KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Eylül 2022
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Teşkilat Yapısı..........................................................................................................3 Tablo 2: İdari Personel Sayıları...............................................................................................3 Tablo 3: Akademik Personel Kadro Durumu ..........................................................................3 Tablo 4: 2021 Mali Yılı Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu ..............................................5 Tablo 5: 2021 Mali Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu .....................................................................5 Tablo 6: Bütçe Giderlerinin 3 Yıllık (2019-2021) Seyri ..........................................................6 Tablo 7: Bütçe Gelirlerinin 3 Yıllık (2019-2021) Seyri ...........................................................6 Tablo 8: 2021 Yılı Faaliyet Sonuçları Tablosu (TL) ................................................................7
KISALTMALAR ARGE : Araştırma Geliştirme KBS : Kamu Harcama ve Muhasebe Bilişim Sistemi SGK : Sosyal Güvenlik Kurumu YÖK : Yükseköğretim Kurulu
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular
T.C. Sayıştay Başkanlığı Karabük Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı Karabük Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bir Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun olmak üzere, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu ile diğer ilgili mevzuattır. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Kamu İdaresinin üst yöneticisi olan Rektör Cumhurbaşkanınca, dekanlar ise Yükseköğretim Kurulunca seçilmekte ve atanmaktadırlar. Üniversitenin akademik organı Senato olup Üniversite Yönetim Kurulu ise idari faaliyetlerde Rektöre yardımcı olmaktadır. Akademik yapısı fakülte dekanlıkları, yüksekokullar, enstitüler, araştırma ve uygulama merkezleri ile koordinatörlüklerden oluşan Üniversitenin idari yapısında ise rektör, senato, üniversite yönetim kurulu, iç denetim birimi, rektör yardımcıları, genel sekreter, genel sekreter yardımcıları, etik komisyonu, koordinatörlükler, uygulama ve araştırma merkezleri, döner sermaye işletme müdürlüğü, teknoloji transfer ofisi ile daire başkanlıkları ve Hukuk Müşavirliği bulunmaktadır. Karabük Üniversitesinde 16 fakülte, 5 yüksekokul, 9 meslek yüksekokulu, 2 enstitü, 15 uygulama ve araştırma merkezi bulunmaktadır. Üniversitede 47.659 öğrenci eğitim görmektedir. Karabük Üniversitesi akademik ve idari birimlerine ilişkin teşkilat şeması aşağıdaki gibidir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Karabük Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 Tablo 1: Teşkilat Yapısı I. İdari Birimler II. Akademik Birimler Rektör Rektör Yardımcıları Yönetim Kurulu Senato Genel Sekreterlik İç Denetim Birimi Hukuk Müşavirliği Daire Başkanlıkları Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü Fakülte, Yüksekokul ve Meslek Yüksekokulu Sekreterlikleri Koordinatörlükler Diğer Bağlı Birimler 16 Fakülte 2 Enstitü 5 Yüksekokul 9 Meslek Yüksekokulu 15 Uygulama ve Araştırma Merkezi Üniversitede 2021 yıl sonu itibariyle akademik ve idari personel sayısı 1.921 'dir. Bu personelden 1128’i akademik kadrolarda; 474'ü memur, 319'u işçi olmak üzere 793’ü ise idari kadrolarda istihdam edilmektedir. Tablo 2: İdari Personel Sayıları Hizmet sınıfı Dolu Boş TOPLAM Genel İdari Hizmetler Sınıfı 365 76 441 Sağlık Hizmetleri Sınıfı 6 15 21 Teknik Hizmetleri Sınıfı 79 27 106 Avukatlık Hizmetleri 2 1 3 Yardımcı Hizmetli 22 1 23 TOPLAM 474 120 594 Tablo 3: Akademik Personel Kadro Durumu Ünvan Kadroların Doluluk Durumu İstihdam Şekli Dolu Boş Toplam Tam Zamanlı Yarı Zamanlı Profesör 116 30 146 116 - Doçent 150 59 209 150 - Dr. Öğretim Üyesi 387 35 422 387 - Öğretim Görevlisi 244 51 295 244 -
T.C. Sayıştay Başkanlığı Karabük Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Araştırma Görevlisi 231 111 342 231 - TOPLAM 1128 286 1414 1128 - Üniversitenin diğer kurum ve kuruluşlarla ilişkisi: Yükseköğretim Kurulu, yükseköğretim kurumlarının öğretimini ve bilimsel araştırma faaliyetlerini planlamak düzenlemek, yönetmek, denetlemek, üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmakla görevlidir. Yükseköğretim Denetleme Kurulu, Yükseköğretim Kurulu adına üniversiteleri, bağlı birimlerini, öğretim elemanlarını ve bunların faaliyetlerini gözetim ve denetim yetkisine sahiptir. Üniversitelerce hazırlanan bütçeler, Anayasa’nın 130’uncu maddesi uyarınca Yükseköğretim Kurulu tarafından tetkik edilerek onaylanmakta, T.C. Milli Eğitim Bakanlığına sunulmakta ve merkezi yönetim bütçesinin bağlı olduğu esaslara uygun olarak yürürlüğe konulmaktadır. 1.3. Mali Yapı “Özel Bütçeli İdare” olarak 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun, 5436 sayılı Kanun’un 12’nci maddesi ile değiştirilmiş (II) sayılı cetvelinin (A) bölümünde sayılan Yükseköğretim Kurulu, Üniversiteler ve İleri Teknoloji Enstitüleri içerisinde yer alan Kamu İdaresi, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen hazine yardımı ve öz gelirlerini kullanarak giderlerini finanse etmektedir. 2021 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 286.492.000,00 TL ödenek tahsis edilen Üniversite bütçesine, yıl içinde 80.284207,83 TL ödenek eklenmiş ve toplam tahsis edilen ödenek 366.776.207,83 TL’ye ulaşmış olup, ödeneğin %89,69’u yani 328.973.702,82 TL’si kullanılmıştır. Ekonomik sınıflandırma açısından İdarenin 2021 yılı bütçesinde yer alan ödeneklerin dağılımı ve yıl sonu gerçekleşmeleri aşağıda gösterilmiştir:
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Karabük Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5
Tablo 4: 2021 Mali Yılı Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu
Ekonomik Kod
Bütçe
Başlangıç
Ödeneği
(TL)
Toplam Ödenek
(TL)
Toplam
Harcanan
(TL)
Gerçekleşme
Oranı
(%)
Bütçe
Giderleri
İçindeki
Payı
(%)
01-Personel Giderleri 198.885.000,00 226.231.962,00 221.865.717,02 95,80 67,44
02-Sosyal Güvenlik
Kurumlarına Devlet
Primi Giderleri
27.253.000,00 31.737.010,00 31.452.477,28 97,36 9,56
03-Mal ve Hizmet
Alım Giderleri 28.918.000,00 36.904.478,54 24.573.533,92 64,80 7,47
05-Cari Transferler 5.434.000,00 13.235.757,29 8.727.976,04 65,94 2,66
06-Sermaye
Giderleri 26.002.000,00 58.667.000,00 42.353.998,56 70,82 12,87
TOPLAM 286.492.000,00 366.776.207,83 328.973.702,82 89,69 100,00
Buna göre 2021 yılında bütçe giderleri %89,69 seviyesinde gerçekleşmiştir. Bütçe
giderleri arasındaki en büyük payı %67,44 ile personel giderleri almaktadır. Buna karşın en
düşük payı ise %2,66 ile cari transferlerin aldığı görülmektedir. Yapılan giderlerin bütçe
başlangıç ödeneğini aştığı görülmektedir.
Ekonomik sınıflandırmaya göre 2021 yılı gelir bütçesi tahmin ve gerçekleşme rakamları
ise aşağıdadır:
Tablo 5: 2021 Mali Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu
Ekonomik Kodu
Bütçe Başlangıç
Tahmini
(TL)
Gerçekleşen Tutar
(TL)
Gerçekleşme
Oranı
(%)
Bütçe Gelirleri
İçindeki Payı
(%)
03-Teşebbüs ve
Mülkiyet Gelirleri 22.463.000,00 39.627.032,93 176,41 13,14
04-Alınan Bağış
ve Yardımlar ile
Özel Gelirler
257.449.000,00 247.671.237,34 96,20 82,13
05-Diğer Gelirler 6.580.000,00 14.246.870,04 216,52 4,73
06- Sermaye
Gelirleri 0,00 1.634,28 - -
TOPLAM 286.492.000,00 301.546.774,59 105,25 100,00
T.C. Sayıştay Başkanlığı Karabük Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 Buna göre 2021 yılında bütçe gelirleri %105,25 seviyesinde gerçekleşmiştir. Bütçe gelirleri arasındaki en büyük payı %82,13 ile Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler almaktadır. Buna karşın en düşük payı ise %4,73 ile Diğer Gelirlerin aldığı görülmektedir. Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirlerinin %176,41 olarak gerçekleştiği ve bütçede öngörülen tutardan %76,41 fazla gerçekleştiği anlaşılmıştır. Üniversitenin bütçe gelirler ve giderlerinin ekonomik sınıflandırmaya göre son üç yıllık seyri değişim yüzdeleri aşağıdaki tablolarda yer almaktadır. Tablo 6: Bütçe Giderlerinin 3 Yıllık (2019-2021) Seyri Bütçe Giderinin Çeşidi 2019 Yılı (TL) (A) 2020 Yılı (TL) (B) 2021 Yılı (TL) (C) 2020-2019 Değişim Oranı (%) [D=(B-A)/A] 2021-2020 Değişim Oranı(%) [E=(C-B)/B] Personel Giderleri 156.847.038,04 182.695.901,12 221.865.717,02 16,48 21,44 SGK Devlet Prim Giderleri 21.239.019,84 24.451.546,29 31.452.477,28 15,12 28,63 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 18.909.850,20 16.656.659,78 24.573.533,92 -11,91 47,53 Cari Transferler 5.548.738,85 7.346.670,50 8.727.976,04 32,40 18,80 Sermaye Giderleri 41.880.803,92 30.478.210,43 42.353.998,56 -27,23 38,96 TOPLAM 244.425.449,85 261.628.988,12 328.973.702,82 7,04 25,74 Tablo 7: Bütçe Gelirlerinin 3 Yıllık (2019-2021) Seyri Bütçe Gelirinin Çeşidi 2019 Yılı 2020 Yılı 2021 Yılı 2020-2019 Değişim Oranı (%) [D=(B-A)/A] 2021-2020 Değişim Oranı (%) [E=(C-B)/B] (A) (B) (C) Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 29.011.227,67 36.691.356,59 39.627.032,93 26,47 8,00
T.C. Sayıştay Başkanlığı Karabük Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 Alınan Bağış ve Yardım ile Özel Gelirler 223.945.754,44 210.080.439,40 247.671.237,34 -6,19 17,89 Diğer Gelirler 7.229.924,47 14.463.088,99 14.246.870,04 100 -1,49 Net Toplam 260.186.906,58 261.234.884,98 301.546.774,59 0,40 15,43 Dönem faaliyet geliri 363.833.751,54 TL, indirim, iade, iskonto toplamı 4.188.137,66 TL ve faaliyet gideri ise 324.208.271,22 TL olan Üniversitenin, 2021 yılını 35.437.342,66 TL olumlu faaliyet sonucu ile tamamladığı anlaşılmıştır. Tablo 8: 2021 Yılı Faaliyet Sonuçları Tablosu (TL) Faaliyet Giderleri Faaliyet Gelirleri İndirim, İade, Iskonto Toplamı Net gelir Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu 324.208.271,22 363.833.751,54 4.188.137,66 359.645.613,88 35.437.342,66 Karabük Üniversitesi merkezi yönetim bütçesi içerisinde yer alan özel bütçeli bir kamu idaresi olmakla birlikte 5018 sayılı Kanun’da tanımlanan bütçe türleri dışında kalan döner sermaye işletmesi bütçesi de kaynakları arasında yer almaktadır. Karabük Üniversite Döner Sermaye İşletmesi, 2021 yılını 2.555.593 TL dönem karı ile kapatmıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanun’un 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Kamu İdaresi, Kanun’un 80’inci maddesinin T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup, bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini
T.C. Sayıştay Başkanlığı Karabük Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 muhasebeleştirmektedir. Üniversite bütçesi, analitik bütçe hazırlama rehberi çerçevesinde hazırlanmaktadır. Özel bütçeli bir idare olan Üniversitede tahakkuk esaslı devlet muhasebe sistemi kullanılmaktadır. Üniversitenin muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'ne tabi olarak T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığının Bütünleşik Mali Kontrol Yönetim Sistemi Web Tabanlı Otomasyon Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Kurum bütçesinin takibi ve muhasebe işlemleri, Genel Sekreterliğe bağlı olarak faaliyet gösteren Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından yapılmaktadır. Kamu İdarelerinin Kesin Hesaplarının Düzenlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik uyarınca kesin hesap cetvel ve belgeleri, strateji geliştirme birimi tarafından bütçe uygulamasına esas muhasebe kayıtları dikkate alınarak hazırlanmaktadır. Kuruma ilişkin mali istatistikler ise 5018 sayılı Kanun kapsamında T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığına bildirilmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup; denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır: • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Faaliyet sonuçları tablosu, • Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu, • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu
T.C. Sayıştay Başkanlığı Karabük Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Karabük Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda iç kontrol sistemine ilişkin aşağıdaki değerlendirmeler yapılmıştır: Birimlerin organizasyon şemaları oluşturulmuş, fonksiyonel görev tanımları yapılmış, temel yetki ve sorumluluk dağılımı yasal mevzuat doğrultusunda belirlenmiştir. Personel görev tanımları ve süreç yönetimine ilişkin yapılan çalışmalar kapsamında iş akış şemalarının oluşturulması çalışmaları devam etmektedir. Yetki devri sınırları yazılı olarak yapılmaktadır. Görevler ayrılığı ilkesine uyulmaktadır. Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı hazırlanmıştır ancak uygulamada yetersizlikler bulunmaktadır. Hazırlanan Eylem Planı, Tebliğ düzenlemelerine uygundur. “Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri" ile ilgili eğitim ve bilgilendirme çalışmaları yapılmış ve Etik Üst Kurulu oluşturulmuştur. Personelin işe alınması, yer değiştirmesi, görevde yükselmesi, yeterlilik-performans değerlendirmesi ile disiplin hükümlerine yönelik insan kaynakları politikası henüz belirlenmemiştir. Hassas görevlere ilişkin prosedürler belirlenmiştir. Talepler doğrultusunda hazırlanan yıllık eğitim programı dahilinde hizmet içi eğitim planlaması yapılmaktadır. İlgili mevzuata uygun olarak hazırlanan stratejik planı ve bu planın yıllık uygulama dilimi olan performans programı yayımlanmıştır. Stratejik plan, idarenin kendi birimleri ve personelin katkılarıyla hazırlanmaktadır. İdare, bütçesini stratejik plan ve performans programına uygun olarak hazırlamıştır. 2021-2025 yıllarını kapsayan stratejik planda yer alan amaç ve hedeflere yönelik riskler tanımlanmış olup kurumsal risk yönetimi çalışmaları devam etmektedir. İç kontrol risklerini belirleme çalışmaları devam etmekte olup izleme ve raporlama çalışması yapılmamaktadır. Risklere ilişkin değerlendirme ve kontrol faaliyetleri yeterli düzeyde yapılmamaktadır. Kontrol faaliyetinin uygulanmasına yönelik çalışmalar tamamlanmamıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Karabük Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı bünyesinde yer alan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrol Şube Müdürlüğü, ön mali kontrol faaliyetlerini yürütmektedir. Üniversitede yönetimin ihtiyaç duyduğu gerekli bilgileri ve raporları üretecek ve analiz yapma imkânı sunacak bir yönetim bilgi sistemi bulunmaktadır. Üniversitenin 2021 Yılı İdare Faaliyet Raporu yayımlanmıştır. Faaliyet sonuçları ve değerlendirmeleri faaliyet raporunda yer almaktadır. Üniversitede veri kayıt sistemi mevcuttur. Bilgi yönetim sistemleri bilgi güvenliğini ve yedekleme gerekliliklerini sağlayacak şekilde dizayn edilmiştir. İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu rektörlük oluru ile görevlendirilmiştir. Kamu İç Kontrol Standartlarına göre (Standart 17) idareler, iç kontrol sistemini yılda en az bir kez değerlendirilmelidir. İç kontrol sisteminin izlenmesinde temel sorumluluk üst yöneticiye ait olup, üst yönetici bu sorumluluğunu iç denetim birimi, strateji geliştirme birimleri ve harcama yetkilileri aracılığıyla yerine getirmelidir. Üniversite birimlerinin iç kontrol sistemini ile ilgili değerlendirmede bulunmadığı ve dolayısıyla İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kuruluna raporlamadığı bildirilmiştir. Kurumda İç Denetim Birimi kurulmuş olup 2 iç denetçi görev yapmaktadır. İç denetim biriminin iç kontrol sistemine ilişkin denetim ve raporlama çalışmaları bulunmamaktadır. Üst yönetici ve harcama birimleri iç kontrol güvence beyanını imzalamıştır. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Karabük Üniversitesi 2021 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Karabük Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Üniversitenin Sermayedarı Olduğu Şirkete Konulan Sermayesinin Üniversite Hesaplarında İzlenmemesi Karabük Üniversitesinin teknopark şirketindeki sermaye payının Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği 159'uncu maddesi gereğince 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler hesabında takip edilmediği görülmektedir. Üniversite Yönetim Kurulunun 17.07.2018 tarih 2018/27 nolu toplantısında aldığı karar gereği, anonim şirket statüsünde 5 milyon TL sermaye ile Karabük Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesinde kurulan yönetici şirkete 2.400.000 TL bedelinde payla %48 oranında ortak olunmuştur. Ayrıca Batı Karadeniz Kalkınma Ajansından şirket amaçları için kullanılmak üzere Üniversiteye 2.999.713 TL hibe gönderilerek bu destek miktarının Üniversite eliyle kullandırılmasına müsaade edilmiştir. Belirtilen desteğin Üniversite hesaplarına gelir olarak alınması, Üniversitenin şirketteki payının da artacağı anlamına gelmektedir. Ancak öncelikle teknopark şirketinin yukarıda belirtilen tutar kadar sermaye artış kararı alması ve artan sermaye bedelinin de Üniversite payına eklenerek tescil edilmesi gerekmektedir. Yukarıdaki hususlar dikkate alınarak üniversitenin teknoloji şirketindeki payının sermaye artış hususu da göz önüne alınarak Üniversite hesaplarında izlenmesi önem arz etmektedir. Üniversite tarafından ortaklık payının ve hibe yoluyla şirkete aktarılan tutarın muhasebe kayıtlarına alınması için gerekli çalışmaların devam ettiği bildirilmiştir. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Karabük Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 BULGU 1: Alt Yüklenici Sözleşme Bilgilerinin Tespiti İçin Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü ile Mutabakat Yapılmaması İdare onayı alınmadan çalıştırılan alt yükleniciler ve bu alt yüklenicilerle imzalanan toplam sözleşme tutarının tespiti için SGK İl Müdürlüğü ile mutabakat yapılmadığı tespit edilmiştir. Alt yüklenicilerin çalıştırılması ve sorumluluklarını düzenleyen Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 20’nci maddesinde, idarece onaylanmayan alt yüklenicilerin hiçbir suretle iş yerinde çalışamayacağı ve ihale yasaklıları ile ilgili işin ihalesine katılan isteklilerin o işin alt yüklenicisi olamayacağı hüküm altına alınmıştır. Karabük Üniversitesi Mühendislik ve Laboratuvar Binası Yapım İşine ilişkin olarak yürütülen denetimlerde, İdare onayı alınmadan 8 farklı alt yüklenicinin anılan yapım işinde çalıştırıldığı, SGK Karabük İl Müdürlüğü ile yapılan yazışma neticesinde tespit edilmiştir. Akdedilen sözleşmelerin birinde parasal tutar belirtilmemekle birlikte diğer sözleşmelerin parasal tutarı 38.050.000 TL’dir. 2021 mali yılı içinde geçici kabulü yapılanlar da dâhil devam eden tüm yapım işlerinde çalıştırılan alt yüklenicilerle akdedilen sözleşmelerin SGK İl Müdürlüğünden temin edilerek mevzuatın belirlediği sınırların geçilip geçilmediği, bu kapsamda çalışan alt yüklenicilerin ihale yasaklısı olup olmadıkları, ilgili ihaleye istekli sıfatıyla teklif verip vermedikleri, alt yüklenicilerle imzalanan sözleşmeler üzerinden alınması gereken Damga Vergisinin ödenip ödenmediği hususlarında kontrol sağlanması ve vergisi ödenmemiş olanlar için ödemenin temini maksadıyla Vergi İdaresine bildirimde bulunulması gerektiği değerlendirilmektedir. Kamu İdaresi, ilgili vergi dairesine konuya ilişkin bildirim yaptığını belirtmiş olsa da söz konusu vergi henüz ödenmemiştir. BULGU 2: Belli Bir Süreyi Gerektiren Doğrudan Temin Alımları İçin Sözleşme İmzalanmaması ve Yasaklılık Kontrolünün Yapılmaması a) 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 22'nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine göre doğrudan temin ile gerçekleştirilen yapım ve hizmet işlerinin incelenmesi sonucunda; yapımı ve teslimi belli bir süreyi gerektiren çeşitli inşaat tadilat ve bakım onarım işleri için yüklenici ile sözleşme imzalanmadığı görülmüştür.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Karabük Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 Kamu İhale Genel Tebliği'nin “Doğrudan temine ilişkin açıklamalar” başlıklı 22.1.1.3. maddesinde; “ Bu madde kapsamında alımı yapılacak malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanması zorunlu olup bir defada yapılacak alımlarda sözleşme yapılması İdarelerin takdirindedir.” denilmiştir. Tebliğ düzenlemesi uyarınca bakım onarım gibi belli bir süreyi gerektiren işler için yapılacak alımlarda sözleşme düzenlemesi zorunludur. Yapılan denetimlerde Tebliğ hükmü gereği belli süreyi gerektiren doğrudan temin alımlarında genel olarak sözleşme düzenlendiği görülse de çok sayıda bakım onarım işine ilişkin sözleşmesiz iş yaptırıldığı tespit edilmiştir. Doğrudan temin kapsamında gerçekleştirilen ve belli bir süreyi gerektiren yapım ve hizmet alımlarında işin İdare tarafından belirlenen koşullarda ve özelliklerde yapılmasını garanti altına almak, kamu kaynaklarının etkin kullanımını ve işin kontrolünü sağlayabilmek, ayrıca ilgili işten doğabilecek hukuki anlaşmazlıkların önüne geçebilmek amacıyla sözleşme imzalanması gerektiği değerlendirilmektedir. b) Yapılan incelemede 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 22'nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi ile doğrudan temin yoluyla parasal limit dâhilinde yapılan alımlarda yasaklılık kontrolünün yapılmadığı tespit edilmiştir. Kamu İhale Tebliği'nin "Teyit İşlemleri" başlıklı 30.5.4. maddesinde; “4734 sayılı Kanun'un 22 nci maddesi uyarınca doğrudan temin yoluyla alım yapılması halinde alım yapılacak kişi ya da firmanın ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı teyit ettirilmeyecektir. Ancak, anılan Kanunun 22 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen parasal limit dâhilinde yapılan alımlarda, alım yapılacak gerçek veya tüzel kişinin Kurumun internet sayfasındaki yasaklılar listesinde bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi ve yasaklı olduğunun belirlenmesi durumunda, söz konusu kişiden alım yapılmaması gerekmektedir.” denilmiştir. 4734 sayılı Kanun'un 22'nci maddesi uyarınca doğrudan temin yoluyla alım yapılması halinde alım yapılacak kişi ya da firmanın ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı teyit ettirilmeyecektir. Ancak, anılan Kanun'un 22'nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen parasal limit dâhilinde yapılan tüm alımlarda, alım yapılacak gerçek veya tüzel kişinin Kamu İhale Kurumunun internet sayfasındaki yasaklılar listesinde bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Karabük Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 BULGU 3: Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapılan Satın Alımlarda Limitlere Uyulmaması Karabük Üniversitesinin 4734 sayılı Kanun'un 22'nci maddesinin (d) bendine göre doğrudan temin yöntemiyle yapmış oldukları alımlarda aynı Kanun'un getirmiş olduğu sınırlamaya uymadığı görülmüştür. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62'nci maddesinin (ı) bendinde “Bu kanunun 21 ve 22 nci maddelerindeki parasal limitler dahilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamı, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulu’nun uygun görüşü olmadıkça aşamaz.” denilmektedir. Kanun'un bu maddesi ile ilgili 31.12.2020 tarih 31351 sayılı Resmi Gazete'de Kamu İhale Kurulu tarafından yayınlanan 4734 sayılı Kanunun 62'nci maddesinin (ı) bendi Kapsamında Yapılacak Başvurulara İlişkin Tebliğ'in 4'üncü maddesinin ikinci fıkrasında kanunun 22'nci maddesinin (d) bendine göre yapılacak alımlarda %10 sınırının aşılamayacağı, aşılarak yapılan başvurularında reddedileceği, yine aynı maddenin üçüncü fıkrasında ise mal alımı, hizmet alımı ve yapım işlerinin her biri için %10 oranının ayrı ayrı hesaplanacağı belirtilmiştir. Karabük Üniversitesi 22/d maddesi hükümlerine göre doğrudan temin yöntemi ile yapmış oldukları harcamalar bu amaçla konulan ödeneklerin mal alımlarında %13,29 hizmet alımlarında %17,61 yapım işlerinde ise %1,93 seviyesinde gerçekleştiği görülmektedir. Öngörülemeyen harcamalar da göz önüne alınarak Kanun hükmü gereğince, %10 sınırı aşılmadan önce Kamu İhale Kurulundan izin alınması gerekmektedir. Kamu İhale Genel Tebliği'nin 30.9.2 'Doğrudan Temin Kayıt Formu' başlıklı maddesinde “Doğrudan Temin yoluyla yapılan alımlar takip eden ayın onuncu gününe kadar Doğrudan Temin Kayıt Formu” doldurularak EKAP üzerinden kayıt altına alınır.” denilmektedir. Yapılan denetimde Kurum yetkililerinin doğrudan temin alımlarını manuel yöntemlerle takip ettiği görülmüştür. Kurumların doğrudan temin yöntemi ile yaptıkları alımları disipline etmek üzere atılan bu adımın, Muhasebe Yönetim Sistemi ile entegre edilerek otomatik kontrol mekanizmasının kurulması Kamu İhale Genel Tebliği ile yürürlüğe konulan bu uygulamayı daha işler hale getirebilecektir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Karabük Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 BULGU 4: Taşınır Yönetiminde Tespit Edilen Hususlar Taşınır işlemlerine ilişkin olarak kayıtlar, harcama birimleri ve ambarlarda yapılan incelemeler sonucunda, Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerine aykırı uygulamaların bulunduğu tespit edilmiştir. Anılan Yönetmelik'in “Sorumluluk” başlıklı 5'inci maddesinde; harcama yetkililerinin taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesinden, kullanılmasından, kontrolünden, kayıtlarının Yönetmelik’te belirtilen esas ve usullere göre saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını sağlamaktan ve taşınır yönetim hesabını ilgili mercilere göndermekten sorumlu olduğu ifade edilmiştir. Ayrıca Yönetmelik'in 5'inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre; kamu idarelerine ait taşınırların muhafazası ile görevli olan veya kendilerine kullanılmak üzere taşınır teslim edilen kamu görevlileri bu taşınırları en iyi şekilde muhafaza etmek, gerekli bakım ve onarımlarını yapmak veya yaptırmak, veriliş amacına uygun bir şekilde kullanmak ve görevin sona ermesi veya görevden ayrılma halinde iade etmek zorundadırlar. Adı geçen Yönetmelik'in “Taşınır kayıt yetkilileri ve taşınır kontrol yetkilileri” başlıklı 6'ncı maddesinde taşınır kayıt ve kontrol yetkililerinin görev ve sorumlulukları ayrıntılı şekilde izah edilmiştir. Yukarıda belirtildiği üzere harcama yetkilileri, taşınır kayıt yetkilileri ve taşınır kontrol yetkilileri taşınır işlemlerinin gerçekleştirilmesi ve yürütülmesinde ortak sorumludurlar. Yönetmelik'in 36'ncı maddesinde giriş kaydı yapılan dayanıklı taşınırlara, taşınır kayıt yetkilisi tarafından bir sicil numarası verilmesi gerektiği, 30'uncu maddesinde kullanılan tüketim malzemesi çıkışlarının en geç üç ay içinde yapılması gerektiği, 32'nci maddesinde ise kamu idarelerine ait taşınırların, taşınır kayıt yetkililerinin görevlerinden ayrılmalarında, yıl sonlarında ve harcama yetkilisinin gerekli gördüğü durum ve zamanlarda sayım kurulu tarafından sayımın yapılması gerektiği açıkça izah edilmiştir. Ayrıca Yönetmelik ekinde yer alan Dayanıklı Taşınırlar Defterine ilişkin açıklamalarda, taşınırın tanımlanmasına yarayan cins, marka, model, kapasite vb. teknik özelliklerin dayanıklı taşınırlar defterinde ilgili taşınırın satırında belirtileceği hüküm altına alınmıştır. Taşınır işlemlerine ait kayıtlar, harcama birimleri ve ambarlarda yapılan incelemelerde; Teslim alınan bir kısım temizlik malzemeleri ve A4 kağıtların “girdi çıktı” yapılarak kayıtlardan çıkarıldığı, dolayısıyla kayıtlarda “sıfır” görüldüğü halde ambarda fiilen kayıtlarda olmayan tüketim malzemesi bulunduğu; bu yönüyle ambar kayıtlarının gerçeği yansıtmaktan uzak olduğu,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Karabük Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 Ambarda örnekleme yapılan sayımda bir kısım mal ve malzemenin fazla ya da eksik olduğu tespit edilmiş olup yıl sonlarında yapılması gereken sayımların fiilen yapılmadığı, Hurdaya ayrılan bir kısım taşınırların tüketim malzemeleri ile bir arada muhafaza edildiği ve kayıtlardan çıkarılmadığı, İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı bünyesinde KBS’de tanımlı 9 adet ambar kaydı bulunmasına rağmen fiilen kullanımında 7 adet ambar bulunduğu, Bir kısım demirbaşların üzerinde barkod kayıt sisteminin bulunmadığı, Envanter kaydına göre ambarda mevcut olması gereken elektrik malzemeleri, bilgisayar ekranları, lazer yazıcı ve sabit telefon ve telsiz telefonların bir kısmı, klima ve dolap, çalışma masası, koltuk, sandalye gibi demirbaşların fiilen ambarda yer almadığı, Kişi kullanımına verilen bir kısım dizüstü ve tablet bilgisayarlara ilişkin taşınır teslim belgelerinin düzenlenmediği, Elektronik taşınırlar ve tonerlere ilişkin teknik ayrıntılar belirtilmeden envanter kaydı yapıldığı, tespit edilmşitir. Yukarıda belirtilen eksiklikler, Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. İlgili taşınır mevzuat hükümlerinin tam olarak uygulanmaması taşınırların takibi ve muhafazasını güçleştirmektedir. Sonuç olarak taşınır işlemlerinde mevzuata uyarlı olmayan uygulamalar sonucunda bilançoda yer alan 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabı ile 255- Demirbaşlar Hesabının doğru ve güvenilir bilgi içermediği değerlendirilmektedir. Kamu İdaresi tarafından, tespit edilen hususlara ilişkin gerekli düzenlemelerin yapılacağı bildirilmiştir. BULGU 5: İhale Kapsamında Alınan Nakit Teminatların Süre Bitiminde İlgilisine İade veya Hazineye Gelir Kaydı İşleminin Gerçekleştirilmemesi İhale kapsamında alınan nakit teminatların, süre sonunda ilgilisine iade veya Hazineye gelir kaydı işlemlerinin gerçekleştirilmediği görülmüştür. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun “İade edilemeyen teminatlar” başlıklı 14’üncü maddesinde; “ 13 üncü maddeye göre mahsup işlemi yapılmasına gerek bulunmayan hallerde; yapım işlerinde kesin hesap ve kesin kabul tutanağının onaylanmasından, diğer işlerde ise işin kabul tarihinden veya varsa garanti süresinin bitim tarihinden itibaren iki yıl içinde idarenin yazılı uyarısına rağmen talep edilmemesi nedeniyle iade edilemeyen kesin
T.C. Sayıştay Başkanlığı Karabük Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 teminat mektupları hükümsüz kalır ve bankasına iade edilir. Teminat mektubu dışındaki teminatlar sürenin bitiminde Hazineye gelir kaydedilir.” hükmü yer almaktadır. Anılan madde hükmüne göre, kurumlarca ihalelere ilişkin emanet olarak alınan nakit teminatların, belirtilen süreçlerden sonra ilgilileri tarafından alınmaması halinde Hazineye gelir kaydedilmesi gerekmektedir. Yer verilen mevzuat çerçevesinde yapılan denetimlerde; 330 Hesap Kodunda kayıtlı teminat süresi geçmiş nakit teminatların bulunduğu, İhale kapsamında alınan nakit teminatların iadesine ilişkin ilgilisine herhangi bir yazı tebliğ edilmediği, Kabulü tamamlanan/garanti süresi dolan mal ve hizmet alımı ile yapım işine ilişkin kabul yapıldığına veya garanti süresinin dolduğuna dair ilgili harcama birimleri tarafından nakit teminatların kayıtlı tutulduğu birime (istekliye/yüklenicisine iadesine veya Hazineye gelir kaydedilmesi için gerekli işlemlerin tesisi edilmesine ilişkin) herhangi bir yazı yazılmadığı, Böylece söz konusu nakit teminatların ilgilisine iade veya Hazineye gelir aktarımı işlemlerinin gerçekleştirilemediği, bundan dolayı da ilgili nakit teminatların 31.12.2021 tarihi itibariyle hala İdarenin muhasebe kayıtlarında görüldüğü, tespit edilmiştir. Yukarıda yer verilen veri eksikliklerinden dolayı ilgili birimler için toplam nakit teminat tutarının ne kadarının zaman aşımı nedeniyle Hazineye aktarılması gerektiği, ne kadarının ilgilisine iadesi gerektiği hususları belirlenememektedir. Yerinde denetim sürecinde, teminat süresi sona erdiği halde muhasebe kayıtlarında yer alan ve bu teminatlara ilişkin 4735 sayılı Kanun hükümleri gereğince yerine getirilmesi gereken işlemleri tamamlanmayan nakit teminat kayıtları ile ilgili olarak, Kamu İdaresince tarafımıza muhasebe sisteminden üretilerek oluşturulan nakit teminat bilgi formu sunulmuştur. Söz konusu bilgi formunda yer alan nakit teminat kayıtlarına ilişkin olarak, anılan Kanun hükmü gereğince işlemlerin ivedilikle tesis edilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Karabük Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı Karabük Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20