiştir. Yeni birim fiyatın geçerli şartları yukarıda anılan mevzuata göre Ticaret ve/veya Sanayi odasınca onaylanmış olması ve yerel olmasıdır. Bu bağlamda, idarenin ortaya sürdüğü hususlar mevzuatın emredici hükümlerine aykırılığı ortadan kaldırmamaktadır. Sonuç olarak, Üniversite'nin yapım işlerinde kullandığı rayiçlerin yerel olmaması ve yeni birim fiyatların belirlenmesi sırasında Ticaret ve/veya Sanayi Odasına onaylatılmaması Yapım İşleri Genel Şartnamesi’ne aykırılık teşkil etmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 BULGU 6: İzin Alınmadan Uluslararası Kuruluşlara Üye Olunması Üniversitenin birimlerinin uluslararası kurum ve kuruluşlara mevuzatta öngörülen izinleri almaksızın üye olduğu ve bu kuruluşlara üyelik için ödenen bedellerin kurum bütçesinden karşılandığı görülmüştür. 2022 Yılı Bütçe Kanunu 8'inci maddesi Mali Kontrole İlişkin Hükümleri uyarınca genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile özel bütçeli idareler tarafından uluslararası anlaşma, kanun ve kararnameler gereği üye olunanlar dışındaki uluslararası kuruluşlara, gerekli ödeneğin temini hususunda Cumhurbaşkanlığının uygun görüşü alınmadan üye olunamayacağı ve katılma payı ile üyelik aidatı adı altında herhangi bir ödeme yapılamayacağı hüküm altına alınmıştır. Yapılan incelemelerde Sağlık Bilimleri Enstitüsü'nün ORPHEUS kuruluşuna üye olduğu ve 6.264,00 TL karşılığı yıllık aidat ödemesinin, danışmanlık hizmeti alımı ödemesi olarak bütçeden yapıldığı görülmüştür. İdare tarafından kuruluşun niteliği hakkında bir açıklama gelmiş olup, izin alınması için yazışma yazıldığı ifade edilmişse de; geçmişteki iş ve işlemlere yönelik izin alınmasının 2022 yılına etkisi bulunmamaktadır. Uluslararası kuruluşlara yapılan üyelik ücreti, üyelik aidatı gibi ödemelerin danışmanlık hizmeti gibi değerlendirilmesi mümkün değildir. Bu harcamaların bütçede ilgili olduğu tertipten ödenmesi gerekmektedir. BULGU 7: Döner Sermaye İşletmesi Birimlerine ve Sosyal Tesislere Ait Elektrik, Su ve Isınma Giderlerinin Kurum Bütçesinden Karşılanması Üniversitenin hesap ve işlemlerinin incelenmesi sonucunda; Üniversite Döner Sermaye İşletmesi dâhilinde faaliyet gösteren birimlere ve Üniversite Sosyal Tesislerine ait elektrik, su ve ısınma ihtiyaçlarına ilişkin giderlerin özel bütçeden karşılandığı tespit edilmiştir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yükseköğretim kurumlarında üniversite yönetim kurulunun önerisi ve Yükseköğretim Kurulunun onayı ile döner sermaye işletmesi kurulabileceği, kurulacak döner sermaye işletmesinin başlangıç sermayesine ilgili yükseköğretim kurumu bütçesinde bu amaç için ödenek öngörülmek şartıyla katkı sağlanabileceği, Aynı madde fıkrasının (b) bendinde döner sermaye gelirlerinden tahsil edilen kısmın, tıp ve diş hekimliği fakülteleri sağlık uygulama ve araştırma merkezleri ile açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları için asgari yüzde 35’i, ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 havacılık yüksekokulu, sürekli eğitim merkezleri ile bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları için asgari yüzde 30’u, diğer yükseköğretim kurumları için ise asgari yüzde 15’i, ilgili yükseköğretim kurumunun ihtiyacı olan mal ve hizmet alımları, her türlü bakım, onarım, kiralama, devam etmekte olan projelerin tamamlanmasına yönelik inşaat işleri ve diğer ihtiyaçlar ile yönetici payları için kullanılacağı belirtilmiştir Bu hükümlere göre; yükseköğretim kurumlarının, döner sermaye faaliyetleri sonucu elde edilen ve tahsili gerçekleşen gelirlerinden yukarıda belirtilen oranlar dâhilinde ayrılacak kısmın, kendi ihtiyacı olan mal ve hizmet alımları, her türlü bakım, onarım, kiralama, devam etmekte olan projelerin tamamlanmasına yönelik inşaat işleri ve diğer ihtiyaçları ile yönetici paylarını karşılamak için kullanması gerekmektedir. Aynı Kanun’un geçici 66’ncı maddesinde ise 2015 mali yılı sonuna kadar, yükseköğretim kurumları bütçelerinin “01 – Genel Kamu Hizmetleri” fonksiyonunda öz gelir karşılığı ödenekleştirilen tutarlardan ilgili ekonomik kodlara aktarma yapılmak suretiyle, tıp fakültelerine bağlı sağlık uygulama ve araştırma merkezi döner sermaye birimlerinin bütçesine ilaç, tıbbi malzeme ve tıbbi cihaz alımlarına ilişkin muaccel borçlarının ödenmesi amacıyla aktarma yapılabileceği hükümlerine yer verilmiştir. Üniversitenin kendi bütçesinden (özel bütçeden) döner sermaye işletmesine ait ihtiyaçların temini, bir başka deyişle kaynak aktarımı; 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ile geçici 66’ncı maddesinde olduğu gibi istisnai bir durum olup, mevzuat hükümleriyle sınırlıdır. Bu nedenle belirtilen istisnalar dışında döner sermaye işletmelerinin kendi giderlerini kendi gelirleriyle karşılaması esastır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na dayanılarak hazırlanan 2022 Bütçe Hazırlama Rehberinin “Bütçe Sınıflandırması” başlıklı 3’üncü bölümünde eğitim ve dinlenme tesisleri ile benzeri sosyal tesislerin işletme giderlerinin kendi gelirleriyle karşılanmasının zorunlu olduğu, mevcut tesislerin bakım ve onarımları için hiçbir şekilde ödenek talebinde bulunulamayacağı belirtilmiştir. Anılan Rehberin “Genel İlkeler” başlıklı 4.1’inci bölümünde ise döner sermaye gelirleri ile bütçe kaynakları birlikte kullanılarak yürütülen hizmetlerde, döner sermayeler aracılığı ile karşılanabilecek ihtiyaçlar için bütçeden ödenek talebinde bulunulmayacağı ifade edilmiştir. Ayrıca 2022 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’nun “Mali kontrole ilişkin hükümler” başlıklı 8’inci maddesinin yedinci fıkrasında merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerince işletilen eğitim ve dinlenme tesisi, misafirhane, çocuk bakımevi, kreş, spor tesisi ve benzeri sosyal tesislerin giderleri, münhasıran bu tesislerin işletilmesinden elde edilen gelirlerden karşılanacağı hüküm altına alınmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 Selçuk Üniversitesi tarafından yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine aykırı olarak Tasarım Meslek Yüksekokulu, Diş Hekimliği Fakültesi, Veteriner Fakültesi ve Sağlık Bilimleri Fakültesi döner sermaye birimleri ile Sosyal Tesis İşletmesinin elektrik, su ve doğalgaz giderlerinin Üniversite bütçesinden karşılandığı, ilgili birimlere çıkarılan borçların tahsilatının yapılmadığı tespit edilmiştir. Kamu idaresi, söz konusu döner sermaye birimlerinin bütçelerinin yetersiz olmasından dolayı elektrik, su ve ısınma giderlerinin döner sermaye işletmeleri tarafından ödenemediğini, bütçelerin mümkün oldukça ödemelerin yapılacağını ifade etmiştir. Üniversite Döner Sermaye İşletmesi dâhilinde faaliyet gösteren birimlere ve Sosyal Tesislere ait elektrik, su ve ısınma ihtiyaçlarına ilişkin giderlerin özel bütçeden karşılanması yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine aykırılık oluşturmaktadır. BULGU 8: Kanunda Sayılan Haller Dışında Dolu Kadroya Vekalet Ettirilmesi Üniversitede dolu olan genel sekreter, genel sekreter yardımcısı, daire başkanı, enstitü sekreteri, fakülte sekreteri, yüksekokul sekreteri, konservatuvar sekreteri kadrolarına 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda sayılan istisnalar dışında vekaleten görevlendirmeler yapıldığı tespit edilmiştir. 657 sayılı Kanun’un "Vekâlet görevi ve aylık verilmesinin şartları" başlıklı 86’ncı maddesinde; memurların kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedenleriyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yerlerine, kurum içinden veya diğer kurumlardan veya açıktan vekil atanabileceği ifade edilmiştir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 13’üncü maddesinin görev, yetki ve sorumlulukları düzenleyen (b) fıkrasının 4’üncü bendine göre rektörün; gerekli gördüğü hallerde üniversiteyi oluşturan kuruluş ve birimlerde görevli öğretim elemanlarının ve diğer personelin görev yerlerini değiştirme veya bunlara yeni görevler verme yetkisi bulunmaktadır. Üniversitede genel sekreter, genel sekreter yardımcısı, daire başkanı, enstitü sekreteri, fakülte sekreteri, yüksekokul sekreteri, konservatuvar sekreteri kadrolarına usulüne göre atanmış personel asıl kadrosu dışında çalıştırılmakta, bu personelin kadro görevleri ise yine görevlendirme ile başka personel tarafından yürütülmektedir. Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri çerçevesinde dolu kadro, kadronun halen başka bir memur tarafından kullanılıyor olması hali olup dolu kadroya vekâlet ancak, kadroda bulunan memurun kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedenleriyle işinden geçici olarak ayrılması halinde mümkündür. Kamu idaresi cevabında, bulgu sonrası fakülte sekreteri, enstitü sekreteri, yüksekokul

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 sekreteri, konservatuvar sekreteri kadrolarına vekaleten görevlendiren personelin kadrolarında düzenlemeler yapılarak asil atamalarının yapıldığı, genel sekreterlik görevine vekalet konusunda ise 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Harcama yetkisi ve yetkilisi” başlıklı 31’inci maddesinin 2’nci maddesinde belirtilen “Ancak, teşkilât yapısı ve personel durumu gibi nedenlerle harcama yetkililerinin belirlenmesinde güçlük bulunan idareler ile bütçelerinde harcama birimleri sınıflandırılmayan idarelerde harcama yetkisi, üst yönetici veya üst yöneticinin belirleyeceği kişiler tarafından; mahallî idarelerde İçişleri veya Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın, diğer idarelerde ise Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın uygun görüşü üzerine yürütülebilir.” hükmüne istinaden üst yönetici tarafından vekaleten görevlendirildiği ifade edilmiştir. Ancak Selçuk Üniversitesi, teşkilât yapısı ve personel durumu belirlenmesinde güçlük bulunan bir idare ya da bütçesinde “genel sekreterlik” harcama birimi olarak sınıflandırılmayan bir idare kapsamında değildir. Bu sebepler gerçekleşmiş olsa dahi harcama yetkisini yürütecek olan personelin üst yöneteci tarafından belirlenmesinden sonra Hazine ve Maliye Bakanlığı’ndan uygun görüş alınması gerekmektedir. Üniversite tarafından Bakanlık’tan harcama yetkisini yürütecek personel için uygun görüş de alınmamıştır. Sonuç olarak, dolu kadroya 657 sayılı Kanun’da sayılan istisnalar dışında vekaleten görevlendirme yapılması, personel mevzuatı ile ilgili temel düzenleme niteliği taşıyan mevzuata aykırıdır. Harcama yetkililiği görevini de kadroda bulunan kişilerin kullanması gerekmektedir. BULGU 9: Haftalık Ders Programında Yer Almayan ve Usul Esaslardaki Sınırlamayı Aşan Dersler İçin Ek ders Ödenmesi Üniversitede yapılan denetimler kapsamında 2022-2023 ders yılı için onaylanan haftalık ders programında yer almayan dersler için ek ders ücreti ödendiği, proje, staj ve benzeri derslerin ödenmesinde esaslarda yer alan sınırlamalara uyulmadığı ve mevcut ek ders otomasyon sisteminde bu hususa ilişkin herhangi bir kısıtlamanın olmadığı görülmüştür. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 36’ncı maddesinde Öğretim üyelerinin kadrosunun bulunduğu yükseköğretim birimi ile sınırlı olmaksızın ve ihtiyaç bulunması halinde görevli olduğu yükseköğretim kurumunda haftada asgari on saat ders vermekle yükümlü olduğu belirtilmiştir. Öğretim elemanlarının, ders dışındaki uygulama, seminer, proje, bitirme ödevi ve tez danışmanlıklarının kaç ders saatine karşılık geldiği: kendi üniversitesi dışındaki devlet veya vakıf üniversitelerine bağlı yükseköğretim kurumlarında haftada verebileceği azami ders

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 saatleri ve uzaktan öğretim programlarında verdikleri derslerin örgün öğretim programlarında verilen kaç ders saatine tekabül ettiği Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenmektedir. Üniversitede bu esaslar Yükseköğretim Kurulu tarafından Ders Yükü Tespiti ve Ek Ders Ücreti Ödemelerinde Uyulacak Esaslar ile belirlenmektedir. Bahsi geçen Esasların Ders Yükleri ve Ücret Karşılığı Okutabilecekleri Ek Ders Saatleri başlıklı 1’inci maddesinde öğretim elemanlarının mecburi ve isteğe bağlı derslerle diğer faaliyetler için ek ders ödenmesinin iki şarta bağlı olduğu görülmüştür. Bu şartlardan biri, faaliyetin haftalık ders programında yer alması, diğeri de fiilen yapılmasıdır. Haftalık ders programları ise adı geçen Esasların 2’inci maddesinde gereği derslerin bileşenleri de senatoca belirlenmeli ve duyurulmalıdır. Selçuk Üniversitesi Teknoloji Fakültesinin 01.09.2022 tarihli yönetim kurulu kararı uyarınca Senato'ya gönderilen haftalık ders programında yer almadığı halde ek ders cetvellerinde "Lisans Bitirme Projesi," "Lisans Araştırma Projesi," "Lisans Araştırma Proje-1" gibi derslerin eklendiği, bu derslerin öğretim elemanı başına örgün ve ikinci öğretimde haftalık 8 saate ulaşan ek ders ödemelerine konu olduğu tespit edilmiştir. 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununun 11’inci maddesine göre Yükseköğretim Kurulunca kabul edilen "Ders Yükü Tespiti ve Ek Ders Ücreti Ödemelerinde Uyulacak Esaslar”’ın "Haftalık Ders Yükü Denklikleri" başlıklı 2’nci Maddesinin 1’inci fıkrasında eğitim-öğretim faaliyetlerinin teorik dersler ve diğer faaliyetler olmak üzere iki grupta toplandığı belirtildikten sonra Teorik Derslerin haftalık ders programında yer alan, günü, saati ve yeri belirlenmiş, öğrenciye hitap eden, öğretim elemanının aktif olarak katıldığı eğitim

• öğretim faaliyetleri olduğu ve her ders saatinin bir ders yüküne eş değer olduğu ifade edilmiştir. (b) bendinde ise; Diğer Faaliyetler Teorik dersler dışındaki tüm eğitim- öğretim faaliyetlerini kapsar. Bitirme ödevi, bitirme projesi, diploma projesi, proje ve staj raporu değerlendirme ve benzeri eğitim, öğretim faaliyetlerini yöneten öğretim elemanları, öğrenci sayısına bakılmaksızın toplam 2 saat hafta uygulamalı ders yükü yüklenmiş sayılacağı ifade edilmiştir. Buna göre diğer faaliyetler kapsamında bitirme ödevi, bitirme projesi, diploma projesi, proje ve staj raporu değerlendirme ve benzeri eğitim, öğretim faaliyetlerini yöneten öğretim elemanlarına öğrenci sayısına bakılmaksızın haftada 2 saat ders yükü yüklenmiş sayılarak bu 2 saat için ek ders ücreti verilmesi gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununun 36'ncı maddesine göre haftalık okutulması mecburi ders yükü saati dışında, kısmi statüde bulunanlar dâhil öğretim elamanlarına görev unvanlarına göre Maliye Bakanlığının görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen mecburi ve isteğe bağlı dersler ve diğer faaliyetler için bu ders ve faaliyetlerin haftalık ders programında yer alması ve fiilen yapılması şartıyla en çok yirmi saate kadar, ikinci öğretimde ise en çok on saate kadar ek ders ücreti ödeneceği ifade edilmiştir. Görüleceği üzere, 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununun değişik 11’inci maddesinin birinci fıkrasında mecburi ve isteğe bağlı dersler ve diğer faaliyetlerin, aralarında herhangi bir ayrım yapılmaksızın haftalık ders programında yer alması ve fiilen yapılması şartıyla öğretim elemanlarına ek ders ücreti ödemesi yapılmasına hak kazandıracağı ifade edilmiştir. Bu bağlamda, Fakültede eğitim veren ilgili bölümlerin son yarı yıllarında (6., 7. ve 8. yarıyıllar) okutulan ve “Araştırma Projesi”, “Bitirme Projesi” gibi isimlerle anılan derslerin yukarıda belirtilen Esasların 2’nci maddesinin (b) bendinde yer alan “bitirme ödevi, bitirme projesi, diploma projesi, proje ve staj raporu değerlendirme ve benzeri eğitim öğretim faaliyetleri” kapsamında değerlendirilmesi gerektiği noktasında herhangi bir tereddüt bulunmamaktadır. Bu şekildeki değerlendirmeye göre de; diğer faaliyetler kapsamında bitirme ödevi, bitirme projesi, diploma projesi, proje ve staj raporu değerlendirme ve benzeri eğitim, öğretim faaliyeti kapsamındaki bir dersi yöneten öğretim elemanlarına öğrenci sayısına bakılmaksızın haftada 2 saat ders yükü yüklenmiş sayılarak bu 2 saat için ek ders ücreti verilmesi gerekmekte olup, söz konusu dersin diğer dersler gibi zorunlu bir ders olduğuna ve dersi geçmeden mezun olunamadığına ilişkin yapılan açıklamaların dersin niteliğini değiştirmesi gibi bir durumdan da bahsedilemeyeceği de aşikardır. Diğer taraftan, Ders Yükü Tespiti ve Ek Ders Ücreti Ödemelerinde Uyulacak Esaslar normal örgün öğretim ile ikinci öğretimi genel olarak kapsayacak şekilde düzenlenmiştir ve her iki öğretim şekli için özellikli hususlar ilgili maddelerde ayrıca belirtilmiştir. Yukarıda bahsi geçen ve bitirme ödevi, bitirme projesi, diploma projesi, proje ve staj raporu değerlendirme ve benzeri eğitim, öğretim faaliyetlerinin haftada 2 saat ders yükünden sayılması hususunda ise mer’i mevzuat hükümleri çerçevesinde normal örgün öğretim-ikinci öğretim ayrımına gidilmemiştir. Dolayısıyla haftalık 2 saat ders yükü, normal örgün öğretim ve ikinci öğretimde bu anlamda yapılan derslerin tamamı için belirlenmiştir ve bu kapsamdaki eğitim, öğretim faaliyetleri için normal örgün öğretim-ikinci öğretim ayrımı yapılmadan haftada (en fazla) 2 saat ders ücreti ödenmesi gerekmektedir. Bu hususta Sayıştay Temyiz Kurulu’nun da 16.06.2021 tarih ve 49729 sayılı tutanak numaralı kararı bulunmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 28 İdare tarafından 2022-2023 yılına ilişkin olarak ek ders ödemelerinin yeniden düzenlendiği ve mevzuata uygun şekilde ders programının yenilendiği ifade edilmiştir. Ancak, Üniversitenin ek derslerin ödenmesine dayanak teşkil eden sistemlerinde, haftalık ders programlarının ek ders ödemeleri ile kontrolü veya esaslarda yer alan proje, staj ve benzeri hususlardaki ders saatlerinin sınırlanması konusunda herhangi bir kontrolün yer almadığı da tespit edilmiştir. Bu kapsamda haftalık ders programında olmadığı halde manuel formlarda yer alan ek dersler için ücret ödendiği görülmektedir. BULGU 10: Fakülte, Enstitü, Yüksekokul ve Meslek Yüksekokulu Yöneticilerinden Bazılarının Sendika Üyeliğinin Bulunması Üniversitede bazı fakülte, enstitü ve yüksek okulların dekan ve müdürleri ile bunların yardımcılarının, mevzuat izin vermemesine rağmen sendika üyesi oldukları tespit edilmiştir. 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nun “Sendika üyeliğinin kazanılması” başlıklı 14’üncü maddesinde kamu görevlilerine, sendikalara üye olma konusunda serbestlik tanınmıştır. Ancak Kanun’un “Sendika üyesi olamayacaklar” başlıklı 15’inci maddesinde sendika üyesi olamayacaklar tahdidi olarak sayılmış ve maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde; üniversite ve yüksek teknoloji enstitüsü rektörleri, fakülte dekanları, enstitü ve yüksek okulların müdürleri ile bunların yardımcılarının sendika üyesi olamayacakları düzenlenmiştir. Üniversitede yapılan denetimlerde, kanunen sendikaya üye olamayacak altı dekan, üç dekan yardımcısı, üç enstitü müdürü, dört yüksekokul müdürü ve dokuz meslek yüksekokul müdürünün sendika üyesi oldukları görülmüştür. Kamu idaresi cevabında bahsi geçen yöneticilerin sendika üyeliklerinin sona erdirilmesi için Personel Daire Başkanlığı tarafından ilgili birimlere uyarı yazısı yazıldığı belirtilmiştir. Sonuç olarak, dekan ve dekan yardımcıları ile enstitü, yüksekokul ve meslek yüksekokulu müdürlerinin 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nun “Üyeliğin sona ermesi” başlıklı 16’ncı maddesi gereğince üyeliklerinin sona erdirilmesi gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29 BULGU 11: Sosyal Güvenlik Kurumu Tarafından Uygulanan İdari Para Cezalarının Üniversite Bütçesinden Ödenmesine Rağmen İlgililere Rücu Edilmemesi 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda belirtilen sigorta iş ve işlemlerine ilişkin yükümlülüklerin yerine getirilmemesi nedeniyle Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından uygulanan idari para cezalarının Üniversite bütçesinden ödendiği, ancak ilgililere rücu edilmediği görülmüştür. 5510 sayılı Kanun’un muhtelif maddelerinde; bildirgenin Kanunda belirtilen usul, şekil ve sürede verilmemesi, gerekli belgelerin kuruma sunulmaması, eksik bildirim, bildirimlerin yasal süresi içinde yapılmaması gibi yükümlülükleri yerine getirmeyen ilgililer hakkında idari para cezaları öngörülmüştür. Uygulanacak idari para cezaları ise aynı Kanun’un 102’nci maddesinde belirlenmiştir. 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 8’inci maddesinde, her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu oldukları ifade edilmiştir. Diğer taraftan; 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 10’uncu maddesi ile devlet memurlarının amiri oldukları kuruluş ve hizmet birimlerinde kanun ve diğer mevzuatla belirlenen görevleri zamanında ve eksiksiz olarak yapmaktan ve yaptırmaktan, maiyetindeki memurlarını yetiştirmekten, hal ve hareketlerini takip ve kontrol etmekten görevli sorumlu oldukları ifade edilmiştir. Aynı Kanun’un 12’nci maddesine göre devlet memurunun kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği sonucu idare zarara uğratılmışsa, bu zararın ilgili memur tarafından karşılanmasının esas olduğu belirtilmiştir. Devlete ve Kişilere Memurlarca Verilen Zararların Nevi ve Miktarlarının Tespiti, Takibi, Amirlerinin Sorumlulukları, Yapılacak Diğer İşlemler Hakkında Yönetmelik’in 9’uncu maddesi ile de memurlarca verilen zararların miktarının tesbiti ve ilgililerden ilgili yönetmelik veya genel hükümlere göre tahsili konusunda yapılacak işlemlerin zamanında ve eksiksiz yürütülmesinden, zararı veren memurların görevli bulundukları kurum ve kuruluşların o mahaldeki amirleri müteselsilen sorumlu oldukları ifade edilmiştir. Yukarıdaki düzenlemelere göre; 5510 sayılı Kanun’da öngörülen yükümlülüklerin yerine getirilmemesinden kaynaklanan idari para cezalarının oluşmasında kusur, ihmal veya

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 30 tedbirsizliği bulunan görevlilerin tespitine yönelik inceleme yapılması ve ödenen tutarların sorumluluğu bulunan kişilere rücu edilmesinin sağlanması amirlerinin sorumluluğundadır. Üniversite bütçesinden Sosyal Güvenlik Kurumuna idari para cezası ödemesi yapıldığı tespit edilmiştir. Uygulamanın düzeltilmesi adına kusur, ihmal veya tedbirsizliği bulunan görevlilerden ödenen idari para cezalarının rücu edilerek tahsili ve ilgili birimlere bilgi verilmesi sağlanmalıdır. Kamu idaresi cevabında bu hususta ilgili birimlere yazı yazıldığı ve iş akışlarının oluşturulduğunu bildirmişse de rücu edilen cezalar hakkında sağlıklı bir veri sunulamamıştır. Bu itibarla; 5510 sayılı Kanun’da belirtilen yükümlülüklerin Üniversiteye bağlı birim ve müdürlükler tarafından öngörülen usul, şekil, süre ve kapsamda yerine getirilmesini sağlayacak ve bu cezaların oluşmasını engelleyecek kontrol mekanizmalarının kurulması için gerekli tedbirlerin alınması gerektiği değerlendirilmektedir. BULGU 12: Teminat Mektuplarının ve Nakit Teminatların Saklanması ve İadesi İle İlgili Mevzuata Riayet Edilmemesi Selçuk Üniversitesince, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na göre yapılan ihaleler için alınan nakit teminatların ve teminat mektuplarının işin sonunda ilgilisine iade veya hazineye gelir aktarımı işlemlerinin gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir. A) Hükümsüz hale gelmesine rağmen bazı teminat mektuplarının halen Kurum’un mali tablolarında yer almaya devam ettiği tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 910 Alınan Teminat Mektupları Hesabına ilişkin işlemlere yer verildiği 458’inci maddesinde; muhasebe birimleri veznelerine ihale kanunları, vergi kanunları, gümrük kanunları ve diğer mevzuat hükümleri gereğince teminat ve depozito olarak teslim edilen teminat ve garanti mektupları ile şahsi kefalete ilişkin belgeler teslim edildiğinde bu değerlerin muhasebe işlem fişi düzenlenerek hesaplara kaydedileceği, teminat ve garanti mektupları ile şahsi kefalete ilişkin belgelerin muhasebe birimlerinde gereksiz olarak bekletilmesini önlemek için; alınan teminata ait işin sonuçlandırılıp sonuçlandırılmadığı, mevzuatındaki süreler de dikkate alınarak muhasebe birimlerince takip edileceği ve her malî yıl sonunda teminat ve garanti mektupları ile şahsi kefalete ilişkin belgeler hakkında ilgili idareden bilgi alınacağı ve alınan bilgi doğrultusunda söz konusu mektup ve belgelerin ilgilisine veya ilgili bankasına iade edileceği ya da ertesi malî yıla devredileceği

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 31 hüküm altına alınmıştır. Yapılan denetimlerde, Üniversite Rektörlük, İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı, Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı ve Uygulama ve Araştırma Hastanesi harcama birimlerine ait olup geçerlilik süresi dolduğu için hükümsüz hale gelen toplam 590.341,25 TL tutarındaki banka teminat mektuplarının halen 910 Alınan Teminat Mektupları Hesabı ve 911 Alınan Teminat Mektupları Emanetleri Hesaplarında takip edilmeye devam edildiği ve bu nedenle bilanço dipnotlarının hatalı olduğu tespit edilmiştir. Kamu İdaresince söz konusu hususun düzeltilmesine ilişkin işlemlere başlanıldığı ifade edilmiştir. B) Alınan nakit teminatların yasal süresinin sona ermesine rağmen ilgilisine iade edilmediği ya da hazineye gelir kaydedilmediği tespit edilmiştir. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İade edilemeyen teminatlar” başlıklı 14’üncü maddesinde; yapım işlerinde kesin hesap ve kesin kabul tutanağının onaylanmasından, diğer işlerde ise işin kabul tarihinden veya varsa garanti süresinin bitim tarihinden itibaren iki yıl içinde idarenin yazılı uyarısına rağmen talep edilmemesi nedeniyle iade edilemeyen kesin teminat mektuplarının hükümsüz kalacağı ve bankasına iade edileceği, teminat mektubu dışındaki teminatların ise süresinin bitiminde Hazineye gelir kaydedileceği belirtilmiştir. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan 300 sıra Numaralı Milli Emlak Genel Tebliği’nin “XII. Kesin Teminat” başlıklı maddesinde; kesin teminatın, taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun biçimde yerine getirildiği, usulüne göre anlaşıldıktan ve kiracının bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra kiracıya iade edileceği ifade edilmektedir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabının işleyişini açıklayan 330’uncu maddesinde alınan depozito ve teminatlar hesabında kayıtlı tutarlardan izleyen faaliyet dönemi içinde iade edilecek depozito ve teminatların dönem sonunda bu hesaba borç, kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki 330-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına alacak kaydedileceği belirtilmiştir. İlgili Yönetmelik’in 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabının işleyişini açıklayan 258’inci maddesinde ise; bu hesapta kayıtlı nakdi teminatlardan 4735 sayılı Kanun’un 14’üncü maddesine göre Hazine hesaplarına aktarılacak olanların bu hesaba borç, 333 Emanetler Hesabına alacak kaydedileceği ifade edilmiştir. Buna göre ihale kapsamında alınan nakit teminatlardan iki yıl içinde idarenin yazılı

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 32 uyarısına rağmen alınmayan teminatların Hazineye gelir kaydedilmesi gerekmektedir. Yapılan incelemede, Üniversite tarafından 156.554,74 TL geçici teminat ve 2.137.669,66 TL kesin teminat olmak üzere toplam 2.294.224,40 TL tutarındaki nakit teminatların süresinin dolduğu halde ilgilisine iade veya Hazineye gelir kaydetme işlemlerinin yapılmadığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresince söz konusu hususun düzeltilmesine ilişkin işlemlere başlanıldığı ifade edilmiştir. Süresi dolan nakit teminatlar ile ilgili yapılması gereken işlemlerin yapılmaması, mali tablolarda 330/430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabının yukarıda anılan tutarlar kadar fazla görünmesine neden olmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 33 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 34 8. EKLER EK-1: BULGULARA İLİŞKİN İZLEME TABLOSU Önceki Yıl Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Kanunda Sayılan Haller Dışında Dolu Kadroya Vekâlet Ettirilmesi ve Vekâlet Ettirilen Kişinin Harcama Yetkililiği Görevini Yapması 2021 Yerine Getirilmedi Yerine getirilmediğinden raporda Diğer Bulgular bölümünde 9 numaralı bulgu olarak yer alacaktır. Alınan Nakit Teminatların İşin Sonunda İlgilisine İade veya Hazineye Gelir Aktarımı İşlemlerinin Gerçekleştirilmemesi 2021 Yerine Getirilmedi Yerine getirilmediğinden raporda Diğer Bulgular bölümünde 12 numaralı bulgu olarak yer alacaktır. Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapılan Alımların Elektronik Kamu Alım Platformuna (EKAP) Kaydedilmemesi 2021 Yerine Getirilmedi Yerine getirilmediğinden raporda Diğer Bulgular bölümünde 3 numaralı Bulgu olarak yer alacaktır. Parasal Limit Dahilinde Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapılan Alımlarda Yasaklılık Teyidinin Yapılmaması 2021 Yerine Getirilmedi Yerine getirilmediğinden raporda Kamu İdaresine Bildirilecek Hususlar bölümünde 2 numaralı bulgu olarak yer alacaktır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 35 BAP Kaynakları ile Satın Alınan Bazı Taşınırların Proje Bitiminde Kullanılmaya Devam Edilmesi 2021 Yerine Getirilmedi Yerine getirilmediğinden raporda Denetim Görüşünün Dayanakları bölümünde 1 numaralı bulgu olarak yer alacaktır. Sosyal Güvenlik Kurumu Tarafından Uygulanan İdari Para Cezalarının Üniversite Bütçesinden Ödenmesine Rağmen İlgililere Rücu Edilmemesi 2021 Yerine Getirilmedi İdarenin açıklamaları yeterli görülmediğinden raporda Diğer Bulgular bölümünde 11 numaralı başlıkla yer alacaktır.

SELÇUK ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2022 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ .................................................................................................... 35
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU ................................................................................................ 38
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................................ 38
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 38
5. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 39
6. DENETİM BULGULARI .......................................................................................................................... 39
7. EKLER ........................................................................................................................................................ 54

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Doğrudan Temin Yoluyla Gerçekleştirilen Alımlar .................................................. 46 Tablo 2: Tıp Fakültesi Hastanesi Tarafından (22/d) Kapsamında Yapılan Alımlar ................ 49 Tablo 3: Veteriner Fakültesi Döner Sermeye İşletme Birimi Tarafından (22/d) Kapsamında Yapılan Alımlar ........................................................................................................................ 49 Tablo 4: Ziraat Fakültesi Döner Sermeye İşletme Birimi Tarafından (22/d) Kapsamında Yapılan Alımlar ........................................................................................................................ 49 Tablo 5: Diş Hekimliği Fakültesi Döner Sermeye İşletme Birimi Tarafından (21/f) ve (22/d) Kapsamında Yapılan Alımlar ................................................................................................... 50

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. Diğer Bulgular

1. İşletmeler Arası Mali Borçlardan Alacaklar Hesabı ile İşletmeler Arası Mali Borçlar Hesabının Denk Olmaması
2. Döner Sermayeden Yapılan Ek Ödemelerin Genel Yönetim Giderleri Hesabı Yerine Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına Kaydedilmesi
3. Maddi Olmayan Duran Varlıklara Amortisman Ayrılmaması
4. Alacaklar Hesap Grubunda Devreden Bakiyelerin Mevcut Olması
5. Yevmiye Defterinde Boş Yevmiye Kayıtlarının Bulunması ve Geriye Dönük Kayıt Yapılması
6. Aynı İhale Konusu İçinde Yer Alabilecek Mal ve Malzemelerin İhale Yerine Doğrudan Temin Yöntemi İle Alınması
7. Doğrudan Temin ve Pazarlık Usulü ile Gerçekleştirilen Mal ve Hizmet Alımı ile Yapım İşinde Kamu İhale Kurulu’nun Uygun Görüşü Alınmadan %10 Sınırının Aşılması
8. Doğrudan Teminle Yapılan ve Belli Bir Süreyi Gerektiren Alımların Sözleşmeye Bağlanmaması
9. Mal Alım İhalelerine İlişkin Hakediş Ödemelerinde Sosyal Güvenlik Kurumu Borç Sorgulaması Yapılmaması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 35

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Selçuk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58'inci maddesine Göre Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmelik kapsamında, 12.10.2000 tarih ve 24198 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Selçuk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği ile kurulmuştur. Adı geçen Yönetmelik, 15.03.2021 tarih ve 31424 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Selçuk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile değişikliğe uğramıştır. Döner Sermaye İşletmesi, Yönetmelik’in Faaliyet Alanları başlıklı 2'inci maddesinde sayılan ve aşağıda yer verilen faaliyetleri yürüterek gelir elde etmektedir: a) Yükseköğretim kurumları dışındaki kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişilerce talep edilecek bilimsel görüş, proje, araştırma ve benzeri hizmetler yapmak, seminer, konferans, panel sempozyumlar düzenlemek, kurslar açmak, b) Plan, fizibilite çalışması, analiz, model denemeleri, bilgi işlem hizmetleri, iş değerlendirilmesi, danışmanlık, eğitim organizasyonu ve bunlara ilişkin her türlü raporları hazırlamak, c) Belirli bilimsel sonuçların uygulanmasını sağlamak, d) Klinikler, poliklinikler, ameliyathaneler ve laboratuarlarda yapılacak her türlü muayene, tetkik, tahlil, ameliyat, bakım ve hizmet üretimi ile ilgili iş ve benzeri hizmetleri yapmak, açılmış ve açılacak olan her türlü sağlık hizmetleriyle ilgili yataklı ve yataksız ve geçici kuruluşları işletmek, e) Mevcut fiziki kapasiteyi değerlendirecek faaliyet alanı ile sınırlı olarak iş ve hizmet üretmek, elde edilen ürünleri önceden Rektörün izni alınmak şartıyla pazarlamak ve satmaktır. Yükseköğretim kurumlarının döner sermaye faaliyetleri çerçevesinde; hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalar ile ilgili performansı ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları da esas alınarak yapılan ek ödemelerde, 18.02.2011 tarihli ve 27850 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik hükümleri uygulanmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 36 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Rektörlüğe bağlı çalışan Döner Sermaye İşletmesi; İşletme Müdürlüğü ve Saymanlık Müdürlüğü şeklinde teşkilatlanmış olup gelir getirici birim sayısı 30'dur. İşletme Müdürlüğünde; 1 işletme müdürü, 2 idari memur ve 7 sürekli işçi hizmet vermekte olup bunlardan işletme müdürü ve 1 idari personelin kadrosu özel bütçede, 1 idari personelin kadrosu ise Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Güneydoğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığındadır (kurum dışı görevlendirme). Saymanlık Müdürlüğünde ise Hazine ve Maliye Bakanlığı personeli 1 saymanlık müdürü, 1 saymanlık müdür yardımcısı ve 9 memur bulunmaktadır. 1.3. Mali Yapı Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulmuş olan döner sermayeli işletmelerin iş ve işlemleri ile bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması, muhasebesi, kontrol ve denetimi ile muhasebe yetkililerinin niteliklerine ilişkin usul ve esaslar, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Döner sermaye işletme bütçesi adı geçen Yönetmelik’in 4’üncü maddesine göre hazırlanmakta ve üniversite yönetim kurulunun onaylaması ile kesinleşmektedir. Selçuk Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün giderleri elde edilen gelirlerle finanse edilmekte olup 2022 yılında özel bütçeden herhangi bir kaynak kullanılmamıştır. Başlangıç bütçesinde 646.300.000,00 TL gelir öngörülmüş olup gider bütçesi de aynı tutarda hazırlanmıştır. Yıl içerisinde ek bütçelerle bütçe tahminleri güncellenmiş olup gider bütçesi 805.445.000,00 TL’ye, gelir bütçesi ise 805.445.000,00 TL’ye yükselmiştir. İşletmenin 2022 yılında 1.025.737.708,63 TL bütçe giderine karşılık 847.976.413,78 TL bütçe geliri elde ettiği anlaşılmıştır. İşletmede 2022 yılı gelir tablosuna göre 818.584.091,56 TL gelir elde edilmiş, 1.029.272.636,59 TL gider gerçekleşmiş ve dönem 210.688.545,03 TL zarar ile tamamlanmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 37 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Selçuk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin muhasebe ve raporlama işlemleri, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan hükümlere göre Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kurulan ve yönetilen Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Adı geçen Yönetmelik’te hüküm bulunmayan hâllerde 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve bu Kanun’a dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin genel esasları kıyasen uygulanmaktadır. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda yer almakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır: • Birleştirilmiş veriler defteri • Geçici ve kesin mizan • Bilanço • Gelir tablosu Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 38 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 39 prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Selçuk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2022 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 6. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: İşletmeler Arası Mali Borçlardan Alacaklar Hesabı ile İşletmeler Arası Mali Borçlar Hesabının Denk Olmaması Döner Sermaye İşletmesi 2022 yılı hesaplarının incelenmesinde; İşletmeler Arası Mali Borçlardan Alacaklar Hesapları borç kalanları ile İşletmeler Arası Mali Borçlar Hesabının alacak kalanları toplamının birbirine eşit olmadığı görülmüştür. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin 134 İşletmeler Arası Malî Borçlardan Alacaklar Hesabı bölümünün“ Hesabın Niteliği” başlıklı 115 'inci maddesinde İşletmeler arası malî borçlardan alacaklar hesabının ilgili mevzuatına dayanılarak vadesi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 40 faaliyet dönemiyle sınırlı olmak üzere nakit olarak verilen borçlardan kaynaklanan alacakların ve bu alacaklara karşılık nakden yapılan tahsilatlar ile işletme aleyhine silinen tutarların izlenmesi için kullanıldığı, 303 İşletmeler Arası Malî Borçlar Hesabının da aynı idareye bağlı olarak faaliyet gösteren işletmelerin mevzuatları gereği birbirlerine olan kısa vadeli malî borçlar ile uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki işletmeler arası malî borçlar hesabında kayıtlı tutarlardan vadesi bir yılın altına inenlerin izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmiştir.
Yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre 134 İşletmeler Arası Mali Borçlardan Alacaklar Hesabının borç kalanı ile 303 İşletmeler Arası Mali Borçlar Hesabının alacak kalanı toplamının birbirine eşit olması gerekmektedir. Bu hesaplar nitelik itibari ile kısa vadeli olup, bu hesapların uzun vadeli olan hesaplarının da bu eşitliğe dâhil edilmesi gerekmektedir. Döner Sermaye İşletmesi 2022 yılı kesin mizanında 134 İşletmeler Arası Mali Borçlardan Alacaklar Hesabının 34.838.609,57 TL ve 403 İşletmeler Arası Mali Borçlar Hesabının 35.597.596,53 TL olduğu ve iki hesap arasında eşitliğin sağlanamadığı tespit edilmiştir. Kamu idaresi cevabında hesaptaki tutarsızlıkların giderileceğini bildirmiş olmakla birlikte 2022 yılındaki mali tablolara bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 2: Döner Sermayeden Yapılan Ek Ödemelerin Genel Yönetim Giderleri Hesabı Yerine Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına Kaydedilmesi Döner sermayeden yapılan ek ödemelere ilişkin muhasebe kayıtlarının incelenmesinde, ek ödeme tutarlarının 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı yerine 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına kaydedildiği tespit edilmiştir. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 363 Ödenecek Döner Sermaye Katkı Payları Hesabının niteliğinin açıklandığı 291’inci maddesinde bu hesabın döner sermayeli işletmelerce, personele maaş dışında katkı payı, prim, huzur hakkı gibi değişik adlarla yapılan ödemelerin tahakkukunun izlenmesi için kullanılacağı, 363 Ödenecek Döner Sermaye Katkı Payları Hesabının işleyişinin açıklandığı 292’nci maddesinde de personele katkı payı, prim gibi değişik adlarla ödenecek tutarların bu hesaba alacak, 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabına borç kaydedileceği, Yönetmelik’in 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabının işleyişini düzenleyen 518'inci maddesinin üçüncü fıkrasında ise personele her ne ad altında olursa olsun katkı payı olarak

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 41 yapılan ödemelerin bu hesaba borç, ödenmesi gereken tutarın 363 Ödenecek Döner Sermaye Katkı Payları Hesabına alacak kaydedileceği, Düzenlemelerine yer verilmiştir. Selçuk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi mali tablolarının incelenmesi neticesinde; döner sermaye katkı payına (ek ödeme) ilişkin toplam 5.045.506,33 TL’nin 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı yerine 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına kaydedildiği görülmüştür. Aynı Yönetmelik’in “Gelir Tablosu Hesaplarına İlişkin İşlemler” başlıklı Onuncu Bölümünde, işletmenin esas faaliyetleri ile ilgili olarak sağlanan hasılat ile işletmenin esas faaliyetleri dışında kalan tüm gelir ve giderlerini tasnifli bir şekilde izlemesi ve dönemin kesin sonuçlarını belirlemesi için kullanacağı gelir tablosu hesapları düzenlenmiştir. Bu bölümde, yıl sonunda 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabının 771 Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı ve 632 Genel Yönetim Giderleri Hesabına, 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabının 741 Hizmet Üretim Maliyeti Yansıtma Hesabı ile 622 Satılan Hizmet Maliyeti hesabına aktarılmasına ilişkin hesap kayıtları yer almaktadır. Döner sermayeden yapılan toplam 5.045.506,33 TL ek ödeme tutarının 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabına kaydedilmesi gerektiği halde, 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına dahil edilmesi dolayısıyla İşletme Müdürlüğü hesaplarında 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabı ve 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı ile bu hesaplara bağlı olarak yıl sonunda aktarılan 622 Satılan Hizmet Maliyeti Hesabı, 741 Hizmet Üretim Maliyeti Yansıtma Hesabı ile 632 Genel Yönetim Giderleri Hesabı ve 771 Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı kayıtlarının doğru veri üretmediği ve kurum gelir tablosunun gerçek durumu yansıtmadığı değerlendirilmektedir. Kamu İdaresi tarafından bulguda yer alan tespite katılınmış, düzeltme işlemlerine başlanıldığı bilgisi verilmiştir. Sonuç olarak, Yönetmelik hükümleri gereğince her ne ad altında olursa olsun personele yapılan tüm döner sermaye katkı payı ödemelerinin (ek ödeme) 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabına kaydedilmesi gerektiği değerlendirilmektedir. BULGU 3: Maddi Olmayan Duran Varlıklara Amortisman Ayrılmaması Selçuk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin mali tablolarında maddi olmayan duran varlıklar bulunduğu hâlde bu varlıklar için amortisman ve tükenme payı ayrılmadığı ve

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 42 268-Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın kullanılmadığı görülmüştür. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Gelir tablosu ilkeleri” başlıklı 35’inci maddesinde; maddi ve maddi olmayan duran varlıklar ile özel tükenmeye tabi varlıklar için uygun amortisman ve tükenme payı ayrılacağı, “Amortisman ve tükenme payı uygulaması” başlıklı 49’uncu maddesinde; muhasebe sistemine dâhil edilen duran varlıklardan; arazi ve arsalar, yapım aşamasındaki sabit varlıklar, varlıkların elde edilmesi için verilen avans ve krediler ile sanat eserleri dışındakilerden hangilerinin amortisman ve tükenme payına tabi tutulacağı ve bunlara ilişkin usul ve esaslar ile uygulanacak amortisman ve tükenme payının süre, yöntem ve oranları duran varlık çeşitlerine göre Bakanlıkça belirleneceği, Düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan Yönetmelik’in 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabına dair “Hesabın niteliği” başlıklı 226’ncı maddesinde; Birikmiş amortismanlar hesabının, maddi olmayan duran varlık bedellerinin, yararlanma süresi içinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesini izlemek için kullanılacağı, “Hesabın işleyişi” başlıklı 227’nci maddesinde ise; ayrılan amortisman tutarlarının bu hesaba alacak, ilgili gider hesaplarına borç kaydedileceği hüküm altına alınmıştır. 47 sıra numaralı Amortisman ve Tükenme Payları Muhasebat Genel Müdürlüğü Tebliği’ne göre; tutarına bakılmaksızın maddi olmayan duran varlıklar hesap gruplarında izlenen varlıklar için amortisman oranı %100 olarak belirlenmiştir. Diğer bir ifadeyle maliyet bedeli bu tutarlara kadar olan duran varlıklar, hesaplara alındığı yılın sonunda tamamen amorti edilmelidir. 2022 yılına ait Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü kesin mizanının incelenmesi neticesinde, 260 Haklar Hesabı’nda 82.885,00 TL kayıt bulunmasına rağmen yıl sonunda amorti edilmediği tespit edilmiştir. 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabının, yukarıda anılan mevzuatta belirtilen şekilde çalıştırılmaması, mali tabloların gerçek durumu yansıtmasını engellemektedir. Kamu İdaresi tarafından bulguda yer alan tespite katılınmış, düzeltme işlemlerine başlanılacağı bilgisi verilmiştir. Bu itibarla, 260 Haklar Hesabı’nda kayıtlı 82.885,00 TL için %100 oranında amortisman ayrılması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 43 BULGU 4: Alacaklar Hesap Grubunda Devreden Bakiyelerin Mevcut Olması Kurumun Alacaklar Hesap grubunda yıl sonunda devreden bakiyelerin mevcut olduğu ve bu hesapta yer alan tutarlar için bir işlem yapılmadığı tespit edilmiştir. 2022 yılı açılış ve kapanış mizanlarına bakıldığında Alacaklar Hesap grubunda devreden bakiyeler mevcuttur. Bu alacaklardan tahsili şüpheli hale gelenlerin 128 Şüpheli Alacaklar Hesabına alınması ve tahsili için Hukuk Müşavirliği’nin bilgilendirilmesi, çeşitli nedenlerle tahsili imkânsız hale gelenler için uygun muhasebe kayıtlarının yapılması gerekmektedir. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 95’inci Maddesinde ticari alacaklar hesap grubu, işletmelerin faaliyet konusunu oluşturan mal ve hizmet satışlarından kaynaklanan ve bir yıl içinde tahsili öngörülen senetli ve senetsiz alacakları ile bunlardan şüpheli hâle gelenler ve bunlar için ayrılan karşılıkların izlenmesi için kullanıldığı ifade edilmiş ve devamında bu hesaplara ilişkin alacak ve borç kayıtlarının nasıl yapılması gerektiği açıklanmıştır 120 Alıcılar ve 127 Diğer Ticari Alacaklar Hesaplarındaki tutarlardan vadesinde tahsil edilemeyenlerin araştırılarak 128 Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabına aktarılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında hesaptaki tutarsızlıkların giderilmesi yönünde çalışmaya başlandığını ifade etmişse de 2022 yılı mali tablolarına bir etkisi bulunmamaktadır. Yukarıdaki mevzuat hükümleri gereği, ticari alacaklar hesap grubunda yer alıp şüpheli hale gelen bir alacak için karşılık ayrılıp giderleştirilmesi, tahsil edilmesi halinde ise gelir hesaplarına alınması gerekmektedir. BULGU 5: Yevmiye Defterinde Boş Yevmiye Kayıtlarının Bulunması ve Geriye Dönük Kayıt Yapılması Döner Sermaye İşletmesinin muhasebe kayıtlarında Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine aykırı olarak yevmiye defterinde boş yevmiye kayıtlarının bulunduğu ve geriye dönük kayıtların yapıldığı tespit edilmiştir. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Kayıt düzeni ve kayıt düzeltmesi” başlıklı 40’ıncı maddesinde; muhasebe işlemlerinin, gerçekleşme sırasına göre düzenli bir şekilde hesap dönemi başında “1”den başlamak üzere hesap döneminin sonuna kadar numaralandırarak kaydedileceği ve muhasebe kayıtlarının ancak yeni bir muhasebe kaydı

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 44 ile düzeltileceği belirtilmiştir. Yönetmelik’in “Defterlerde kayıt süresi” başlıklı 62’nci maddesinde ise işletmelerce yürütülen faaliyetlerin özelliğine uygun olarak gerçekleştirilen işlemlerin, muhasebe sistemindeki düzeni bozmayacak bir süre içinde defterlere kaydedilmesinin esas olduğu ancak gerçekleşen işlemlerin defterlere kaydının, izinsiz ve geçerli bir nedene dayanmaksızın on günden fazla geciktirilemeyeceği hükmü yer almaktadır. Mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere kamu idaresi tarafından gerçekleştirilen işlemlerin kayda geçirildiği tarih ile hesap dönemi başından yevmiye numaralarının “1”den başlayıp, hesap döneminin sonuna kadar sıralı ve birbirini takip eder şekilde geriye dönük herhangi bir kayıt olmadan verilmesi gerektiği belirtilmiştir. Ancak yapılan incelemelerde İşletmenin yevmiye kayıtlarında yevmiye numaraları ile yevmiye tarihlerinin uyumlu olmadığı, 130 adet boş yevmiye numarasının bulunduğu ve çok sayıda geriye dönük kayıtların yapıldığı tespit edilmiştir. Kamu idaresinin üretmiş olduğu mali rapor ve tabloların güvenilirliği ve doğruluğu, muhasebe sistemindeki yevmiye numaralarının tam ve doğru kayıtları göstermesine bağlıdır. Dolayısıyla da mali tabloların esasını oluşturan muhasebe işlemlerinin temel muhasebe ilkelerine uygun olarak kaydedilmesi, yevmiye numaralarının işlemin yapıldığı tarihi gösterecek şekilde birbirini takip etmesi gerekmektedir. Boş yevmiye numaralarının varlığı, kullanılan muhasebe sisteminde geriye dönük olarak işlem yapılabilmesi sonucunu doğurur. Geriye dönük kayıt yapılabilmesi ise hatalı muhasebe kayıtlarının varlığı ve bu kayıtların ne zaman düzeltildiği yönünde yapılacak incelemelerin güvenilirliği üzerinde risk oluşturur. Kamu İdaresi tarafından bulguda yer alan tespite katılınmış olup bundan sonra muhasebe kayıtlarının mevzuata uygun sıra numaralı tutulmasına özen gösterileceği ifade edilmiştir. Açıklanan nedenlerle, yevmiye numaralarının Yönetmelik’e uygun olarak, geçmişe dönük kayıt olanağını önleyici şekilde ve atlanmadan sırasıyla verilmesi gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 45 BULGU 6: Aynı İhale Konusu İçinde Yer Alabilecek Mal ve Malzemelerin İhale Yerine Doğrudan Temin Yöntemi İle Alınması Üniversite Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü hesap ve işlemlerinin incelenmesi neticesinde aynı nitelikteki mal ve malzeme alımlarının ihale yapılmadan ihtiyaç doğduğu zamanlarda, döner sermaye işletme birimleri tarafından doğrudan temin yöntemi ile gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 8’inci maddesinde; her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu olduğu belirtilmiştir. Anılan Kanun’un 32’nci maddesinde ise; harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından sorumlu olduğu ifade edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde özetle; idarelerin, bu Kanun’a göre yapacağı ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu, eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işleri kısımlara bölünemeyeceği açıklanmıştır. Kanun’un “Görevlilerin ceza sorumluluğu” başlıklı 60’ıncı maddesinde, Kanun’da belirtilen temel ilkelere aykırı olarak alım yapılmasına izin verenler ile alım yapanlar hakkında görevlilerin ceza sorumluluğu bulunduğu ifade edilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin “4734 Sayılı Kanunun 22’nci Maddesinin (d) Bendi Gereğince İhtiyaçların Temini” başlıklı 22.5’inci maddesine göre, piyasada yapılan fiyat araştırması sonucunda 2022 yılı için 218.395,00 TL’yi aşacağı tespit edilen ihtiyaçların temininde Kanun’un ilgili hükümlerine göre ihale yapılması gerekmektedir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin “4734 Sayılı Kanunun 22’nci Maddesinin (d) Bendi Gereğince İhtiyaçların Temini” başlıklı 22.5’inci maddesinde; Kamu İhale Genel Tebliği’nin “4734 Sayılı Kanunun 22’nci Maddesinin (d) Bendi Gereğince İhtiyaçların Temini” başlıklı 22.5’inci maddesine göre, piyasada yapılan fiyat araştırması sonucunda 2022 yılı için 218.395,00 TL’yi aşacağı tespit edilen ihtiyaçların temininde Kanun’un ilgili hükümlerine göre ihale yapılması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 46 Ayrıca Tebliğ’in aynı maddesinde; 4734 sayılı Kanunun 19'uncu maddesine göre açık ihale usulü ile temini gereken ihtiyacın, Kanun’un 22'nci maddesinin (d) bendi için öngörülen 218.395,00 TL’lik sınırın altında kalacak şekilde, adet bazında veya aynı ihale konusu içinde yer alabilecek nitelikteki mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin, kalemlere veya gruplara bölünmek suretiyle doğrudan temin yönetimi ile temin edilmesi, temel ilkelere aykırılık teşkil ettiğinden, bu yönde uygulamaların sorumluluk doğuracağı hususuna dikkat edilmesi gerektiği belirtilmektedir. Üniversite Döner sermaye işletme birimlerine ilişkin yapılan denetimlerde Ziraat Fakültesi Döner Sermaye İşletmesi tarafından ise toplam 1.182.221,00 TL’lik zirai malzeme ve ilaç alımı, Tasarım Meslek Yüksekokulu Döner Sermaye İşletmesi tarafından toplam 898.627,10 TL’lik kâğıt ürünleri, ihale yapılmaksızın belirli firmalardan doğrudan temin usulü ile gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. Tablo 1: Doğrudan Temin Yoluyla Gerçekleştirilen Alımlar Harcama Birimi İşin Adı Tarihi Tutarı (TL) Ziraat Fakültesi Döner Sermaye İşletmesi Zirai Malzeme ve İlaç Alımı 19.04.2022 217.965,00 Ziraat Fakültesi Döner Sermaye İşletmesi Zirai Malzeme ve İlaç Alımı 1.06.2022 217.730,00 Ziraat Fakültesi Döner Sermaye İşletmesi Zirai Malzeme ve İlaç Alımı 29.07.2022 216.826,00 Ziraat Fakültesi Döner Sermaye İşletmesi Zirai Malzeme ve İlaç Alımı 26.08.2022 216.200,00 Ziraat Fakültesi Döner Sermaye İşletmesi Zirai Malzeme ve İlaç Alımı 26.08.2022 214.500,00 Ziraat Fakültesi Döner Sermaye İşletmesi Zirai Malzeme ve İlaç Alımı 28.10.2022 99.000,00
Toplam 1.182.221,00 Tasarım Meslek Yüksekokulu Döner Sermaye İşletmesi Kağıt ve Kağıt Ürünleri Alım 23.12.2022 563.607,10 Tasarım Meslek Yüksekokulu Döner Sermaye İşletmesi Kağıt ve Kağıt Ürünleri Alım 23.12.2022 269.650,00 Tasarım Meslek Yüksekokulu Döner Sermaye İşletmesi Kağıt ve Kağıt Ürünleri Alım 30.12.2022 75.370,00
Toplam 898.627.10 İşletme birimleri tarafından yapılan alımlarda, doğrudan temin yöntemi ile 2022 yılında aynı mahiyette olan, yıl içerisinde tekrarlanan ve yakın tarihlerde yapılan mal ve malzeme alımları kısımlara bölünmek suretiyle gerçekleştirilmiştir. Kamu İdaresi cevabında 2022 yılında tarımsal girdi fiyatlarında önemli değişiklikler yaşandığı ve fiyat oynaklığının yüksek olduğu, sektör temsilcileri ile yapılan görüşmeler sonucunda açık ihale yapılamayacağının öngörüldüğü, Meslek Yüksekokulu'na bağlı Basın Yayın Teknolojileri Atölyesinde kullanılmak üzere alınan kağıtların doğrudan temin ile alınmasının nedeninin Atölyenin stok ile çalışmayıp sipariş üzerine iş yapması olduğu, ayrıca kağıt fiyatları dövize endeksli olduğu için ihaleye katılımın az olacağı, katılan firmaların da

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 47 yüksek fiyattan teklif vereceği, bu nedenlerden dolayı doğrudan teminle alımların gerçekleştirildiği ifade edilmiştir. Kamu İhale Tebliği'nde belirtildiği üzere piyasada yapılan fiyat araştırması sonucunda 218.395,00 TL’yi aşacağı tespit edilen ihtiyaçların temininde Kanun’un ilgili hükümlerine göre ihale yapılması gerekmektedir. Kanun'a göre yapılacak ihalelerde ise açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulü temel usullerdir. Dolayısıyla İdarelerin belirttiği gibi fiyat oynaklığının yüksek olması, sipariş üzerine iş yapılması veya ihaleye katılımın az olacağının düşünülmesi açık ihale veya belli istekliler arasında ihale ile alımın yapılamamasının gerekçesi sayılmamaktadır. Ayrıca ihale yapmayı denemeden varsayımlar üzerine hareket ederek mevzuatın emredici hükümlerine aykırı davranmak harcama yetkililerinin sorumluluğunu oratadan kaldırmamaktadır. Tabloda görüleceği üzere aynı gün içerisinde bile 218.395,00 TL’yi aşmayacak şekilde doğrudan temin ile alımlar yapılmıştır. Ayrıca 563.607,10 TL'lik alımın, belirtilen limite uyulmayarak tek bir doğrudan temin ile gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. Aynı nitelikteki mal ve malzeme alımlarının eşik değerlerin altında kalmak amacıyla kısımlara bölünerek gerçekleştirilmesi, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda ve Mal Alım İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde öngörülen temel ilkelere, Kamu İhale Genel Tebliği’nde düzenlenen doğrudan teminle ilgili hükümlere aykırılık teşkil etmektedir. BULGU 7: Doğrudan Temin ve Pazarlık Usulü ile Gerçekleştirilen Mal ve Hizmet Alımı ile Yapım İşinde Kamu İhale Kurulu’nun Uygun Görüşü Alınmadan %10 Sınırının Aşılması Üniversite tarafından doğrudan temin ve pazarlık usulü ile yapılan mal ve hizmet alımlarında 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda öngörülen %10 sınırı aşılmış, ancak bunun için Kamu İhale Kurulu'ndan uygun görüş alınmamıştır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 21’inci maddesinde satın alma usullerinden pazarlık usulü ve türleri açıklanmış, birinci fıkranın (f) bendinde 2022 yılı için yaklaşık maliyeti 728.072,00 TL’ye kadar olan mal ve hizmet alımlarının pazarlık usulü ile gerçekleştirilebileceği hüküm altına alınmıştır. Takip eden 22’nci maddesinde ise ilân yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temin usulü ile alım yapılabileceği açıklanmış ve ilgili maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde büyükşehir belediyesi sınırları dâhilinde olan idarelerin 218.395,00 TL’ye kadar ihtiyaçlarını bu bent kapsamında temin edebileceği belirtilmiştir. Aynı Kanun’un 62’nci maddesinde idarelerce uyulması gereken diğer kurallar

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 48 belirtilmiştir. İlgili maddenin birinci fıkrasının (ı) bendinde, 21 ve 22’nci madde için bahsedilen limitler kapsamında yapılacak harcamaların yıllık toplamının, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulu’nun uygun görüşü olmadıkça aşamayacağı belirtilmiştir. Kanun’un 62’nci maddesinin (ı) bendi ile ilgili olarak, 31/12/2020 tarihli ve 31351 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 62’nci Maddesinin (I) Bendi Kapsamında Yapılacak Başvurulara İlişkin Tebliğ”de yapılan açıklamaların dikkate alınması gerekmektedir. Anılan Tebliğ’e göre; Kanun’un 21’inci maddesinin (f) bendi ve 22’nci maddesinin (d) bendine göre ihtiyaçların temininde bütçe sahibi olan kamu idareleri tarafından, yıllık bütçelerine bu amaçla konulan toplam ödenek tutarı dikkate alınmalı, Mal alımı, hizmet alımı veya yapım işleri için bütçelerine bu amaçla konan yıllık toplam ödenekleri üzerinden her biri için ayrı ayrı % 10 oranı hesaplanmalı, Bütçe sahibi olan kamu idareleri tarafından % 10 oranının aşılıp aşılmadığı takip edilerek ödenek aktarılırken veya harcama yapılırken bu durum göz önünde bulundurulmalı, 21/f ve 22/d maddeleri kapsamında yapacakları harcamaların yıllık bütçelerinde mal ve hizmet alımı ile yapım işleri için ayrılan ödenekleri toplamının %10 oranını aşacağının anlaşılması halinde, Üniversitelerde üst yönetici tarafından 62’nci maddenin (ı) bendi uyarınca uygun görüş için Kamu İhale Kurumu’na başvuruda bulunulmalıdır. Ayrıca her biri ayrı bütçeye sahip döner sermayeli işletmelere ilişkin yapılacak uygun görüş taleplerinde mal alımı, hizmet alımı veya yapım işleri talep tutarlarının ilgisine göre her bir işletme bazındaki mal alımı, hizmet alımı veya yapım işleri için bütçelerinde öngörülen ödenek tutarının %10’unu aşıp aşmadığı kontrol edilerek başvuru yapılmaldır. Doğrudan temin ve pazarlık usulü ile yapılan mal ve hizmet alımlarına ilişkin bütçe ödenekleri, harcama tutarları ve sınırı aşan tutarları gösteren tablolar döner sermaye işletme birimleri bazında aşağıda yer almaktadır:

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 49 Tablo 2: Tıp Fakültesi Hastanesi Tarafından (22/d) Kapsamında Yapılan Alımlar Mal Alımı Bütçe Ödeneği Bütçe Ödeneğinin %10’u (22/d) ile Mal Alımı Yapılan Tutar Sınırı Aşan Tutar 176.115.000,00 TL 17.611.500,00 TL 20.208.000,00 TL
(Bütçe Ödeneğinin %11,5’i) 2.596.500,00 TL Hizmet Alımı Bütçe Ödeneği Bütçe Ödeneğinin %10’u (22/d) ile Hizmet Alımı Yapılan Tutar Sınırı Aşan Tutar 49.885.000,00 TL 4.988.500,00 TL 5.934.000,00 TL (Bütçe Ödeneğinin % 11,8’i) 945.500,00 TL
Tablo 3: Veteriner Fakültesi Döner Sermeye İşletme Birimi Tarafından (22/d) Kapsamında Yapılan Alımlar Mal Alımı Bütçe Ödeneği Bütçe Ödeneğinin %10’u (22/d) ile Mal Alımı Yapılan Tutar Sınırı Aşan Tutar 6.096.000,00 TL 609.600,00 TL 3.845.735,87 TL
(Bütçe Ödeneğinin %63,09’u) 3.236.135,87 TL Hizmet Alımı Bütçe Ödeneği Bütçe Ödeneğinin %10’u (22/d) ile Hizmet Alımı Yapılan Tutar Sınırı Aşan Tutar 465.000,00 TL 46.500,00 TL 244.478,96 TL
(Bütçe Ödeneğinin % 52.58’i) 197.978,96 TL Tablo 4: Ziraat Fakültesi Döner Sermeye İşletme Birimi Tarafından (22/d) Kapsamında Yapılan Alımlar Mal Alımı Bütçe Ödeneği Bütçe Ödeneğinin %10’u (22/d) ile Mal Alımı Yapılan Tutar Sınırı Aşan Tutar 7.686.000,00 TL 768.600,00 TL 2.624.953,98 TL
(Bütçe Ödeneğinin %34,15’i) 1.856.953,98 TL Hizmet Alımı Bütçe Ödeneği Bütçe Ödeneğinin %10’u (22/d) ile Hizmet Alımı Yapılan Tutar Sınırı Aşan Tutar 570.000,00 TL 57.000,00 TL 607.903,53 TL (Bütçe Ödeneğinin % 106,65’i) 550.903,53 TL Yapım İşi Bütçe Ödeneği Bütçe Ödeneğinin %10’u (22/d) ile Gerçekleştirilen Yapım İşi Tutarı Sınırı Aşan Tutar 615.000,00 TL 61.500,00 TL 411.784,00 TL (Bütçe Ödeneğinin % 66,96’sı) 350.284,00 TL

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 50 Tablo 5: Diş Hekimliği Fakültesi Döner Sermeye İşletme Birimi Tarafından (21/f) ve (22/d) Kapsamında Yapılan Alımlar Mal Alımı Bütçe Ödeneği Bütçe Ödeneğinin %10’u (21/f) ve (22/d) ile Mal Alımı Yapılan Tutar Sınırı Aşan Tutar 22.470.000,00 TL 2.247.000,00 TL 4.331.535,11 TL
(Bütçe Ödeneğinin %19,28’i) 2.474.581,13 TL Hizmet Alımı Bütçe Ödeneği Bütçe Ödeneğinin %10’u (21/f) ve (22/d) ile Hizmet Alımı Yapılan Tutar Sınırı Aşan Tutar 2.645.000,00 TL 264.500,00 TL 332.446,37 TL (Bütçe Ödeneğinin % 12,57’si) 67.946,37 TL Üniversite döner sermayeli işletmelerinin denetlenmesi neticesinde, yukarıdaki tablolarda yer verilen işletme birimleri tarafından doğrudan temin ve pazarlık usulünün kullanıldığı mal ve hizmet alımı ile yapım işlerine ilişkin yapılan harcama tutarlarının, bu harcamalar için işletme birimi bütçesine konulan ödeneğin %10’unu aştığı ve Kamu İhale Kurumundan da izin alınmadığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresince, bundan sonra yapılacak olan parasal limit dahilindeki alımların İşletme Müdürlüğü bünyesinde takip edilmeye başlanarak sınırı aşımı olmadan önce Kamu İhale Kurulu'na gerekli izin başvurularının gerçekleştirileceği ifade edilmiştir. Sonuç olarak, parasal limitler dâhilinde yapılan mal ve hizmet alımlarında %10 sınırının Kamu İhale Kurulu'ndan uygun görüş alınmadan aşılmaması gerekmektedir. BULGU 8: Doğrudan Teminle Yapılan ve Belli Bir Süreyi Gerektiren Alımların Sözleşmeye Bağlanmaması Üniversite döner sermaye işletme birimleri tarafından doğrudan temin ile alımı gerçekleştirilen ve alımın bir süreyi gerektirdiği bazı hizmet alımlarında sözleşme yapılmadığı tespit edilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Doğrudan temine ilişkin açıklamalar” başlıklı 22.1.1.3’üncü maddesinde doğrudan temin yöntemi ile alımı yapılacak malın tesliminin veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanmasının zorunlu olduğu; bir defada yapılacak alımlarda sözleşme yapılmasının ise idarelerin takdirinde olduğu hüküm altına alınmıştır. Yapılan incelemede, Üniversite döner sermaye işletme birimleri tarafından doğrudan

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 51 temin yöntemiyle yapılan ve alımı belli bir süreyi gerektiren bazı bakım onarım tadilat işleri, gezi organizsayonu, nakliye, toprak ekim biçim işleri, araç kiralama gibi hizmet alımlarında sözleşme imzalanmadığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresi tarafından bulguda yer alan tespite katılınmış, doğrudan temin ile alımı gerçekleştirilen ve belirli bir süreyi gerektiren alımlarda sözleşme yapılmasına ilişkin gerekli hassasiyetin gösterileceği bilgisi verilmiştir. Bu tür işlerin sözleşme imzalanmadan gerçekleştirilmesi, işin nasıl ve hangi şartlarda yaptırılacağı, işin yapılamaması veya yapılan işte herhangi bir aksaklık çıkması durumunda ne gibi sonuçlarının olacağı, yüklenicinin hatası varsa bunun nasıl telafi edileceği gibi hususların çözümsüz kalmasına sebebiyet verebilecektir. BULGU 9: Mal Alım İhalelerine İlişkin Hakediş Ödemelerinde Sosyal Güvenlik Kurumu Borç Sorgulaması Yapılmaması Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi tarafından ihalesi gerçekleştirilen mal alımlarına ilişkin hakediş ödemelerinde yüklenicinin SGK borcu olup olmadığının sorgulanmadığı tespit edilmiştir. Sosyal Güvenlik Kurumu Prim ve İdari Para Cezası Borçlarının Hakedişlerden Mahsubu, Ödenmesi ve İlişiksizlik Belgesinin Aranması Hakkında Yönetmelik’in “Hakedişten Kesinti ve Mahsup” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasında idarece işverenlerin hakedişlerinin, Sosyal Güvenlik Kurumuna idari para cezası, prim ve prime ilişkin borçlarının olmaması kaydıyla ödeneceği; Aynı maddenin ikinci fıkrasında idarenin, işverene yapacağı her hakediş ödemesinden önce işverenin ve varsa alt işverenlerinin Kuruma idari para cezası, prim ve prime ilişkin gecikme cezası, gecikme zammı ve diğer ferilerinden oluşan borçlarının olup olmadığını, üniteden yazı ile sorması gerektiği, Sekizinci fıkrasında ise piyasadan hazır halde alınıp satılan işlerle ilgili olarak işi üstlenenlere yapılacak hakediş ödemelerinden önce, işi üstlenenlerin idari para cezası, prim ve prime ilişkin borcunun olup olmadığının sorgulanacağı ve borcu varsa hakedişinden kesinti yapılacağı, Hükme bağlanmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 52 Yapılan incelemede, Hastane tarafından ihalesi gerçekleştirilen mal alım ihalelerine ilişkin yükleniciye hakediş ödemesi yapılırken Sosyal Güvenlik Kurumuna borcunun olup olmadığının sorgulanmadığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresince, tespit edilen hususla ilgili gerekli hassasiyetin gösterileceği, mal alım ihalelerine ilişkin hakediş ödemelerinde mevzuat çerçevesinde işlem yapılmasının sağlanacağı ifade edilmiştir. Sonuç olarak ihalesi gerçekleştirilen mal alım ihalelerine ilişkin yükleniciye hakediş ödemesi yapılırken Sosyal Güvenlik Kurumuna borcunun olup olmadığının sorgulanması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 53 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Selçuk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 54 7. EKLER EK-1: BULGULARA İLİŞKİN İZLEME TABLOSU Önceki Yıl Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Şüpheli Ticari Alacakların Muhasebe Kaydının Hatalı Olması 2021 Yerine Getirilmedi İdare tarafından yerine getirilmediğinden Diğer Bulgular bölümünde 4 numaralı bulgu olarak yer almıştır. Tıp Fakültesi Hastanesinde İstisna Kapsamında Olmayan Alımlarının İhalesiz Temin Edilmesi 2021 Kısmen Yerine Getirildi İdare tarafından yerine getirilmediğinden Diğer Bulgular bölümünde 6 numaralı bulgu olarak yer almaktadır. Veterinerlik Fakültesinde İstisna Kapsamında Olmayan Mal Tedariklerinin İhalesiz Yapılması 2021 Kısmen Yerine Getirildi Diğer Bulgular bölümünde 6 numaralı bulgu olarak yer almaktadır. Yevmiye Defterinde Bazı Yevmiye Numaralarının Boş Bırakılması 2021 Yerine Getirilmedi Diğer Bulgular bölümünde 5 numaralı bulgu olarak yer almaktadır.