2021 - İSTANBUL MEDENİYET ÜNİVERSİTESİ.pdf

İSTANBUL MEDENİYET ÜNİVERSİTESİ Eylül 2022

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ................................................................................................................... 1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .............................................................................................................. 8
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................................. 8
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI.................................................................. 8
5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ.................................................................................. 9
6. DENETİM GÖRÜŞÜ .................................................................................................................................................13
7. DENETİM BULGULARI .........................................................................................................................................13
8. EKLER ...........................................................................................................................................................................46

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1:Teşkilat Yapısı .............................................................................................................. 2 Tablo 2:İdari Personel Sayıları ................................................................................................... 3 Tablo 3: Akademik Personelin Kadro Durumu .......................................................................... 3 Tablo 4:2021 Yılı Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu ......................................................... 4 Tablo 5:2021 Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu................................................................................. 5 Tablo 6:Bütçe Giderlerinin 3 Yıllık (2019-2021) Seyri ............................................................ 5 Tablo 7:Bütçe Gelirlerinin 3 Yıllık (2019-2021) Seyri .............................................................. 5 Tablo 8:Haklar Hesabında İzlenmesi Gereken Harcamalar ..................................................... 17 Tablo 9: Hükümsüz Olmasına Rağmen Hesaplarda İzlenen Teminat Mektupları ................... 44

KISALTMALAR EKAP: Elektronik Kamu Alımları Platformu KVKK: Kişisel Verileri Korunması Kanunu IBAN: Uluslararası Banka Hesap Numarası MEB: Milli Eğitim Bakanlığı SGK: Sosyal Güvenlik Kurumu TÜFE: Tüketici Fiyat Endeksi ÜFE: Üretici Fiyat Endeksi

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular

1. Kıdem Tazminatı Karşılıklarıyla İlgili Muhasebe Kayıtlarının Mevcut Durumu Yansıtmaması
2. Maddi Duran Varlıklar İçin Yapılan Değer Artırıcı Harcamanın Doğrudan Giderleştirilmesi
3. Bilgisayar Yazılımları ve Benzeri Nitelikteki Hak ve Yetkilerin Haklar Hesabında İzlenmemesi
4. Gider Taahhütleri Hesaplarının Kullanılmaması
5. Sosyal Güvenlik Kurumuna Ödenecek Olan Ek Karşılık Prim Borçlarının Hatalı Muhasebe Hesabında İzlenmesi B. Diğer Bulgular
6. İş Avansları ve Krediler Hesabında Kayıtlı Tutarların Süresinde Mahsup Edilmemesi ve Gecikme Zammı Hesaplanmaması
7. Üniversitenin Kiraya Vermiş Olduğu Taşınmazların Kira Artış Hesaplamalarının Hatalı Yapılması
8. Bildirim Zorunluluğu Bulunan İhalelerin Sosyal Güvenlik Kurumuna Zamanında veya Hiç Bildirilmemesi
9. İhale Kapsamında Alımı Yapılan İşlerin Bir Kısmında Hata ve Eksikliklerin Bulunması
10. İdare Tarafından Teslim Alınan Bazı Teminat Mektuplarıyla İlgili Gerçekleştirilen İş ve İşlemlerde Hata ve Eksikliklerin Bulunması
11. Hatalı Kapsamda Sunulan Belgeye Dayanılarak Hak Sahiplerine Ödeme Yapılması
12. İşverenler Tarafından Sunulan Kapsamı Hatalı Belgeye Dayanılarak Ödeme Yapılması
13. Personel Servis Hizmet Alım İşlerinde Hatalı Uygulamalar Olması
14. Hükümsüz Hale Gelmiş Teminat Mektuplarının Muhasebe Kayıtlarından Çıkarılmaması

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Anayasa’nın 130’uncu maddesinde, çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversitelerin Devlet tarafından kanunla kurulması öngörülmüştür. İstanbul Medeniyet Üniversitesi 14.07.2010 tarihli ve 6005 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 1’inci maddesiyle 28.03.1983 tarihli ve 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu’na eklenen ek madde 127 uyarınca kurulmuştur. Yükseköğretimin amaç ve ilkeleri, yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayın, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esaslar 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ile düzenlenmiştir. Bu Kanun’un 12’nci maddesinde Yükseköğretim Kurumlarının görevleri sayılmakta olup bu görevler; toplumun ihtiyaçları, kalkınma planları ilke ve hedeflerine uygun bilimsel eğitim-öğretim, araştırma, yayım ve danışmanlık yapmak, bu ilke ve hedefler doğrultusunda insangücü yetiştirmek, toplumun özellikle sanayileşme ve tarımda modernleşme alanlarında eğitilmesini sağlamak, üretimde artışı sağlayacak uygulamalı çalışmalarda bulunmak, bu amaçla döner sermaye işletmelerini kurmak ve bu faaliyetlerin geliştirilmesine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmak olarak özetlenebilir. Yükseköğretim kurumları için temel mevzuat 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunudur. Bunların dışında üniversitelerin faaliyetlerini yürütürken tabi oldukları mevzuat ise başta 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu, 3843 sayılı Yükseköğretim Kurumlarında İkili Öğretim Yapılması, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bir Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun olmak üzere, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu ile diğer ilgili mevzuattır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları İstanbul Medeniyet Üniversitesi akademik ve idari birimlerden oluşmaktadır. Akademik yapısı Fakülte Dekanlıkları, Yüksekokul Müdürlükleri, Enstitü Müdürlükleri ile Araştırma ve Uygulama Merkezlerinden oluşmaktadır. Üniversitenin idari yapısında ise; Rektör, Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, Rektör Yardımcıları, İç Denetim Birimi, Koordinatörlükler, Bilimsel Araştırma Birimi Genel Sekreterlik, Daire Başkanlıkları ve Şube Müdürlükleri ile Hukuk Müşavirliği ve Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü bulunmaktadır. Üniversitenin üst yöneticisi olan Rektör Cumhurbaşkanı tarafından, dekanlar ise Yükseköğretim Kurulunca atanmaktadırlar. Üniversitenin akademik karar organı Senato olup; Üniversite Yönetim Kurulu ise idari faaliyetlerde Rektöre yardımcı olmaktadır. İstanbul Medeniyet Üniversitesi bünyesinde 10 fakülte, 2 yüksekokul, 1 enstitü, 15 Araştırma ve Uygulama Merkezi bulunmaktadır. Üniversite İstanbul Anadolu yakasında D-100 karayolunun iki yanında Göztepe Kuzey ve Güney yerleşkeleri ile Kartal Cevizli ve Tuzla Orhanlı'da bulunan yerleşkelerinde eğitim hizmeti vermektedir. İstanbul Medeniyet Üniversitesi akademik ve idari birimlerine ilişkin teşkilat şeması aşağıdaki gibidir. Tablo 1:Teşkilat Yapısı I. İdari Birimler II. Akademik Birimler  Rektör  Rektör Yardımcıları  Genel Sekreterlik  İç Denetim Birimi  Hukuk Müşavirliği  Daire Başkanlıkları Bilgi İşlem Daire Başkanlığı İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı Kütüphane ve Dokümantasyon. Daire. Başkanlığı Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı Personel Daire Başkanlığı Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı  Fakülteler Edebiyat Fakültesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Diş Hekimliği Fakültesi Hukuk Fakültesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Sanat, Tasarım ve Mimarlık Fakültesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Tıp Fakültesi Turizm Fakültesi  Enstitüler: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı  Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü  Fakülte, Yüksek Okul ve Meslek Yüksek Okul Sekreterlikleri  Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi  Basın-Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü  Yüksekokullar Sivil Havacılık Yüksekokulu Yabancı Diller Yüksekokulu  Uygulama ve Araştırma Merkezleri (15 adet) Üniversitede 2021 yılsonu itibariyle akademik ve idari personel sayısı toplam 1.057'dir. Bu personelden 878 kadrolu akademik personel, 1 yabancı uyruklu sözleşmeli akademik personel, 179 idari personel, sözleşmeli bilişim personeli 3 ve 148 sürekli işçi kadrosunda idari personel bulunmaktadır. Tablo 2:İdari Personel Sayıları Dolu Kadro Boş Kadro TOPLAM Genel İdari Hizmetler 111 267 378 Sağlık Hizmetleri Sınıfı 5 359 364 Teknik Hizmetleri Sınıfı 51 46 97 Avukatlık Hizmetleri 2 2 4 Din Hizmetleri Sınıfı 0 3 3 Yardımcı Hizmetli 10 88 98 Toplam 179 765 944 Tablo 3: Akademik Personelin Kadro Durumu Ünvan Kadroların Doluluk Durumu İstihdam Şekli Dolu Boş Toplam Tam zamanlı Profesör 159 178 337 159 Doçent 96 169 265 96 Dr. Öğretim Üyesi 225 90 315 225 Öğretim Görevlisi 103 80 183 103 Araştırma Görevlisi 295 97 392 295 TOPLAM 878 614 1.492 878 Üniversitenin diğer kurum ve kuruluşlarla ilişkisi: Yükseköğretim Kurulu, Yükseköğretim kurumlarının öğretimini ve bilimsel araştırma faaliyetlerini planlamak düzenlemek, yönetmek, denetlemek, üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmakla görevlidir. Yükseköğretim Denetleme Kurulu, Yükseköğretim Kurulu adına üniversiteleri, bağlı birimlerini, öğretim elemanlarını ve bunların faaliyetlerini gözetim ve denetim yetkisine sahiptir. Üniversitelerce hazırlanan bütçeler, Anayasa’nın 130’uncu maddesi uyarınca

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Yükseköğretim Kurulu tarafından tetkik edilerek onaylanmakta, Milli Eğitim Bakanlığına sunulmakta ve merkezi yönetim bütçesinin bağlı olduğu esaslara uygun olarak yürürlüğe konulmaktadır. 1.3. Mali Yapı “Özel Bütçeli İdare” olarak 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 5436 sayılı Kanun’un 12’nci maddesi ile değiştirilmiş (II) sayılı cetvelinin (A) bölümünde sayılan Yükseköğretim Kurulu, Üniversiteler ve İleri Teknoloji Enstitüleri içerisinde yer alan Kamu İdaresi, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen hazine yardımı ve öz gelirlerini kullanarak giderlerini finanse etmektedir. 2021 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 218.465.000 TL ödenek tahsis edilen Üniversite bütçesine, yıl içerisinde 74.943.939,38 TL ödenek eklenmiş ve toplam tahsis edilen ödenek 286.411.563,64 TL’ye ulaşmış olup, ödeneğin %97,62’si kullanılmıştır. Ekonomik sınıflandırma açısından İdarenin 2021 yılı bütçesinde yer alan ödeneklerin dağılımı ve yılsonu gerçekleşmeleri aşağıda gösterilmiştir: Tablo 4:2021 Yılı Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu Ekonomik Kod Bütçe Başlangıç Ödeneği (TL) Toplam Ödenek (TL) Toplam Harcanan (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Bütçe Giderleri İçindeki Payı (%) 01-Personel Giderleri 108.955.000,00 131.448.846,00 130.587.213,93 99,35 45,60 02-Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 16.084.000,00 18.746.200,00 18.683.484,19 99,67 6,52 03-Mal ve Hizmet Alım Giderleri 5.875.000,00 12.625.785,00 10.162.898,48 80,50 3,54 05-Cari Transferler 4.151.000,00 13.353.517,22 11.298.762,73 84,62 3,95 06-Sermaye Giderleri 83.400.000,00 117.234.591,16 115.679.204,31 98,68 40,39 TOPLAM 218.465.000 293.408.939,38 286.411.563,64 97,62 100 Üniversitenin 2021 yılı bütçe başlangıç ödeneği 218.465.000,00 TL’dir. Yıl içinde eklemelerle bu ödenek 293.408.939,38 TL’ye çıkarılmıştır. 2021 yılı bütçe gider gerçekleşmesi 286.411.563,64 TL olmuştur. Buna göre bütçe giderleri %97,62 oranında gerçekleşmiştir. Ekonomik sınıflandırmaya göre 2021 yılı gelir bütçesi tahmin ve gerçekleşme rakamları ise aşağıdadır:

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Tablo 5:2021 Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu Ekonomik Kodu Bütçe Başlangıç Tahmini (TL) Gerçekleşen Tutar (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Bütçe Gelirleri İçindeki Payı (%) 03-Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 1.412.000,00 3.549.536,64 251,39 1,27 04-Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 216.759.000,00 270.954.091,16 125 96,67 05-Diğer Gelirler 294.000,00 5.795.148,72 1.971,14 2,06 TOPLAM 218.465.000,00 280.298.776,52 128,30 100 Buna göre başlangıç bütçesine göre 2021 yılında bütçe gelirleri %128,30 seviyesinde gerçekleşmiştir. Söz konusu gelir kalemlerinden, Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirlerinde başlangıç bütçesinde öngörülen tutardan %251,39, Alınan bağış ve yardımlar ile özel gelirlerde öngörülen tutardan %125, Diğer Gelirlerde öngörülen tutarda ise %1.971 oranında fazla gelir gerçekleşmiştir. Üniversitenin bütçe gelirler ve giderlerinin ekonomik sınıflandırmaya göre son üç yıllık seyri ile değişim yüzdeleri aşağıdaki tablolarda yer almaktadır. Tablo 6:Bütçe Giderlerinin 3 Yıllık (2019-2021) Seyri Bütçe Giderinin Çeşidi 2019 Yılı (TL) (A) 2020 Yılı (TL) (B) 2021 Yılı (TL) (C) 2019-2020 Değişim Oranı (%) [D=(B- A)/A] 2020-2021 Değişim Oranı (%) [E=(C- B)/B] Personel Giderleri 82.928.831 99.557.182,10 130.587.213,93 20 31 SGK Dev. Prim Giderleri 12.129.735 14.641.081,62 18.683.484,19 21 28 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 11.940.082 8.889.878,55 10.162.898,48 -26 14 Cari Transferler 3.206.750 3.724.550,00 11.298.762,73 16 203 Sermaye Giderleri 54.122.821 107.248.749,21 115.679.204,31 98 8 Toplam 164.328.219 234.061.441,48 286.411.563,64 42 22 Tabloya göre bütçe giderleri 2019 yılından 2020 yılına %42 oranında, 2020 yılından 2021 yılına göre %22 oranında artış göstermiştir. Tablo 7:Bütçe Gelirlerinin 3 Yıllık (2019-2021) Seyri Bütçe Gelirinin Çeşidi 2019 Yılı (TL) (A) 2020 Yılı (TL) (B) 2021 Yılı (TL) (C) 2019-2020 Değişim Oranı (%) 2020- 2021 Değişim Oranı

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 [D=(B- A)/A] (%) [E=(C- B)/B] Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 4.211.439 3.391.181,66 3.549.536,64 -19 5 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 176.873.505 199.112.272,77 270.954.091,16 13 36 Diğer Gelirler 3.236.007 6.859.061,14 5.795.148,72 112 -16 Toplam 184.320.951 209.362.515,57 280.298.776,52 14 34 Tabloya göre bütçe gelirleri 2019 yılından 2020 yılına %14 oranında, 2020 yılından 2021 yılına göre %34 oranında artış göstermiştir. Dönem faaliyet geliri 267.829.621,08 TL, faaliyet gideri ise 202.681.213,74 TL olan Üniversitenin, 2021 yılını 65.148.407,34 TL olumlu faaliyet sonucu ile tamamladığı anlaşılmıştır. İstanbul Medeniyet Üniversitesi merkezi yönetim bütçesi içerisinde yer alan özel bütçeli bir kamu idaresi olmakla birlikte 5018 sayılı Kanun’da tanımlanan bütçe türleri dışında kalan döner sermaye işletmesi bütçesi de kaynakları arasında yer almaktadır. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi, 2021 yılı gelir toplamı 4.174.698,18 TL, gider toplamı 3.746.224,16 TL olup yıl sonu itibarıyla dönemi 428.474,02 TL karla tamamlamıştır. Üniversite’nin ortağı olduğu Teknopark bulunmaktadır. Teknopark, 24.03.2018 tarih ve 30370 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2018/11419 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kurulmuş İstanbul Medeniyet Üniversitesi Teknopark Yönetici Anonim Şirketi’dir. Üniversite, sermayesi 200.000 TL olan Teknopark A.Ş.’nin 200.000 TL sermaye ile tamamının sahibidir. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanun’un 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Kamu İdaresi, Kanun’un 80’inci maddesinin Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup, bu kapsamda çıkarılan 23.12.2014 tarih ve 29214 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve 27.12.2014 tarih

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 ve 29218 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir. Üniversite bütçesi, analitik bütçe hazırlama rehberi çerçevesinde hazırlanmaktadır. Özel bütçeli bir idare olan Üniversitede tahakkuk esaslı devlet muhasebe sistemi kullanılmaktadır. Üniversitenin muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'ne tabi olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın Bütünleşik Mali Kontrol Yönetim Sistemi Web Tabanlı Otomasyon Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Kurum bütçesinin takibi ve muhasebe işlemleri, Genel Sekreterliğe bağlı olarak faaliyet gösteren Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından yapılmaktadır. Kamu İdarelerinin Kesin Hesaplarının Düzenlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik uyarınca kesin hesap cetvel ve belgeleri, strateji geliştirme birimi tarafından bütçe uygulamasına esas muhasebe kayıtları dikkate alınarak hazırlanmaktadır. Kuruma ilişkin mali istatistikler ise 5018 sayılı Kanun kapsamında Hazine ve Maliye Bakanlığına bildirilmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup; denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır: • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Faaliyet sonuçları tablosu • Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu, • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 5018 sayılı Kanun’un 3’üncü maddesinde tanımlandığı üzere mali kontrol, kamu kaynaklarının belirlenmiş amaçlar doğrultusunda, ilgili mevzuatla belirlenen kurallara uygun, etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılmasını sağlamak için oluşturulan kontrol sistemi ile kurumsal yapı, yöntem ve süreçleri ifade etmektedir. İç kontrol sisteminin ne olduğu, amacı, yapısı ve işleyişi 5018 sayılı Kanun’un beşinci kısmında, 55 ile 67’nci maddeleri arasında belirlenmiştir. Buna göre, kamu idarelerinin malî yönetim ve kontrol sistemlerinin yapısını aşağıda belirten unsurlar oluşturmaktadır:  Harcama birimleri,  Muhasebe ve malî hizmetler  Ön malî kontrol  İç denetim Temel unsurları bu olan iç kontrolün işleyişi ile ilgili ayrıntılı hükümler, 26.12.2007 tarihli ve 26738 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan rehberlerle belirlenmiştir. 2021 yılsonu itibariyle; 26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki değerlendirmeler yapılmıştır: Kurum organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumluluklara ilişkin “Kütüphane Dokümantasyon Daire Başkanlığı ve Strateji Daire Başkanlığı tarafından görev

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 tanım formları oluşturulmuş olup, birimde görev alan personellerin sorumlulukları yetkileri ve görevleri belirlenmiştir. Üniversitenin idari ve akademik birimlerince organizasyon şeması oluşturulmuş ancak her birim için personelin görev, yetki ve sorumluluklarına ilişkin görev dağılım çizelgesi oluşturulmamıştır. Üniversitenin iş akış süreçleri yalnızca “Kütüphane Dokümantasyon Daire Başkanlığı” ve “Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı” tarafından belirlenmiştir. Diğer birimlerin iş akış süreçleri belirlenmemiştir. Belirlenen iş akış süreçlerinde imza ve onay mercileri gösterilmiştir. İstanbul Medeniyet Üniversitesi 23.01.2020 tarih 2020/1 oturumlu 06 sayılı Senato kararında “İstanbul Medeniyet Üniversitesi Yetki Devri ve İmza Yetkileri Yönergesi” kabul edilmiştir. Bu yönerge 25/02/2020 tarih E.3808 sayılı yazı ile Üniversitenin tüm birimlerine gönderilmiştir. İlgili Yönergede yetki devrinin sınırı, yetki devrinin şekli, uyulması gereken ilkeler, sorumluluğa ilişkin hükümler, devredilemeyecek yetkiler, imza devirleri ve benzeri hususlara yer verilmiştir. İdare yaptığı görevlendirmelerde görevler ayrılığı ilkesini dikkate almaktadır. Üniversitenin Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı hazırlanmıştır. Ancak 15.12.2021 tarih E-22673418-612.01.02-2100023369 sayılı yazı ile Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği, Kamu İç Kontrol Rehberi, 2019/2 sıra nolu Genelge eki usul ve esaslar ile diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda “2022-2023 Yılı İstanbul Medeniyet Üniversitesi Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı” revize edilmiştir. Kamu idareleri tarafından hazırlanması gereken Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı, Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’ne uygun olarak 18 kamu iç kontrol standardı ve bu standartları sağlayan 79 genel şartı içerecek şekilde hazırlanmış ve üst yönetici tarafından onaylandıktan sonra Hazine ve Maliye Bakanlığı’na gönderilmiştir. “Kütüphane Dokümantasyon Daire Başkanlığı” ve “Strateji Geliştirme Daire Başkanlığının” haricinde hassas görevlere ilişkin herhangi bir çalışma bulunmamaktadır. 2020-2024 yıllarını kapsayan 5 yıllık Stratejik Plan, İdare tarafından bizzat birimleri ve personeli aracılığıyla hazırlanmıştır. Hazırlanan stratejik plan üniversitenin web sayfasında

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 kamuoyuna duyurulmuştur. Ancak İstanbul Medeniyet Üniversitesince stratejik plana ilişkin değerlendirme raporunun hazırlanmadığı görülmüştür. İstanbul Medeniyet Üniversitesinin Performans Programı, İdarenin program dönemine ilişkin performans hedef ve göstergelerini, performans hedeflerine ulaşmak için yürütülecek faaliyet-projeleri, kaynak ihtiyacını, idareye ilişkin mali ve mali olmayan diğer bilgileri içerecek şekilde, birim performans programları esas alınmak suretiyle Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı koordinasyonunda üst yönetici tarafından hazırlanmıştır. Üniversitenin performans programı, stratejik planlarla bütçeler arasında bağ kurmayı sağlayacak şekilde oluşturulmuştur. Bu kapsamda, Performans Programında Stratejik Planlarda yer alan orta ve uzun vadeli amaç ve hedeflere ilişkin yıllık hedefler, söz konusu hedefleri gerçekleştirmek üzere belirlenen faaliyetler ile faaliyetleri gerçekleştirmek için bütçeden ayrılacak kaynak miktarına yer verilmiştir. Yine performans hedeflerine ne derece ulaşıldığını ölçmek, izlemek ve değerlendirmek üzere oluşturulan performans göstergelerine değinilmiştir. Üniversitenin Performans Programı, idarenin web sayfasında yayımlanmış olup kamuoyu ile paylaşılmıştır. İdarenin gelecekte ortaya çıkabilecek bir olay veya faaliyetin kurumun birimlerinde, faaliyet/iş süreçlerinde bir belirsizliğe yol açabileceği yönünde herhangi bir iç kontrol riskine dair çalışması mevcut değildir. Kamu İç Kontrol Rehberinin ekindeki “Risk Kayıt Formu” ve “Konsolide Risk Raporu” doldurulmamıştır. İç kontrol sisteminin değerlendirilmesinde eksik yönlerin bildirilmesi ve gerekli önlemlerin alınması konusunda süreç ve yöntem belirlenmemiştir. İç kontrol sistemi, sürekli izleme veya özel bir değerlendirme yapma veya bu iki yöntem birlikte kullanılarak değerlendirilmelidir. İç kontrol sisteminin işleyişine ilişkin yılda en az iki kez değerlendirme yapılması ve bu eylem planında yer alan eylem ve eylemlere ne derece uyulduğu hususları ile kurum içi ve kurum dışı faaliyetlere ilişkin değerlendirmelerin yer alması gereken Eylem Planı Raporu hazırlanmamıştır. Her bir faaliyet ve riskleri için uygun kontrol yöntemleri belirlenmemiştir. Üniversitede Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar hazırlanmış olup, bu esas ve usullere göre gerekli iş ve işlemler yürütülmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 Üniversitede yönetimin ihtiyaç duyduğu gerekli bilgileri ve raporları üretecek ve analiz yapma imkânı sunacak bir yönetim bilgi sistemi bulunmaktadır. İstanbul Medeniyet Üniversitesi’nin faaliyet raporu, ilgili idare hakkındaki genel bilgilerle birlikte; kullanılan kaynakları, bütçe hedef ve gerçekleşmeleri ile meydana gelen sapmaların nedenlerini, varlık ve yükümlülükleri ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluşların faaliyetlerine ilişkin bilgileri de kapsayan malî bilgileri; stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyetleri ve performans bilgilerini içerecek şekilde düzenlenmiştir. Üniversitenin faaliyet raporu Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik’in “Faaliyet raporlarının kamuoyuna açıklanması” başlıklı 20’nci maddesine uygun olarak kamuoyu ile paylaşılmış ve üniversitenin web sayfasında yayımlanmıştır. Faaliyet sonuçları ile değerlendirmeler, İdare faaliyet raporunda gösterilmiştir. İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu, üst yöneticinin onayıyla görevlendirilmiş ancak bu Kurulun tüm birimlerin iç kontrol sistemini yılda en az bir kez değerlendireceği raporlar görülmemiştir. Üniversite bünyesinde 3 tane iç denetçi kadrosu bulunmaktadır. Bu kadrolardan 1 tanesi doludur. İç denetçi sayısının, iç denetim fonksiyonunun yerine getirebilmesi için yeterli olmadığı anlaşılmıştır. Yeterli ölçüde iç denetim faaliyeti yapılmamış ve iç denetim raporu düzenlenmemiştir. Kurumun amaç ve hedeflerinin gerçekleşmesini engelleyebilecek riskler belirlenmemiş, bu risklere ilişkin analizler ve güncellemeler yapılmamış ve bu risklere karşı alınacak kurumsal tedbirler tespit edilmemiştir. Üst yönetici ve harcama birimleri iç kontrol güvence beyanını imzalamıştır. Sonuç itibariyle, iç kontrol sisteminin kurulması ve işleyişini sağlamak için çalışmalar sürdürülmekle birlikte, iç kontrole ilişkin olarak yukarda yer alan tespitlerimiz doğrultusunda eksikliklerin tamamlanmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 6. DENETİM GÖRÜŞÜ İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2021 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Kıdem Tazminatı Karşılıklarıyla İlgili Muhasebe Kayıtlarının Mevcut Durumu Yansıtmaması Kurumun mali tablolarında yapılan incelemelerde Medeniyet Üniversitesinde çalışan işçiler için hesap edilerek uzun vadeli 472- Kıdem Tazminatı Karşılığı hesabında muhasebeleştirilen kıdem tazminatı karşılıklarının tam ve doğruyu yansıtmadığı görülmüştür. 1475 sayılı İş Kanunu’nun yürürlüğe devam eden Kıdem Tazminatını düzenleyen 14’üncü maddesinde; “Bu Kanuna tabi işçilerin hizmet akitlerinin: … Feshedilmesi veya kadının evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde kendi arzusu ile sona erdirmesi veya işçinin ölümü sebebiyle son bulması hallerinde işçinin işe başladığı tarihten itibaren hizmet akdinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir. Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapılır. …

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 Kıdem tazminatının hesaplanması, son ücret üzerinden yapılır. Parça başı, akort, götürü veya yüzde usulü gibi ücretin sabit olmadığı hallerde son bir yıllık süre içinde ödenen ücretin o süre içinde çalışılan günlere bölünmesi suretiyle bulunacak ortalama ücret bu tazminatın hesabına esas tutulur.” denilmektedir. Öte yandan 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23’üncü Maddesi Uyarınca İdarelerce Sürekli İşçi Kadrolarına Geçirilen İşçilerin Ücret İle Diğer Mali ve Sosyal Haklarının Belirlenmesine Esas Alınacak Toplu İş Sözleşmesinin “Kıdem Tazminatı, Hesaplanması ve Ödenmesi” başlıklı bölümünde, iş sözleşmesi İş Kanunu’nda belirtilen hallerde sona eren işçiye, her tam hizmet yılı için 35 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödeneceği hüküm altına alınmıştır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 472- Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının niteliğini düzenleyen 342’nci maddesinde bu hesabın, ilgili mevzuatı uyarınca belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan uzun vadeli kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılacağı hükme bağlanmıştır. Yukarıda yazılı hükümlere göre, işverenler bünyesinde çalıştırdığı işçiler için hesap edeceği uzun vadeli kıdem tazminatı karşılıklarını 472- Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabında muhasebeleştirmesi gerekmektedir. Yapılan denetimlerde, İdarenin 472- Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabında 303.201,75 TL bulunduğu, ancak belirlenen bu tutarın Medeniyet Üniversitesinde çalışan işçilerin kıdem tazminatlarını 31.12.2021 tarihi itibarıyla doğru yansıtmadığı görülmüştür. Kamu İdaresince, bulguda tespit edilen hususa iştirak edilmiş olup bu doğrultuda eksik hesap edilen tutarlara ilişkin sürecin başlatılmış olduğu ve eksik hesap edilen tutarların ilgili hesaplara alınmasının sağlanacağı ifade edilmiştir. Bu itibarla, kıdem tazminatları karşılıklarının ayrılmasıyla ilgili mevzuatında öngörülen işlemlere riayet edilmesi gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 BULGU 2: Maddi Duran Varlıklar İçin Yapılan Değer Artırıcı Harcamanın Doğrudan Giderleştirilmesi Üniversitenin aktifinde kayıtlı duran varlıkların değerini, kullanım süresini ve hizmet kalitesini artıran harcamalar ilgili duran varlıkların değerine ilave edilmesi gerekirken, doğrudan giderleştirilmiştir. 23.12.2014 tarihli ve 29214 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Maddi Duran Varlıklar İçin Yapılan Değer Artırıcı Harcamalar” başlıklı 27’nci maddesinde; maddi duran varlıklar için sonradan yapılan ve o varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini, sağlanan faydayı artıran veya üretilen mal veya hizmetlerin üretim maliyetini azaltan her türlü maliyetin ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine ilave edileceği ve amortisman hesaplamasında dikkate alınacağı ifade edilmiştir. Diğer yandan 04.11.2015 tarih ve 29522 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün 47 Sıra Numaralı Amortisman ve Tükenme Payları Tebliği’nde duran varlıklardan hangilerinin amortisman ve tükenme payına tabi tutulacağı belirtilmiş olup, Tebliğ’in 4’üncü maddesinde duran varlıkların amortisman ve tükenme payına tabi değerlerinin maliyet bedeli olacağı; maliyet bedelinin ise bir varlığın satın alınması, üretilmesi veya değerinin artırılması için yapılan harcamalar veya verilen kıymetlerin toplamı olacağı, bir varlık için yapılan harcamaların kayıtlı değerine ilave edilmesi halinde amortisman hesaplamasının varlığın yeni değeri üzerinden yapılacağı belirtilmiştir. Aynı Tebliğ’in “Amortisman ve tükenme payı süre ve oranları” başlıklı 6’ncı maddesinde, taşınmaz hesaplarında kayıtlı duran varlıklar için yapılan harcamalardan 34.000 Türk Liralık limiti aşanların değer artırıcı harcama olarak kabul edileceği hüküm altına alınmıştır. Üniversitenin maddi duran varlık hesaplarında kayıtlı taşınmazı için yapılmış olup, Tebliğ'de belirtilen 34.000 Türk Liralık sınırı aşan, ilgili maddi duran varlığın değerini artıran harcamanın söz konusu varlığın maliyet bedeline eklenmek suretiyle aktifleştirilmediği, doğrudan gider hesapları ile muhasebe kayıtlarına alındığı, dolayısıyla duran varlığa ilişkin amortismanın da söz konusu değer artırıcı harcama dikkate alınmadan hesaplandığı tespit edilmiştir. Yapılan denetimlerde, İstanbul Medeniyet Üniversitesi Kütüphane Hizmet Binası Kantinine Havalandırma Ünitesi Yapılması İşi kapsamında İdarenin taşınmazına ilişkin yapılan 55.165,00 TL’lik harcamanın ilgili maddi duran varlık hesabıyla ilişkilendirilmeden doğrudan

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 giderleştirildiği tespit edilmiştir. Yapılmayan bu muhasebe kaydı sebebiyle 630 Giderler Hesabının 55.165,00 TL kadar fazla, ilgili varlık hesabının aynı tutar kadar eksik görünmesine neden olunmuştur. Kamu idaresi cevabından, İdarenin bulgumuza katıldığı ve 29.04.2022 tarihli muhasebe kaydı ile hatalı işlemleri düzelttiği anlaşılmakla birlikte; bu işlemlerin 2021 yılı mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. Bu itibarla, maddi duran varlıklara yapılacak değer artırıcı harcamaların anılan mevzuat hükümlerine uygun olarak ilgili varlık hesapları ile aktifleştirilmesi gerekmektedir. BULGU 3: Bilgisayar Yazılımları ve Benzeri Nitelikteki Hak ve Yetkilerin Haklar Hesabında İzlenmemesi Kamu İdaresince alımı gerçekleştirilen bilgisayar yazılımları ve benzeri nitelikteki hakların 260 Haklar Hesabında izlenmesi gerekirken doğrudan giderleştirildiği tespit edilmiştir. 27.12.2014 tarihli ve 29218 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 194’üncü maddesinde 260 Haklar Hesabında; bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izleneceği, 195’inci maddesinde ise 260 Haklar Hesabında; bütçeye gider kaydıyla edinilen hakların borç kaydedileceği hükme bağlanmıştır. Diğer yandan, ilgili varlıklar için ayrılacak amortisman oranları amortisman ve tükenme paylarına ilişkin açıklamaların yer aldığı 04.11.2015 tarihli ve 29522 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 47 sıra no’lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği ile belirlenmiş olup ilgili Tebliğ’in 6’ncı maddesinde; “…(2) Ancak, maliyet bedeli, 28/12/2006 tarihli ve 2006/11545 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Taşınır Mal Yönetmeliğinin eki listede yer alan dayanıklı taşınırların her biri için 14.000 TL’yi, 13/9/2006 tarihli ve 2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelikte yer alan taşınmazlar için 34.000 TL’yi aşmayan duran varlıklar ile tutarına bakılmaksızın Maddi Olmayan Duran Varlıklar ve Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar hesap gruplarında izlenen varlıklar için amortisman oranı % 100 olarak belirlenmiştir. Diğer bir ifadeyle maliyet bedeli bu tutarlara kadar olan duran varlıklar, hesaplara alındığı yılın sonunda tamamen amorti

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 edilir…” denilerek, maddi olmayan duran varlıklar için amortisman oranı %100 olarak belirlenmiştir. Yukarıdaki hükümler doğrultusunda, İdarelerce gerçekleştirilen bu tip alımların anılan Yönetmelik’in 194’üncü maddesi uyarınca 260 Haklar Hesabında izlenmesi gerekmektedir. Yapılan denetimlerde aşağıdaki tabloda gösterilen bilgisayar programı ve benzeri yazılım ya da lisans mahiyetindeki alımların 260 Haklar Hesabında izlenmeyip, doğrudan giderleştirildiği tespit edilmiştir. Yapılmayan bu muhasebe kaydı sebebiyle 260 Haklar Hesabı’nın 142.040,55 TL kadar eksik görünmesine sebebiyet verilmiştir. Tablo 8:Haklar Hesabında İzlenmesi Gereken Harcamalar Yevmiye Tarihi Yevmiye Numarası Bilgisayar Programı, Benzeri Nitelikteki Yazılım ve Lisans Alımları Tutar (TL) 09.04.2021 1448 Cryptolog Yazılımı 28.234,80 17.12.2021 5682 Yazılım Alımı 7.310,75 23.12.2021 5834 Web Sayfası İspanyolca Dil Seçeneği Eklenmesi 6.195,00 27.12.2021 6011 Aves – Bapsis Yazılım Güncelleme 100.300,00 TOPLAM 142.040,55 Bu durum aynı zamanda 260 Haklar Hesabı’na kaydedilmeyen tutarlar için amortisman ayrılmamasına ve 268 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı’nın da muhasebe kayıtlarında eksik olarak yer almasına sebebiyet vermektedir. Kamu idaresi cevabından, İdarenin bulgumuza katıldığı ve gerekli düzeltici işlemlerin yapıldığı anlaşılmakla birlikte bulguda belirtilen muhasebe kayıtlarının yılı içinde yapılmaması nedeniyle bu işlemlerin 2021 yılı mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. Bu itibarla, bilgisayar programı ve benzeri yazılım ya da lisans mahiyetindeki alımların 260- Haklar Hesabında izlenmesi gerekmektedir. BULGU 4: Gider Taahhütleri Hesaplarının Kullanılmaması İdare tarafından ihale mevzuatı uyarınca yaptırılan tüm işler için sözleşmeyle yüklenmeye girişilen borç tutarları ile fiyat farkları ve iş artışlarının gider taahhütleri hesaplarında izlenmediği tespit edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 23.12.2014 tarihli ve 29214 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Nazım hesaplara ilişkin ilkeler” başlıklı 12’nci maddesinde, kamu idarelerinin varlık, kaynak, gelir ve gider hesaplarının dışında, muhasebenin bilgi verme ve izleme görevi yüklediği işlemleri, muhasebe disiplini altında toplanması istenen işlemleri ile gelecekte doğması muhtemel hak ve yükümlülüklerine ilişkin işlemlerini izlemek üzere nazım hesapların kullanılacağı, nazım hesapların yalnızca ilgili olduğu diğer nazım hesaplarla karşılıklı olarak borç ve alacak çalışan hesaplardan oluştuğu ve bu hesapların mizanda ve bilançonun dipnotunda gösterileceği hüküm altına alınmıştır. 27.12.2014 tarihli ve 29218 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 92 Taahhüt hesaplarını düzenleyen 471’inci maddesinde, taahhüt hesaplarının yılı için geçerli sözleşmeler ile ertesi malî yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleşmelere dayanılarak girişilen gider taahhütleri, mevzuatı gereğince bu tutarlara ilave edilen taahhütler ile bunlardan yerine getirilenler veya feshedilenlerin ve kamu-özel iş birliği modeli çerçevesinde girişilen taahhütler, bunlara yapılan ilaveler, fiyat güncellemeleri ile bunlardan yerine getirilenlerin sözleşme fiyatlarıyla izlenmesi için kullanılacağı, “Hesap grubuna ilişkin işlemleri” düzenleyen 472’nci maddesinde, girişilen gider taahhütlerine ilişkin bilgiler, sözleşmenin imzalanmasından itibaren en geç üç iş günü içinde ilgili kamu idaresi tarafından muhasebe birimine bildirileceği, İdarece yapılan bildirim üzerine taahhüt kartı düzenlenerek gerekli gider taahhüt kayıtlarının yapılacağı, gider taahhütleri kayıtlarının yapıldığı muhasebe işlem fişine taahhüt kartının onaylı bir örneğinin ekleneceği hususları düzenlenmiştir. Anılan Yönetmeliğin 920 Gider Taahhütleri Hesabı’nın niteliğini düzenleyen 473’üncü maddesinde, gider taahhütleri hesabının, yılı için geçerli sözleşmeler ile ertesi malî yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleşmelere dayanılarak girişilen ve mevzuatı gereğince bunlara ilave edilen taahhüt tutarlarıyla bunlardan yerine getirilenler ve feshedilenlerin sözleşme fiyatlarıyla izlenmesi için kullanılacağı, 921 Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabı’nın “Hesabın işleyişini” düzenleyen 476’ncı maddesinde ise Gider Taahhütleri Hesabı’nın borcuna kaydedilen tutarların, bu hesabın alacağına kaydedileceği ifade edilmiştir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, kamu idarelerinin varlık, kaynak, gelir ve gider hesaplarının dışında, muhasebenin bilgi verme ve izleme fonksiyonunu yerine getirmek üzere nazım hesapların kullanılacağı, anılan Yönetmelik kapsamındaki kamu kurumlarının ihale mevzuatına göre tamamlanarak yaptıkları ihaleli işler

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 için sözleşmeyle yüklenmeye giriştikleri borç tutarları ile fiyat farkları ve iş artışlarının 920 Gider Taahhütleri ve 921 Gider Taahhüt Karşılığı Hesaplarında izlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Yapılan denetimlerde, sözleşmelere dayanılarak girişilen taahhütler için taahhüt kartlarının düzenlenmediği ve 920 Gider Taahhütleri Hesabı ile 921 Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabı’nda 150.934.122,71 TL’lik girişilen taahhüt tutarlarının eksik izlendiği tespit edilmiştir. Bu sebeple İdarenin bilanço dipnotlarında yer alan taahhüt hesaplarının tam ve doğruyu yansıtmadığı anlaşılmıştır. Bu durum gelecek dönemlerde ortaya çıkacak mali yükümlülüklerin mali tablolar aracılığı ile doğru bir şekilde raporlanmasına engel olmaktadır. Kamu idaresi cevabından, İdarenin bulgumuza katıldığı ve düzeltici işlemlere başlandığı ifade edilmekle birlikte; bu işlemlerin 2021 yılı mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. Bu itibarla, gelecek dönemlerde ortaya çıkacak yükümlülüklerin mali tablolarda doğru bir şekilde raporlanmasını teminen sözleşmeye dayanılarak girişilen taahhütlerin ve bunlardan yerine getirilenlerin söz konusu Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde muhasebe kayıtlarında gösterilmesi gerekmektedir. BULGU 5: Sosyal Güvenlik Kurumuna Ödenecek Olan Ek Karşılık Prim Borçlarının Hatalı Muhasebe Hesabında İzlenmesi Sosyal Güvenlik Kurumuna taksitler hâlinde ödenecek olan ek karşılık prim borçlarının hatalı hesapta izlendiği görülmüştür. 16.06.2006 tarih ve 26200 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 81’inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde, sigortalılara bağlanan veya bağlanacak vazife malüllüğü aylıkları ile bunların hak sahiplerine bağlanacak ölüm aylıklarının karşılığı olmak üzere, bu kapsamdaki sigortalılar için kamu idarelerinin bütçelerinden ayrılan sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi ödeneklerinin %20’si oranında ek karşılık primi alınacağı ve ayrılan ek karşılık priminin tamamının kurum bütçelerinin yetkili makamlarca onaylanarak yürürlüğe girdiği tarihi takip eden ay başlarından itibaren altı ay içinde ve aylık eşit taksitlerle ödeneceği hükme bağlanmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 27.12.2014 tarihli ve 29218 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 320 Bütçe Emanetleri Hesabı’na ilişkin işlemleri düzenleyen 242’inci maddesinde, herhangi bir tutarın bütçe emanetine alınabilmesi için o tutara konu hizmetin yapılmış veya malın teslim edilmiş olmasının gerekmekte olduğu, mezkûr Yönetmeliğin 329 Diğer Çeşitli Borçlar Hesabı’nın niteliğini düzenleyen 253’üncü maddesinde diğer çeşitli borçlar hesabının, 32 Faaliyet Borçları grubu içindeki hesap kalemlerinden hiçbirinin kapsamına alınamayan ve vadesi bir yıl veya faaliyet dönemi ile sınırlı borçların izlenmesi için kullanılacağı hususları düzenlenmiştir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre herhangi bir malın teslimi veya hizmetin ifasına konu olmayan, sigortalılara bağlanan veya bağlanacak vazife malullüğü aylıkları ile bunların hak sahiplerine bağlanacak ölüm aylıklarının karşılığı olmak üzere bu kapsamdaki sigortalılar için sosyal güvenlik kurumlarına kamu idareleri bütçelerinden ayrılacak devlet primi ödeneklerinin %20’si oranındaki ek karşılık prim borçlarının Sosyal Güvenlik Kurumuna ödenmek üzere 329- Diğer Çeşitli Borçlar Hesabı’nda izlemesi gerekmektedir. Yapılan denetimlerde, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından hak sahiplerine bağlanacak vazife malullüğü ve ölüm aylıklarının karşılığı olmak üzere İdare adına tahakkuk ettirilen ve İdare tarafından altı ay içinde aylık eşit taksitler hâlinde ödenmesi konusunda Sosyal Güvenlik Kurumu ile mutabakata varılan ek karşılık priminin tamamının 329 Diğer Çeşitli Borçlar Hesabı’nda izlenmesi gerektiği halde 320 Bütçe Emanetleri Hesabı’nda izlendiği tespit edilmiştir. Söz konusu hata sebebiyle, Kurum mali tablolarında yer alan 329 Diğer Çeşitli Borçlar Hesabı’nın 8.207.800,00 TL eksik, 320 Bütçe Emanetleri Hesabı’nın aynı tutar kadar fazla gözükmesine neden olunmuştur. Her ne kadar Kamu İdaresince, söz konusu tutarların Sosyal Güvenlik Kurumundan tahakkuk ettirilen faturalı alacaklar olduğu ve bu tutarların ödenmesi aşamasında nakit yetersizliği sebebiyle 320 Bütçe Emanetleri Hesabı kullanıldığı ifade edilmişse de, herhangi bir tutarın bütçe emanetine alınabilmesi için o tutara konu hizmetin yapılmış veya malın teslim edilmiş olması gerekmektedir. Ayrıca söz konusu tutarlar geçmiş dönemlere ait sosyal güvenlik kurumuna borçlanılan faturalı alacakların ödenmesi olsa bile bu tutarların ödenmesinde 320 Bütçe Emanetleri Hesabı değil hâlihazırda tahakkuk kayıtlarına alınmış olan hesaplardan çıkışın yapılması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 Bu itibarla, Sosyal Güvenlik Kurumuna taksitler halinde ödenecek ek karşılık primlerinin 329 Diğer Çeşitli Borçlar Hesabı’nda izlenmesi gerekmektedir. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: İş Avansları ve Krediler Hesabında Kayıtlı Tutarların Süresinde Mahsup Edilmemesi ve Gecikme Zammı Hesaplanmaması Avans verilmesine ilişkin ön ödemelerde mahsup sürelerine uyulmadığı ve süresinde kapatılmayan avanslar için gecikme zammı hesaplanmadığı görülmüştür. 24.12.2003 tarih ve 25326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Ön Ödeme” başlıklı 35’inci maddesinde; harcama yetkilisinin uygun görmesi ve karşılığı ödeneğin saklı tutulması kaydıyla, ilgili kanunlarda öngörülen haller ile gerçekleştirme işlemlerinin tamamlanması beklenilemeyecek ivedi veya zorunlu giderler için avans vermek veya kredi açmak suretiyle ön ödeme yapılabileceği, verilecek avansın üst sınırları merkezî yönetim bütçe kanununda gösterileceği, her mutemet ön ödemelerden harcadığı tutara ilişkin kanıtlayıcı belgeleri, ilgili kanunlarında belirtilmemiş olması halinde avanslarda bir ay, kredilerde üç ay içinde muhasebe yetkilisine vermek ve artan tutarı iade etmekle yükümlü olduğu, süresi içerisinde mahsup edilmeyen avanslar hakkında 21.7.1953 tarihli ve 6183 sayılı Kanun hükümleri uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. 21.01.2006 tarih ve 26056 nolu Resmî Gazete’de yayımlanan Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in “Ön Ödemelerde Mahsup Süresi ve Sorumluluk” başlıklı 11’inci maddesinde; her mutemet ön ödemelerden harcadığı tutara ilişkin kanıtlayıcı belgeleri, ilgili kanunlarında ayrıca belirtilmemiş olması halinde avanslarda bir ay, kredilerde ise üç ay içinde muhasebe yetkilisine vermek ve artan tutarı iade ederek hesabını kapatmakla yükümlü olduğu, Bakanlığın, zorunlu hallerde mahsup süresini ayrıca belirlemeye yetkili olduğu, mutemetlerce süresi içinde mahsup edilmeyen avanslar hakkında 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanacağı, kanunen geçerli bir mazereti olmaksızın avanslarını süresinde mahsup etmeyen mutemetler hakkında, ayrıca tabi oldukları personel mevzuatının disiplin hükümlerine göre de işlem yapılacağı hükmü düzenlenmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 Diğer taraftan 25.02.2017 tarih ve 55 sıra No’lu Muhasebat Genel Müdürlüğünün Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Genel Tebliği’nin “Mahsup İşlemleri” başlıklı 7’nci maddesinde “… Belirtilen sürede mahsup edilmeyen avanslar, mahsup edilmesi gereken tarihten itibaren, 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesi hükmüne göre hesaplanacak gecikme zammı ile birlikte, anılan Kanun hükümlerine göre ilgili mutemetten tahsil edilir…” Hükmüne yer verilmiştir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, mutemetlerin kendilerine verilen ön ödemelere ilişkin olarak yapmış oldukları harcamaların kanıtlayıcı belgelerini, ilgili kanunlarında ayrıca belirtilmiş sürelerin bulunmadığı hallerde avanslarda bir ay; kredilerde ise üç ay içerisinde muhasebe yetkilisine vermek ve artan tutarları iade ederek hesabı kapatmakla mükellef oldukları, aksi halde süresinde kapatılmayan avans ve krediler için 28.7.1953 tarih ve 8469 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 21.07.1953 tarih ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 51’inci maddesi hükmüne göre gecikme zammı hesaplanacağı anlaşılmaktadır. Yapılan denetimlerde, İstanbul Medeniyet Üniversitesinin 160 İş Avansları ve Krediler Hesabı incelendiğinde, verilen avansların mevzuatında belirtilen sürelerde ilgililerince mahsup edilmediği ayrıca süresinde mahsup edilmeyen ön ödemelere ilişkin herhangi bir gecikme zammı hesaplanmadığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresince, bulguda tespit edilen hususa iştirak edilmiş olup bu doğrultuda eksik hesap edilen tutarlara ilişkin sürecin başlatılmış olduğu ve eksik hesap edilen tutarların ilgililerden tahsil edilmesinin sağlandığı ifade edilmiştir. Bu itibarla, avans vermek suretiyle gerçekleştirilen ön ödeme işlemlerinde süresinde mahsup edilmeyenlere yönelik anılan mevzuat hükümlerine riayet edilerek işlem tesis edilmesi gerekmektedir. BULGU 2: Üniversitenin Kiraya Vermiş Olduğu Taşınmazların Kira Artış Hesaplamalarının Hatalı Yapılması İstanbul Medeniyet Üniversitesinin mülkiyetinde veya tahsisli kullanımında bulunan taşınmazların kiraya verilmesinde, yeni kira dönemi için hesaplanan kira artışlarının hatalı şekilde hesaplandığı görülmüştür.

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 04.02.2011 tarih ve 27836 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 6098 sayılı Borçlar Kanunu’nun “Konut ve Çatılı İşyeri Kiraları” kısmının “Uygulama alanı” başlıklı 339’uncu maddesinde; konut ve çatılı işyeri kiralarına ilişkin hükümlerin, bunlarla birlikte kullanımı kiracıya bırakılan eşya hakkında da uygulanacağı, kamu kurum ve kuruluşlarının, hangi usul ve esaslar içinde olursa olsun yaptıkları bütün kira sözleşmelerine de bu hükümlerin uygulanacağı, “Kira bedelinin belirlenmesi” başlıklı 344’üncü maddesinde; tarafların yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeline ilişkin anlaşmaları, bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki oniki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla geçerli olacağı, bu kuralın bir yıldan daha uzun süreli kira sözleşmelerinde de uygulanacağı, bu konuda bir anlaşma yapılmamışsa kira bedelinin, bir önceki kira yılının tüketici fiyat endeksinin oniki aylık ortalamalarına göre değişim oranını geçmemek koşuluyla hâkim tarafından, kiralananın durumu göz önüne alınarak hakkaniyete göre belirleneceği hükme bağlanmıştır. 21.02.2019 tarih ve 30693 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’in 2’nci maddesi ile bir yıldan uzun süreli kira, irtifak hakkı ve kullanma izni sözleşmelerinde ikinci ve izleyen yıllar bedelleri Türkiye İstatistik Kurumunca yayımlanan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE – oniki aylık ortalamalara göre yüzde değişim) oranında, tarımsal amaçlı sözleşmelerde ise ikinci ve izleyen yıllar bedelleri, Tarım Ürünleri Üretici Fiyat Endeksi (Tarım ÜFE – oniki aylık ortalamalara göre yüzde değişim) oranında arttırılacağı belirtilmiştir. İdarenin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında kiralamış olduğu taşınmazlarına ilişkin tip kira sözleşmelerinin ilgili maddesinde, takip eden yıllar için kira artışlarının, kamu idarelerinin taşınmaz kiralamalarına ilişkin mevzuat çerçevesinde yapılacağı hüküm altına alınmıştır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, kamu kurum ve kuruluşlarının, hangi usul ve esaslar içinde olursa olsun yaptıkları kira sözleşmelerinde bahsi geçen hükümlerin uygulanacağı, kira artış oranlarında bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki oniki aylık ortalamalara göre değişim oranında artırıma gidilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. İdarenin mülkiyetinde veya tahsisinde bulunan taşınmazların kiraya verilmesine yönelik ihale işlem dosyaları incelendiğinde, taşınmazların genelde 3 yıllık süre ile kiraya verildiği görülmüş olup, kira sözleşmelerinde yenilenen her kira dönemi için Tüketici Fiyat

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 Endeksindeki oniki aylık ortalamalara göre yüzde değişim oranında artırıma gidileceği hükme bağlanmıştır. Yapılan denetimlerde, yenilenen kira dönemleri itibariyle mevcut kira bedellerine uygulanan artış oranları incelenmiş ve hatalı TÜFE oranının baz alındığı tespit edilmiştir. Hatalı uygulama sebebiyle yıllar itibariyle kira bedellerindeki artış tutarı ve doğal olarak kira bedelleri sürekli olarak olması gereken tutardan düşük seyretmiştir. Bu durum idarenin kira gelirlerinin eksik hesaplanması ve eksik tahsili ile sonuçlanmıştır. Kamu İdaresince, bulguda tespit edilen hususa iştirak edilmiş olup bu doğrultuda durumun tespiti sonrasında yeniden hesaplama yapılarak söz konusu tutarların ilgili taşınmaz kiracılarından talep edildiği, talep edilen kira bedellerinden bir kısmının tahsil edildiği tahsil edilemeyen kısımlarla ilgili ise icra takibine başlanıldığı ifade edilmiştir. Bu itibarla, kiraya verilen taşınmazlara ilişkin kira bedellerinin tespitinde, mevzuat ve sözleşme hükümlerine riayet edilerek kira arttırım işlemlerinin doğru tesis edilmesi gerekmektedir. BULGU 3: Bildirim Zorunluluğu Bulunan İhalelerin Sosyal Güvenlik Kurumuna Zamanında veya Hiç Bildirilmemesi İdare tarafından gerçekleştirilen mal ve hizmet alımları ile yapım işleri kapsamında ihaleleri üstlenenlerin ve bunların tebligat adreslerinin Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) zamanında veya hiç bildirilmediği tespit edilmiştir. 16.06.2006 tarih ve 26200 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun “Prim ve idari para cezası borçlarının hakedişlerden mahsubu, ödenmesi ve ilişiksizlik belgesinin aranması” başlıklı 90’ıncı maddesinde, İdarelerin ihale yolu ile yaptırdıkları her türlü işleri üstlenenleri ve bunların adreslerini onbeş gün içinde SGK’ye bildirmekle yükümlü oldukları hükme bağlanmıştır. Buna ek olarak 29.09.2008 tarih ve 27012 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Prim ve İdari Para Cezası Borçlarının Hakedişlerden Mahsubu, Ödenmesi ve İlişiksizlik Belgesinin Aranması Hakkında Yönetmelik’in “İhalelerin bildirimi” başlıklı 5’inci maddesinde de idarelerin, ihale yolu ile yaptırdıkları her türlü işleri üstlenenleri ve bunların tebligat adreslerini sözleşmenin imzalandığı tarihi takip eden onbeş gün içinde ilgili üniteye bildirmek zorunda olduğu ancak ihale konusu işin, piyasadan hazır halde alınıp satılan

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 malın temini olması durumunda bu işlerin idare tarafından Kuruma bildirilmeyeceği belirtilmiştir. Mezkur Yönetmeliğin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde ise piyasadan hazır hâlde alınıp satılan malın, projelendirme veya münhasıran bir talep üzerine üretimi yapılmayan malları ifade ettiği hükme bağlanmıştır. Yukarıda yer verilen hükümlerden, idarelerin piyasadan hazır halde alınıp satılan nitelikteki mal alımları dışındaki tüm ihaleleri üstlenenleri ve bunların tebligat adreslerini SGK’ye bildirmek zorunda olduğu anlaşılmaktadır. Yapılan denetimlerde, İdare tarafından ihalesi gerçekleştirilen mal ve hizmet alımları ile yapım işlerini üstlenenlerin ve bunların tebligat adreslerinin SGK’ye bildirilmediği tespit edilmiştir. Kamu idaresince, İdarenin bulgumuza katıldığı bu doğrultuda ihalesi gerçekleştirilen ancak Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirimi yapılmayan ihalelerin Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirildiği ve sonraki dönemlerde yapılacak ihalelerin mevzuat hükümleri çerçevesinde zamanında bildirilmesi hususunda gerekli hassasiyetin gösterileceği ifade edilmiştir. Bu itibarla, İdarece gerçekleştirilen ihaleleri üstlenenlerin ve tebligat adreslerinin anılan mevzuat hükümlerine riayet edilerek SGK’ye bildirilmesi gerekmektedir. BULGU 4: İhale Kapsamında Alımı Yapılan İşlerin Bir Kısmında Hata ve Eksikliklerin Bulunması İstanbul Medeniyet Üniversitesi tarafından Kamu İhale Kanunu’na göre alımı gerçekleştirilen işlerin bir kısmında Kamu İhale mevzuatına ve ihale dokümanında yer verilen hususlara uyulmadığı görülmüş olup bu kapsamda yapılan denetimlerde; A) İhalelerde Şirket Ortaklarının Yasaklılık Sorgulamasının Yapılmaması İdare tarafından gerçekleştirilen ihalelerin tamamında, sermaye şirketi olan isteklilerin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının sorgulamasının yalnızca ihalelere katılan istekli şirket üzerinden yapıldığı görülmüştür. 26.01.2021 tarih ve 31376 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Teyit İşlemleri” başlıklı 30.5.2’nci maddesinde, başvuru veya ihale tarihi itibariyle tüm aday ve istekliler için, ihale kararı ihale yetkilisince onaylanmadan önce ihale üzerinde

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 kalan istekli ve varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi için, sözleşmenin imzalanacağı tarihte ise sadece ihale üzerinde kalan istekli için ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı sorgulanacağı ve Kamu İhale Kurumundan teyit ettirileceği, Yasaklılık teyidi yapılırken aday ve istekliler ile bunların şahıs şirketi olmaları hâlinde tüm ortakları, sermaye şirketi olmaları halinde sermayesinin yarısından fazlasına sahip ortakları ile başvuru veya teklifi ya da sözleşmeyi imzalayan, başka bir ifade ile ihaleye katılan vekil ve temsilcilerinin de ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı sorgulanacağı ve Kamu İhale Kurumu’ndan teyit ettirileceği, hükme bağlanmıştır. Yukarıda yer verilen Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerinden anlaşılacağı üzere ihaleye katılan istekli eğer sermaye şirketiyse sermayesinin yarısından fazlasına sahip ortakları ile başvuru veya teklifi ya da sözleşmeyi imzalayanın, başka bir ifade ile ihaleye katılan vekil ve temsilcilerinin de ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının sorgulanması gerekmektedir. Kamu İdaresince yapılan ihaleler incelenmiş ve yapılan ihalelerde sermaye şirketi olan isteklilerin mevzuata uygun olmayarak yalnızca şirket üzerinden yasaklılık sorgulamasının yapıldığı tespit edilmiştir. Bu itibarla, söz konusu mevzuata uygun olmayan uygulama ihalelerden yasaklı isteklilerin üzerine ihale bırakılması ve söz konusu isteklilerle sözleşme imzalanması risklerini beraberinde getireceği için gerekli kontrollerin bundan sonra gerçekleştirilecek olan ihaleler için yapılması gerekmektedir. B) İnşaat All Risk Sigortalarla İlgili Hata ve Eksikliklerin Bulunması İdarece ihalesi yapılarak gerçekleştirilen yapım işine ait all risk sigortasının mevzuatında yer alan hükümlere uygun olmadığı görülmüştür. 2020/15463 İhale Kayıt Numaralı İstanbul Medeniyet Üniversitesi Derslikler Binası (B) Blok İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi Yapım İşine ait İstanbul Medeniyet Üniversitesi ile Yüklenici arasında gerçekleştirilen Sözleşmenin “İşin ve işyerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 17’nci maddesinde Yüklenicinin maddede belirtilen risklere karşı Yapım İşleri Genel Şartnamesinde yer alan hükümler çerçevesinde all risk sigortası yaptırmak zorunda olduğu hükme bağlanmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27 02.11.2019 tarih ve 30936 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesinin birinci fıkrasında; yapım işi ile ilgili işyerlerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesislerin işe başlama tarihinden kesin kabul tarihine kadar, sözleşme konusu yapım işinin korunmasından yüklenicinin sorumlu olduğu, yüklenicinin belirtilen süre içinde oluşabilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı ihale dokümanında belirtilen şekilde (all risk) sigorta yaptırmak zorunda olduğu, İkinci fıkrasında, sigortaya esas alınacak bedellerin, işin kendisi için sözleşme bedeli, her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ve benzeri için ise piyasa rayiçlerine göre hesaplanan bedeller olduğu, ödenen toplam hakediş tahakkuk tutarının (fiyat farkları dahil) poliçedeki sigorta bedelini aşması ve/veya poliçede öngörülen sigorta bitiş tarihinin süre uzatımı veya cezalı çalışma sebebiyle aşılması hallerinde, zeyilname ile sigorta bedelinin artırılması ve/veya sigorta süresinin uzatılmasının zorunlu olduğu, Üçüncü fıkrasında, yüklenicinin çeşitli risklere karşı yaptıracağı all risk (inşaat sigorta) poliçesinde tüm riskler için uygulanabilecek muafiyet oranının azami % 2, deprem, sel, su baskını, toprak kayması ve terör riskleri için uygulanabilecek koasürans oranının ise azami %20 olacağı, Beşinci fıkrasında ise, sigorta primlerinin ödendiğine ve sigorta sözleşmesinin yürürlükte olduğuna dair sigortacıdan alınacak bir belgenin her hak edişin tahakkuka bağlanmasından önce idareye sunulmasının zorunlu olduğu, hüküm altına alınmıştır. Yapılan denetimlerde yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine aykırı olarak İstanbul Medeniyet Üniversitesi Derslikler Binası (B) Blok İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi Yapım İşi kapsamında yaptırılan inşaat all risk sigortasında aşağıda sayılan eksikliklerin bulunduğu tespit edilmiştir;  Sözleşme konusu iş kapsamında Yükleniciye sözleşme bedelini aşacak şekilde fiyat farkı ve iş artışı verilmesine rağmen all risk sigorta poliçe bedelinin bu tutarlar kadar artırılmadığı,  Sözleşme konusu iş kapsamında Yükleniciye süre uzatımı verilmesine rağmen all risk sigorta poliçe süresinin uzatılmadığı,

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 28  Yüklenici tarafından yaptırılan all risk sigortasının tüm riskler için azami % 2 muafiyet uygulanması gerekirken bu tutarın üzerinde muafiyetlerin tanımlandığı,  Sigorta primlerinin ödendiğine ve sigorta sözleşmesinin yürürlükte olduğuna dair sigortacıdan alınacak bir belgenin her hak edişin tahakkuka bağlanmasından önce idareye sunulmadığı, görülmüştür. Bu itibarla, all risk sigortasının gerek sözleşme hükümlerine gerekse de Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine uygun olarak düzenlenmesinin takip edilmesi gerekmektedir. C) İhale Üzerinde Bırakılan İsteklinin Sözleşmeye Davet Edilmesinde Mevzuatta Belirtilen Süreye Uyulmaması İdare tarafından gerçekleştirilen 2019/41961 ve 2021/441600 ihale kayıt numaralı ihalelerde, ihale üzerinde kalan istekliyle yapılacak sözleşmede davete ilişkin mevzuatın öngördüğü süreye uyulmadığı görülmüştür. 22.01.2002 tarih ve 24648 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi” başlıklı 41’inci maddesinde, ihale sonucunun, ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dâhil olmak üzere, ihaleye teklif veren bütün isteklilere bildirileceği, ihale sonucunun bütün isteklilere bildiriminden itibaren; Kanun'un 21’inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün geçmedikçe sözleşme imzalanamayacağı hüküm altına alınmıştır. Mezkûr Kanun’un “Sözleşmeye davet” başlıklı 42’inci maddesinde, 41’inci maddede belirtilen sürelerin bitimini, ön mali kontrol yapılması gereken hâllerde ise bu kontrolün tamamlandığı tarihi izleyen günden itibaren üç gün içinde ihale üzerinde bırakılan istekliye, tebliğ tarihini izleyen on gün içinde kesin teminatı vermek suretiyle sözleşmeyi imzalaması için bildirim yapılacağı düzenlenmiştir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde ihaleye teklif veren tüm isteklilere ihale sonucunun bildirileceği, bildirimden itibaren Kanun’un 21’inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihaleler için 5 gün, diğer hâllerde ise 10 gün geçmedikçe istekliyle sözleşme imzalanamayacağı, bu sürelerin bitiminden ve ön mali kontrol yapılması gereken durumlarda ise ön mali kontrolün tamamlandığı tarihi izleyen günden itibaren üç gün içinde

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29 ihale üzerinde kalan istekliye sözleşme yapılmasına ilişkin davet bildiriminin gönderilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. İstanbul Medeniyet Üniversitesinin ihale işlem dosyaları incelendiğinde; 2019/41961 ihale kayıt numaralı ihalede, ihale kararının ihale yetkilisi tarafından 13.02.2019 tarihinde onaylandığı ve aynı gün kesinleşen ihale kararının ihaleye teklif veren tüm isteklilere bildirildiği, ihalenin ön mali kontrole tabi tutulmadığı, dolayısıyla ihale üzerinde kalan istekliye en geç 26.02.2019 tarihinde yapılması gereken sözleşmeye davet bildiriminin 12.03.2019 tarihinde Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinden gönderildiği tespit edilmiştir. Bu itibarla, ihale sürecinde görev alan idare personelinin Kanun’un öngördüğü mevzuat hükümlerine uygun işlem tesis etmeleri gerekmektedir. D) Teknik Şartnamede Talep Edilen Belgelerin İdare Tarafından Takibinin Yapılmaması İdare tarafından gerçekleştirilen Öğrenci, Personel ve Misafirler için 13.09.2021 - 31.12.2021 tarihleri arası Malzeme Dâhil Yerinde Yemek Üretim, Dağıtım ve Servis Hizmeti Alımı işine ait teknik şartnamede talep edilen belgelerin takibinin yapılmadığı tespit edilmiştir. Söz konusu iş kapsamında yayımlanan Teknik Şartname'nin “Personel sayıları” başlıklı 11’inci maddesinde, üretim mutfağı ve yemekhanelerde çalışacak personelin nitelik olarak proje müdürünün lisans mezunu, gıda mühendisinin gıda mühendisi lisans mezunu, aşçıbaşının alanı ile ilgili ön lisans veya lisans mezunu veya MEB onaylı ustalık belgesi, aşçı ve aşçı yardımcısının alanı ile ilgili lise mezunu veya MEB onaylı ustalık veya kalfalık belgesine sahip olması gerektiği, Teknik Şartname'nin 12’nci maddesinde, yemekhanede çalışacak personelin portör kontrollerinin Yüklenici tarafından işe başlanılmadan önce yapılacağı ve hekim tarafından onaylanan portör sonuçlarının İdareye teslim edileceği, Mezkûr Şartname'nin “Portör muayeneleri” başlıklı 127’nci maddesinde, çalıştırılacak personelin işe başlatılmadan bir gün önce mali haklarını da içeren işçi işveren sözleşmesinin bir örneğini, nüfus cüzdan suretini, yerleşim belgesi, sabıkası olmadığına dair belgeyi, banka IBAN numarasını, SGK işe giriş bildirgesini, şartname gereğince İdarece istenilen sertifika ve belgelerini, aile durum bildirgesini, sağlık raporunu ve tahlil sonuçlarını İdareye teslim edileceği,

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 30 Teknik Şartname'nin 64’üncü maddesinde ise, yemekhaneler ve üretim mutfağının düzenli olarak ayda bir ilaçlanacağı ve ilaçlama işleminin Yüklenici tarafından karşılanacağı bunun için ek bir ücret İdareden talep edilmeyeceği, Hüküm altına alınmıştır. Yukarıda yer verilen Teknik Şartname hükümleri dikkate alınarak yapılan denetimlerde aşağıda sayılan eksiklikler tespit edilmiştir.  Çalıştırılan personelin niteliklerini ifade eden belgelerin İdareye sunulmadığı,  Çalıştırılan personelin portör muayenelerinin yapıldığına dair raporların İdareye sunulmadığı,  Çalıştırılan personelin mali haklarını da içeren işçi işveren sözleşmesinin bir örneğinin, nüfus cüzdan suretlerinin, yerleşim belgesinin, sabıkası olmadığına dair belgenin, banka IBAN numaralarının ve SGK işe giriş bildirgelerinin İdareye sunulmadığı,  Yemekhaneler ve üretim mutfağının düzenli olarak ayda bir ilaçlanacağı öngörülmesine rağmen ilaçlamaya dair herhangi bir resmi kanıtın bulunmadığı, tespit edilmiştir. Bu itibarla, ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamede İdare tarafından öngörülen ve istenilen bilgi ve belgelerin takibinin yapılması gerekmektedir. E) Yapım İşinde Yüklenici Tarafından Çalıştırılacak Teknik Personelin Sözleşmeye Göre İstenen Nitelikleri Taşımaması İdarece gerçekleştirilen 2020/15463 ihale kayıt numaralı yapım işinde, yüklenici tarafından işyerinde bulundurulacak teknik personelin sözleşmede belirtilen nitelikleri taşımadığı görülmüştür. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki Ek-8’de yer alan Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “İşin yürütülmesi için gerekli personel ve araçlar” başlıklı 19’uncu maddesinde, Yüklenici, sözleşmesine göre işyerinde bulundurulması istenen teknik personelin isimleri ile belgelerini (diploma, meslek odası kayıt belgesi, noterden alınan taahhütname) Teknik Personel Bildirimi ile birlikte yer tesliminin yapıldığı tarihten itibaren on gün içerisinde İdareye sunmak zorunda olduğu, İdare bu personel hakkında gerekli incelemeyi yaptıktan sonra kabul edip etmediğini on gün içinde Yükleniciye bildireceği, İdare tarafından bu süre içerisinde herhangi bir bildirim yapılmadığı takdirde Teknik Personel Bildiri'mindeki teknik personelin

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 31 kabul edilmiş sayılacağı, teknik personelin işten ayrılması hallerinde, söz konusu teknik personel yerine yeni bir teknik personel bildirilmesi için Yükleniciye on gün süre verileceği, Yüklenicinin bu süre içerisinde yeni teknik personele ait bilgi ve belgelerden herhangi birini idareye sunmaması halinde, verilen sürenin bitiminden sonra başlamak üzere usulüne uygun olarak bildirilmeyen her bir teknik personel için sözleşmesinde öngörülen günlük cezaların uygulanacağına ilişkin hükümler düzenlenmiştir. İdare ile Yüklenici arasında imza edilen Tip Sözleşme’nin “Teknik personel, makine, teçhizat ve ekipman bulundurulması” başlıklı 23’üncü maddesinde, Yüklenicinin iş programına göre bir şantiye şefi (En az 10 yıl deneyimli, İnşaat Mühendisi) ve beş saha mühendisini (En az 5 yıl deneyimli) iş yerinde bulundurmak zorunda olduğu, belirtilen teknik personeli idareye süresinde bildirmediği veya iş programına göre bulundurmadığı takdirde günlük ceza uygulanacağı, Teknik personelin idareye bildirilmesi ve iş yerinde bulundurulmasıyla ilgili hususlarda Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nde yer alan hükümlerin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, yüklenicinin sözleşmeye göre işyerinde bulundurulması istenen teknik personelin isimlerini, diplomalarını, meslek odası kayıt belgeleri ve noterden alınan taahhütnamelere ilişkin belgelerini idareye sunmak zorunda olduğu, teknik personelde herhangi bir sebeple değişiklik olduğu takdirde aynı şekilde yeni teknik personele ait bilgi ve belgelerinde idareye sunulacağı, ayrıca yüklenici tarafından idareye bildirilen teknik personelin sözleşmede belirtilen nitelikleri taşıması gerektiği anlaşılmaktadır. Yüklenici tarafından iş programına göre işyerinde bulundurulacak teknik personele ilişkin idareye yapılan bildirimler incelendiğinde, söz konusu teknik personelin bazılarının sözleşmede belirtilen niteliklere sahip olmadığı (deneyim şartı ve güncelliği bulunmayan kullanım süresi geçmiş meslek odası kayıt belgeleri) görülmüştür. Dolayısıyla yüklenici teknik personel olarak sözleşmede belirtilen niteliklere sahip olmayan kişileri istihdam etmektedir. Bu itibarla, yüklenici tarafından bildirilen teknik personelin sözleşmede belirtilen niteliklere sahip olup olmadığının idare tarafından kontrol edilmesi, sözleşmede belirtilen niteliklere haiz olmadığı anlaşılan ilgili teknik personelin kabul edilmemesi gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 32 Kamu İdaresince, bulgunun A, B, C, D ve E bölümlerinde tespit edilen hususlara ilişkin gerekli düzeltici işlemlerin yapıldığı; ayrıca bulguda yer verilen benzer hata ve eksikliklere ilişkin önleyici tedbirlerin alınacağı ifade edilmiştir. BULGU 5: İdare Tarafından Teslim Alınan Bazı Teminat Mektuplarıyla İlgili Gerçekleştirilen İş ve İşlemlerde Hata ve Eksikliklerin Bulunması İstanbul Medeniyet Üniversitesince teslim alınan teminat mektuplarına ilişkin yapılan denetimlerde; A) Alınan Kesin Teminat Mektuplarının Sözleşme ve Şartnamelerde Belirtilen Gerekli Süreleri Kapsamaması İdarece gerçekleştirilen ihalelerde, ihale üzerinde kalan isteklilerden alınan kesin teminat mektuplarının, sözleşme ve şartname hükümlerinde belirtilen gerekli vade süresini kapsamadığı görülmüştür. 22.01.2002 tarih ve 24648 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Teminat mektupları” başlıklı 35’inci maddesinde, bu Kanun kapsamında verilecek teminat mektuplarının kapsam ve şeklini tespite Kamu İhale Kurumunun yetkili olacağı, kesin teminat mektuplarının süresi ihale konusu işin bitiş tarihi dikkate alınmak suretiyle idareler tarafından belirleneceği hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanun’a göre ihale edilecek mal, hizmet ve yapım işlerine ilişkin Uygulama Yönetmeliklerinin “Teminatlar” başlıklı maddesinde, kesin teminat mektuplarının süresine ilişkin olarak ihale konusu işin kabul tarihi, garanti süresi öngörülmüş ise garanti süreleri dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirleneceği belirtilmiştir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında gerçekleştirilecek olan ihalelerde, yüklenicilerden alınacak olan kesin teminat mektuplarının sürelerini belirlemeye yönelik ihale konusu işin kabul tarihi ve varsa garanti sürelerinin de dikkate alınarak ihaleyi gerçekleştirecek olan idarelerin yetkili olduğu sonucu ortaya çıkmaktadır. İstanbul Medeniyet Üniversitesinin yapmış olduğu ihalelerde Kesin Teminat Mektuplarının sürelerine yönelik aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 33  Üniversite tarafından gerçekleştirilen 2021/438443 ihale kayıt numaralı 11 Kalem Temizlik Sarf Malzemesi ve Ekipman Alımı İşi’ne ilişkin Tip Sözleşmenin 11’inci maddesinde Kesin Teminat Mektubu’nun süresi 01.09.2023 olarak belirlenmiştir. Aynı sözleşmenin 16’ncı maddesinde yüklenici tarafından teslim edilecek malların garanti süresi 24 ay olacağı ifade edilmiştir. Sözleşmenin “Diğer hususlar” başlıklı 44’üncü maddesinde Kesin Teminat Mektupları’nın süresi garanti süresi dolmasından itibaren en az 6 ay vadeli olacağı düzenlenerek 01.09.2021 tarihinde imza edilmiştir. Dolayısıyla söz konusu işe ilişkin olarak alınacak kesin teminat mektubunun, garanti süresi ve garanti süresinin dolmasından itibaren en az 6 aylık sürenin de hesaba dâhil edilmesiyle birlikte asgari olarak 01.03.2024 tarihine kadar geçerlilik süresinin olması gerekmektedir. Ancak bahsi geçen işe ilişkin olarak idare tarafından alınan kesin teminat mektubunun süresi 01.09.2023 tarihini kapsamaktadır.  Üniversite tarafından ihale edilen 2020/492074 ihale kayıt numaralı 2021 Yılı Personel Servis Taşımacılığı İşi’nin Tip Şartnamesi’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde, sözleşme aşamasında ihale üzerinde bırakılan yüklenicinin vereceği Kesin Teminat Mektubu’nun süresi, sözleşme bitiş tarihinden itibaren en az 1 yıl vadeli olacağı düzenlenmiştir. Sözleşmesinde işin bitiş tarihi olarak 31.12.2021 tarihinin belirtildiği personel servis taşıma ihalesinde alınacak Kesin Teminat Mektubu'nun süresinin asgari 31.12.2022 tarihine kadar geçerli olması gerekmektedir. Ancak bahsi geçen işe ilişkin olarak idare tarafından alınan Kesin Teminat Mektubu’nun süresi 30.06.2022 tarihini kapsamaktadır.  Üniversite tarafından ihalesi yapılan 2021/437014 ihale kayıt numaralı İnteraktif Projeksiyon Cihazı ve Kısayol Foksiyonlu Akıllı Kalem Alımı İşi’nin Tip Sözleşmesi’nin 16’ncı maddesinde garanti süresine ilişkin yüklenici tarafından teslim edilecek malların 24 ay garanti süresinin olduğu, anılan tip sözleşmenin 44’üncü maddesinde Kesin Teminat Mektupları’nın süresi garanti süresinin dolmasından itibaren en az 6 ay vadeli olacağı belirtilerek 06.10.2021 tarihinde imza edilmiştir. Dolayısıyla söz konusu işe ilişkin olarak alınacak kesin teminat mektubunun, garanti süresi ve garanti süresinin dolmasından itibaren en az 6 aylık sürenin de hesaba dâhil edilmesiyle birlikte asgari olarak 06.04.2024 tarihine kadar geçerlilik süresinin olması gerekmektedir. Ancak bahsi geçen işe ilişkin olarak idare tarafından alınan kesin teminat mektubunun süresi belirtilen süreyi kapsamamaktadır. Bu itibarla kesin teminat mektuplarının taşıması gerekli süreye ilişkin kontrolü yapan idare personelinin şartname ve sözleşme hükümlerine dikkat ederek işlem tesis etmesi gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 34 B) Teklifi Sınır Değerin Altında Kalan Yükleniciden Kesin Teminat Tutarının Eksik Alınması İdarece alımı yapılan 2019/41961 ihale kayıt numaralı “Ses Hizmet Alımı” işinde teklifi sınır değerin altında kalan yükleniciden yaklaşık maliyet üzerinden alınması gereken kesin teminat tutarının eksik alındığı görülmüştür. 22.01.2002 tarih ve 24648 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kesin teminat” başlıklı 43’üncü maddesinde, taahhüdün sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla, sözleşmenin yapılmasından önce ihale üzerinde kalan istekliden ihale bedeli üzerinden hesaplanmak suretiyle %6 oranında kesin teminat alınacağı, ihale üzerinde kalan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması hâlinde, bu istekliden yaklaşık maliyetin %6’sından az ve %15’inden fazla olmamak üzere alınacak kesin teminat oranına ilişkin Kamu İhale Kurumu tarafından düzenlemelerin yapılabileceği hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre ihale edilen mal alımlarına ilişkin tip idari şartnamenin “Kesin Teminat” başlıklı 40’ıncı maddesinde, ihale üzerinde bırakılan istekliden sözleşme imzalanmadan önce teklifinin sınır değere eşit veya üzerinde olması halinde teklif fiyatının %6'sı oranında, teklifinin sınır değerin altında olması halinde ise “yaklaşık maliyetin” %9’u oranında kesin teminat alınacağı düzenlenmiştir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, ihale üzerinde kalan istekliden sözleşme imzalanmadan önce teklif ettiği bedelin %6’sı oranında kesin teminat alınacağı, ihale üzerinde kalan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması hâlinde yaklaşık maliyet üzerinden %9 oranında kesin teminat alınacağı anlaşılmaktadır. İstanbul Medeniyet Üniversitesinin ihale işlem dosyaları incelenmesi neticesinde, 2019/41961 ihale kayıt numaralı üç yıllık “Ses Hizmet Alımı” işinde ihale üzerinde kalan isteklinin teklifinin sınır değerin altında kaldığı, istekliden yaklaşık maliyetin %9’u oranında alınması gereken kesin teminat tutarının, isteklinin teklif ettiği bedelin %9’u esas alınarak hesaplanması sonucu eksik tutarda kesin teminat alınmasına neden olunduğu tespit edilmiştir. Bu itibarla, ihale ve sözleşme sürecinde görev alan idare personelinin yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine riayet edecek şekilde işlem tesis etmeleri gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 35 C) Yapım İşindeki Verilen Süre Uzatımları Sonrası Kesin Teminat Mektubu’nun Süresinin Aynı Süre Kadar Güncellenmemesi İdarece gerçekleştirilen 2020/15463 ihale kayıt numaralı yapım işinde süre uzatımı verildiği ancak yüklenicinin Kesin Teminat Mektubu’nun geçerlilik süresinin işteki verilen süre uzatımı kadar güncellenmediği görülmüştür. 22.01.2002 tarih ve 24648 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Teminatlar” başlıklı 35’inci maddesinde, kesin teminat mektuplarının süresi ihale konusu işin bitiş tarihi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirleneceği, “Kesin teminat” başlıklı 43’üncü maddesinde, sözleşmenin yapılmasından önce ihale üzerinde kalan istekliden ihale bedeli üzerinden hesaplanmak suretiyle %6 oranında kesin teminat alınacağı düzenlenmiştir. Kamu İhale Kanunu’na göre gerçekleştirilen yapım işlerine ilişkin Tip Sözleşme’nin “Teminata ilişkin hükümler” başlıklı 10’uncu maddesinde, kanunda veya sözleşmede belirtilen hâller ile cezalı çalışma nedeniyle kesin kabulün gecikeceğinin anlaşılması durumunda teminat mektubunun süresi de işteki gecikmeyi karşılayacak şekilde uzatılacağı hüküm altına alınmıştır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, kesin teminat mektuplarının süresinin ihale konusu işin bitiş tarihi dikkate alınmak suretiyle belirleneceği, ihale üzerinde kalan istekliden ihale bedelinin %6’sı oranında kesin teminat alınacağı ve kanunda veya sözleşmede belirtilen haller ile cezalı çalışma nedeniyle işin bitiş tarihinin uzayacağı anlaşılması durumunda yükleniciden alınan teminat mektubunun süresinin işteki gecikmeyi karşılayacak şekilde uzatılması gerektiği anlaşılmaktadır. 2020/15463 ihale kayıt numaralı yapım işinin ihale işlem dosyası incelendiğinde, söz konusu yapım işi için idare tarafından 19.02.2021 ve 22.09.2021 tarihlerinde süre uzatımı kararı verildiği ancak yüklenicinin bu işe ait vermiş olduğu kesin teminat mektubu süresinin verilen süre uzatımları kadar uzattırılmadığı tespit edilmiştir. Bu itibarla, yükleniciden alınan kesin teminat mektup süresinin işteki gecikmeyi karşılayacak şekilde en az verilen süre uzatımları kadar uzatılması gerekmektedir. D) Teminat Mektuplarının İadesinde Hata Bulunması İstanbul Medeniyet Üniversitesince iade edilen kesin teminat mektuplarının iade süreci incelendiğinde, Yüklenicinin Sosyal Güvenlik Kurumundan işle ilgili ilişiksizlik belgesi

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 36 getirmemesine ve İdare tarafından da söz konusu sorgulama için Sosyal Güvenlik Kurumu ile yazışma yapılmamasına rağmen İhale Konusu Olmayan Tek İşyerinden E-Borcu Yoktur Belgesi ile Teminat Mektubu’nun yüklenicisine iade edildiği görülmüştür. 22.01.2002 tarih ve 24648 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Kesin ve Ek Teminatların Geri Verilmesi” başlıklı 13’üncü maddesinde taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra alınmış olan kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların: a) Yapım işlerinde, varsa eksik ve kusurların giderilerek geçici kabul tutanağının onaylanmasından sonra yarısı, Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesi getirilmesi ve kesin kabul tutanağının onaylanmasından sonra kalanının, b) Yapım işleri dışındaki işlerde Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesinin getirildiği saptandıktan sonra; alınan mal veya yapılan iş için bir garanti süresi öngörülmesi halinde yarısı, garanti süresi dolduktan sonra kalanı, garanti süresi öngörülmeyen hallerde ise tamamının, yükleniciye iade edileceği, İşin konusunun piyasadan hazır hâlde alınıp satılan mal alımı olması halinde ise, Sosyal Güvenlik Kurumundan ilişiksiz belgesi getirilmesi şartı aranmayacağı hükme bağlanmıştır. Yukarıda ifade edilen mevzuat hükmüne göre; piyasadan hazır hâlde alınıp satılan mallar haricinde ihaleli yapılan tüm alımlarda (mal, hizmet, yapım) teslim alınan kesin ve ek kesin teminatların kısmen veya tamamen iadesi yüklenici tarafından Sosyal Güvenlik Kurumundan ilişiksiz belgesinin getirilmesi şartına bağlanmıştır. 29.09.2008 tarih ve 27012 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Prim ve İdari Para Cezası Borçlarının Hakedişlerden Mahsubu, Ödenmesi ve İlişiksizlik Belgesinin Aranması Hakkında Yönetmelik’in “Kesin Teminatın İadesi” başlıklı 7’nci maddesinde ise; idareye ihale konusu işle ilgili olarak işveren tarafından, borcunun bulunmadığına dair ilişiksizlik belgesinin ibraz edilmemesi halinde, idarenin, kesin teminatın mevzuatına göre kısmen veya tamamen iadesi imkânının başladığı tarihten itibaren on beş gün içinde yüklenicinin ihale konusu işin yapıldığı süreye ilişkin borcunun olup olmadığını yazı ile SGK’ye soracağı, yüklenicinin borcu yoksa SGK tarafından ilişiksizlik belgesi düzenleneceği

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 37 ve teminatının iade edilebileceği, yüklenicinin borcu varsa Teminat Mektubu nakde çevrilerek borçları ödendikten sonra kalanının yükleniciye iade edilebilir hâle geleceği hüküm altına alınmıştır. İdarenin iade ettiği teminat mektupları incelendiğinde, İstanbul Medeniyet Üniversitesi Ziraat Bankası Kütüphane Hizmet Binası Yapım İşi kapsamında alınan Kesin Teminat’ın 7.054.000,00 TL’lik kısmının işveren tarafından ihale konusu işle ilgili olarak borcunun bulunmadığına dair ilişiksizlik belgesi ibraz edilmeden, yüklenicinin ihale konusu işle ilgili işin yapıldığı süreye ilişkin borcunun olup olmadığının yazı ile SGK’ye sorulmadan yalnızca hatalı kapsamda alınmış olan ve açıkça ihale suretiyle yapılan işlerle ilgili istihkak ödemelerinde kullanılamayacağı, ibra anlamı taşımayacağı üzerinde yazılı olan “İhale Konusu Olmayan Tek İşyerinden e-Borcu Yoktur Belgesi” dikkate alınarak Yüklenicisine iade edildiği tespit edilmiştir. Kamu İdaresince, bulgunun A, B, C ve D bölümlerinde tespit edilen hususlara ilişkin gerekli düzeltici işlemlerin yapıldığı ifade edilmiştir. BULGU 6: Hatalı Kapsamda Sunulan Belgeye Dayanılarak Hak Sahiplerine Ödeme Yapılması İstanbul Medeniyet Üniversitesince bazı hakediş ödemelerinden önce mevzuatına göre hak sahibinin 28.07.1953 tarih ve 8469 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 22/A maddesine göre vergi borcu olup olmadığını gösteren belge esas alınarak ödeme yapılması gerektiği halde bu evrakın yerine 22.01.2002 tarih ve 24648 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendi kapsamında borcu olmadığını gösteren belgenin esas alınarak hak sahiplerine ödeme yapıldığı görülmüştür. Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan Seri:A 1 Sıra no’lu Tahsilat Genel Tebliği’nin “V. Amme Alacağı Ödenmeden Yapılmayacak İşlemler ile İşlem Yapanların Sorumlulukları” bölümünde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamına giren kurumların bu Kanun kapsamında hak sahiplerine 5.000 liranın üzerinde yapacakları ödemeler sırasında hak sahibinin, 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 22/A maddesine istinaden, kapsamı bu Tebliğ’de belirlenmiş borçlarının 5.000 lirayı aşıp aşmadığını Maliye Bakanlığı'nın internet sitesinden veya Tebliğ’de belirtilen ilgili birimlerinden temin edeceği belge üzerinden

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 38 araştırması, borcun bu tutarı aşması halinde hak sahibine ödeme yapmaması gerektiği hüküm altına alınmıştır. Mezkûr Tebliğ’in aynı bölümünde, bu belgenin 24/12/2003 tarih ve 25326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu kapsamına giren kurumlarda muhasebe birimleri tarafından aranılması gerektiği belirtilmiştir. Yine aynı bölümün devamındaki hükümlere göre, vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belge arama zorunluluğu getirilen kurum ve kuruluşlarca yapılacak ödemeler esnasında, tahsil dairelerinin verdiği bilgi ve belgeye istinaden kapsama giren alacak türlerinin toplam tutarının (vadesi geçmiş borç tutarı) 5.000 TL’yi aşması halinde, borç tutarının ilgili tahsil dairesine, bakiyesinin de yükleniciye ödenmesi gerekmektedir. Yukarıda ifade edilen mevzuat hükümleri dikkate alınarak İdarenin mali iş ve işlemleri incelendiğinde bazı hakediş ödemelerinden önce hak sahiplerince İdareye, 6183 sayılı Kanun’un 22/A maddesine göre borcunun bulunup bulunmadığını gösteren standart tipteki sorgulama evrakı yerine ihalelere katılabilmek için düzenlenen 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendi kapsamında borcu olmadığını gösteren belgenin sunulduğu ve İdarenin bu hatalı belgeyi kabul ederek hak sahiplerine bu belgeye istinaden ödeme yapıldığı tespit edilmiştir. Her ne kadar Kamu idaresi cevabından vergi dairesi tarafından verilen borcu yoktur yazısının dikkate alındığı ve hak sahiplerinin 5.000 TL’nin üzerinde yapılan ödemelerde vergi borcu çıkması halinde vergi borcu kesintisi yapıldığı anlaşılmışsa da hakediş ödemesi sırasında Yüklenicilerden bazılarının 27.04.2021 ve 31.08.2021 tarihli Vergi Dairesinden aldıkları belgenin 6183 sayılı Kanun’un 22/A maddesine göre borcunun bulunup bulunmadığını gösteren standart tipteki sorgulama evrakı olmadığı 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendi kapsamında borcu olmadığını gösteren belgenin olduğu ve bu belgenin İdareye sunulduğu, İdarenin de bu belgeye dayanılarak ödeme yaptığı tespit edilmiştir. Bu itibarla, 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendi kapsamında ihalelere katılabilmek için düzenlenen belgenin mevzuata aykırı şekilde hakediş ödemelerinde esas alınması, ödeme yapılan kişilerin 6183 sayılı Kanun’un 22/A maddesi kapsamındaki borçlarının eksik tahsilatına sebebiyet verebileceği için mevzuatında ifade edilen belgenin esas alınarak ödeme yapılması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 39 BULGU 7: İşverenler Tarafından Sunulan Kapsamı Hatalı Belgeye Dayanılarak Ödeme Yapılması Kamu İdaresince hakediş ödemelerinden önce mevzuatına göre işverenin ihale konusu işyeriyle ilgili Sosyal Güvenlik Kurumuna borcunun olmadığını gösteren belge esas alınarak ödeme yapılması gerektiği hâlde açıkça hakediş ödemelerinde kullanılamayacağı üzerinde yazılı olan ve işverenin ihale konusu işyeriyle ilgisi olmayan belgeye dayanılarak işverene ödeme yapıldığı tespit edilmiştir. 29.09.2008 tarih ve 27012 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Prim ve İdari Para Cezası Borçlarının Hakedişlerden Mahsubu, Ödenmesi ve İlişiksizlik Belgesinin Aranması Hakkında Yönetmelik’in 6’ncı maddesinde idarece işverenlerin hakedişlerinin Kuruma idari para cezası, prim ve prime ilişkin borçlarının olmaması kaydıyla ödeneceği, idarenin işverene yapacağı her hakediş ödemesinden önce işverenin ve varsa alt işverenlerinin Kuruma idari para cezası, prim ve prime ilişkin gecikme cezası, gecikme zammı ve diğer ferilerinden oluşan borçlarının olup olmadığını üniteden yazı ile soracağı, ünitece işverenin ve varsa alt işverenlerinin muaccel borcunun bulunmadığı hususunun idareye bir aylık süre içinde yazı ile bildirileceği, yazı ile bildirilmediği sürece idare tarafından işverene hakediş ödenmeyeceği hükme bağlanmıştır. Yukarıda ifade edilen mevzuat hükümleri dikkate alınarak İdarenin mali iş ve işlemleri incelendiğinde, bazı hakediş ödemelerinden önce işverenler tarafından ihale konusu işyeriyle ilgili Sosyal Güvenlik Kurumuna borcunun olmadığını gösteren belgenin sunulması gerektiği halde bu belgenin sunulmadığı bunun yerine 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (c) bendi kapsamında alınan ve üzerinde açıkça hakediş ödemelerinde kullanılamayacağı yazılı olan belgenin sunulduğu ve bu belgenin İdare tarafından kabul edilerek yüklenicilere hakediş ödemesi yapıldığı görülmüştür. Kamu İdaresi cevabından, İdare tarafından bulgu konusu hususa iştirak edildiği ve bu doğrultuda işlem tesis edildiği anlaşılmıştır. Bu itibarla, 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (c) bendi kapsamında ihalelere katılabilmek için Sosyal Güvenlik Kurumundan alınan belgenin mevzuata aykırı şekilde hakediş ödemelerinde esas alınması, yüklenicilerin hakedişlerinden kesilmemesi gereken tutarların kesilmesine veya kesilmesi gereken tutarların kesilmemesine sebebiyet

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 40 verebileceği için mevzuatında ifade edilen belgenin esas alınarak ödeme yapılması gerekmektedir. BULGU 8: Personel Servis Hizmet Alım İşlerinde Hatalı Uygulamalar Olması Kamu İdaresince ihalesi gerçekleştirilen personel servis hizmeti alım işinin incelenmesi neticesinde mevzuata uygun olmayan aşağıda sırayla ifade edilen bazı eksiklik ve hataların bulunduğu tespit edilmiştir. A) Yüklenici ile Araç Sahipleri Arasında Yapılması ve İdareye Sunulması Gerekli Sözleşmenin Sunulmaması Personel servis taşımacılığı ihalesi kapsamında mevzuat gereği idareye sunulması gereken sözleşmenin sunulmadığı görülmüştür. 30.09.2020 tarih ve 31260 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki Ek-8’de yer alan Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Alt yükleniciler” başlıklı 18’inci maddesinin sekizinci fıkrasında, personel taşıma hizmetlerinde kullanılacak mülkiyeti yükleniciye ait olmayan her bir aracın sahibi ile yüklenici arasında ihale konusu personel taşıma işine ilişkin olarak yazılı sözleşme yapılacağı ve bu sözleşmenin işe başlama tarihinden önce idareye sunulmasının zorunlu olduğu, işin devamı sırasında araçların değiştirilmesi veya mevcut araç sayısının artırılması halinde bu araçların sahipleri ile de aynı şekilde yazılı sözleşme yapılarak taşıma hizmetine başlamadan önce bu sözleşmelerin de idareye sunulması gerektiği, yüklenici ile araç sahibi arasında yapılacak sözleşmede işin adı, süresi, sözleşme bedeli ve ödeme şartları ile tarafların hak ve yükümlülüklerin belirtilmesi gerektiği hususları hükme bağlanmıştır. Personel taşıma ihalelerinde çalıştırılacak servis araçları arasında yükleniciye ait olmayan araçlar bulunması halinde bu araç sahipleri ile yüklenici arasında yazılı sözleşme yapılması ve bu sözleşmenin de idareye sunulma zorunluluğu söz konusu olmaktadır. Personel servis taşımacılığı ihalesine ilişkin yapılan incelemede, servis güzergâhlarında çalıştırılan bazı araçların yüklenicinin mülkiyetinde bulunmadığı, dolayısıyla araç sahipleri ile yüklenici arasında yapılması ve idareye sunulması gerekli sözleşmelerin idareye sunulmadığı tespit edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 41 Bu itibarla, belirtilen mevzuat hükmüne riayet edilerek yüklenici ile araç sahipleri arasında imza edilecek sözleşmelerin idare tarafından aranması ve idareye sunulmasının sağlanması gerekmektedir. B) Kontrol Teşkilatınca, İşçi Ücretlerin Ödenmesine Yönelik Yapılması Gerekli Kontrollerin Yapılmaması İdarece gerçekleştirilen ihale ve hakedişlerin incelenmesi neticesinde, personel istihdam edilen ihaleye ilişkin idare bünyesinde kurulan kontrol teşkilatınca işçi ücretlerinin ödendiğine yönelik yapılması gereken kontrollerin yapılmadığı görülmüştür. 30.09.2020 tarih ve 31260 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki Ek-8’de yer alan Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Çalışanların özlük hakları” başlıklı 38’inci maddesinin ikinci fıkrasında, kontrol teşkilatının, yüklenici veya alt yüklenici tarafından istihdam edilen işçilerin ücretlerinin tam ve zamanında ödenip ödenmediğini her ay resen kontrol etmekle ayrıca bu konuda kendisine ulaşan başvuruları (talep ve ihbarları) ivedilikle değerlendirmekle yükümlü olduğu; Anılan maddenin üçüncü fıkrasında, yüklenicinin hakediş istemesi üzerine, bu istek ve hakedişin ödeneceği tarih (yaklaşık olarak), şantiye şefliği, işyeri ilan tahtası veya işçilerin toplu bulunduğu yerler gibi işçilerin görebileceği yerlere yazılı ilan asılmak suretiyle duyurulacağı ve ilanın yapıldığı hususunun kontrol teşkilatının ve yüklenici veya vekili ile işçi temsilcisinin imzaladıkları bir tutanakla tespit edilerek ilgili tutanağın bir kopyasının hakedeşin yapılacağı ödeme yerine gönderileceği hüküm altına alınmıştır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, kontrol teşkilatının, yüklenici tarafından istihdam edilen veya ettirilen işçilerin ücretlerinin tam ve zamanında ödenip ödenmediği hususunda kontrol yükümlülüğünün bulunduğu ve bu yükümlülüğü resen her ay tatbik etmesi gerektiği, ayrıca kontrol teşkilatının işin yüklenicisine yapılacak hakediş ödemesi öncesinde işçilerin görebileceği veya haberdar olabileceği şekilde yükleniciye hakediş ödemesinin yapılacağına dair bir bilgilendirmeyi işçilere yapmış olması gerektiği ve bu bilgilendirmeyi bir tutanakla tevsik ederek ilgili hakediş ödemesinin yapılacağı yere göndermesi gerektiği gibi belli başlı görev ve sorumlulukların olduğu anlaşılmaktadır. Yapılan denetimlerde, İdarenin gerçekleştirmiş olduğu hakediş ödemelerine ilişkin incelemelerde; 2020/492074 ihale kayıt numaralı 2021 Yılı Personel Servis Taşımacılığı işinde kontrol teşkilatınca, yüklenici veya alt yükleniciler tarafından istihdam edilen işçilerin

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 42 ücretlerinin ödenip ödenmediğine yönelik kontrollerin yapılmadığı görülmüştür. Ayrıca kontrol teşkilatınca, hakediş ödemelerinden önce yükleniciye hakediş ödemesi yapılacağına dair işçilere yönelik herhangi bir bilgilendirmenin yapılmadığı, bunu tevsik edici bir belgenin düzenlenip ilgili hakediş ödemesi yapacak olan birime gönderilmediği tespit edilmiştir. Bu itibarla, sözleşme sürecinde görev alan kontrol teşkilatında görevli personelin mevzuat hükümlerine uygun şekilde işlem tesis etmeleri gerekmektedir. C) Yüklenicinin Teknik Şartnameden Doğan Yükümlülüklerini Tam Olarak Yerine Getirmemesine Rağmen Gerekli Yaptırımların Uygulanmaması İdarece gerçekleştirilen 2020/492074 ihale kayıt numaralı 2021 Yılı Personel Servis Taşımacılığı ihalesinin teknik şartnamesinde yüklenici tarafından idareye sunulması gerekli belgelerin bir kısmının uygun olmayan belge olarak sunulduğu bir kısmının ise hiç sunulmadığı ve İdare tarafından söz konusu hususa ilişkin herhangi bir müeyyide uygulanmadığı görülmüştür. İstanbul Medeniyet Üniversitesinin 2021 yılına ilişkin Personel Servis Taşımacılığı ihalesinde Teknik Şartname’nin “İstenecek Belgeler” başlıklı 8’inci maddesinde, yüklenicinin çalıştıracağı şoförler ve araçlara ilişkin olarak aşağıda belirtilen belgeleri, her güzergah için ayrı ayrı olmak üzere işe başlama tarihinden itibaren en geç 1 hafta içinde idareye teslim etmek zorunda olduğu belirtilmiştir. Anılan Teknik Şartname’nin “Ceza ve Yaptırımlar” başlıklı 12’nci maddesinde, Teknik şartnamenin 8’inci maddesinde belirlenen “İstenecek Belgeler” den biri ya da birkaçının teslim edilmemesi halinde İdare tarafından yükleniciye e-mail olarak ya da yazılı olarak durumun bildirileceği, bildirimi takip eden bir iş günü içinde aksaklığın giderilmemesi durumunda en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için sözleşme bedelinin binde 0,5 tutarında ceza uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. Yukarıda yer verilen işin teknik şartnamesinin hükümleri gereğince, yüklenicinin teknik şartnamede istenen belgeleri işe başlama tarihinden itibaren en geç 1 hafta içinde İdareye sunması gerektiği, idare tarafından ise sunulan belgelerde eksiklik olması halinde bu eksikliğin yükleniciye bildirilmesi gerektiği, eksikliğin bildirimi takip eden iş günü içinde giderilmemesi durumunda ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için sözleşme bedeli üzerinden cezai müeyyide uygulanması gerektiği anlaşılmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 43 Yüklenicinin 2021 yılı personel servis taşımacılığı ihalesine ilişkin teknik şartnamede istenilen hususlara binaen idareye sunmuş olduğu dosya incelendiğinde; teknik şartnamenin 8’inci maddesinde istenen belgelerden biri olan şoförlerin SRC2 belge örneklerinin bazı araç sahipleri tarafından sunulmadığı, zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçelerinin ve ferdi kaza koltuk sigortalarına ilişkin bazı taşıtların sigorta poliçelerinin dosyada yer almadığı, bazı şoförlerin psikoteknik belgelerinin eksik olduğu tespit edilmiştir. İdare tarafından söz konusu hususlarla ilgili gerekli kontrollerin yeterince yapılmadığı ve eksik belgelerle alakalı olarak sözleşmede belirtilen cezai müeyyidelere ilişkin herhangi bir işlemin tesis edilmediği anlaşılmıştır. Kamu İdaresince, bulgunun A, B ve C bölümlerinde tespit edilen hususlara ilişkin gerekli düzeltici işlemlerin yapılacağı; benzer hata ve eksiklikleri önleyici tedbirlerin alınacağı ifade edilmiştir. Bu itibarla, işin teknik şartnamesinde istenen belgelerin tam olarak kontrol edilmesi ve eksik belgelerin bulunması halinde şartnamede ve sözleşmede belirtilen cezai müeyyidelerin uygulanması gerekmektedir. BULGU 9: Hükümsüz Hale Gelmiş Teminat Mektuplarının Muhasebe Kayıtlarından Çıkarılmaması Hükümsüz hale gelmesine rağmen bazı teminat mektuplarının halen Kurumun mali tablolarında yer almaya devam ettiği tespit edilmiştir. 27.12.2014 tarih ve 29218 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 910 Alınan teminat mektupları “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 458’inci maddesinde muhasebe birimleri veznelerine ihale kanunları, vergi kanunları, gümrük kanunları ve diğer mevzuat hükümleri gereğince teminat ve depozito olarak teslim edilen teminat ve garanti mektupları ile şahsi kefalete ilişkin belgeler teslim edildiğinde bu değerlerin muhasebe işlem fişi düzenlenerek hesaplara kaydedileceği, teminat ve garanti mektupları ile şahsi kefalete ilişkin belgelerin muhasebe birimlerinde gereksiz olarak bekletilmesini önlemek için; alınan teminata ait işin sonuçlandırılıp sonuçlandırılmadığı, mevzuatındaki süreler de dikkate alınarak muhasebe birimlerince takip edileceği ve her malî yılsonunda teminat ve garanti mektupları ile şahsi kefalete ilişkin belgeler hakkında ilgili idareden bilgi alınacağı ve

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 44 alınan bilgi doğrultusunda söz konusu mektup ve belgelerin ilgilisine veya ilgili bankasına iade edileceği ya da ertesi malî yıla devredileceği hüküm altına alınmıştır. Yapılan denetimlerde, geçerlilik süresi geçtiği için hükümsüz hale gelen ve aşağıdaki tabloda belirtilen teminat mektuplarının halen 910 Alınan Teminat Mektupları hesabında takip edilmeye devam edildiği ve bu nedenle bilanço dipnotlarının 810.767,20 TL hatalı olduğu tespit edilmiştir. Tablo 9: Hükümsüz Olmasına Rağmen Hesaplarda İzlenen Teminat Mektupları Teminat Mektubunun Geçerlilik Süresi Teminat Mektubu Tutarı(TL) 30.12.2020 630.000,00 30.12.2020 103.727,20 30.12.2019 50.000,00 31.12.2020 27.042,00 Kamu idaresi cevabından, İdarenin bulgumuza katıldığı ve gerekli düzeltici işlemlerin yapıldığı anlaşılmakla birlikte bulguda belirtilen muhasebe kayıtlarının yılı içinde yapılmaması nedeniyle bu işlemlerin 2021 yılı mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. Bu itibarla, teminatların iadesi sürecinde mevzuatta öngörülen işlemlere riayet edilmesi ve mali tabloların tam açıklama kavramına uygun olarak tutulması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 45 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 46 8. EKLER EK 1: ÖNCEKİ YIL/YILLAR SAYIŞTAY DENETİM RAPORUNA İLİŞKİN İZLEME FORMU Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Otomasyon Sistemine İlişkin Hizmet Alımı Tutarlarının Haklar Hesabına Kayıt Edilmemesi 2020 Yerine Getirilmedi Bulguya Raporda Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular bölümünde “Bilgisayar Yazılımları ve Benzeri Nitelikteki Hak ve Yetkilerin Haklar Hesabında İzlenmemesi” olarak yer verilmiştir. Süresi Dolan Teminat Mektuplarının Hesaplarda Tutulmaya Devam Edilmesi 2020 Yerine Getirilmedi Bulguya Raporda Denetim Görüşünün

T.C. Sayıştay Başkanlığı İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 47 Dayanağı Bulgular bölümünde “Hükümsüz Hale Gelmiş Teminat Mektuplarının Muhasebe Kayıtlarından Çıkarılmaması ” olarak yer verilmiştir.