MUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ Eylül 2023
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1 Akademik Personel Kadro Durumu .............................................................................. 2 Tablo 2 İdari Personel Kadro Durumu ....................................................................................... 2 Tablo 3 2022 Yılı Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleşmesi ................................................... 3 Tablo 4 2022 Yılı Bütçe Gelir Tahmin ve Gerçekleşmesi ......................................................... 3
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. Diğer Bulgular
T.C. Sayıştay Başkanlığı Muş Alparslan Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı Muş Alparslan Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 Üniversitenin üst yöneticisi olan Rektör Cumhurbaşkanı tarafından, dekanlar ise Yükseköğretim Kurulunca atanmaktadır. Üniversite bünyesinde; 10 fakülte, 2 enstitü, 6 meslek yüksekokulu ve 16 uygulama ve araştırma merkezi bulunmaktadır. Üniversitede 2022 yıl sonu itibarıyla kadrolu akademik, idari ve işçi personel toplamı 1096’dır. Ayrıca Üniversitede 4 yabancı uyruklu akademik personel çalışmaktadır. Akademik ve idari personelin sınıf, unvan ve kadro dağılım bilgileri Tablo 1 ve 2’de yer almaktadır. Tablo 1 Akademik Personel Kadro Durumu Unvan Dolu Kadro Sayısı Boş Kadro Sayısı Toplam Kadro Sayısı Profesör 22 32 54 Doçent 64 65 129 Doktor öğretim üyesi 214 82 296 Öğretim görevlisi 192 60 252 Araştırma görevlisi 146 49 195 Toplam 638 288 926 Tablo 2 İdari Personel Kadro Durumu Hizmet Sınıfı Dolu Kadro Sayısı Boş Kadro Sayısı Toplam Kadro Sayısı Genel idari 185 138 323 Sağlık 6 8 14 Avukatlık 1 2 3 Eğitim-öğretim - - - Teknik 39 48 87 Yardımcı 30 25 55 Sözleşmeli 48 4 52 İşçi 149 - 149 Toplam 458 225 683 Üniversitenin bağlı olduğu kurum Yükseköğretim Kurulu, ilgili olduğu kurumlar ise Milli Eğitim Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığıdır. 1.3. Mali Yapı 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ekli II sayılı cetvelin, (A) “Özel Bütçeli İdareler” bölümünde yer alan Muş Alparslan Üniversitesi, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen hazine yardımı ve öz gelirlerini kullanarak giderlerini finanse etmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Muş Alparslan Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 2022 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 212.205.000,00 TL ödenek tahsis edilen Üniversite bütçesine yıl içinde 140.113.463,47 TL ödenek eklenmiş ve toplam ödenek 352.318.463,47 TL’ye ulaşmış olup ödeneğin %89,30’u olan 314.619.049,27 TL kullanılmıştır. İdarenin ekonomik sınıflandırma açısından 2022 yılına ait ödenek dağılımı ve yıl sonu harcama gerçekleşmelerine ilişkin tablo aşağıdadır. Tablo 3 2022 Yılı Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleşmesi Ödenek (1) Gerçekleşme (2) Gerçekleşme (2/1) (TL) (%) 01 Personel Giderleri 214.572.519,93 214.358.286,76 99,90 02 Sos. Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 24.982.025,00 24.959.317,34 99,91 03 Mal ve Hizmet Alımı Giderleri 64.072.317,54 55.394.545,10 86,46 05 Cari Transferler 3.486.600,00 3.398.487,86 97,98 06 Sermaye Giderleri 45.223.000,00 16.508.412,21 36,50 07 Sermaye Transferleri - - - Toplam 352.318.463,47 0,27 89,30 2022 yıl sonu itibarıyla bütçe giderleri 314.619.049,27 TL olarak gerçekleşmiştir. Bütçenin %89,30’u kullanılmıştır. Personel giderlerinde 214.572.519,93 TL ödeneğin 214.358.286,76 TL’si, sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderlerinde 24.982.025,00 TL ödeneğin 24.959.317,34 TL’si, mal ve hizmet alımı giderlerinde 64.072.317,54 TL ödeneğin 55.394.545,10 TL’si, cari transferlerde 3.486.600,00 TL ödeneğin 3.398.487,86 TL’si, sermaye giderlerinde 45.223.000,00 TL ödeneğin 16.508.412,21 TL’si, harcanmıştır. Üniversite tarafından 2022 yılında; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu desteklerinden toplam 31.950,28 TL bütçe dışı kaynak kullanılmıştır. 2022 yılı bütçesine göre tahmin edilen bütçe geliri 212.205.000,00 TL olan Üniversitenin, yıl sonunda gerçekleşen net bütçe geliri 333.409.435,86 TL’dir. 2022 yılı bütçe gelirleri tahmin ve gerçekleşme bilgileri Tablo 4’te yer almaktadır. Tablo 4 2022 Yılı Bütçe Gelir Tahmin ve Gerçekleşmesi Gelir Tahmini (1) Gerçekleşen (2) Gerçekleşme Oranı (2/1) (TL) (%) Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 1.881.000,00 4.226.663,66 224,70 Alınan Bağış ve Yardım ile Özel Gelirler 208.142.000,00 321.445.000,00 154,43
T.C. Sayıştay Başkanlığı Muş Alparslan Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Diğer Gelirler 2.182.000,00 7.792.586,81 357,13 Sermaye Gelirleri - - - Toplam 212.205.000,00 333.464.250,47 157,14 Gelirlerden Red ve İadeler (-) - 54.814,61 - Net Toplam 212.205.000,00 333.409.435,86 157,12 2022 yılında net 333.409.435,86 TL bütçe geliri elde edilmiştir. Dönem faaliyet geliri 350.251.555,96 TL, gelirlerden indirim, iade ve iskonto toplamı 54.814,61 TL ve faaliyet gideri 316.921.730,01 TL olan Üniversite, 2022 yılını 33.275.011,34 TL olumlu faaliyet sonucu ile tamamlamıştır. Üniversite özel bütçesi dışında bulunan; Döner Sermaye İşletmesinin 2022 yılı gelir toplamı 1.101.776 TL, gider toplamı 755.493 TL olarak gerçekleşmiş ve dönem 346.283 TL kâr ile tamamlanmıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları, uluslararası standartlara uygun olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde; Sayıştay Başkanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve diğer ilgili kuruluş temsilcilerinin katılımıyla oluşturulacak olan Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Dolayısıyla genel yönetim kapsamında olan üniversitelerin muhasebe ve raporlama standartları Kurul tarafından belirlenen kurallara tabidir. Kamu İdaresi ayrıca adı geçen Kanun’un 80’inci maddesinin Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir. Özel bütçeli bir idare olan Üniversitede, tahakkuk esaslı muhasebe sistemi kullanılmaktadır. Üniversitenin muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne tabi olarak Hazine ve Maliye Bakanlığının Bütünleşik Mali Kontrol Yönetim Sistemi Web Tabanlı Otomasyon Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi
T.C. Sayıştay Başkanlığı Muş Alparslan Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Faaliyet sonuçları tablosu/gelir tablosu/kâr-zarar tablosu, • Öz kaynak değişim tablosu, • Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu, • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının
T.C. Sayıştay Başkanlığı Muş Alparslan Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Kontrol Ortamı Standartları Kurum organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumluluklar ile yetki devirleri ve sınırları tam ve açık bir şekilde belirlenip yazılı hale getirilmiştir. İdarede "Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri" ile ilgili eğitim ve bilgilendirme çalışmaları yeterlidir. Personelin işe alınması, yer değiştirmesi, görevde yükselmesi, yeterlilik-performans değerlendirmesi ile disiplin hükümlerine yönelik insan kaynakları politikası tam olarak belirlenmiş ve kurum çalışanlarına duyurulmuştur. Hassas görevlere ilişkin prosedürler tam olarak belirlenmiş ve
T.C. Sayıştay Başkanlığı Muş Alparslan Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 kurum çalışanlarına duyurulmuştur. Risk Değerlendirme Standartları Stratejik plan zamanında yayımlanmış ve içerik açısından mevzuata uygundur. İdare performans programı içerik olarak mevzuata uygun şekilde hazırlanmış ve zamanında yayımlanmıştır. İdare iç kontrol risklerinin tanımlamasıyla ilgili bazı çalışmalar yapmış olmakla beraber iç kontrol risklerinin belirlenmesine yönelik çalışmaların henüz tamamlanmaması nedeniyle bu çalışmalar yeterli değildir. Risklerin değerlendirilmesine yönelik çalışma (risklerin gerçekleşme ihtimali-olası etkisi belirlenerek önem düzeyine karar verme) yapılmıştır. Kontrol Faaliyetleri Standartları İdare tarafından yetkileri belirlemek amacıyla iş akış süreçleri hazırlanmıştır ve personele duyurulmuştur. İdare tarafından yetki devirleri de mevzuata uygun yapılmıştır. İdarede yapılan görevlendirmelerde bunları farklı kişiler arasında dağıtılarak “görevler ayrılığı” ilkesine uyulmuştur. İdarece belirlenen risklerin kabul edilebilir düzeye indirilmesine yönelik kontrol faaliyetleri ve sorumluları kısmen belirlenmiş olup, bunlar iç kontrol risklerinin tam olarak belirlenmemesi nedeniyle yeterli değildir. Ön mali kontrol sistemi, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’a uygun olarak kurulmuştur. Kamu idaresinin ön mali kontrol yönergesi mevcuttur. Bilgi ve İletişim Standartları İdare faaliyet raporu içerik olarak mevzuata uygun hazırlanmıştır. İdarenin Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı mevcuttur ve içerik olarak Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’ne uygundur. İzleme Standartları İdarenin tüm birimleri tarafından iç kontrol sistemi yılda en az bir kez değerlendirilmekte ve değerlendirme sonuçları İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kuruluna raporlanmaktadır. Kamu İdaresinde iç denetim birimi kurulmadığından iç kontrol sistemine ilişkin denetim çalışması mevcut değildir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Muş Alparslan Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Muş Alparslan Üniversitesi 2022 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Süresi Dolan Teminat Mektuplarının İade Edilmemesi Üniversitenin muhasebe kayıtlarında, geçerlilik süresi dolan ve yükleniciye iade edilmeyen teminat mektuplarının bulunduğu görülmüştür. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Kesin teminat ve ek kesin teminatların geri verilmesi” başlıklı 13’üncü maddesinde; kesin teminat ve ek kesin teminatların iadesine ilişkin yapılacak işlemler açıklanmış, aynı Kanun’un “İade edilemeyen teminatlar” başlıklı 14’üncü maddesinde ise, mahsup işlemi yapılmasına gerek bulunmayan hallerde yapım işlerinde ve diğer işlerde iade edilemeyen kesin teminat mektuplarının hükümsüz kalacağı ve bankasına iade edileceği hüküm altına alınmıştır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 910 Alınan Teminat Mektupları Hesabına ilişkin “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 458’inci maddesinin üçüncü fıkrasında; teminat mektupları ve benzeri belgelerin muhasebe birimlerinde gereksiz bekletilmesini önlemek için; alınan teminata ait işin sonuçlandırılıp sonuçlandırılmadığının, mevzuatındaki süreler de dikkate alınarak muhasebe birimlerince takip edilmesi, her mali yıl sonunda bunlar hakkında ilgili idareden bilgi alınarak belgelerin ilgilisine veya ilgili bankaya iade edilmesi ya da ertesi
T.C. Sayıştay Başkanlığı Muş Alparslan Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 malî yıla devredilmesi gerektiği belirtilmiştir. Denetimlerde, Üniversite tarafından mal ve hizmet ihalelerine ilişkin olarak alınan ve geçerlilik süreleri dolduğu halde iade edilmeyen toplam tutarı 894.994,20 TL olan 17 adet teminat mektubunun bulunduğu ve 910 Alınan Teminat Mektupları Hesabı ve 911 Alınan Teminat Mektupları Emanetleri Hesabından çıkış kaydının yapılmadığı tespit edilmiştir. Kamu idaresi cevabında, konu ile ilgili gerekli hassasiyetin gösterileceği ifade edilmiştir. Sonuç olarak; vadesi dolan teminat mektuplarının iade edilmeyerek nazım hesaplarda tutulmaya devam edilmesi, izleme ve bilgi verme fonksiyonu olan bilanço dip notu niteliğindeki ilgili nazım hesapların hatalı bilgi vermesine neden olmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Muş Alparslan Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr