İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ-CERRAHPAŞA Eylül 2023
İÇERİK İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ-CERRAHPAŞA 2022 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ-CERRAHPAŞA DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2022 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 10
İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ-CERRAHPAŞA 2022 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1:Akademik Personel Kadro Durumu .............................................................................. 2 Tablo 2:İdari Personel Kadro Durumu ....................................................................................... 2 Tablo 3:2022 Yılı Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleşmesi ................................................... 3 Tablo 4:2022 Yılı Bütçe Gelir Tahmin ve Gerçekleşmesi ......................................................... 4
T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 Üniversitenin üst yöneticisi olan Rektör Cumhurbaşkanı tarafından, dekanlar ise Yükseköğretim Kurulunca atanmaktadır. Üniversite bünyesinde; 10 fakülte, 1 yüksekokul, 6 enstitü, 5 meslek yüksekokulu ve 15 uygulama ve araştırma merkezi bulunmaktadır. Üniversitede 2022 yıl sonu itibarıyla kadrolu akademik, idari (sözleşmeli idari personel dahil) ve işçi personel toplamı 6.652’dir. Ayrıca Üniversitede 9 yabancı uyruklu akademik personel çalışmaktadır. Akademik ve idari personelin sınıf, unvan ve kadro dağılım bilgileri Tablo 1 ve 2’de yer almaktadır. Tablo 1:Akademik Personel Kadro Durumu Unvan Dolu Kadro Sayısı Boş Kadro Sayısı Toplam Kadro Sayısı Profesör 579 91 670 Doçent 262 67 329 Doktor öğretim üyesi 352 111 463 Öğretim görevlisi 178 73 251 Araştırma görevlisi 735 404 1.139 Toplam 2.106 746 2.852 Tablo 2:İdari Personel Kadro Durumu Hizmet Sınıfı Dolu Kadro Sayısı Boş Kadro Sayısı Toplam Kadro Sayısı Genel idari 531 700 1.231 Sağlık 940 1.235 2.175 Avukatlık 7 1 8 Eğitim-öğretim 1 1 2 Teknik 170 171 341 Yardımcı 222 761 983 Sözleşmeli 884 230 1.114 İşçi 1.791 391 2.182 Toplam 4.546 3.490 8.036 Üniversitenin bağlı olduğu kurum Yükseköğretim Kurulu, ilgili olduğu kurumlar ise Milli Eğitim Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığıdır. 1.3. Mali Yapı 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ekli II sayılı cetvelin, (A) “Özel
T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 Bütçeli İdareler” bölümünde yer alan İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen hazine yardımı ve öz gelirlerini kullanarak giderlerini finanse etmektedir. 2022 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 1.170.065.000,00 TL ödenek tahsis edilen Üniversite bütçesine yıl içinde 770.651.250,65 TL ödenek eklenmiş ve toplam ödenek 1.940.716.250,65 TL’ye ulaşmış olup ödeneğin % 92,84’ü olan 1.801.881.757,08 TL kullanılmıştır. İdarenin ekonomik sınıflandırma açısından 2022 yılına ait ödenek dağılımı ve yıl sonu harcama gerçekleşmelerine ilişkin tablo aşağıdadır. Tablo 3:2022 Yılı Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleşmesi Ödenek (1) Gerçekleşme (2) Gerçekleşme (2/1) (TL) (%) 01 Personel Giderleri 921.988.896,96 913.593.793,73 99,08 02 Sos. Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 152.288.503,57 151.236.287,23 99,30 03 Mal ve Hizmet Alımı Giderleri 243.110.533,72 222.927.522,97 91,69 05 Cari Transferler 59.071.816,00 56.185.352,04 95,11 06 Sermaye Giderleri 564.256.500,40 457.938.801,11 81,15 07 Sermaye Transferleri - - - Toplam 1.940.716.250,65 1.801.881.757,08 92,84 2022 yıl sonu itibarıyla bütçe giderleri 1.801.881.757,08 TL olarak gerçekleşmiştir. Bütçenin % 92,84’ü kullanılmıştır. Personel giderlerinde 921.988.896,96 TL ödeneğin 913.593.793,73 TL’si, sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderlerinde 152.288.503,57 TL ödeneğin 151.236.287,23 TL’si, mal ve hizmet alımı giderlerinde 243.110.533,72 TL ödeneğin 222.927.522,97 TL’si, cari transferlerde 59.071.816,00 TL ödeneğin 56.185.352,04 TL’si, sermaye giderlerinde 564.256.500,40 TL ödeneğin 457.938.801,11 TL’si harcanmıştır. Üniversite tarafından 2022 yılında; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu, Erasmus, Mevlana ve Farabi Değişim Programı, Kalkınma Ajansı destekleri ile Avrupa Birliği hibelerinden toplam 30.839.745,26 TL bütçe dışı kaynak kullanılmıştır. 2022 yılı bütçesine göre tahmin edilen bütçe geliri 1.170.065.000,00 TL olan Üniversitenin, yıl sonunda gerçekleşen net bütçe geliri 1.798.453.434,34 TL’dir. 2022 yılı bütçe gelirleri tahmin ve gerçekleşme bilgileri Tablo 4’te yer almaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Tablo 4:2022 Yılı Bütçe Gelir Tahmin ve Gerçekleşmesi Gelir Tahmini (1) Gerçekleşen (2) Gerçekleşme Oranı (2/1) (TL) (%) Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 15.783.000,00 46.161.352,07 292,47 Alınan Bağış ve Yardım ile Özel Gelirler 1.117.222.000,00 1.688.781.169,51 151,15 Diğer Gelirler 37.060.000,00 63.424.585,86 1.711,40 Sermaye Gelirleri - 160.673,91 - Toplam 1.170.065.000,00 1.798.527.781,35 153,71 Gelirlerden Red ve İadeler (-) - 74.347,01 - Net Toplam 1.170.065.000,00 1.798.453.434,34 153,70 2022 yılında net 1.798.453.434,34 TL bütçe geliri elde edilmiştir. Dönem faaliyet geliri 1.959.752.443,53 TL, gelirlerden indirim, iade ve iskonto toplamı 74.347.01 TL ve faaliyet gideri 1.481.508.163,26 TL olan Üniversite, 2022 yılını 478.169.933,26 TL olumlu faaliyet sonucu ile tamamlamıştır. Üniversite özel bütçesi dışında bulunan; Döner Sermaye İşletmesinin 2022 yılı gelir toplamı 798.966.988,06 TL, gider toplamı 1.270.653.416,36 TL olarak gerçekleşmiş ve dönem 471.686.428,30 TL zarar ile tamamlanmıştır. Sosyal Tesisin 2022 yılı gelir toplamı 9.809.114,66 TL, gider toplamı 8.871.157,26 TL olarak gerçekleşmiş ve dönem sonu 937.957,40 TL kâr ile tamamlanmıştır. Ayrıca Üniversite, 20/03/2008 tarih ve 26822 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2008/13348 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kurulan İstanbul Teknokent AŞ’nin ortağıdır. Adı geçen AŞ’nin kuruluş sermayesi 1.000.000 TL olup Üniversitenin %36 oranında ortaklığı bulunmaktadır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları, uluslararası standartlara uygun olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde; Sayıştay Başkanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve diğer ilgili kuruluş temsilcilerinin katılımıyla oluşturulacak olan Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Dolayısıyla genel yönetim kapsamında olan üniversitelerin muhasebe ve raporlama standartları Kurul tarafından belirlenen kurallara tabidir. Kamu İdaresi ayrıca adı
T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 geçen Kanun’un 80’inci maddesinin Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir. Özel bütçeli bir idare olan Üniversitede, tahakkuk esaslı muhasebe sistemi kullanılmaktadır. Üniversitenin muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne tabi olarak Hazine ve Maliye Bakanlığının Bütünleşik Mali Kontrol Yönetim Sistemi Web Tabanlı Otomasyon Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Faaliyet sonuçları tablosu, • Öz kaynak değişim tablosu, • Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu, • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların
T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Kontrol Ortamı Standartları Kurum organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumluluklar ile yetki devirleri ve sınırları tam ve açık bir şekilde belirlenip yazılı hale getirilmiştir. İdarede "Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri" ile ilgili eğitim ve bilgilendirme çalışmaları yeterlidir. Personelin işe alınması, yer değiştirmesi, görevde yükselmesi, yeterlilik-performans değerlendirmesi ile disiplin hükümlerine yönelik insan kaynakları politikası, tam olarak belirlenmiş ve kurum çalışanlarına duyurulmuştur. Hassas görevlere ilişkin prosedürler, tam olarak belirlenmiş ve kurum çalışanlarına duyurulmuştur. Risk Değerlendirme Standartları Stratejik plan, zamanında yayımlanmış ve içerik açısından mevzuata uygundur. İdare performans programı içerik olarak mevzuata uygun şekilde hazırlanmış ve zamanında yayımlanmıştır. İdare iç kontrol risklerini tam ve doğru şekilde belirlemiştir. Risklerin değerlendirilmesine yönelik çalışma (risklerin gerçekleşme ihtimali-olası etkisi belirlenerek önem düzeyine karar verme) yapılmıştır. Kontrol Faaliyetleri Standartları İdare tarafından yetkileri belirlemek amacıyla iş akış süreçleri hazırlanmıştır ve personele duyurulmuştur. İdare tarafından yetki devirleri mevzuata uygun yapılmıştır. İdarede yapılan görevlendirmelerde, bunları farklı kişiler arasında dağıtılarak “görevler ayrılığı” ilkesine uyulmuştur. İdarece belirlenen risklerin kabul edilebilir düzeye indirilmesine yönelik kontrol faaliyetleri ve sorumluları belirlenmiştir. Ön mali kontrol sistemi, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’a uygun olarak kurulmuştur. Kamu idaresinin ön mali kontrol yönergesi mevcuttur. Bilgi ve İletişim Standartları İdare faaliyet raporu içerik olarak mevzuata uygun hazırlanmıştır. İdarenin Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı mevcuttur ve içerik olarak Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’ne uygundur. İzleme Standartları İdarenin tüm birimleri tarafından iç kontrol sistemi iç kontrol birimi kurulmadığından
T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 ve iç denetçi ataması yapılamaması nedeniyle değerlendirilmemektedir. Kamu idaresinde iç denetim birimi kurulmadığından iç kontrol sistemine ilişkin denetim çalışması mevcut değildir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşanın 2022 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr
İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ-CERRAHPAŞA DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2022 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular
T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10
T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 sağlanması yönündeki faaliyetler ve bu yolla elde edilen ürünlerin pazarlanması. d) Mevcut fiziki kapasiteyi değerlendirerek faaliyet alanı ile sınırlı olarak iş ve hizmet üretimi, elde edilen ürünlerin önceden Rektörün izni alınması şartıyla pazarlanması ve satılması, bunun için satış ve teşhir yerlerinin açılması. e) Faaliyet alanı ve konularında bilgisayar teknolojisine dayalı yazılım, donanım, iletişim hizmetleri (internet, web dahil). f) Her türlü ağaç, metal, çini, seramik, model, tasarım, denetim, mekanik deneyler, tekstil, dericilik atölyeleri hizmetleri, kalite kontrolü, her türlü mekanik elektrik ve elektronik makine ve cihazlarla ilgili bakım-onarım, proje ve üretim işleri. g) Beden eğitimi, spor ve antrenörlük alanında, seminer ve eğitim programları, yarışmalar, eğitim semineri, antrenörlük programları ve organizasyonları, bu amaçla ilgili spor tesislerinin işletilmesi, turizm ve otelcilik ile ilgili eğitim programları ve bu amaçla ilgili tesislerin işletilmesi. ğ) Birimlerin faaliyet alanları ile sınırlı olarak bu maddede zikredilmeyen diğer mal ve hizmet üretimleri. Yükseköğretim kurumlarının döner sermaye faaliyetleri çerçevesinde; hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalar ile ilgili performansı ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları da esas alınarak yapılan ek ödemelerde, 18.02.2011 tarihli ve 27850 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik hükümleri uygulanmaktadır. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Rektörlüğe bağlı çalışan Döner Sermaye İşletmesi; İşletme Müdürlüğü ve Saymanlık Müdürlüğü şeklinde teşkilatlanmış olup gelir getirici birim sayısı 31’dir. İşletme Müdürlüğünde; işletme müdürü, 3 işletme müdür yardımcısı, 1 şube müdürü, 3 idari memur ve 10 sürekli işçi hizmet vermekte olup kadroları özel bütçededir. Saymanlık Müdürlüğünde ise Hazine ve Maliye Bakanlığı personeli saymanlık müdürü,
T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 1 şef, 2 uzman, 1 memur ve 1 veznedar bulunmaktadır. 1.3. Mali Yapı Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulmuş olan döner sermayeli işletmelerin iş ve işlemleri ile bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması, muhasebesi, kontrol ve denetimi ile muhasebe yetkililerinin niteliklerine ilişkin usul ve esaslar, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Döner sermaye işletme bütçesi adı geçen Yönetmelik’in 4’üncü maddesine göre hazırlanmakta ve üniversite yönetim kurulunun onaylaması ile kesinleşmektedir. İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün giderleri elde edilen gelirlerle finanse edilmekte olup 2022 yılında özel bütçeden herhangi bir kaynak kullanılmamıştır. Başlangıç bütçesinde 1.149.476.336,63 TL gelir öngörülmüş olup gider bütçesi de aynı tutarda hazırlanmıştır. İşletmenin 2022 yılında 1.453.687.368,23 TL bütçe giderine karşılık 984.631.818,19 TL bütçe geliri elde ettiği anlaşılmıştır. İşletmede 2022 yılı gelir tablosuna göre 798.966.988,06 TL gelir elde edilmiş, 1.270.653.416,36 TL gider gerçekleşmiş ve dönem 471.686.428,30 TL zarar ile tamamlanmıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Döner Sermaye İşletmesinin muhasebe ve raporlama işlemleri, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan hükümlere göre Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kurulan ve yönetilen Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Adı geçen Yönetmelik’te hüküm bulunmayan hâllerde 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun’a dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin genel esasları kıyasen uygulanmaktadır. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe
T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda yer almakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır: • Birleştirilmiş veriler defteri • Geçici ve kesin mizan • Bilanço • Gelir tablosu Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları,
T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Döner Sermaye İşletmesinin 2022 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 6. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olan bulgular yer almaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 BULGU 1: Detaylı Hesap Planında Yer Almayan Hesapların Kullanılması İşletmede, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde tanımlanmayan ve Döner Sermayeli İşletmeler Detaylı Hesap Planı’nda yer almayan hesapların kullanıldığı görülmüştür. Anılan Yönetmelik’in “Hesap planının genel yapısı” başlıklı 63’üncü maddesinde döner sermayeli işletmelerin kullanması gereken muhasebe hesapları belirlenmiş olup 30 ve 40 No.lu “Mali Borçlar” hesap grupları altında yalnızca 303 No.lu ve 403 No.lu İşletmeler Arası Mali Borçlar hesaplarına yer verilmiştir. Diğer yandan, aynı Yönetmelik’in 362 Ödenecek Döner Sermaye Yükümlülükleri Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 289’uncu maddesinde; bu hesabın, döner sermayeli işletmelerce genel bütçeye aktarılacak tutarların, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu payının, idare masraflarına katılma payının, amortisman payının, kâr payının, merkez hissesi gibi Hazineye veya ilgili idareye ödenecek gelir ve payların izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alındığından Hazineye olan borçlar da adı geçen hesapta izlenmelidir. Denetimlerde, İşletmede “Mali Borçlar” hesap grupları altında Yönetmelik’te yer verilmeyen “2547 sayılı Kanun’un Geçici 75’inci Maddesi Kapsamında Hazineye Borçlar” adıyla 304 ve 404 No.lu hesapların kullanıldığı, 2022 yılı sonu itibarıyla 304 No.lu hesaba 42.917.627,28 TL 404 No.lu hesaba ise 128.752.882,39 TL borç ve alacak kaydı yapıldığı tespit edilmiştir. Kamu idaresinin cevabında, 304 ve 404 no.lu hesapların Hazine ve Maliye Bakanlığının 19.04.2018 tarih ve 16510402-045.99-6939 sayılı yazısına dayanılarak kullanıldığı belirtilmiştir. Ancak 2547 sayılı Kanun'un geçici 75'inci maddesi kapsamında hazine borçlarının 362 Ödenecek Döner Sermaye Yükümlülükleri Hesabına kayıt edilmesinin daha uygun olduğu, söz konusu hesabın Döner Sermaye İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'ndeki tanımının yapılan işlemleri büyük ölçüde kapsadığı düşünülmektedir. Bu nedenle, Yönetmelikte bulgu konusu işlemlerinin takip edilebileceği bir hesap mevcutken Hazine ve Maliye Bakanlığının bir yazı ile Yönetmelikte tanımı bulunmayan bir hesap açmasının uygun olmadığı değerlendirilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 Sonuç olarak; İşletmenin 2547 sayılı Kanun’un geçici 75’inci maddesi kapsamındaki hazineye borçları için ilgili mevzuatta ve hesap planında tanımlanmamış 304 ve 404 no.lu hesapları kullanması nedeniyle, 362 Ödenecek Döner Sermaye Yükümlülükleri Hesabındaki kayıtların eksik olduğu, dolayısıyla mali tabloların eksiksiz ve doğru verebilmesinin sağlanması gerektiği değerlendirilmektedir. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Döner Sermaye Birimleri Arasında Kaynak Aktarımında Bulunulması Döner Sermaye İşletme birimleri gelirlerinin % 5’lik kısmının Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü hesabına “Döner Sermaye İşletmesi Merkez Payı” adı altında gönderildiği tespit edilmiştir. 2457 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun “Döner Sermaye” başlıklı 58 'inci maddesinin (b) fıkrasında döner sermeye gelirlerinin dağıtımına ilişkin usuller belirlenmiştir. Yükseköğretim Kurumları Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasına İlişkin Yönetmelik'in “Gelir ve giderler ile bunların muhasebeleştirilmesi” başlıklı 8’inci maddesinin yedinci fıkrasında; tıp fakültesi, diş hekimliği ve sağlık uygulama ve araştırma merkezleri ile açık öğretim hizmeti tarafından elde edilen gelirler hariç olmak üzere döner sermaye işletmesine bağlı birimler arasında karşılıksız ya da borç olarak kaynak aktarımı yapılabileceği belirtilmiştir. Denetimlerde, İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi ile Cerrahpaşa Ağız ve Diş Sağlığı Uygulama ve Araştırma Merkezi gelirlerinden Üniversite Yönetim Kurulu kararları doğrultusunda 2022 yılında 31.068.298,40 TL tutarında ‘‘Merkez Payı’’ aktarımı yapıldığı görülmüştür. Kamu idaresi cevabında, Üniversite Yönetim Kurulu kararı ile Cerrahpaşa Tıp Fakültesi ile Cerrahpaşa Ağız ve Diş Sağlığı Uygulama ve Araştırma Merkezi gelirlerinden kurum payı olarak ayrılan miktar içerisinden Döner Sermaye İşletmesine aktarılan %5'lik payın kaynak aktarımı olmadığı ve Üniversitesi bünyesindeki sağlık kuruluşlarının ortak harcama kalemlerinin koordinasyonu için kurulmuş olan birimlerin harcama, sistem ve yazılım ihtiyaçlarının karşılanması için kullanıldığı belirtilmiştir. Kurulan bu sistem ile birimlerin tek
T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 başlarına yapması gereken alımların ortak yapılarak tasarruf edilmesinin amaçlandığı bildirilmiştir. Ayrıca bulgu konusu husus ile ilgili Hazine ve Maliye Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına yönetmelik değişikliği için talepte bulunulduğu ifade edilmiştir. Sonuç olarak; Üniversite Yönetim Kurulunca Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına yönetmelik değişikliği için talepte bulunulmuş olsada henüz bahsedilen değişiklik gerçekleşmediğinden halen mevzuata açıkça aykırılık teşkil eden kaynak aktarımı uygulamasına son verilmesi gerektiği değerlendirilmektedir. BULGU 2: Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortalarının Yaptırılmaması Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Mali Sorumluluk Sigortasını yaptırma yükümlülüğü bulunan personelden bir kısmının ilgili mali sorumluluk sigortasını yaptırmadığı görülmüştür. 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun’un Ek 12’nci maddesinde; kamu sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışan tabipler, diş tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanların, tıbbi kötü uygulama nedeniyle kendilerinden talep edilebilecek zararlar ile kurumlarınca kendilerine yapılacak rüculara karşı sigorta yaptırmak zorunda olduğu, bu sigorta priminin yarısının kendileri tarafından, diğer yarısının döner sermayesi bulunan kurumlarda döner sermayeden, döner sermayesi bulunmayan kurumlarda kurum bütçelerinden ödeneceği, aynı maddenin son fıkrasında zorunlu sigortaları yaptırmayanlara, mülki idare amirince sigortası yaptırılmayan her kişi için beş bin Türk Lirası idari para cezası verileceği belirtilmiştir. Denetimlerde, Üniversitenin Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Kardiyoloji Enstitüsü ve Diş Hekimliği Fakültesinde 2022 yılı sonu itibarıyla zorunlu mesleki sigortayı yaptırmakla yükümlü bulunan 1.560 çalışandan 1.401’inin tıbbi kötü uygulamaya ilişkin zorunlu mali sorumluluk sigortasını yaptırmadığı tespit edilmiştir. Kamu idaresi bulguya katıldığını belirtmiş olup söz konusu hususun düzeltilmesine ilişkin çalışmalara başlanılacağı ifade edilmiştir. Sonuç olarak, Üniversitenin anılan birimlerinde görev yapan söz konusu personelin tıbbi kötü uygulama sonucu neden olacakları zararlardan, gerek zarar gören kişilerin gerek kurumlarının ve rücu edilmesi halinde kendilerinin zararlarının en aza indirilmesi için Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının yaptırılması gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 7. EKLER EK-1: BULGULARA İLİŞKİN İZLEME TABLOSU Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Bazı Personelin Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortalarının Yaptırılmaması 2021 Kısmen Yerine Getirildi Bu husus, Raporda “ Diğer Bulgular “ Bölümünde “Tıbbi Kötü uygulamaya ilişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortalarının Yaptırılmaması” başlığıyla yer almaktadır. Tıp Fakültesi Hastanesi Döner Sermaye Gelirlerinden Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü Hesabına Karşılıksız Kaynak Aktarımında Bulunulması 2021 Yerine Getirilmedi Bu husus, Raporda " Diğer Bulgular" Bölümünde "Döner Sermaye Birimleri arasında Kaynak Aktarımında Bulunulması" başlığıyla yer almaktadır. Detaylı Hesap Planında Yer Almayan Hesapların Kullanılması 2021 Yerine Getirilmedi Bu husus, Raporda “ Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular “ Bölümünde “Detaylı Hesap Planında Yer Almayan Hesapların Kullanılması” başlığıyla yer almaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Döner Sermaye İşletmesi 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20