KAFKAS ÜNİVERSİTESİ Eylül 2023
İÇERİK KAFKAS ÜNİVERSİTESİ 2022 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 KAFKAS ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2022 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 16
KAFKAS ÜNİVERSİTESİ 2022 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Akademik Personel Kadro Durumu ............................................................................. 2 Tablo 2: İdari Personel Kadro Durumu ...................................................................................... 2 Tablo 3: 2022 Yılı Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleşmesi .................................................. 3 Tablo 4: 2022 Yılı Gelir Tahmin ve Gerçekleşmesi .................................................................. 3
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kafkas Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Kafkas Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2
Üniversitenin üst yöneticisi olan Rektör Cumhurbaşkanı tarafından, dekanlar ise
Yükseköğretim Kurulunca atanmaktadır.
Üniversite bünyesinde; 11 fakülte, 3 yüksekokul, 1 konservatuar 3 enstitü, 9 meslek
yüksekokulu ve 29 uygulama ve araştırma merkezi bulunmaktadır.
Üniversitede 2022 yıl sonu itibarıyla kadrolu akademik, idari (sözleşmeli idari personel
dahil) ve işçi personel toplamı 2002’dir. Ayrıca Üniversitede 16 yabancı uyruklu akademik
personel çalışmaktadır.
Akademik ve idari personelin sınıf, unvan ve kadro dağılım bilgileri Tablo 1 ve 2’de yer
almaktadır.
Tablo 1: Akademik Personel Kadro Durumu
Unvan Dolu Kadro Sayısı Boş Kadro Sayısı Toplam Kadro Sayısı
Profesör 98 29 127
Doçent 137 84 221
Doktor öğretim üyesi 259 124 383
Öğretim görevlisi 179 43 222
Araştırma görevlisi 225 73 298
Toplam 898 353 1.251
Tablo 2: İdari Personel Kadro Durumu
Hizmet Sınıfı Dolu Kadro Sayısı Boş Kadro Sayısı Toplam Kadro Sayısı
Genel idari 213 222 435
Sağlık 63 186 249
Avukatlık 2 1 3
Eğitim-öğretim 0 0 0
Teknik 80 61 141
Yardımcı 1 33 34
Sözleşmeli 152 274 426
İşçi 593 21 614
Toplam 1.104 798 1.902
Üniversitenin bağlı olduğu kurum Yükseköğretim Kurulu, ilgili olduğu kurumlar ise
Milli Eğitim Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığıdır.
1.3. Mali Yapı
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ekli II sayılı cetvelin, (A) “Özel
Bütçeli İdareler” bölümünde yer alan Kafkas Üniversitesi, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile
verilen hazine yardımı ve öz gelirlerini kullanarak giderlerini finanse etmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kafkas Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 2022 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 368.207.000 TL ödenek tahsis edilen Üniversite bütçesine yıl içinde 274.175.675 TL ödenek eklenmiş 38.537.294 TL ödenek düşülmüş ve toplam ödenek 603.845.381 TL’ye ulaşmış olup ödeneğin %91,59’u olan 553.054.392,14 TL kullanılmıştır. İdarenin ekonomik sınıflandırma açısından 2022 yılına ait ödenek dağılımı ve yıl sonu harcama gerçekleşmelerine ilişkin tablo aşağıdadır. Tablo 3: 2022 Yılı Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleşmesi Ödenek (1) Gerçekleşme (2) Gerçekleşme Oranı (2/1) (TL) (%) 01 Personel Giderleri 356.997.619,00 355.036.871,99 99,45 02 Sos. Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 47.993.647,00 47.909.834,62 99,82 03 Mal ve Hizmet Alımı Giderleri 109.175.250,00 104.480.841,75 95,70 05 Cari Transferler 11.017.500,00 11.669.923,69 105,92 06 Sermaye Giderleri 78.661.365,00 46.610.730,98 59,25 07 Sermaye Transferleri - - - Toplam 603.845.381,00 565.708.203,03 93,68 2022 yıl sonu itibarıyla bütçe giderleri 565.708.203,03 TL olarak gerçekleşmiştir. Bütçenin %93,68’i kullanılmıştır. Personel giderlerinde 356.997.619,00 TL ödeneğin 355.036.871,99 TL’si, sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderlerinde 47.993.647,00 TL ödeneğin 47.909.834,62 TL’si, mal ve hizmet alımı giderlerinde 109.175.250,00 TL ödeneğin 104.480.841,75 TL’si, cari transferlerde 11.017.500,00 TL ödeneğin 11.669.923,69 TL’si, sermaye giderlerinde 78.661.365,00 TL ödeneğin 46.610.730,98 TL’si harcanmıştır. 2022 yılı bütçesine göre tahmin edilen bütçe geliri 368.207.000,00 TL olan Üniversitenin, yıl sonunda gerçekleşen net bütçe geliri 613.711.608,44 TL’dir. 2022 yılı bütçe gelirleri tahmin ve gerçekleşme bilgileri Tablo 4’te yer almaktadır. Tablo 4: 2022 Yılı Gelir Tahmin ve Gerçekleşmesi Gelir Tahmini (1) Gerçekleşen (2) Gerçekleşme Oranı (2/1) (TL) (%) Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 8.135.000,00 13.864.167,56 170,42 Alınan Bağış ve Yardım ile Özel Gelirler 348.928.000,00 586.010.958,08 167,94 Diğer Gelirler 11.144.000,00 14.229.333,28 127,69 Sermaye Gelirleri - - - Toplam 368.207.000,00 614.104.458,92 166,78 Gelirlerden Red ve İadeler (-) - 392.850,49 - Net Toplam 368.207.000,00 613.711.608,44 166,67 2022 yılında net 613.711.608,44 TL bütçe geliri elde edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kafkas Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Dönem faaliyet geliri 614.104.458,92 TL, gelirlerden indirim, iade ve iskonto toplamı 392.850,48 TL ve faaliyet gideri 565.708.203,03 TL olan Üniversite, 2022 yılını 48.003.405,41 TL olumlu faaliyet sonucu ile tamamlamıştır. Döner Sermaye İşletmesinin 2022 yılı gelir toplamı 92.450.665,76 TL, gider toplamı 155.951.105,18 TL olarak gerçekleşmiş ve dönem 63.500.439,42 TL zarar ile tamamlanmıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları, uluslararası standartlara uygun olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde; Sayıştay Başkanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve diğer ilgili kuruluş temsilcilerinin katılımıyla oluşturulacak olan Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Dolayısıyla genel yönetim kapsamında olan üniversitelerin muhasebe ve raporlama standartları Kurul tarafından belirlenen kurallara tabidir. Kamu İdaresi ayrıca adı geçen Kanun’un 80’inci maddesinin Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir. Özel bütçeli bir idare olan Üniversitede, tahakkuk esaslı muhasebe sistemi kullanılmaktadır. Üniversitenin muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne tabi olarak Hazine ve Maliye Bakanlığının Bütünleşik Mali Kontrol Yönetim Sistemi Web Tabanlı Otomasyon Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kafkas Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 • Faaliyet sonuçları tablosu, • Öz kaynak değişim tablosu, • Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu, • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kafkas Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Kontrol Ortamı Standartları Kurum organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumluluklar ile yetki devirleri ve sınırları tam ve açık bir şekilde belirlenip yazılı hale getirilmiştir. İdarede "Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri" ile ilgili eğitim ve bilgilendirme çalışmaları yeterli değildir. Personelin işe alınması, yer değiştirmesi, görevde yükselmesi, yeterlilik-performans değerlendirmesi ile disiplin hükümlerine yönelik insan kaynakları politikası, yürürlükte bulunan mevzuatın yeterli güvenceyi sağlaması nedeniyle belirlenmemiştir. Hassas görevlere ilişkin prosedürler, tam olarak belirlenmiş ve kurum çalışanlarına duyurulmuştur. Risk Değerlendirme Standartları Stratejik plan, zamanında yayımlanmış ve içerik açısından mevzuata uygundur. İdare performans programı içerik olarak mevzuata uygun şekilde hazırlanmış ve zamanında yayımlanmıştır. İdare hiçbir iç kontrol riski belirlememiştir. Risklerin değerlendirilmesine yönelik herhangi bir çalışma yapılmamıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kafkas Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 Kontrol Faaliyetleri Standartları İdare tarafından yetkileri belirlemek amacıyla iş akış süreçleri hazırlanmıştır ve personele duyurulmuştur. İdare tarafından yetki devirleri mevzuata uygun yapılmıştır. İdarede yapılan görevlendirmelerde, bunları farklı kişiler arasında dağıtılarak “görevler ayrılığı” ilkesine uyulmuştur. İdarece belirlenen risklerin kabul edilebilir düzeye indirilmesine yönelik kontrol faaliyetleri belirlenmemiştir. Ön mali kontrol sistemi, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’a uygun olarak kurulmuştur. Kamu idaresinin ön mali kontrol yönergesi, mevcuttur. Bilgi ve İletişim Standartları İdare faaliyet raporu içerik olarak mevzuata uygun hazırlanmıştır. İdarenin Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı mevcuttur ve içerik olarak Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’ne uygundur. İzleme Standartları İdarenin tüm birimleri tarafından iç kontrol sistemi, Güncel İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu ile Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Hazırlama Grubu oluşturulmadığından dolayı değerlendirilmemektedir. Kamu İdaresinde iç denetim birimi kurulmuş olup 3 iç denetçi kadrosu bulunmaktadır. Bu kadrolardan 1’i doludur. İç denetim biriminin iç kontrol sistemine ilişkin denetim ve raporlama çalışmaları mevcuttur. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Kafkas Üniversitesinin 2022 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kafkas Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Kapatılarak Özel Bütçe Hesabı İçerisine Alınan Sosyal Tesis İşletmelerinin Borçlarının Tasfiye Edilmemesi Kafkas Üniversitesine ait Çocuk Bakımevi-Kreş, Prof. Dr. Nihat BAYŞU Konukevi, Vasfiy –Kazım Eriş Kız Öğrenci Yurdu ve Yarı Olimpik Yüzme Havuzundan oluşan sosyal ve destek amaçlı tesislerin işletilmesi Kasım 2019 tarihine kadar Sosyal Tesisler İşletmesi bünyesinde yürütülürken, bu tesislerin borçlarıyla birlikte Sağlık Kültür Spor Daire Başkanlığı altında özel bütçe hesabına devredildiği ancak devirle ilgili varlık, alacak ve borç tasfiyesinin yapılmadığı tespit edilmiştir. Kafkas Üniversitesi Sosyal Tesisler İşletme Müdürlüğü Üniversite Senatosunun 06.11.2019 tarihli ve 11 numaralı kararıyla Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığına devredilmiştir. Sosyal Tesisler İşletme Müdürlüğü Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı bünyesinde olmak kaydıyla tesisler ilgisine göre fakülte ve yüksekokulların kullanımına tahsis edilmiştir. 2017-6 sayılı Kamu Sosyal Tesislerinin İşletilmesine İlişkin Tebliğ’in “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde;Tebliğ’in amacının; idarelere ait sosyal tesislerin etkili, ekonomik ve verimli işletilmesine, güçlü bir idari ve mali yapının oluşturulmasına yönelik tedbirlerin alınmasını sağlamak olduğu belirtilmiştir. Aynı Tebliğ’in “Mali sürdürülebilirlik” başlıklı 7’nci maddesinde; mali açıdan sürdürülebilir olmadığı tespit edilen sosyal tesislerin mali tablolarının her yılın Şubat ayı sonuna kadar idarelerce inceleneceği ve Mart ayı sonuna kadar mali sürdürülemezliğin nedenlerini ve alınacak önlemleri içeren raporun üst yöneticiye sunulacağı belirtilmiştir. İdare yukarıdaki hükme dayanarak; mevcut borçlar ve alacak davaları nedeniyle faaliyetlerini sürdüremez hale geldiği gerekçesiyle oluşabilecek yeni zararların önüne geçmek adına Prof. Dr. Nihat BAYŞU Konukevi, Vasfiye -Kazım Eriş Kız Öğrenci Yurdu ve Yarı Olimpik Yüzme Havuzu Üniversite Senatosunun 16.02.2021 tarihli ve 2 sayılı toplantısında alınan 4 numaralı kararı gereğince 22.02.2021 tarihi itibariyle faaliyetlerine ara verilerek kapatılmıştır. Kapatma kararıyla birlikte mevcut borç stoku dökümü yapılarak tutanak altına alınmış ancak işletmelere ait varlıklar ve demirbaşlar sayımı yapılarak yerinde bırakılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kafkas Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 Denetimlerde, Kafkas Üniversitesi Sosyal Tesisler İşletme Müdürlüğü bünyesinde bulunan Prof. Dr. Nihat BAYŞU Konukevinin 2.028.642,14 TL, Yarı Olimpik Yüzme Havuzunun 207.303,18 TL borcu olduğu görülmüştür. İşletmelere ait borç ile varlık kayıtlarının özel bütçe muhasebe hesaplarına alınması ve mali tablolarda görünmesi için öncelikle varlıkların ilgisine göre 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı, 254 Taşıtlar Hesabı, 255 Demirbaşlar Hesabına alınması; borç takibi için de 329 Diğer Çeşitli Borçlar Hesabının kullanılması gerekmektedir. Kamu İdaresi tarafından bulguda yer alan tespitlere katılınmış, düzeltme işlemlerine başlanıldığı bilgisi verilmiştir. Sonuç olarak; Sosyal Tesisler İşletme Müdürlüğünün Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı bünyesine alınması ve tesislerin de ilgisine göre fakülte ve yüksekokulların kullanımına tahsis edildiği de dikkate alındığında mevcut bakiye borcun üniversite Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı bütçesinden karşılanmasının ve borçların takibinin 329 Diğer Çeşitli Borçlar Hesabı üzerinden yapılmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir. BULGU 2: Feshedilen Sözleşmeler Kapsamında Kesin Teminatların Güncellenmeden Gelir Kaydedilmesi ve Faiz Alınmaması Kafkas Üniversitesi Yapı İşleri Daire Başkanlığı tarafından ihale edilerek 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu kapsamında sözleşmeleri akdedilen işlerin idarece feshedilmesi durumunda yüklenicilerin verdiği kesin teminatların üretici fiyat endeksine göre güncellenerek gelir kaydedilmesi gerekirken güncelleme yapılmadan gelir kaydedildiği ve kesin teminat mektubunun bankasından talep tarihinden ödeme tarihine kadar geçen günlere ait kanuni faiziyle birlikte alınmadığı tespit edilmiştir. 4735 sayılı Kanun’un “İdarenin sözleşmeyi feshetmesi” başlıklı 20’nci maddesinde; yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi veya işi süresinde bitirmemesi üzerine, ihale dokümanında belirlenen oranda gecikme cezası uygulanmak üzere, idarenin en az on gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi halinde ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların gelir kaydedileceği ve sözleşmenin feshedilerek hesabının genel hükümlere göre tasfiye edileceği belirtilmiştir. Anılan Kanun'un “Sözleşmenin feshine ilişkin düzenlemeler” başlıklı 22’nci
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kafkas Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 maddesinin ikinci fıkrasında ise; Kanun’un 19, 20 ve 21’inci maddelerine göre sözleşmenin feshedilmesi halinde, kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların alındığı tarihten gelir kaydedileceği tarihe kadar Türkiye İstatistik Kurumunca yayımlanan aylık toptan eşya fiyat endeksine göre güncelleneceği ve güncellenen tutar ile kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların tutarı arasındaki farkın yükleniciden tahsil edilleceği hüküm altına alınmıştır. Kamu İhale Kurumu tarafından kesin teminat mektubuna ilişkin standart formda; banka tarafından protesto çekmeye, hüküm ve adı geçenin iznini almaya gerek kalmaksızın ve yüklenici ile idare arasında ortaya çıkacak herhangi bir uyuşmazlık ve bunun akıbet ve kanuni sonuçları dikkate alınmaksızın, kesin teminat mektubunda yazılı tutarın ilk yazılı talep üzerine derhal ve gecikmeksizin idareye nakden ve tamamen, talep tarihinden ödeme tarihine kadar geçen günlere ait kanuni faiziyle birlikte ödeneceği bankanın imza atmaya yetkili temsilcisi ve sorumlusu tarafından bankanın ad ve hesabına taahhüt ve beyan edilmektedir. Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, ihale dokümanı ve sözleşme yükümlülüklerinin yükleniciler tarafından yerine getirilmemesine bağlı sözleşmelerin İdarece feshedilmesi durumunda, sözleşmenin imzalanması aşamasında İdarece yüklenicilerden alınan kesin ve varsa ek kesin teminatların güncellenerek gelir kayıt işlemlerinin yapılması gerekmektedir. Ayrıca, kesin teminat mektubu, bankadan talep edildiği tarih ile ödeme tarihine kadar geçen günlere ait kanuni faiziyle birlikte gelir kaydedilmelidir. Denetimlerde, Yapı İşleri Daire Başkanlığı tarafından ihale edilen ancak, yüklenicilerin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi nedeniyle 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine istinaden 2022 yılı içerisinde feshedilen Kampüs Altyapısı 4. Kısım inşaatı yapım işinin fesih sonucunda Kanun’un 22’nci maddesinin ikinci fıkrasına göre Türkiye İstatistik Kurumunca yayımlanan endekse göre güncellenerek gelir kaydedilmesi gereken kesin teminatların güncelleme yapılmadan gelir kaydedildiği, gelir kaydedilmesi gereken teminat mektubu tutarlarının ilgili bankadan istendiği tarih ile banka tarafından ödemenin yapıldığı tarih arasında geçen günlere ait kanuni faizin tahsil edilmediği görülmüştür. Ayrıca yıllara sari şekilde ihalesi yapılan Hayvan Sağlığı ve Uygulama Merkezi İnşaatı, Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Hastanesi Ek Bina İnşaatı, 2021 Yılı Rektörlük ve Bağlı Birimlerin Onarım ve Tadilat İnşaatı, Sosyal ve Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Binası ve Çevre Düzenlemesi Yapım İşlerinde ise süre göz önünde bulundurularak güncelleme yapılması gerekirken bu güncelleme yapılmadan teminatların gelir kaydedildiği tespit
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kafkas Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 edilmiştir. Bulgu konusu güncelleme işlemi ile ilgili olarak idare gerekli işlemleri tamamlamış olmakla birlikte alacağın dava yolu ile tahsil edebileceği belirtildiğinden süreç devam etmektedir. Sonuç olarak; 4735 sayılı Kanun kapsamında imzalanan ve yüklenicinin taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi, tek taraflı olarak sözleşmeyi feshetmesi gibi nedenlerle bozulan sözleşmelerin kesin teminatlarının güncellenerek gelir kaydedilmesi ve bu tutarlara bankasından talep edildiği tarih ile talep tarihinden ödeme tarihine kadar geçen günlere kanuni faiz işletilmesi gerektiği değerlendirilmektedir. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Döner Sermaye İşletmesinin Ödemesi Gereken Doğalgaz ve Elektrik Faturalarının Üniversite Özel Bütçesinden Ödenmesi Döner sermaye işletmesi tarafından ödenmesi gereken Kafkas Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesinin doğalgaz ve elektrik giderlerinin üniversite özel bütçesinden karşılandığı tespit edilmiştir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesinin (b) fıkrasında; döner sermaye işlemlerinden tahsil edilen gelirin belirli bir oranının; ilgili yükseköğretim kurumunun ihtiyacı olan mal ve hizmet alımları, her türlü bakım, onarım, kiralama, devam etmekte olan projelerin tamamlanmasına yönelik inşaat işleri ve diğer ihtiyaçlar ile yönetici payları için kullanılacağı belirtilmiştir. Aynı maddenin (i) fıkrasında; döner sermaye işletmesi faaliyetlerinin gerçekleştirilmesinde, kaynakların ekonomik, verimli ve tasarruflu kullanılmasının esas olduğu, yapılacak olan ödemelerde gelir-gider dengesinin gözetilmesinin zorunlu olduğu ifade edilmiştir. Üniversite Döner Sermaye İşletmesi, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile Üniversite Özel Bütçesine tahsis edilen bütçeden ayrı bir bütçeye sahiptir. 2021–2023 Bütçe Hazırlama
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kafkas Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 Rehberi’nin “Genel İlkeler” başlıklı 4.1 maddesinde; döner sermaye gelirleri ile bütçe kaynakları birlikte kullanılarak yürütülen hizmetlerde döner sermayeler aracılığı ile karşılanabilecek ihtiyaçlar için bütçeden ödenek talebinde bulunulmayacağı belirtildiğinden, Döner Sermaye İşletmesi bünyesinde faaliyet gösteren birimlerin kullandıkları doğalgaz ve elektrik giderlerinin İşletmenin kendi bütçesinden karşılanması ya da kendi payına düşen miktarın Üniversite özel bütçesine ödenmesi gerektiği düşünülmektedir. Denetimlerde, hastaneye ait 13.514.148,00 TL’lik doğalgaz ile 13.302,632,38 TL elektrik faturasının üniversite özel bütçesinden ödendiği görülmüş olup bu durumun yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine aykırı olduğu değerlendirilmektedir. İdare tarafından; Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezinin mevcut bütçesiyle öncelikli sağlık hizmetlerini yerine getirmekte zorluk çektiği, hizmetlerin aksatılmaması için Rektörlük Makamınca 17.01.2020 tarihinde alınan olurla hastaneye ait doğalgaz ile elektrik faturasının üniversite özel bütçesinden ödendiği, söz konusu ödemenin döner sermaye bütçesinin nakit sıkıntısının aşılmasına kadar geçici süreli olduğu, hastane gelirlerinin artırılmasına yönelik orta ve uzun vadeli yapılan planlar sonucunda tüm giderlerini Döner Sermaye bütçesinden karşılanmak suretiyle ödenmeye başlanacağı belirtilse de hastaneye ait elektrik faturalarının üniversite özel bütçesinden ödenmesi yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. Kamu İdaresince; söz konusu ödemenin döner sermaye bütçesinin nakit sıkıntısının aşılmasına kadar geçici süreli olduğu, orta ve uzun vadede hastane bütçesinden karşılanacağı ifade edilmiştir. Sonuç olarak; döner sermaye işletme birimine ait elektrik giderlerinin döner sermaye işletmesi bütçesinden karşılanması gerektiği değerlendirilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kafkas Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kafkas Üniversitesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 8. EKLER EK-1: BULGULARA İLİŞKİN İZLEME TABLOSU Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Döner Sermaye İşletmesinin Ödemesi Gereken Elektrik Faturalarının Üniversite Özel Bütçesinden Ödenmesi 2021 Yerine Getirilmedi Bu husus, Raporda "Diğer Bulgular" bölümünde "Döner Sermaye İşletmesinin Ödemesi Gereken Doğalgaz ve Elektrik Faturalarının Üniversite Özel Bütçesinden Ödenmesi" başlığı altında yer almaktadır.
KAFKAS ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2022 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kafkas Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kafkas Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalar ile ilgili performansı ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları da esas alınarak yapılan ek ödemelerde, 18.02.2011 tarihli ve 27850 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik hükümleri uygulanmaktadır. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Rektörlüğe bağlı çalışan Döner Sermaye İşletmesi; İşletme Müdürlüğü ve Saymanlık Müdürlüğü şeklinde teşkilatlanmış olup gelir getirici birim sayısı 19'dur. İşletme Müdürlüğünde; işletme müdürü ve 3 sürekli işçi hizmet vermekte olup bunların kadrosu özel bütçededir. Saymanlık Müdürlüğünde ise Hazine ve Maliye Bakanlığı personeli saymanlık müdürü ve 3 memur bulunmaktadır. 1.3. Mali Yapı Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulmuş olan döner sermayeli işletmelerin iş ve işlemleri ile bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması, muhasebesi, kontrol ve denetimi ile muhasebe yetkililerinin niteliklerine ilişkin usul ve esaslar, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Döner sermaye işletme bütçesi adı geçen Yönetmelik’in 4’üncü maddesine göre hazırlanmakta ve üniversite yönetim kurulunun onaylaması ile kesinleşmektedir. Kafkas Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün giderleri elde edilen gelirlerle finanse edilmekte olup 2022 yılında özel bütçeden herhangi bir kaynak kullanılmamıştır. Başlangıç bütçesinde 231.479.000 TL gelir öngörülmüş olup gider bütçesi de aynı tutarda hazırlanmıştır. İşletmenin 2022 yılında 154.841.515,98 TL bütçe giderine karşılık 92.411.471,67 TL bütçe geliri elde ettiği anlaşılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kafkas Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 İşletmede 2022 yılı gelir tablosuna göre 92.450.665,76 TL gelir elde edilmiş, 155.951.105,18 TL gider gerçekleşmiş ve dönem 63.500.439,42 TL zarar ile tamamlanmıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Kafkas Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin muhasebe ve raporlama işlemleri, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan hükümlere göre Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kurulan ve yönetilen Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Adı geçen Yönetmelik’te hüküm bulunmayan hâllerde 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun’a dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin genel esasları kıyasen uygulanmaktadır. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda yer almakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır: • Birleştirilmiş veriler defteri • Geçici ve kesin mizan • Bilanço • Gelir tablosu Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kafkas Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Kafkas Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin 2022 yılına ilişkin yukarıda belirtilen
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kafkas Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kafkas Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr