2021 - TARSUS ÜNİVERSİTESİ.pdf

TARSUS ÜNİVERSİTESİ Eylül 2022

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ...................................................................................................... 1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .................................................................................................. 9
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .............................................................................................................. 9
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 9
5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ...................................................................... 10
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 15
7. DENETİM BULGULARI .......................................................................................................................... 15

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Teşkilat Yapısı ............................................................................................................. 2 Tablo 2: Akademik Personelin Kadro Durumu .......................................................................... 3 Tablo 3: İdari Personel Sayısı .................................................................................................... 3 Tablo 4: 2021 Mali Yılı Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu ................................................ 5 Tablo 5: 2021 Mali Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu ....................................................................... 5 Tablo 6: Bütçe Giderlerinin 3 Yıllık (2019-2021) Seyri ............................................................ 6 Tablo 7: Bütçe Gelirlerinin 3 Yıllık (2019-2021) Seyri ............................................................. 6

KISALTMALAR ATM : Automatic Teller Machine EBYS : Elektronik Belge Yönetim Sistemi

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. Diğer Bulgular

1. Peşin Tahsil Edilen Kira Gelirlerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi
2. Sözleşme Hükümlerine Göre Kira Bedelinin Tahsil Edilmemesi
3. Bilişim Sistemlerinin Değerlendirilmesi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Tarsus Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Anayasa’nın 130’uncu maddesinde, çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversitelerin Devlet tarafından kanunla kurulması öngörülmüştür. Tarsus Üniversitesi de Anayasa’nın yukarıda yer verilen hükmüne istinaden, 18 Mayıs 2018 tarih ve 30425 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7141 sayılı “Yükseköğretim Kanunu İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" ile kurulmuştur.
   Yükseköğretimin amaç ve ilkeleri, yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayın, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esaslar 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ile düzenlenmiştir. Bu Kanunun 12’nci maddesinde Yükseköğretim Kurumlarının görevleri sayılmakta olup bu görevler; toplumun ihtiyaçları, kalkınma planları ilke ve hedeflerine uygun bilimsel eğitim-öğretim, araştırma, yayım ve danışmanlık yapmak, bu ilke ve hedefler doğrultusunda insan gücü yetiştirmek, toplumun özellikle sanayileşme ve tarımda modernleşme alanlarında eğitilmesini sağlamak, üretimde artışı sağlayacak uygulamalı çalışmalarda bulunmak, bu amaçla döner sermaye işletmelerini kurmak ve bu faaliyetlerin geliştirilmesine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmak olarak özetlenebilir. Yükseköğretim kurumları için temel mevzuat 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve 2914 sayılı Yüksek Öğretim Personel Kanunu’dur. Bunların dışında üniversitelerin faaliyetlerini yürütürken tabi oldukları mevzuat ise başta 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu, 3843 sayılı Yükseköğretim Kurumlarında İkili Öğretim Yapılması, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bir Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun olmak üzere, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, 4857

T.C. Sayıştay Başkanlığı Tarsus Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 sayılı İş Kanunu, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu ile diğer ilgili mevzuattır. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Tarsus Üniversitesi akademik ve idari birimlerden oluşmaktadır. Üniversitenin akademik yapısı Fakülte Dekanlıkları, Yüksekokul Müdürlükleri, Enstitü Müdürlükleri ile Araştırma ve Uygulama Merkezlerinden oluşmaktadır. Üniversitenin idari yapısında ise; Rektör, Rektör Yardımcıları, Genel Sekreterlik, Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi, Daire Başkanlıkları ve Şube Müdürlükleri ile Hukuk Müşavirliği ve Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü bulunmaktadır. Üniversitenin üst yöneticisi olan Rektör Cumhurbaşkanı tarafından, dekanlar ise Yükseköğretim Kurulunca atanmaktadırlar. Üniversitenin akademik karar organı Senato olup; Üniversite Yönetim Kurulu ise idari faaliyetlerde Rektöre yardımcı olmaktadır Tarsus Üniversitesi bünyesinde 31.12.2021 tarihi itibarıyla yedi fakülte, bir yüksekokul, üç meslek yüksekokulu, bir enstitü ve beş Uygulama ve Araştırma Merkezi olmak üzere toplam 17 akademik birim bulunmaktadır. Tarsus Üniversitesi akademik ve idari birimlerine ilişkin teşkilat şeması aşağıdaki gibidir. Tablo 1: Teşkilat Yapısı I. İdari Birimler II. Akademik Birimler  Rektör  Rektör Yardımcıları  Genel Sekreterlik  Hukuk Müşavirliği  Daire Başkanlıkları  Bilgi İşlem Daire Başkanlığı  İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı  Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı  Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı  Personel Daire Başkanlığı  Fakülteler  Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi  İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi  İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi  Mühendislik Fakültesi  Sağlık Bilimleri Fakültesi  Teknoloji Fakültesi  Uygulamalı Bilimler Fakültesi  Enstitüler  Lisansüstü Eğitim Enstitüsü

T.C. Sayıştay Başkanlığı Tarsus Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3  Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı  Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı  Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı  Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü  Fakülte ve Meslek Yüksek Okul Sekreterlikleri  Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi  Basın-Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü  Meslek Yüksekokulları  Meslek Yüksekokulu  Mersin Tarsus OSB Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu  Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu  Yüksekokullar  Yabancı Diller Yüksek Okulu  Uygulama ve Araştırma Merkezleri (5 adet) Üniversitede 2021 yılı sonu itibariyle akademik ve idari personel sayısı toplam 335’tir. Bu personelden 220’si kadrolu akademik personel, 1’i yabancı uyruklu sözleşmeli akademik personel, 114’ü idari personeldir. Tablo 2: Akademik Personelin Kadro Durumu Unvan Kadroların Doluluk Oranına Göre Dolu Boş Toplam Profesör 12 37 49 Doçent 28 29 57 Dr.Öğr.Üyesi 63 38 101 Öğretim Görevlisi 66 22 88 Araştırma Görevlisi 52 24 76 Toplam 221 150 371 Tablo 3: İdari Personel Sayısı Açıklama Dolu Boş Toplam Genel İdare Hizmetleri Sınıfı 81 232 313 Sağlık Hizmetleri Sınıfı - 12 12 Teknik Hizmetleri Sınıfı 19 38 57 Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı - - - Avukatlık Hizmetleri Sınıfı 1 1 2 Din Hizmetleri Sınıfı - - -

T.C. Sayıştay Başkanlığı Tarsus Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Yardımcı Hizmetler Sınıfı 13 18 31 Toplam 114 301 415 Üniversitenin Diğer Kurum ve Kuruluşlarla İlişkisi: Yükseköğretim Kurulu, Yükseköğretim kurumlarının öğretimini ve bilimsel araştırma faaliyetlerini planlamak düzenlemek, yönetmek, denetlemek, üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmakla görevlidir. Yükseköğretim Denetleme Kurulu, Yükseköğretim Kurulu adına üniversiteleri, bağlı birimlerini, öğretim elemanlarını ve bunların faaliyetlerini gözetim ve denetim yetkisine sahiptir. Üniversitelerce hazırlanan bütçeler, Anayasa’nın 130’uncu maddesi uyarınca Yükseköğretim Kurulu tarafından tetkik edilerek onaylanmakta, T.C. Milli Eğitim Bakanlığına sunulmakta ve merkezi yönetim bütçesinin bağlı olduğu esaslara uygun olarak yürürlüğe konulmaktadır. 1.3. Mali Yapı “Özel Bütçeli İdare” olarak 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 5436 sayılı Kanun’un 12’nci maddesi ile değiştirilmiş (II) sayılı cetvelinin (A) bölümünde sayılan Yükseköğretim Kurulu, Üniversiteler ve İleri Teknoloji Enstitüleri içerisinde yer alan Kamu İdaresi, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen hazine yardımı ve öz gelirlerini kullanarak giderlerini finanse etmektedir. 2021Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 57.780.000,00 TL ödenek tahsis edilen Üniversite bütçesine, yıl içinde 27.305.238,00 TL ödenek eklenmiş, 4.451.900,00 TL ödenek düşümü yapılmış ve toplam tahsis edilen ödenek 80.633.338,00 TL’dir. 2021 yılı toplam ödeneğinin % 81,08’lik kısmını oluşturan 65.381.392,00 TL yıl sonu harcaması olarak gerçekleşmiştir. Ekonomik sınıflandırma açısından İdarenin 2020 yılı bütçesinde yer alan ödeneklerin dağılımı ve yılsonu gerçekleşmeleri aşağıda gösterilmiştir:

T.C. Sayıştay Başkanlığı Tarsus Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Tablo 4: 2021 Mali Yılı Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu Ekonomik Kod Bütçe Başlangıç Ödeneği (TL) Toplam Ödenek (TL) Toplam Harcanan (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Bütçe Giderleri İçindeki Payı (%) 830.01-Personel Giderleri 23.633.000,00 34.395.000,00 34.253.967,59 99,59 52,39 830.02-SGK Devlet Primi Giderleri 3.381.000,00 4.807.000,00 4.759.993,02 99,02 7,28 830.03-Mal ve Hizmet Alım Giderleri 4.242.000,00 3.774.873,50 2.311.355,29 61,23 3,55 830.05-Cari Transferler 524.000,00 1.479.464,55 1.264.341,69 85,45 1,93 830.06-Sermaye Giderleri 26.000.000,00 36.177.000,00 22.791.734,16 63,00 34,85 TOPLAM 57.780.000,00 80.633.338,05 65.381.391,75 81,08 100 Tablodan da görüleceği üzere 2021 yılında bütçe giderleri % 81,08 seviyesinde gerçekleşmiştir. Harcamaların %52,39’unu personel giderleri, %7,28’ini sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderleri, %3,55’ini mal ve hizmet alım giderleri, %34,85’ini sermaye giderleri, %1,93’ünü ise cari transferler oluşturmaktadır. Bunun dışında, Üniversitede Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu destekleri ile Erasmus Değişim Programı olmak üzere Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu destekleri/Erasmus Değişim Programı/ Mevlana Değişim Programı/ Farabi Değişim Programı /AB hibe işlemleri adı altında bütçe dışı kaynak kullanılmıştır. Ekonomik sınıflandırmaya göre 2021 yılı gelir bütçesi tahmin ve gerçekleşme rakamları ise aşağıdadır: Tablo 5: 2021 Mali Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu Ekonomik Kodu Bütçe Başlangıç Tahmini (TL) Gerçekleşen Tutar (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Bütçe Gelirleri İçindeki Payı (%) 03-Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 378.000,00 197.416,00 52,20 0,29 04-Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 56.971.000,00 66.925.000,00 117,50 97,68 05-Diğer Gelirler 431.000,00 1.379.313,00 220,00 2,03 TOPLAM 57.780.000,00 68.501.729,00 118,60 100 Buna göre 2021 yılında bütçe gelirleri % 118,60 seviyesinde gerçekleşmiştir. Başlangıç bütçesinde öngörülen tutarlara göre; teşebbüs ve mülkiyet gelirlerinde % 47,80 oranında düşüş, alınan bağış ve yardımlar ile özel gelirlerde %17,50 artış, diğer gelirlerde ise % 220 artış gerçekleşmiştir. Alınan bağış ve yardımlar ile özel gelirlerde ve diğer gelirler beklenenin üstünde gerçekleşirken, teşebbüs ve mülkiyet gelirleri beklenenin altında gerçekleşmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Tarsus Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 Üniversitenin bütçe gelirler ve giderlerinin ekonomik sınıflandırmaya göre son üç yıllık seyri değişim yüzdeleri aşağıdaki tablolarda yer almaktadır. Tablo 6: Bütçe Giderlerinin 3 Yıllık (2019-2021) Seyri Bütçe Giderinin Çeşidi 2019 Yılı (TL) (A) 2020 Yılı (TL) (B) 2021 Yılı (TL) (C) 2019-2020 Değişim Oranı (%) [D=(B- A)/A] 2020-2021 Değişim Oranı (%) [E=(C-B)/B] Personel Giderleri 13.123.009,26 21.688.613,31 34.253.967,59 65,27 57,93 SGK Devlet Prim Giderleri 1.918.995,49 3.063.764,22 4.759.993,02 59,65 55,36 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 1.622.939,93 1.286.851,14 2.311.355,29 -20,70 79,61 Cari Transferler 672.816,95 841.121,02 1.264.341,69 25,01 50,31 Sermaye Giderleri 5.298.187,21 17.184.237,52 22.791.734,16 224,34 32,63 Toplam 22.635.948,84 44.064.587,21 65.381.391,75 94,66 48,38 2019-2020 değişim oranları değerlendirildiğinde, Üniversitenin gelişim döneminde bulunması nedeniyle personel sayısındaki artış ve yatırım giderlerinin artışı nedeniyle personel giderleri, SGK devlet prim giderleri ve sermaye giderlerinde yüzde %50’nin üzerinde artış gerçekleşmiş, COVID-19 küresel salgını nedeniyle mal ve hizmet alım giderlerinde ise düşüş olmuştur. 2020-2021 yılı değişim oranları değerlendirildiğinde; en büyük artışın mal ve hizmet alım giderlerinde olduğu görülmüş sebebinin ihtiyaç duyulduğu halde 2020 yılında COVID-19 nedeniyle temin edilemeyen mal ve hizmet alımlarının yapılması olduğu değerlendirilmiştir. Tablo 7: Bütçe Gelirlerinin 3 Yıllık (2019-2021) Seyri Bütçe Gelirinin Çeşidi 2019 Yılı (TL) (A) 2020 Yılı (TL) (B) 2021 Yılı (TL) (C) 2020-2019 Değişim Oranı (%) [D=(B-A)/A] 2021-2020 Değişim Oranı (%) [E=(C-B)/B] Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 371.073,96 218.907,65 197.416,00 -41,00 -9,81 Alınan Bağış ve Yardım ile Özel Gelirler 27.234.900,00 41.091.250,00 66.925.000,00 50,87 62,87 Diğer Gelirler 631.098,88 1.173.177,76 1.379.313,00 85,89 1,8 Toplam 28.237.072,84 42.483.335,41 68.501.729,00 50,45 61,24 2019-2020 değişim oranları değerlendirildiğinde, Üniversitenin gelişim döneminde bulunması nedeniyle hazine yardımları ile öğrenci katkı payı telafi gelirlerinin artması nedeniyle alınan bağış ve yardım ile özel gelirler ve diğer gelirler kalemlerinde yüzde %50’nin

T.C. Sayıştay Başkanlığı Tarsus Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 üzerinde artış gerçekleşmiş, COVID-19 küresel salgını ve ikinci öğretim öğrenim ücretlerinde beklenenden daha düşük gelir gerçekleşmesi nedeniyle teşebbüs ve mülkiyet gelirlerinde ise düşüş olmuştur. 2020-2021 değişim oranlarına bakıldığında; 2021 yılında Üniversitenin gelirleri açısından bir önceki yıla göre fazla bir değişiklik olmadığı gözlemlenmiştir. Dönem net faaliyet geliri 78.480.134,24 TL, faaliyet gideri ise 52.656.742,89 TL olan Üniversite, 2021 yılını 25.823.391,35 TL olumlu faaliyet sonucu ile tamamladığı anlaşılmıştır. Tarsus Üniversitesi merkezi yönetim bütçesi içerisinde yer alan özel bütçeli bir kamu idaresi olmakla birlikte 5018 sayılı Yasa’da tanımlanan bütçe türleri dışında kalan döner sermaye işletmesi bütçesi de kaynakları arasında yer almaktadır. Tarsus Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi, 2021 yılı hesap ve işlemleri denetim programı kapsamında olmadığından incelenmemiştir. Üniversite'nin ortağı olduğu iki adet teknoloji geliştirme bölgesi yönetici şirketi bulunmaktadır. Bunlardan ilki 18.06.2005 tarih ve 25849 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2005/8971 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kurulan Mersin Teknoloji Geliştirme Bölgesi yönetici şirketi Mersin Teknoloji Geliştirme Bölgesi Kurum ve İşletici A.Ş olup, Tarsus Üniversitesi sermayesi 1.000.000,00 TL olan bu şirkete 10.000,00 TL sermaye ile % 0,01 oranında ortaktır. İkincisi ise 31.03.2018 tarih ve 30377 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2018/11415 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kurulan Mersin Tarım ve Gıda İhtisas Teknoloji Geliştirme Bölgesi yönetici şirketi olan Mersin Agropark Tarım ve Gıda İhtisas Teknoloji Geliştirme Bölgesi Kurucu ve İşletmeciliği A.Ş olup, Tarsus Üniversitesi, sermayesi 2.000.000,00 TL olan bu şirkete 20.000,00 TL sermaye ile % 0,01 oranında ortaktır. Üniversite bünyesinde özel bütçeden ayrı olarak iktisadi işletme/sosyal tesis işletmesi bulunmamaktadır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Kamu İdaresi,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Tarsus Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 Kanun’un 80’inci maddesinin T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup, bu kapsamda çıkarılan ve 08.06.2005 tarih ve 25839 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir. Üniversite bütçesi, analitik bütçe hazırlama rehberi çerçevesinde hazırlanmaktadır. Özel bütçeli bir idare olan Üniversitede tahakkuk esaslı devlet muhasebe sistemi kullanılmaktadır. Üniversitenin muhasebe işlemleri 27.12.2004 tarih ve 29218 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'ne tabi olarak T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın Bütünleşik Mali Kontrol Yönetim Sistemi (BMKYS) Web Tabanlı Otomasyon Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Kurum bütçesinin takibi ve muhasebe işlemleri, Genel Sekreterliğe bağlı olarak faaliyet gösteren Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından yapılmaktadır. Kamu İdarelerinin Kesin Hesaplarının Düzenlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik uyarınca kesin hesap cetvel ve belgeleri, strateji geliştirme birimi tarafından bütçe uygulamasına esas muhasebe kayıtları dikkate alınarak hazırlanmaktadır. Kuruma ilişkin mali istatistikler ise 5018 sayılı Kanun kapsamında T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığına bildirilmektedir. “Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştay’a Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar”ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştay’a gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup denetim bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Faaliyet sonuçları tablosu • Öz kaynak değişim tablosu, • Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu, • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Tarsus Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler;

T.C. Sayıştay Başkanlığı Tarsus Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 2021 yılı sonu itibariyle; 26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki değerlendirmeler yapılmıştır: 5018 sayılı Kanun’un 3'üncü maddesinde tanımlandığı üzere mali kontrol, kamu kaynaklarının belirlenmiş amaçlar doğrultusunda, ilgili mevzuatla belirlenen kurallara uygun, etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılmasını sağlamak için oluşturulan kontrol sistemi ile kurumsal yapı, yöntem ve süreçleri ifade etmektedir. İç kontrol sisteminin ne olduğu, amacı, yapısı ve işleyişi 5018 sayılı Kanun’un beşinci kısmında, 55 ile 67'inci maddeler arasında belirlenmiştir. Buna göre, kamu idarelerinin malî yönetim ve kontrol sistemlerinin yapısını aşağıda belirten unsurlar oluşturmaktadır:  Harcama birimleri,  Muhasebe ve malî hizmetler  Ön malî kontrol  İç denetim Temel unsurları bu olan iç kontrolün işleyişi ile ilgili ayrıntılı hükümler, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan rehberlerle belirlenmiştir. 2021 yılı denetimi kapsamında, mezkur mevzuat çerçevesinde, kurum iç kontrol sistemi aşağıdaki şekilde değerlendirilmektedir:

T.C. Sayıştay Başkanlığı Tarsus Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11

1. KONTROL ORTAMI STANDARTLARI İdarenin misyonu ve vizyonu belirlenerek hem 2020-2024 Stratejik Planda hem de 2020 yılı Faaliyet Raporunda belirtilmiştir. Birimlerin tamamında görev tanımları oluşturularak web sitelerinde yayımlanmıştır. İdare birimlerinde personele görevleri ve bu görevlere ilişkin yetki ve sorumlulukları görev tanımı yapılarak bildirilmiştir. Birimlerin tamamında organizasyon şemaları oluşturularak web sitelerinde yayımlanmıştır. İdarenin ve birimlerinin organizasyon yapısı, temel yetki ve sorumluluk dağılımı, hesap verebilirlik ve uygun raporlama ilişkisini gösterecek şekilde yapılmıştır.
   Kurum personelinin görevlerini yerine getirirken ihtiyaç duydukları alanlar yıl başında birimler bazında talep alınarak belirlenmekte ve eğitim faaliyetleri bir takvime bağlı olarak yapılmaktadır. 657 sayılı Kanuna tabi olan idari personelin ödüllendirilmelerinde uygulanacak usul ve esasları gösteren “İdari Personel Ödül Yönergesi” çıkarılması Tarsus Üniversitesi Senatosunun 12.10.2021 tarihli toplantısında kabul edilerek yürürlüğe konulmuştur.Ancak 2021 yılı içinde bu yönerge çerçevesinde ödüllendirilen idari personel bulunmamaktadır. Yer değiştirme, üst görevlere yükselme ve atama işlemleri Yükseköğretim Üst Kuruluşları İle Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği çerçevesinde yapılmaktadır. Birimlerin tamamında iş akış şemaları oluşturularak web sitelerinde yayımlanmıştır. İmza Yetkileri Yönergesi çıkarılmış olup bu Yönerge kapsamında yetki ve yetki devri işlemleri yapılmaktadır.
   Eksiklikler: İdarede "kamu görevlileri etik davranış ilkeleri" ile ilgili eğitim ve bilgilendirme çalışmaları yapılmaktaysa da Etik Davranış İlkeleri ve Etik Komisyonu Yönergesi çıkarılmamış ve Etik Değerler Sözleşmesi akademik ve idari personel tarafından imzalanmamıştır. Kurumsal düzeyde hassas görevlerin tespitine yönelik bir çalışma yapılmamıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Tarsus Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 Yöneticilerin verdikleri görevlerin sonucunu izlemeye yönelik bir kontrol mekanizması oluşturulmamıştır. İdarenin amaç ve hedeflerinin gerçekleştirilmesine yönelik bir insan kaynakları yönetimi konusunda bir çalışma mevcut değildir. Yetki devrinde görevin gerektirdiği bilgi, deneyim ve yeteneğe sahip olunmasına dikkat şartı, personel sayısındaki yetersizlik nedeniyle tam olarak sağlanamamakta, yetkilendirmede güven unsuru ön plana çıkmaktadır. Yetki devredilen personel tarafından, yetkinin kullanımına ilişkin olarak sistematik ve sınırları tespit edilmiş bir biçimde bilgi verilmemekte, bilgi akışı şifahi olarak sürdürülmekte ancak herhangi bir raporlamaya dayanmamaktadır. 2. RİSK DEĞERLENDİRME STANDARTLARI: Üniversite 2020-2024 Stratejik Planını kendi birimleri ve insan kaynaklarının çalışmaları sonucunda mevzuatına uygun biçimde hazırlamıştır. Kurumun, yürüteceği program, faaliyet ve projeleri ile bunların kaynak ihtiyacını, performans hedef ve göstergelerini içeren bir performans programları mevcuttur. Kurum Stratejik Planı ve Performans Programına uygun olarak bütçesini hazırlamıştır ve faaliyetlerini stratejik planlarına ve performans programlarına uygun olarak yürütmektedir Eksiklikler: Yöneticiler, görev alanları çerçevesinde idarenin hedeflerine uygun özel hedefler belirlememiştir. Birimlerin kısa, orta ve uzun vadeli hedefleri mevcut değildir. Performans Programındaki hedeflerin spesifik, ölçülebilir, ulaşılabilir, ilgili ve süreli olmasına hassasiyet gösterilmekle birlikte sonuçların izlenmesi ve değerlendirilmesi yönünde herhangi bir çalışma yapılmamıştır. Kurum sistemli bir şekilde amaç ve hedeflerine yönelik riskleri belirlememiş, dolayısıyla risklerin gerçekleşme olasılığı ve muhtemel etkileri analiz edilmemiş ve risklere karşı alınacak önlemler belirlenerek eylem planları oluşturulmamıştır. 3. KONTROL FAALİYETLERİ STANDARTLARI Kontrol faaliyetleri, idarenin hedeflerinin gerçekleştirilmesini sağlamak ve belirlenen riskleri yönetmek amacıyla oluşturulan politika ve prosedürlerdir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Tarsus Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 Eksiklikler: Kurumun faaliyet süreçlerine ilişkin riskler tespit edilmemiş, risklerin ortadan kaldırılmasına yönelik uygun strateji ve kontrol mekanizmaları geliştirilmemiştir. Sadece mali işlemlerde süreç kontrolü Ön Mali Kontrol Yönergesi çerçevesinde harcama birimlerinde yapılmaktadır. Tüm kontrol yöntemlerine yönelik fayda maliyet analizi yapılmamıştır. Personel sayısındaki yetersizlik nedeniyle görevler ayrılığı tam olarak sağlanamamaktadır. Yöneticiler, prosedürlerin etkili ve sürekli bir şekilde uygulanması için gerekli kontrolleri yapmamaktadır. Personel yetersizliği, geçici veya sürekli olarak görevden ayrılma, yeni bilgi sistemlerine geçiş, yöntem veya mevzuat değişiklikleri ile olağanüstü durumlar gibi faaliyetlerin sürekliliğini etkileyen nedenlere karşı gerekli önlemler alınmamaktadır. Mevzuata uygun olmayan uzun süreli vekaletler mevcuttur. Görevinden ayrılan personelin, iş veya işlemlerinin durumunu ve gerekli belgeleri de içeren bir rapor hazırlaması ve bu raporu görevlendirilen personele vermesi hususunda sistemli bir uygulama mevcut değildir. Bilgi sistemlerinin sürekliliğini ve güvenilirliğini sağlayacak kontroller yazılı olarak belirlenmemiştir. Bilgi sistemine veri ve bilgi girişi ile bunlara erişim konusunda mevcut yetkilendirmeler olmakla birlikte hata ve usulsüzlüklerin önlenmesi, tespit edilmesi ve düzeltilmesini sağlayan mekanizmaların işletilmesinde eksiklikler bulunmaktadır. Bilgi güvenlik sistem mekanizması bütünü kapsayacak şekilde oluşturulmamıştır. 4. BİLGİ VE İLETİŞİM STANDARTLARI Yöneticiler, idarenin misyon, vizyon ve amaçları çerçevesinde beklentilerini görev ve sorumlulukları kapsamında personele bildirmişlerdir. İdare, stratejik plan ve performans programı hazırlayarak amaçlarını, hedeflerini, stratejilerini, varlıklarını, yükümlülüklerini kamuoyuna açıklamıştır. Yine, yılı faaliyet sonuçları idare faaliyet raporunda gösterilmiş ve duyurulmuştur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Tarsus Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 Bütçelerinin ilk altı aylık uygulama sonuçlarını, ikinci altı aya ilişkin beklentiler ve hedefler ile faaliyetlerini içeren Kurumsal Mali Durum ve Beklentiler Raporunu ilgili kurumlara göndermiş ve Kurumun web sayfasında kamuoyuna açıklamıştır. Kayıt ve dosyalama işlemleri EBYS üzerinden yapılmaktadır. Eksiklikler: Faaliyetlerin gözetimi amacıyla idare içinde yatay ve dikey raporlama ağı yazılı olarak belirlenmemiş, birim ve personel, görevleri ve faaliyetleriyle ilgili hazırlanması gereken raporlar hakkında bilgilendirilmemiştir. Yöneticiler ile personelin, görevlerini yerine getirebilmeleri için gerekli ve yeterli bilgiye zamanında erişiminde aksaklıklar yaşanmaktadır. Bilgilerin doğru, güvenilir, tam, kullanışlı ve anlaşılabilir olması hususunda bazı iyileştirmelere ihtiyaç bulunmaktadır. İdarenin iş ve işlemlerinin kaydı, sınıflandırılması, korunması ve erişimini de kapsayan, belirlenmiş standartlara uygun arşiv ve dokümantasyon konusunda tüm birimlerin uyguladığı ortak bir sistem mevcut değildir. Hata, usulsüzlük ve yolsuzlukların bildirim yöntemleri belirlenmemiş ve duyurulmamıştır. Bu haliyle Kurumun iç kontrol sistemi yeterli güvence sağlamamaktadır. 5. İZLEME STANDARTLARI Eksiklikler: İzleme, iç kontrol sisteminin kalitesini değerlendirmek üzere yürütülen tüm izleme faaliyetlerini kapsar. Üniversitenin kurumsallaşma ve yapılanma çalışmaları devam etmekte olup iç kontrol sistemi henüz tam olarak kurulmamış ve işlerlik kazanmamıştır. Denetimin yapıldığı tarih itibariyle Üniversitenin Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı mevcut değildir. Hazırlık çalışmalarının 2021 yılı sonunda tamamlanması ve 2022 yılında uygulamaya konulması beklenmektedir. İç kontrol sistemi tam anlamıyla işlerlik kazanmadığından:

T.C. Sayıştay Başkanlığı Tarsus Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15

• İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu, halen üst yöneticinin onayı ile görevlendirilmiş, bu nedenle de izleme ve raporlama faaliyeti yapılmamış,
• İç kontrolün eksik yönleri ile uygun olmayan kontrol yöntemleri ile bildirilmesi ve gerekli önlemlerin alınması konusunda süreç ve yöntem belirlenmemiş,
• Personelin katkıları ile iç kontrol riskleri belirlenmemiş,
• İç kontrolün değerlendirilmesi sonucunda alınması gereken önlemler belirlenememiş ve bir eylem planı çerçevesinde uygulanamamıştır. Üniversitede iç denetim birimi oluşturulmadığından Üniversitede mevzuata uygun bir iç denetim faaliyeti yürütülememiş ve iç denetim sonucunda idare tarafından alınması gerekli görülen önlemleri içeren eylem planı hazırlanamamış, uygulanmamış ve izlenememiştir. Bu haliyle iç kontrol standartları yeterli güvence sağlamamaktadır.

6. DENETİM GÖRÜŞÜ Tarsus Üniversitesinin 2021 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Tarsus Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 BULGU 1: Peşin Tahsil Edilen Kira Gelirlerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi Üniversite tarafından kiraya verilen taşınmazların peşin tahsil edilen yıllık kira tutarlarının 380 ve 480 hesaplara kaydedilmesi gerekirken 120 ve 220 hesaplara kaydedildiği görülmüştür. Kurumun uygulamakla yükümlü olduğu Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin

• 380 Gelecek aylara ait gelirler hesabının düzenlendiği 296’ncı maddesinde; içinde
  bulunulan dönemde ortaya çıkan ancak, gelecek aylara ait olan peşin tahsil edilmiş gelirler ile uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubundaki gelecek yıllara ait gelirler hesabında kayıtlı tutarlardan tahakkuk zamanına bir yıldan az süre kalan peşin tahsil edilmiş gelirlerin izlenmesi için kullanılacağı,
• 480 Gelecek yıllara ait gelirler hesabının düzenlendiği 347’nci maddesinde de; dönem içinde tahsil edilen ancak, gelecek yılların faaliyet hesaplarına dâhil edilecek olan gelirlerin izlenmesi için kullanılacağı şeklinde düzenleme yapılmıştır. Yukarıdaki mevzuat uyarınca Kurumun kiraya verdiği ve yıllık kira bedellerini peşin tahsil ettiği iki ATM ve bir kantinden elde ettiği kira gelirlerini 380/480 hesaplara kaydetmesinin gerekli olduğu açıktır. Kamu İdaresi cevabında; taşınmaz kira gelirlerinin “Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri” içerisinde yer aldığı; Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 120 Gelirlerden alacaklar hesabının düzenlendiği 51 ve 53 - (1)/a maddesi hükümleri gereğince taşınmaz kira gelirlerinin 120/220 hesaplarda izlenmesi gerektiği belirtildikten sonra verilen bir örnekle yapılan işlem açıklanmaya çalışılmış, burada karar verilmesi gereken hususun bu gelirlerin teşebbüs ve mülkiyet geliri olarak tahakkuk kayıtlarında 120/220 hesaplarda izlenmesi mi, yoksa tahakkuksuz biçimde 380/480 hesaplarda izlenmesi mi olduğu belirtilmiştir. Kurumun uygulamakla yükümlü olduğu Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 380 Gelecek aylara ait gelirler hesabı 296, 297 ve 298’inci maddelerinde, 480 Gelecek yıllara ait gelirler hesabı da 347, 348 ve 349’uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Söz konusu maddeler incelendiğinde;
• İçinde bulunulan dönemde ortaya çıkan ancak, gelecek aylara ait olan peşin tahsil edilmiş gelirler ile uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubundaki gelecek yıllara ait gelirler hesabında kayıtlı tutarlardan tahakkuk zamanına bir yıldan az süre kalan peşin tahsil edilmiş gelirlerin 380 hesapta izleneceği, gelecek aylara ait olarak peşin tahsil edilen gelirlerin, ilgili oldukları ay sonlarında tahakkuk ettirileceği; peşin tahsil edilen gelirlerin, içinde

T.C. Sayıştay Başkanlığı Tarsus Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 bulunulan aya ait olan kısmının 600-Gelirler Hesabına, sonraki aylarda tahakkuk ettirilmesi gereken kısmının 380 hesaba, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gerekenlerin 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına alacak, tahsil edilen tutarın tamamının 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedileceği,

• Dönem içinde tahsil edilen ancak, gelecek yılların faaliyet hesaplarına dâhil edilecek olan gelirlerin izlenmesi için de 480 Gelecek yıllara ait gelirler hesabının kullanılacağı, peşin tahsil edilen gelirlerden içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gerekenlerin, ilgili oldukları yılda tahakkuk ettirilmek üzere bu hesapta izleneceği, dönem sonunda, bu hesapta yer alıp tahakkuk zamanına bir yıldan az süre kalan peşin tahsil edilmiş gelirlerin, düzenlenecek muhasebe işlem fişi ile kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki gelecek aylara ait gelirler hesabına aktarılacağı, peşin tahsil edilen gelirlerin, içinde bulunulan aya ait olan kısmının 600-Gelirler Hesabına, gelecek aylarda tahakkuk ettirilmesi gerekenlerin 380- Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gerekenlerin bu hesaba alacak, tahsiledilen tutarın tamamı 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan tahsiledilen tutarın tamamı 800- Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedileceği, gelecek yıllara ait gelirler hesabında kayıtlı tutarlardan tahakkuk zamanına bir yıldan az süre kalanların dönem sonunda 480 hesaba borç, 380- Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına alacak kaydedileceği şeklinde hükümler içerdiği görülmektedir. Yönetmelik’teki düzenlemeler çerçevesinde; 380/480 hesaplarda aylık/yıllık olarak peşin tahsil edilen kira gelirlerinin faaliyet dönemini takip eden dönemlerdeki tahakkuku takip edilmekte olduğundan, İdare tarafından ileri sürülen “peşin tahsil edilen kira gelirlerinin teşebbüs ve mülkiyet geliri olarak tahakkuk kayıtlarında 120/220 hesaplarda izlenmesi mi, yoksa tahakkuksuz biçimde 380/480 hesaplarda izlenmesi mi gerektiği” şeklinde soru dayanaksız kalmaktadır. Sonuç olarak; peşin tahsil edilen kira bedellerinin 380/480 hesaplar yerine 120/220 hesaplarda muhasebeleştirmesinin mali tablolarda hataya neden olduğu ve mali tabloların doğru ve güvenilir veri üretmesini engellediği değerlendirilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Tarsus Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 BULGU 2: Sözleşme Hükümlerine Göre Kira Bedelinin Tahsil Edilmemesi 05.03.2020 tarihinde Mersin İli, Tarsus İlçesi, Kalburcu Mahallesi, 170 Ada 1 Parselde kayıtlı taşınmazın “bağış” suretiyle Üniversitece devir alındığı, taşınmazda faaliyet gösteren kiracıya (özel okul) taşınmazı tahliye etmesi için ihtar çekildiği ve 05.10.2020 tarihinde tahliye davası açıldığı, ancak; devirden itibaren dava süresini de kapsayacak şekilde bir kira geliri tahakkuku/tahsilatı olmadığı tespit edilmiştir. Taşınmazın Üniversite tarafından devralındığı 05.03.2020 tarihinden kira sözleşmesinin sona erdiği 30.09.2020 tarihine kadar kiracı taşınmazın kullanım bedeli tutarını Üniversiteye ödemekle yükümlü olduğu halde bu ödemeyi yapmamış ve kamu geliri tahsilatı gerçekleşmemiştir. 04.02.2011 tarih ve 27836 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun: -“ a. Kiralananın el değiştirmesi” başlıklı 310’uncu maddesinde; sözleşmenin kurulmasından sonra kiralananın herhangi bir sebeple el değiştirmesi halinde, yeni malikin kira sözleşmesinin tarafı olacağı,

• “b. Yeni malikin gereksinimi” başlıklı 351’inci maddesinde de; kiralananı sonradan edinen kişinin, onu kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu veya kanun gereği bakmakla yükümlü olduğu diğer kişiler için konut veya işyeri gereksinimi sebebiyle kullanma zorunluluğu varsa, edinme tarihinden başlayarak bir ay içinde durumu kiracıya yazılı olarak bildirmek koşuluyla, kira sözleşmesini altı ay sonra açacağı bir davayla sona erdirebileceği, kiralananı sonradan edinen kişinin, dilerse gereksinim sebebiyle sözleşmeyi sona erdirme hakkını, sözleşme süresinin bitiminden başlayarak bir ay içinde açacağı dava yoluyla da kullanabileceği” Hüküm altına alınmıştır. Bu düzenlemeler çerçevesinde Üniversite süresi içinde tahliye davası açmış, ancak taşınmazın maliki olduğu 05.03.2020 tarihinden denetimin sonlandığı Mart 2022 tarihine kadar mevzuat gereği kiracıdan tahsil etmesi gereken kiraları etmemiş/tahsil etmeye yönelik herhangi bir eylemde bulunmamıştır. Kamu İdaresi cevabında; 05.03.2020 tarihinde bağış yolu ile devralınan taşınmaz ile ilgili olarak; eski malik Tarsus Eğitim ve Kültür Vakfı ile Özel Toros Koleji Eğitim Hiz. San. Tic. A.Ş. arasında akdedilmiş bulunan kira sözleşmesinin bir özel hukuk sözleşmesi olup, Üniversitenin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun “Kiralananın el değiştirmesi” başlıklı 310'uncu maddesi uyarınca kira sözleşmesinin tarafı olduğunu belirtilmiş; söz konusu taşınmazın Üniversitenin mülkiyetine geçtiği 05.03.2020 tarihinden bugüne kadar sözleşmede

T.C. Sayıştay Başkanlığı Tarsus Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 yazan ve kiracı tarafından ödenmeyen kira bedelleri ile ilgili olarak; Tarsus 9. Noterliğinden bir ihtarname çekilerek Üniversiteye ödenmesi gereken kira bedelinin (işlemiş faizi ile birlikte) 30 gün içerisinde Üniversite hesaplarına yatırılması gerektiğinin bildirildiğini, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun ilgili hükümleri uyarınca verilen 30 günlük süre içerisinde kira bedelinin ödenmemesi halinde Üniversitenin Hukuk Müşavirliğince gerekli yasal prosedürün başlatılacağını beyan etmiştir. Üniversite; tahsil etmediği kira geliri hakkındaki hukuki işlemleri denetimin sonuçlanmasından sonra başlatmış olup; Kurum gelirlerini mevzuata uygun şekilde ve zamanında tahsil edilmesi yönünde işlem tesis etmesinin gerekli olduğu değerlendirilmiştir. BULGU 3: Bilişim Sistemlerinin Değerlendirilmesi Üniversitenin 2021 yılı hesap ve işlemlerinin denetimi sırasında bilişim sistemleri de incelenmiş ve aşağıdaki değerlendirmeler yapılmıştır. Sistemlere kullanıcı erişimini ve kısıtlamalarını belirleyen kurallar mevcuttur. Sistemlere erişim için kullanıcı kaydı alınmaktadır. Tüm sistemler kullanıcı adı, parola ve yetkilendirme esasına göre korunmakta, yetkisiz erişimler bu şekilde engellenmektedir. Uygulamalara ve sistemlere erişimlerde güçlü şifre kullanımı zorunludur. En az 8 karakterli, büyük- küçük harf ve sayı kullanımı ile parolalar oluşturulmakta ve parolalarda kişisel bilgiler kullanılmamaktadır. Personelin kendi işi ve yetkisi dışındaki sistemlere erişimi, kişiye özgü parola ve yetkilendirme ile engellenmektedir. İç ağda erişimlerin kayıtları tutulmakta ve sistem yöneticileri gibi ayrıcalıklı kullanıcıların işlemleri kaydedilmektedir. (Antikor NGFW tarafından tüm hareketler zaman damgalı olarak loglanmaktadır.) Sistem yöneticilerinden yetkileri dışında başka kullanıcılar yerine işlemler yapmaları istenmemektedir. Sistemde güvenlik duvarı, saldırı tespit ya da önleme tedbirleri mevcuttur. Antikor NGFW eklentileri ile birlikte kurulu ve çalışır durumdadır. Virüsten korumak için Microsoft Defender kullanılmaktadır. Verilerin kaybolmasını veya erişilmez olmasını engellemek için yedekleme yazılımı tarafından verilerin günde 2 kez yedeği alınmaktadır. Kullanıcıların veri işlemleri gerektiğinde incelenmek üzere hem hizmet verilen sunucu hem de Antikor NGFW tarafından loglanmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Tarsus Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 Uygulamalarda hatalı veri girişlerine engel olacak otomatik sistem kontrolleri Yazılım Hizmetleri adı altında hizmet alımı yapılan özel firmalar tarafından yapılmaktadır. Gerekli güvenlik önlemleri form kontrolleri ile sağlanmıştır. Verinin sistemler arasında transferinde güvenliğini sağlamak için SSL sertifika doğrulaması ile HTTPS protokolü kullanılmaktadır. Eksiklikler: Kurumun stratejisinde, iç kontrol düzenlemelerinde, eğitim vb. politikalarında bilişim sistemlerine özgü düzenlemeler bulunmamaktadır. Bilişim sistemlerinin, donanım, yazılım ve sağlanan hizmetlerini kapsayan bir envanteri ile bilişim sistemlerinin risklerinin değerlendirildiği güncel bir risk kütüğü bulunmamaktadır. Bilişim sistemleri için bir Bilgi Güvenliği Politikası yoktur. Bilgi Güvenliği Yönetimi kurulmamıştır. Bilişim sistemleri stratejisi, politikaları ya da temel kullanımı belirleyen düzenlemelerde, güvenlik gereklilikleri, yetki ve sorumluluklarla güvenlik ihlallerine ilişkin yaptırımlar açıklanmamıştır. Sistemlerin fiziken korunması ve erişimlerinin kısıtlanmasına ilişkin kurallar uygulanmamaktadır. Kullanıcıların işletim sistemi yapılandırmasını, güvenlik ayarlarını vb. değiştirebilecekleri yetkiler kısıtlanmamıştır. Kullanıcılar yetkilerini kullanma konusunda eğitim almamışlardır. Kurumun yedekleme-kurtarma, acil durum prosedürleri yoktur. Veri girişlerine ilişkin süreçler, kontrol noktaları ve sorumluluklar belirlenmemiştir. Veri girişlerinde yetkiler görevlerin ayrılığına (hazırlayan, yapan, kaydeden, onaylayan gibi) uygun dağıtılmamıştır. Muhasebe bilgilerinin doğruluğu dayanakları olan kaynak belgelerle ve ilgili olduğu diğer sistemlerin verileriyle kontrol edilmemektedir. Kullanıcılar sistemleri hatalı kullanımlarından kaynaklanan risklerle ilgili bilgi sahibi değildir. Kendilerine bilgi güvenliği eğitimi verilmemiştir. Hatalı girişlerin tespiti ve düzeltilmesine ilişkin kontroller ve süreçler belirlenmemiştir. Hatalar sistem tarafından otomatik raporlanmamaktadır.
Uygulamaların amaca uygunluğu ve güvenliğine ilişkin test süreci uygulanmamaktadır. Uygulamaların hatalı işlem yapması durumunda düzeltme süreci yoktur. Kesinleşmiş verilerin yetkisiz kişiler tarafından değiştirilmesi veya silinmesinin engellenmesi için erişimler kısıtlanmamaktadır. İş sürecinin değişmesi halinde sistemde değişikliğin nasıl yapılacağı belirlenmemiştir. Kamu İdaresi cevabında bulgudaki tespitler kabul edilmiş olup; bilişim sistemlerinde

T.C. Sayıştay Başkanlığı Tarsus Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 tespit edilen eksikliklerin Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi Başkanlığı koordinasyonunda hazırlanan Bilgi ve İletişim Güvenliği Rehberinde yer verilen Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemi kurulum ve devreye alma çalışmaları ile giderilebileceği, 2021 yılı içerisinde başlatılan bahse konu çalışmaların 2022 yılında tamamlanması ve eksikliklerin giderilmesinin planlandığı bildirilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Tarsus Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr