2022 - İZMİR YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ.pdf

İZMİR YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ Eylül 2023

İÇERİK İZMİR YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ 2022 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 İZMİR YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2022 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 14

İZMİR YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ 2022 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ.................................................................................................. 1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU ............................................................................................. 5
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .......................................................................................................... 6
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 6
5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ..................................................................... 6
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ............................................................................................................................. 8
7. DENETİM BULGULARI ...................................................................................................................... 8
8. EKLER ................................................................................................................................................. 13

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1:Akademik Personel Kadro Durumu ...........................................................................2 Tablo 2:İdari Personel Kadro Durumu ....................................................................................2 Tablo 3:2022 Yılı Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleşmesi .................................................3 Tablo 4:2022 Yılı Bütçe Gelir Tahmin ve Gerçekleşmesi .......................................................3

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. Diğer Bulgular

1. Taşınmazlara Ait Değer Artırıcı Harcamaların İlgili Varlığın Kayıtlı Değerine Eklenmemesi
2. Taşınmazlarda Cins Tashihinin Tamamlanmaması
3. Üniversite Tarafından Kiraya Verilen İşletmelerin Ruhsat Almadan Çalışmasına Karşın Sözleşme Hükümlerinin Uygulanmaması

T.C. Sayıştay Başkanlığı İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Anayasa’nın 130’uncu maddesinde, çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzel kişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversitelerin Devlet tarafından kanunla kurulması öngörülmüştür. İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü 28.03.1983 tarih ve 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu’na 03.07.1992 tarih ve 3837 sayılı Kanun’un 25’inci maddesi ile eklenen ek madde ile kurulmuştur. Yükseköğretim kurumları için temel mevzuat; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu, 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu ve 124 sayılı Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumlarının İdari Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’dir. Yükseköğretimin amaç ve ilkeleri, yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayın, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esaslar 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’yla düzenlenmiştir. Söz konusu Kanun’un 12’nci maddesinde yükseköğretim kurumlarının görevleri sayılmış olup bu görevler; toplumun ihtiyaçları, kalkınma planları ilke ve hedeflerine uygun bilimsel eğitim-öğretim, araştırma, yayım ve danışmanlık yapmak, bu ilke ve hedefler doğrultusunda insangücü yetiştirmek, toplumun özellikle sanayileşme ve tarımda modernleşme alanlarında eğitilmesini sağlamak, üretimde artışı sağlayacak uygulamalı çalışmalarda bulunmak, bu amaçla döner sermaye işletmelerini kurmak ve bu faaliyetlerin geliştirilmesine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmak olarak özetlenebilir. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü akademik yapısında rektörlük, senato, fakülte dekanlıkları, yüksekokul, enstitü, uygulama ve araştırma merkez müdürlükleri bulunmakta, idari yapısında ise üniversite yönetim kurulu, genel sekreterlik, daire başkanlıkları, hukuk müşavirliği ve müdürlükler yer almaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 Üniversitenin üst yöneticisi olan Rektör, Cumhurbaşkanı tarafından, dekanlar ise Yükseköğretim Kurulunca atanmaktadır. Üniversite bünyesinde; 3 fakülte, 1 yüksekokul, 1 enstitü, 1 bölüm, 1 araştırmalar direktörlüğü, 19 uygulama ve araştırma merkezi bulunmaktadır. Üniversitede 2022 yıl sonu itibarıyla kadrolu akademik, idari (sözleşmeli idari personel dahil) ve işçi personel toplamı 1.130’dur. Ayrıca Üniversitede 10 yabancı uyruklu akademik personel çalışmaktadır. Akademik ve idari personelin sınıf, unvan ve kadro dağılım bilgileri Tablo 1 ve 2’de yer almaktadır. Tablo 1:Akademik Personel Kadro Durumu Unvan Dolu Kadro Sayısı Boş Kadro Sayısı Toplam Kadro Sayısı Profesör 105 44 149 Doçent 52 88 140 Doktor öğretim üyesi 69 89 158 Öğretim görevlisi 137 42 179 Araştırma görevlisi 263 83 346
Toplam 626 346 972 Tablo 2:İdari Personel Kadro Durumu Hizmet Sınıfı Dolu Kadro Sayısı Boş Kadro Sayısı Toplam Kadro Sayısı Genel idari 217 164 381 Sağlık 10 14 24 Avukatlık 2 1 3 Eğitim-öğretim - - - Teknik 113 45 158 Yardımcı 25 26 51 Sözleşmeli 19 - 19 İşçi 118 6 124
Toplam 504 256 760 Üniversitenin bağlı olduğu kurum Yükseköğretim Kurulu, ilgili olduğu kurumlar ise Milli Eğitim Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığıdır. 1.3. Mali Yapı 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ekli II sayılı cetvelin, (A) “Özel Bütçeli İdareler” bölümünde yer alan Yalova Üniversitesi, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen hazine yardımı ve öz gelirlerini kullanarak giderlerini finanse etmektedir. 2022 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 228.305.000,00 TL ödenek tahsis edilen

T.C. Sayıştay Başkanlığı İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 Üniversite bütçesine yıl içinde 203.452.652,67 TL ödenek eklenmiş ve toplam ödenek 431.757.652,67 TL’ye ulaşmış olup ödeneğin %87,91’i olan 379.538.720,47 TL kullanılmıştır. İdarenin ekonomik sınıflandırma açısından 2022 yılına ait ödenek dağılımı ve yıl sonu harcama gerçekleşmelerine ilişkin tablo aşağıdadır. Tablo 3:2022 Yılı Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleşmesi Ödenek (1) Gerçekleşme (2) Gerçekleşme Oranı (2/1) (TL) (%) 01 Personel Giderleri 205.034.270,00 204.165.896,39 99,58 02 Sos. Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 30.541.335,00 30.330.511,17 99,31 03 Mal ve Hizmet Alımı Giderleri 75.700.280,26 72.885.003,66 96,28 05 Cari Transferler 12.500.767,41 11.919.691,00 95,35 06 Sermaye Giderleri 107.981.000,00 60.237.618,25 55,79 07 Sermaye Transferleri - - -
Toplam 431.757.652,67 379.538.720,47 87,91 2022 yıl sonu itibarıyla bütçe giderleri 379.538.720,47 TL olarak gerçekleşmiştir. Bütçenin % 87,91’i kullanılmıştır. Personel giderlerinde 205.034.270,00 TL ödeneğin 204.165.896,39 TL’si, sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderlerinde 30.541.335,00 ödeneğin 30.330.511,17 TL’si, mal ve hizmet alımı giderlerinde 75.700.280,26 TL ödeneğin 72.885.003,66 TL’si, cari transferlerde 12.500.767,41 TL ödeneğin 11.919.691,00 TL’si, sermaye giderlerinde 107.981.000,00 TL ödeneğin 60.237.618,25 TL’si harcanmıştır. Üniversite tarafından 2022 yılında; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu, Erasmus, Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı Projesi, Bilimsel Araştırma Projeleri, Kalkınma Ajansı destekleri ile Avrupa Birliği hibelerinden toplam 65.282.481,09 TL bütçe dışı kaynak kullanılmıştır. 2022 yılı bütçesine göre tahmin edilen bütçe geliri 228.305.000,00 TL olan Üniversitenin, yıl sonunda gerçekleşen net bütçe geliri 380.364.476,57 TL’dir. 2022 yılı bütçe gelirleri tahmin ve gerçekleşme bilgileri Tablo 4’te yer almaktadır. Tablo 4:2022 Yılı Bütçe Gelir Tahmin ve Gerçekleşmesi Gelir Tahmini (1) Gerçekleşen (2) Gerçekleşme Oranı (2/1) (TL) (%) Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 2.350.000,00 6.061.233,29 257,92 Alınan Bağış ve Yardım ile Özel Gelirler 222.994.000,00 370.130.859,38 165,98 Diğer Gelirler 2.961.000,00 4.208.118,45 142,12 Sermaye Gelirleri - 35.737,20 - Toplam 228.305.000,00 380.435.948,32 166,63 Gelirlerden Red ve İadeler (-) - 71.471,75 -
Net Toplam 228.305.000,00 380.364.476,57 166,60

T.C. Sayıştay Başkanlığı İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 2022 yılında net 380.364.476,57 TL bütçe geliri elde edilmiştir. Dönem faaliyet geliri 747.456.096,05 TL, gelirlerden indirim, iade ve iskonto toplamı 83.672,99 TL ve faaliyet gideri 638.893.007,07 TL olan Üniversite, 2022 yılını 108.479.415,99 TL olumlu faaliyet sonucu ile tamamlamıştır. Üniversite özel bütçesi dışında bulunan; Döner Sermaye İşletmesinin 2022 yılı gelir toplamı 4.631.537,86 TL, gider toplamı 4.767.261,33 TL olarak gerçekleşmiş ve dönem 135.723,47 TL zarar ile tamamlanmıştır. Ayrıca Enstitü,

• 12.11.2002 tarih ve 24934 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu’nun 4’üncü maddesine istinaden kurulan ve kuruluş sermayesi 2.000.000,00 TL olan İzmir Teknoloji Geliştirme Bölgesi’nin % 56,15 paya sahip ortağıdır.
• 03.01.2013 tarih ve 28517 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2012/4085 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kurulan ve kuruluş sermayesi 7.500.000,00 TL olan Dokuz Eylül Üniversitesi Teknoloji Geliştirme AŞ’nin % 0,6667 paya sahip ortağıdır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları, uluslararası standartlara uygun olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde; Sayıştay Başkanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve diğer ilgili kuruluş temsilcilerinin katılımıyla oluşturulacak olan Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Dolayısıyla genel yönetim kapsamında olan üniversitelerin muhasebe ve raporlama standartları Kurul tarafından belirlenen kurallara tabidir. Kamu İdaresi ayrıca adı geçen Kanun’un 80’inci maddesinin Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir. Özel bütçeli bir idare olan Üniversitede, tahakkuk esaslı muhasebe sistemi kullanılmaktadır. Üniversitenin muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe

T.C. Sayıştay Başkanlığı İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Yönetmeliği’ne tabi olarak Hazine ve Maliye Bakanlığının Bütünleşik Mali Kontrol Yönetim Sistemi Web Tabanlı Otomasyon Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Faaliyet sonuçları tablosu, • Öz kaynak değişim tablosu, • Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu, • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Kontrol Ortamı Standartları Kurum organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumluluklar ile yetki devirleri ve sınırları tam ve açık bir şekilde belirlenip yazılı hale getirilmiştir. İdarede “Kamu Görevlileri

T.C. Sayıştay Başkanlığı İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 Etik Davranış İlkeleri” ile ilgili eğitim ve bilgilendirme çalışmaları yeterlidir. Personelin işe alınması, yer değiştirmesi, görevde yükselmesi, yeterlilik-performans değerlendirmesi, disiplin hükümlerine yönelik insan kaynakları politikası tam olarak belirlenmiş ve kurum çalışanlarına duyurulmuştur. Hassas görevlere ilişkin prosedürler tam olarak belirlenmiş ve kurum çalışanlarına duyurulmuştur. Risk Değerlendirme Standartları Stratejik plan zamanında yayımlanmış ve içerik açısından mevzuata uygundur. İdarenin performans programı içerik olarak mevzuata uygun şekilde hazırlanmış ve zamanında yayımlanmıştır. İdare hiçbir iç kontrol riski belirlememiştir. Risklerin değerlendirilmesine yönelik herhangi bir çalışma yapılmamıştır. Kontrol Faaliyetleri Standartları İdare tarafından yetkileri belirlemek amacıyla iş akış süreçleri hazırlanmış ve personele duyurulmuştur. İdare tarafından yetki devirleri mevzuata uygun yapılmıştır. İdarede yapılan görevlendirmeler, farklı kişiler arasında dağıtılarak “görevler ayrılığı” ilkesine uyulmuştur.
İdarece kontrol riski belirlenmediğinden risklerin kabul edilebilir düzeye indirilmesine yönelik kontrol faaliyetleri ve sorumluları da belirlenmemiştir. Ön mali kontrol sistemi, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’a uygun olarak kurulmuştur. Kamu idaresinin ön mali kontrol yönergesi mevcuttur. Bilgi ve İletişim Standartları İdare faaliyet raporu içerik olarak mevzuata uygun hazırlanmıştır. İdarenin Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı mevcuttur ve içerik olarak Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’ne uygundur. İzleme Standartları İdarenin tüm birimleri tarafından iç kontrol sistemi, yılda en az bir kez değerlendirilmekte ve değerlendirme sonuçları İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kuruluna raporlanmaktadır. Kamu İdaresinde iç denetim birimi kurulmuş olup 3 iç denetçi kadrosu bulunmaktadır. Bu kadrolardan 1’i doludur. İç denetim biriminin iç kontrol sistemine ilişkin denetim çalışması mevcut değildir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 6. DENETİM GÖRÜŞÜ İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsünün 2022 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Taşınmazlara Ait Değer Artırıcı Harcamaların İlgili Varlığın Kayıtlı Değerine Eklenmemesi Taşınmazlara ait bakım ve onarım niteliğindeki değer artırıcı harcamaların, ilgili varlığın kayıtlı değerine eklenmediği tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 25 Maddi duran varlıklar hesap grubu ile ilgili “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 170’inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde; maddi duran varlıklar için sonradan yapılan ve o varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini, sağlanan faydayı artıran veya üretilen mal veya hizmetlerin üretim maliyetini azaltan her türlü maliyetin, ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine ilave edileceği ve amortisman hesaplanmasında dikkate alınacağı ve bunlar dışında maddi duran varlıklar için yapılan her türlü normal bakım, onarım ve harcamaların gider olarak kaydedileceği ifade edilmiştir. Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan “Amortisman ve Tükenme Payları” konulu 47 Sıra No.lu Genel Tebliğ’in “Amortisman ve tükenme payı süre ve oranları” başlıklı 6’ncı maddesinin ikinci fıkrasında;

T.C. Sayıştay Başkanlığı İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’te yer alan taşınmazlar için 34.000,00 TL’yi aşan ve değer artırıcı harcama olarak kabul edilen giderlerin ilgili duran varlığın maliyetine ekleneceği düzenlenmiştir. Bu kapsamda, taşınmazlar için 34.000,00 TL’yi aşan bakım, onarım, tamir mahiyetindeki harcamalardan değer artırıcı nitelikte olanların 630 Giderler Hesabı yerine ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine eklenmesi gerekmektedir. Üniversitede 2022 yılında yapılan bakım ve onarım harcamalarından varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini ve sağlanan faydayı artıran 1.316.528,04 TL'nin varlığın kayıtlı değerine eklenmeyerek giderleştirilmesi sonucunda; bilançoda 252 Binalar Hesabında eksik, 630 Giderler Hesabında ise aynı tutarda fazla gösterime neden olunmuştur. Kamu idaresi bulguya katıldığını belirtmiş olup söz konusu hususun düzeltilmesine ilişkin işlemlere başlanıldığı ifade edilmiştir. Sonuç olarak; taşınmazlar için yapılan değer artırıcı harcamaların ilgili maddi duran varlık hesaplarına kaydedilerek, mali tablolarda bu varlıkların gerçek değerleri ile görünmesinin sağlanması gerekmektedir. BULGU 2: Taşınmazlarda Cins Tashihinin Tamamlanmaması Üniversitedeki taşınmazların mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtları birbirinden farklı olmasına rağmen cins tashihi işlemlerinin tamamlanmadığı tespit edilmiştir. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde cins tashihi; binalar, arazi ve arsalar ile yer altı ve yer üstü düzenlerinin mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarının farklılık göstermesi durumunda tapu kayıtlarının, mevcut kullanım şekli dikkate alınarak düzeltilmesi işlemi olarak ifade edilmiştir. Yönetmelik’in "Cins Tashihlerinin Yapılması" başlıklı 10’uncu maddesine göre kamu idarelerinin mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarının birbirine uygun olmaması durumunda, fiili kullanım durumları esas alınarak tapu kayıtlarında cins tashihlerinin yapılması gerekmektedir. Denetimlerde Üniversite taşınmazlarının mevcut kullanım şekilleri ile kayıtlarda belirtilen cinslerinin birbirine uygun olmadığı görülmüştür. Kamu idaresince enstitü yerleşkesinde bulunan eğitim ve araştırma binalarının arazi mülkiyetlerinin tek parselde bulunduğu, aynı parsel içerisinde yapımı süren ve yapılması

T.C. Sayıştay Başkanlığı İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 planlanan yeni binalar da bulunmakta olduğundan yapılaşmaların tamamı bitmedikçe cins tashihi yapılmasının teknik açıdan karışıklığa neden olacağı bu yüzden cins tashihi işlemlerinin yapılamadığı, parseldeki yapılaşmalar tamamlandığında taşınmaz malların cins tashihine yönelik başvuru yapılacağı ayrıca orman arazisi üzerinde kalan binaların ilgili mevzuatı gereğince cins tashihi işlemlerinin gerçekleştirilemediği ifade edilmiştir. Sonuç olarak; cins tashihinin yapılmaması Üniversite taşınmazlarının mevcut kullanım şekillerinin tam olarak anlaşılamamasına neden olmaktadır. BULGU 3: Üniversite Tarafından Kiraya Verilen İşletmelerin Ruhsat Almadan Çalışmasına Karşın Sözleşme Hükümlerinin Uygulanmaması Üniversite tarafından kiraya verilen işletmelerin, işletme ruhsatı almadan çalışmasına karşın kira sözleşmelerinde belirtilen hükümlerin uygulanmadığı görülmüştür. Üniversitenin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu uyarınca kiraya verdiği işletmelere ilişkin kira şartnamelerinde; Belediye nezdinde yapılması ve alınması gereken bilcümle teşebbüs, ruhsat, izin vb. her türlü işlemin kiracı tarafından takip edilerek sonuçlandırılacağı ve bütün sorumluluğun kiracıya ait olacağı belirtilmektedir. Üniversite ile üniversiteye ait işletmeleri kiralayanlar arasında akdedilen kira sözleşmelerinde ise; kiracının taahhüdünü sözleşme ve şartnameye uygun olarak yerine getirmemesi veya her ne nedenle olursa olsun işletme ruhsatının iptal edilmesi durumunda 2886 sayılı Kanun’un 62’nci maddesine göre tebligat yapmaya gerek kalmaksızın sözleşmenin idarece feshedilerek kesin teminatın gelir kaydedileceği ve cari yıl kira bedelinin yüzde yirmi beşinin tazminat olarak tahsil edileceği hükümlerine yer verilmiştir. Denetimlerde üniversite tarafından kiraya verilen yerlere ait işletme ruhsatlarının kiralayanlarca alınmamasına rağmen sözleşmede yer verilen hükümlerin uygulanmadığı tespit edilmiştir. Kamu idaresi tarafından Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığınca yapı kayıt belgesi alınması ve binaların numarataj alma çalışmaları devam etmesi nedeniyle kiracılar tarafından söz konusu işletmeler için işletme ruhsatlarının alınamadığı, bu durumun sona ermesi ile birlikte sözleşme hükümlerinin uygulanmasının sağlanacağı ifade edilmiştir. Yukarıda yer verilen gerekçelerle söz konusu işletmelerin; işletme ruhsatlarını almalarının sağlanması, ruhsat alamamaları durumunda ise kira sözleşmelerinde belirtilen

T.C. Sayıştay Başkanlığı İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 hükümlerin uygulanması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 8. EKLER EK-1: BULGULARA İLİŞKİN İZLEME TABLOSU Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Taşınmazların Cins Tashihi İşlemlerinin Yapılmaması 2021 Yerine Getirilmedi Bu husus, Raporda "Diğer Bulgular" Bölümünde “Taşınmazlarda Cins Tashihinin Tamamlanmaması” başlığıyla yer almaktadır.

İZMİR YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2022 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ................................................................................................ 14
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU ........................................................................................... 16
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ........................................................................................................ 16
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ...................................................... 16
5. DENETİM GÖRÜŞÜ ........................................................................................................................... 17
6. DENETİM BULGULARI .................................................................................................................... 17
7. EKLER ................................................................................................................................................. 22

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. Diğer Bulgular

1. Hizmet Üretim Maliyeti Hesabının Kullanılmaması
2. Özel Bütçeden Karşılanması Gereken Giderlerin Döner Sermaye İşletmesi Tarafından Ödenmesi

T.C. Sayıştay Başkanlığı İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü Döner Sermaye İşletmesi, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesi (a) fıkrası uyarınca 11.08.2001 tarih ve 24490 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelik ile kurulmuştur. Döner Sermaye İşletmesi, Yönetmelik’in 2’nci maddesinde sayılan ve aşağıda yer verilen faaliyetleri yürüterek gelir elde etmektedir: a) Yükseköğretim kurumları dışındaki kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişilerce talep edilecek konularda bilimsel görüş vermek, proje hazırlamak, araştırma ve benzeri hizmetleri yapmak, seminer, konferans, sempozyumlar düzenlemek, kurslar açmak, b) Danışmanlık, uygulama, deney ve analiz yapmak, c) Mevcut fiziki kapasiteyi değerlendirerek, faaliyet alanları ile sınırlı olarak iş ve hizmet üretmek, elde edilen ürünleri önceden Rektörün onayı alınmak şartıyla pazarlanması ve satılması için satış ve teşhir yerleri açmak. Yükseköğretim kurumlarının döner sermaye faaliyetleri çerçevesinde; hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalar ile ilgili performansı ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları da esas alınarak yapılan ek ödemelerde, 18.02.2011 tarihli ve 27850 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik hükümleri uygulanmaktadır. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Rektörlüğe bağlı çalışan Döner Sermaye İşletmesi; İşletme Müdürlüğü ve Saymanlık Müdürlüğü şeklinde teşkilatlanmış olup gelir getirici birim sayısı 15'tir. İşletme Müdürlüğünde; işletme müdürü (vekaleten), 1 şef, 2 idari memur ve 1 sürekli işçi hizmet vermekte olup tamamının kadrosu özel bütçededir. Saymanlık Müdürlüğünde ise Hazine ve Maliye Bakanlığı personeli saymanlık müdürü ve 1 defterdarlık uzmanı bulunmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 1.3. Mali Yapı Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulmuş olan döner sermayeli işletmelerin iş ve işlemleri ile bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması, muhasebesi, kontrol ve denetimi ile muhasebe yetkililerinin niteliklerine ilişkin usul ve esaslar, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Döner sermaye işletme bütçesi adı geçen Yönetmelik’in 4’üncü maddesine göre hazırlanmakta ve üniversite yönetim kurulunun onaylaması ile kesinleşmektedir. Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün giderleri elde edilen gelirlerle finanse edilmekte olup 2022 yılında özel bütçeden herhangi bir kaynak kullanılmamıştır. Başlangıç bütçesinde 4.033.200,00 TL gelir öngörülmüş olup gider bütçesi de aynı tutarda hazırlanmıştır. İşletmenin 2022 yılında 4.755.748,24 TL bütçe giderine karşılık 6.651.395,81 TL bütçe geliri elde ettiği anlaşılmıştır. İşletmede 2022 yılı gelir tablosuna göre 4.631.537,86 TL gelir elde edilmiş, 4.767.261,33 TL gider gerçekleşmiş ve dönem 135.723,47 TL zarar ile tamamlanmıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü Döner Sermaye İşletmesinin muhasebe ve raporlama işlemleri, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan hükümlere göre Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kurulan ve yönetilen Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Adı geçen Yönetmelik’te hüküm bulunmayan hâllerde 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve bu Kanun’a dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin genel esasları kıyasen uygulanmaktadır. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda yer almakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan

T.C. Sayıştay Başkanlığı İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır: • Birleştirilmiş veriler defteri • Geçici ve kesin mizan • Bilanço • Gelir tablosu Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki

T.C. Sayıştay Başkanlığı İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ İzmir Yüksek Teknoloji Ensitüsü Döner Sermaye İşletmesinin 2022 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 6. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 BULGU 1: Hizmet Üretim Maliyeti Hesabının Kullanılmaması Üniversite Döner Sermaye İşletmesi tarafından üretilen hizmetler için yapılan giderlerin 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabı yerine doğrudan üretimle ilişkilendirilemeyen yönetimsel faaliyetler için kullanılması gereken 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabında izlendiği görülmüştür. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 496’ncı maddesinde; bu hesabın, hizmet işletmelerinde üretilen hizmetler için yapılan giderlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Aynı Yönetmelik’in 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 517’nci maddesinde ise; bu hesabın, işletmenin yönetim fonksiyonları, işletme politikasının tayini, organizasyon ve personel, idare hizmetleri, büro hizmetleri gibi üretilen veya satılan malın maliyeti ile doğrudan ilişkisi kurulamayan genel mahiyetteki giderlerin izlenmesi için kullanılacağı açıklanmıştır.
Anılan Yönetmelik'in “Gelir Tablosu Hesaplarına İlişkin İşlemler” başlıklı Onuncu Bölümünde de, işletmenin esas faaliyetleri ile ilgili olarak sağlanan hasılat ile işletmenin esas faaliyetleri dışında kalan tüm gelir ve giderlerini tasnifli bir şekilde izlemesi ve dönemin kesin sonuçlarını belirlemesi için kullanacağı gelir tablosu hesapları düzenlenmiştir. Bu bölümde, yılsonunda 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabının 771 Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı ve 632 Genel Yönetim Giderleri Hesabına, 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabının 741 Hizmet Üretim Maliyeti Yansıtma Hesabı ile 622 Satılan Hizmet Maliyeti hesabına aktarılmasına ilişkin hesap kayıtları yer almaktadır. Döner Sermaye İşletmesi tarafından üretilen hizmetlere ilişkin yapılan giderlerin 740- Hizmet Üretim Maliyeti Hesabında izlenmesi gerekmektedir. Denetimlerde hizmet üretimine ilişkin 2022 yılı içerisinde gerçekleştirilen 1.526.621,44 TL’lik mal ve hizmet alımının 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabı yerine 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabında izlendiği tespit edilmiştir. Kamu idaresi tarafından 2023 yılı içerisinde üretilen hizmetlere ilişkin yapılan mal ve hizmet alımlarının 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabında izlendiği belirtilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 Sonuç olarak; yukarıda belirtilen muhasebe kaydı nedeniyle, Kurum hesaplarında 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabı ve 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı ile bu hesaplara bağlı olarak yılsonunda aktarılan 622 Satılan Hizmet Maliyeti Hesabı, 741 Hizmet Üretim Maliyeti Yansıtma Hesabı ile 632 Genel Yönetim Giderleri Hesabı ve 771 Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı kayıtları doğru veri üretmemiş ve kurum gelir tablosu gerçek durumu yansıtmamıştır. BULGU 2: Özel Bütçeden Karşılanması Gereken Giderlerin Döner Sermaye İşletmesi Tarafından Ödenmesi Üniversite özel bütçesinden karşılanması gereken giderlerin döner sermaye işletmesi tarafından ödendiği görülmüştür. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Yükseköğretim Kurumlarının görevleri” başlıklı 12’nci maddesinin (ı) bendinde döner sermaye işletmelerini kurmak ve verimli çalıştırmak Yükseköğretim kurumlarının görevleri arasında sayılmıştır. Aynı Kanun’un “Döner Sermaye” başlıklı 58’inci maddesinin (b) bendinde, ilgili yükseköğretim kurumunun niteliğine göre döner sermaye gelirlerinin %15 ile %35 arasında değişen oranlarda ilgili yükseköğretim kurumunun ihtiyacı olan mal ve hizmet alımları, her türlü bakım, onarım, kiralama, devam etmekte olan projelerin tamamlanmasına yönelik inşaat işleri ve diğer ihtiyaçlar ile yönetici payları için kullanılacağı belirtilmiş, gelirlerin en az %5'inin de bilimsel araştırma projelerinin finansmanı için kullanılacağı hükme bağlanmıştır. Aynı maddenin (i) bendinde ise; Döner sermaye işletmesi faaliyetlerinin gerçekleştirilmesinde, kaynakların ekonomik, verimli ve tasarruflu kullanılmasının esas olduğu, yapılacak olan ödemelerde gelir-gider dengesinin gözetilmesinin zorunlu olduğu belirtilmiştir. Yükseköğretim Kurumları Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasına İlişkin Yönetmelik’in “Gelir ve giderler ile bunların muhasebeleştirilmesi” başlıklı 8’inci maddesinin birinci fıkrasında; Döner sermaye işletmesinin gelirlerinin, işletme adına yapılan mal ve hizmet satışları, şartlı bağış ve yardımlar ile diğer gelirlerden, giderlerinin ise faaliyet alanlarıyla ilgili giderlerden oluştuğu, dördüncü fıkrasında ise; Döner sermaye işletmesi gelirlerinin kullanılmasında, Kanun’un 58’inci maddesinin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. Döner sermaye işletmeleri, Yükseköğretim kurumlarının faaliyetlerini desteklemek

T.C. Sayıştay Başkanlığı İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 amacıyla kurulan, ayrı bütçeye sahip işletmelerdir. Bu işletmeler tarafından elde edilen gelirin hangi alanlarda kullanılacağı 2547 sayılı Kanunla düzenlenmiştir. Kanunla getirilen hükümler çerçevesinde döner sermaye gelirlerinin belli yüzdesi dışında kalan kısmının ilgili yükseköğretim kurumlarının ihtiyaçları için kullanılmasına imkân tanınmamıştır. Yükseköğretim Kurumları Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasına İlişkin Yönetmelik hükümleri de döner sermaye işletmesi gelirlerinin kullanımında Kanunun 58’inci maddesinin uygulanacağını teyit etmiş, buna ek olarak döner sermaye giderlerinin faaliyet alanı ile sınırlı olacağını hükme bağlamıştır. Bu çerçevede, döner sermaye işletmesinin gelirlerinin faaliyet alanları dışında kalan giderler için kullanılmasına imkân bulunmamaktadır. Denetimlerde Üniversite özel bütçesinden ödenmesi gereken toplam 82.360,00 TL tutarında taşınır alım giderinin ödenek bulunmaması gerekçesiyle Döner Sermaye İşletmesi tarafından ödendiği tespit edilmiştir. Döner sermaye gelirlerinin Yükseköğretim Kurumu tarafından kullanılabilecek kısmı zaten özel bütçeye aktarılmakta, gelirin kalan kısmı da çalışanların özlük hakkı olarak dağıtılmaktadır. Bu gelirlerin Kanunda öngörülen sınırlar aşılarak özel bütçe giderleri için kullanılması durumunda gelir-gider dengesinin bozulması ve kaynakların ekonomik, verimli ve tasarruflu kullanılması ilkesine aykırı davranılması söz konusu olmaktadır. Bu kapsamda, bulgu konusu hususun 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nda yer aldığı, ancak hatalı uygulamanın devam ettiği tespit edilmiştir. Kamu İdaresince 2022 yılında taşınır alımlarına ilişkin yeterli ödenek bulunmaması sebebiyle Üniversite özel bütçesinden ödenmesi gereken toplam 82.360,00 TL tutarında ödemenin döner sermaye kaynakları ile yapıldığı, bundan sonra döner sermaye işletmesi gelirlerinin kullanımında 2547 sayılı Kanun'un 58'inci maddesi hükümlerinin daha dikkatli şekilde uygulanacağı belirtilmiştir. Sonuç olarak; Üniversite özel bütçesinden yapılması gereken harcamalar için döner sermaye kaynaklarının kullanılmaması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 7. EKLER EK-1: BULGULARA İLİŞKİN İZLEME TABLOSU Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Üniversite Özel Bütçesinden Ödenmesi Gereken Giderlerin Döner Sermaye İşletmesi Tarafından Ödenmesi 2021 Yerine Getirilmedi Bu husus, Raporda "Diğer Bulgular" Bölümünde “Özel Bütçeden Karşılanması Gereken Giderlerin Döner Sermaye İşletmesi Tarafından Ödenmesi” başlığıyla yer almaktadır.