HARRAN ÜNİVERSİTESİ Eylül 2022
İÇERİK HARRAN ÜNİVERSİTESİ 2021 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 HARRAN ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2021 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 25
T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI HARRAN ÜNİVERSİTESİ 2021 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Teşkilat Yapısı ............................................................................................................. 2 Tablo 2: İdari Personel Sayısı .................................................................................................... 4 Tablo 3: Akademik Personel Sayısı ........................................................................................... 4 Tablo 4: 2021 Mali Yılı Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu ................................................ 6 Tablo 5: 2021 Mali Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu ....................................................................... 6 Tablo 6: Bütçe Giderlerinin Üç Yıllık (2019 - 2021) Seyri ....................................................... 7 Tablo 7: Bütçe Gelirlerinin Üç Yıllık (2019 - 2021) Seyri ........................................................ 7 Tablo 8: 2021 Yılı Faaliyet Sonuçları Tablosu (TL) .................................................................. 8
KISALTMALAR EKAP: Elektronik Kamu Alımları Platformu
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular
T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 hizmetini üstlenen kurumlara katkıda bulunacak önlemleri almak, g. Yörelerindeki tarım ve sanayinin gelişmesine ve ihtiyaçlarına uygun meslek elemanlarının yetişmesine ve bilgilerinin gelişmesine katkıda bulunmak, sanayi, tarım ve sağlık hizmetleri ile diğer hizmetlerde modernleşmeyi, üretimde artışı sağlayacak çalışma ve programlar yapmak, uygulamak ve yapılanlara katılmak, bununla ilgili kurumlarla işbirliği yapmak ve çevre sorunlarına çözüm getirici önerilerde bulunmak, h. Eğitim teknolojisini üretmek, geliştirmek, kullanmak, yaygınlaştırmak, ı. Yükseköğretimin uygulamalı yapılmasına ait eğitim - öğretim esaslarını geliştirmek, döner sermaye işletmelerini kurmak, verimli çalıştırmak ve bu faaliyetlerin geliştirilmesine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmaktır. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Üniversitenin üst yöneticisi olan Rektör Cumhurbaşkanı'nca, dekanlar ise Yükseköğretim Kurulunca seçilmekte ve atanmaktadırlar. Üniversitenin akademik organı Senato olup Üniversite Yönetim Kurulu ise idari faaliyetlerde Rektör'e yardımcı olmaktadır. Akademik yapısı Fakülte Dekanlıkları, Yüksekokullar, Enstitüler, Araştırma ve Uygulama Merkezleri ile Koordinatörlükler olan Üniversite'nin idari yapısında ise Rektör, Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, Rektör Yardımcıları, Koordinatörlükler, Uygulama ve Araştırma Merkezi, İşletme Müdürlüğü, Genel Sekreter ve Genel Sekreter Yardımcıları ile bunlara bağlı Daire Başkanlıkları ve Hukuk Müşavirliği bulunmaktadır. Üniversite teşkilatı aşağıdaki tabloda detaylı olarak gösterilmiştir: Tablo 1: Teşkilat Yapısı I. İdari Birimler II. Akademik Birimler Rektör Rektör Yardımcıları İç Denetim Birim Başkanlığı Genel Sekreterlik Daire Başkanlıkları -Bilgi İşlem Daire Başkanlığı -İdari Ve Mali İşler Daire Başkanlığı -Kütüphane Ve Dokümantasyon Daire -Başkanlığı -Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı -Personel Daire Başkanlığı Fakülteler -Diş Hekimliği Fakültesi -Eczacılık Fakültesi -Eğitim Fakültesi -Fen-Edebiyat Fakültesi -Güzel Sanatlar Fakültesi -İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi -İlahiyat Fakültesi -Mühendislik Fakültesi
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Harran Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3
-Sağlık, Kültür Ve Spor Daire Başkanlığı
-Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı
-Yapı İşleri Ve Teknik Daire Başkanlığı
Diğer Birimler
-Hukuk Müşavirliği
-Üniversite Hastane Müdürlüğü
-Harran Üniversitesi Bilimsel Araştırma -Projeleri
Birimi (HÜBAP)
-Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü
-Kurumsal İletişim Koordinatörlüğü
-Mühendislik Ve Doğa Bilimleri Fakültesi
-Sağlık Bilimleri Fakültesi
-Siverek Uygulamalı Bilimler Fakültesi
-Tıp Fakültesi
-Veteriner Fakültesi
-Ziraat Fakültesi
Enstitüler
-Fen Bilimleri Enstitüsü
-Sağlık Bilimleri Enstitüsü
-Sosyal Bilimler Enstitüsü
Meslek Yüksek Okulları
-Akçakale Meslek Yüksekokulu
-Birecik Meslek Yüksekokulu
-Bozova Meslek Yüksekokulu
-Ceylanpınar Meslek Yüksekokulu
-Halfeti Meslek Yüksekokulu
-Harran Meslek Yüksekokulu
-Hilvan Meslek Yüksekokulu
-Organize Sanayi Bölgesi Meslek Yüksekokulu
-Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu
-Siverek Meslek Yüksekokulu
-Suruç Meslek Yüksekokulu
-Şanlıurfa Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu
-Şanlıurfa Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu
-Viranşehir Meslek Yüksekokulu
Yüksekokullar
-Beden Eğitimi Yüksekokulu
-Turizm Ve Otel İşletmeciliği Yüksekokulu
-Viranşehir Sağlık Yüksekokulu
-Yabancı Diller Yüksekokulu
-Devlet Konservatuvarı
Uygulama ve Araştırma Merkezleri (13 adet)
Üniversitenin akademik ve idari personele ait dolu kadro sayısı 3.180'dir. Bu
personelden 1.996'sı idari, 1.184'ü akademik personeldir. Ayrıca 7 akademik personel yabancı
T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 uyrukludur ve sözleşmeli personel statüsünde çalışmaktadır. Tablo 2: İdari Personel Sayısı Dolu Boş Toplam Genel İdare Hizmetleri Sınıfı 340 398 738 Sağlık Hizmetleri Sınıfı 185 194 379 Teknik Hizmetleri Sınıfı 120 36 156 Avukatlık Hizmetleri Sınıfı 2 2 4 Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı 1 3 4 Yardımcı Hizmetli Sınıfı 108 52 160 Din Hizmetleri Sınıfı 0 1 1 İşçi (Süerkli ve geçici işçi ile 4/B'li personel) 1.240 247 1.487 Toplam 1.996 933 2.929 Tablo 3: Akademik Personel Sayısı Unvan Kadroların Doluluk Durumu İstihdam Şekli Dolu Boş Toplam Tam Zamanlı Profesör 145 35 180 145 Doçent 128 78 206 128 Dr. Öğretim Üyesi 299 124 423 299 Öğretim Görevlisi 270 97 367 270 Araştırma Görevlisi 342 119 461 342 TOPLAM 1.184 453 1.637 1.184 Üniversitenin bağlı, ilgili ve ilişkili olduğu kurum ve idareler değerlendirildiğinde;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Harran Üniversitesinin ilgili yıl bütçesi hazırlanıp Anayasa'nın 130'uncu maddesi uyarınca Yükseköğretim Kurulu tarafından tetkik edilerek onaylanmakta, Milli Eğitim Bakanlığına sunulmakta ve merkezi yönetim bütçesinin bağlı olduğu esaslara uygun olarak işleme tabi tutulup yürürlüğe konmaktadır. Yükseköğretim kurumlarının öğretimini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, yükseköğretim kurumlarındaki eğitim-öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini yönlendirmek bu kurumların Kanun'da belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda kurulmasını, geliştirilmesini ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmak maksadı ile kurulan Yükseköğretim Kurulunun görev alanı içerisinde Harran Üniversitesi de bulunmaktadır. Yükseköğretim Kurulu adına üniversiteleri, bağlı birimlerini, öğretim elemanlarını ve bunların faaliyetlerini gözetim ve denetim altında bulunduran Yükseköğretim Kuruluna bağlı Yükseköğretim Denetleme Kurulu ise kamu idaresinin faaliyetlerini denetleme yetkisine sahiptir. Akademik bir organ olan Üniversitelerarası Kurulun üyeleri her üniversiteden bir rektör ve bir profesörün katılımından oluşmaktadır. Bu Kurulun görevleri 2547 sayılı Kanun'un 11'inci maddesiyle belirlenmiştir ve Harran Üniversitesi de Kurulun üyesidir. 1.3. Mali Yapı Harran Üniversitesi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun, 5436 sayılı Kanun'un 12'nci maddesi ile değiştirilmiş (II) sayılı cetvelinin (A) bölümünde yer almaktadır. Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen hazine yardımı ve özgelirlerini kullanarak giderlerini karşılamaktadır. Harran Üniversitesi diğer üniversiteler gibi mali yönetim yapısı ve işleyişi, kamu bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, mali işlemlerin muhasebeleştirilmesi ve raporlanması ve mali kontrole ilişkin olarak 5018 sayılı Kanun'un verdiği görev ve yetkiye istinaden başta Hazine ve Maliye Bakanlığı düzenlemeleri olmak üzere ilgili diğer kurumların düzenlemelerine tabidir. 2021 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 393.901.000,00 TL ödenek tahsis edilmiştir. Yıl içerinde 72.646.151,00 TL ödenek eklenmiş ve tahsis edilen ödenek toplamı 466.547.151,00 TL'ye ulaşmış olup, bunun 443.622.362,00 TL'si harcanmıştır. Bu duruma göre
T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 ödeneğin %95,08'i kullanılmıştır. Üniversitenin 2021 yılı tahmini bütçe geliri 393.901.000,00 TL olup, 427.703.499,27 TL gelir elde edilmiştir. Bu duruma göre gerçekleşme oranı %108,58 olmuştur. Harran Üniversitesinin 2021 yılı bütçesi gider ve gelir dağılımı ve yıl sonu gerçekleşmeleri aşağıda gösterilmiştir. Tablo 4: 2021 Mali Yılı Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu Hesap Kodu Bütçe Başlangıç Ödeneği (TL) Toplam Ödenek (TL) Toplam Harcanan (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Bütçe Giderleri İçindeki Payı (%) 830.01 Personel Giderleri 278.345.000,00 305.532.563,00 302.824.641,00 99,11 68,26 830.02-Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 43.547.000,00 47.230.576,00 46.987.305,00 99,48 10,59 830.03-Mal ve Hizmet Alım Giderleri 26.237.000,00 38.794.212,00 34.344.304,00 88,53 7,74 830.05-Cari Transferler 10.572.000,00 32.614.800,00 32.007.140,00 98,14 7,22 830.06-Sermaye Giderleri 35.200.000,00 42.375.000,00 27.458.972,00 64,80 6,19 TOPLAM 393.901.000,00 466.547.151,00 443.622.362,00 95,08 100 Tablo 5: 2021 Mali Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu Ekonomik Kodu Bütçe Başlangıç Tahmini (TL) Gerçekleşen Tutar (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Bütçe Gelirleri İçindeki Payı (%) 03- Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 5.871.000,00 9.457.203,87 161,08 2,21 04-Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 371.953.000,00 393.495.400,00 105,79 92 05-Diğer Gelirler 16.077.000,00 20.695.245,40 128,73 4,84 06- Sermaye Gelileri 0 4.055.650,00 - 0,95 TOPLAM 393.901.000 427.703.499,27 108,58 100
T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 İdarenin son üç yıla ilişkin gider ve gelir durumu ile bir önceki yıla göre değişim oranı aşağıdaki tablolarda gösterilmektedir: Tablo 6: Bütçe Giderlerinin Üç Yıllık (2019 - 2021) Seyri Bütçe Giderinin Çeşidi 2019 Yılı (TL) (A) 2020 Yılı (TL) (B) 2021 Yılı (TL) (C) 2020-2019 Değişim Oranı (%) [D=(B-A)/A] 2021-2020 Değişim Oranı (%) [E=(C- B)/B] Personel Giderleri 201.311.771,00 233.409.554,00 302.824.641,00 15,94 29,74 SGK Devlet Prim Giderleri 31.298.549,00 35.675.524,00 46.987.305,00 13,98 31,71 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 32.836.335,00 30.866.527,00 34.344.304,00 -6,00 11,27 Cari Transferler 9.513.681,00 10.793.544,00 32.007.140,00 13,45 196,54 Sermaye Giderleri 19.232.628,00 17.963.951,00 27.458.972,00 -6,60 52,86 Toplam 294.192.964,00 328.709.100,00 443.622.362,00 11,73 34,96 Tablo 7: Bütçe Gelirlerinin Üç Yıllık (2019 - 2021) Seyri Bütçe Gelirinin Çeşidi 2019 Yılı (TL) (A) 2020 Yılı (TL) (B) 2021 Yılı (TL) (C) 2020-2019 Değişim Oranı (%) [D=(B-A)/A] 2021-2020 Değişim Oranı (%)[E=(C-B)/B] Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 10.869.415,41 7.886.026,25 9.869.098,12 -27,45 25,15 Alınan Bağış ve Yardım ile Özel Gelirler 273.037.800,00 297.274.975,00 393.508.400,00 8,88 32,37 Diğer Gelirler 13.324.547,40 22.025.371,70 20.700.191,28 65,30 -6,02 Sermaye Gelirleri 0 0 4.055.650,00 - - Toplam 297.231.762,81 327.186.372,95 428.133.339,40 10,08 30,85 Bütçe Gelirlerinden Red ve İadeler Toplamı (-) 500.135,93 375.586,32 429.840,13 -24,90 14,45
T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 Net Toplam 296.731.626,88 326.810.786,63 427.703.499,27 10,14 30,87 Üniversitenin 2021 yılı Faaliyet Sonucu aşağıdaki tabloda gösterilmiştir: Tablo 8: 2021 Yılı Faaliyet Sonuçları Tablosu (TL) Faaliyet Giderleri Faaliyet Gelirleri İndirim, İade, Iskonto Toplamı (-) Net Gelir Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu 492.089.451,75 483.756.472,55 429.840,13 483.326.632,42 8.762.819,33 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kanun'un 49'uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları, uluslararası standartlara uygun olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde; Sayıştay Başkanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve diğer ilgili kuruluş temsilcilerinin katılımıyla oluşturulacak olan Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Dolayısıyla genel yönetim kapsamında olan üniversitelerin muhasebe ve raporlama standartları Kurul tarafından belirlenen kurallara tabidir. Üniversite ayrıca adı geçen Kanun'un 80'inci maddesinin Hazine ve Maliye Bakanlığı'na verdiği yetkiye istinaden Bakanlık'ın hazırladığı düzenlemelere tabi olup bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir. “Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar”ın 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştay'a gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup denetim bunlar ile Usul ve Esaslar'ın 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 • Bilanço, • Faaliyet sonuçları tablosu • Öz kaynak değişim tablosu, • Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu, • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği çerçevesinde Kurumun iç kontrol sistemi üzerinde yapılan inceleme sonuçları aşağıda yer almıştır:
T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 Organizasyon ve iş akış şemaları hazırlanarak genel ağ sayfasında yayımlanmıştır. Standart ile ilgili eksiklikler: Hassas görevlere ilişkin prosedürler belirlenmemiştir. Üniversitenin etik kurulu oluşturulmamış ve yönerge hazırlanmamıştır. Personelin işe alınması, yer değiştirmesi, görevde yükselmesi, yeterlilik-performans değerlendirmesi ile disiplin hükümlerine yönelik insan kaynakları politikası belirlenmemiş ve kurum çalışanlarına duyurulmamıştır. Kurumda ihtiyaç analizine dayalı hizmet içi eğitim planlaması yapılmamıştır. Üniversiteye ait ihale ve alımlarda mali saydamlık ilkesine uygun olacak şekilde gerekli duyuru ve açıklamalar genel ağ sayfası üzerinden yapılmamaktadır. 2. Risk Değerlendirme Standartları Üniversite halihazırda 2019-2023 dönemini kapsayan stratejik planı uygulamaktadır. Kurumun, yürüteceği program, faaliyet ve projeleri ile bunların kaynak ihtiyacını, performans hedef ve göstergelerini içeren bir performans programı mevcuttur. Kurum stratejik planına ve performans programlarına uygun olarak bütçesini hazırlamıştır. Standart ile ilgili eksiklikler: Kurum Risk Strateji Belgesi 2021 yılı itibarıyle oluşturulamamıştır. İç kontrol riskleri belirlenmemiştir. 3. Kontrol Faaliyetleri Standartları Üniversitede kontrol faaliyetleri İç Kontrol Ve Ön Malî Kontrole İlişkin Usul Ve Esasları kapsamında yapılmaktadır. Bu kapsamda 3 adet ön mali kontrol raporu hazırlanmıştır. İç kontrol süreci içerisinde; prosedürler belirlenmiş, standart formlar oluşturulmuş bu dokümanlar üniversitenin genel ağ sayfasında yayımlanarak herkesin kullanımına açılmıştır. Böylelikle süreçler yazılı hale getirilmiştir. Prosedür ve dokümanların güncel tutulmasına çalışılmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 Standart ile ilgili eksiklikler: Mevcut personelin mesleki yeterlilik düzeyinin arttırılması için gerekli çalışmalar yapılmamıştır. Personelin iş ve işlemlerinin izlemesi ve hataların engellenmesine yönelik olarak yöneticiler tarafından gerekli talimatların verilmesi teminen hata envanteri çıkartılması ve personelin bu konularda bilinçlendirilmesine yönelik faaliyetler tamamlanmamıştır. 4. Bilgi ve İletişim Standartları Birimler arasında elektronik ortamda yazışmaya ve iletişime olanak verecek Elektronik Doküman Yönetim Sistemi devreye alınmıştır. Yönetici ve personelin ihtiyaç duyduğu bilgilere zamanında ve doğru bir şekilde ulaşabilmeleri için mevcut otomasyon programlarında her türlü rapor, bilgi ve istatistiki verilere ulaşılması ve analizlerin yapılabilmesi amacıyla Kalite Yönetim Bilgi Sistemi kurulmuştur. İdare, stratejik plan ve performans programı hazırlayarak amaçlarını, hedeflerini, stratejilerini, varlıklarını, yükümlülüklerini kamuoyuna açıklamıştır. Yine, yılı faaliyet sonuçları idare faaliyet raporunda gösterilmiş ve duyurulmuştur. Bilgilere, yetkili kişilerin ulaşabilmesini sağlamak için otomasyon sistemlerinde yetkilendirmeler yapılmış ve kullanıcılara yetkileri ile orantılı bir şekilde bilgiye erişim yetkisi verilmiştir. Standart ile ilgili eksiklikler: Hata, usulsüzlük ve yolsuzlukların bildirim yöntemleri belirlenmemiştir. 5. İzleme Standartları Üniversitenin iç kontrol sisteminin yılsonu değerlendirilmesini yapmak amacıyla birimlere iç kontrol değerlendirme soruları gönderilerek elde edilen veriler ışığında değerlendirme raporu hazırlanmıştır. Rapor Hazine ve Maliye Bakanlığına da gönderilmiştir. Standart ile ilgili eksiklikler: Üniversitede iç denetim birimi oluşturulmamıştır. İç kontrol standartları eylem planı revize çalışmaları tamamlanmamıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 Yukarıda belirtilen eksiklikler nedeniyle Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği'nde yer alan standartlara yeterli ölçüde uyum sağlanamamış olup; Kurumun iç kontrol sisteminin tam olarak işlerlik kazanmadığı değerlendirilmiştir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Harran Üniversitesi 2021 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Tahsisi Kaldırılan Taşınmazın Muhasebe Kayıtlarından Düşülmemesi Üniversiteye tahsisli bulunan arazinin tahsisinin kaldırılmasına rağmen muhasebe kayıtlarından düşülmediği tespit edilmiştir. Harran Üniversitesine tahsisli Eyyübiye Kampüsünde, 5927 ada 8-9-12-14 parsellerde mevcut bulunan toplam 224.529,08 metrekare ve 35.026.536,64 TL tutarındaki arazinin kısım kısım 2019 ve 2020 yıllarında tahsisinin kaldırılmasına rağmen söz konusu arazilerin muhasebe kayıtlarından çıkartılmadığı görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin 172'nci maddesinin b bendinin 5'inci fıkrasında; "tahsisli kullanılan arazi ve arsalardan tahsisi kaldırılanlar tahsisli kullanan kamu idaresinin muhasebe birimince bu hesaba alacak, 500-Net Değer Hesabına borç kaydedilir." denilmektedir. Anılan hükme istinaden tahsisi kaldırılan arazilerin muhasebe kayıtlarından düşülmesi gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Harran Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14
Bu itibarla, tahsisi kaldırılan arazilerin muhasebe kayıtlarında yer alması 250 Arazi
Arsalar Hesabı ile 500 Net Değer Hesabının 35.026.536,64 TL fazla görünmesinin neden
olduğu değerlendirilmektedir.
BULGU 2: Tarımsal Uygulama ve Araştırma Merkezi Yapım İşinin Muhasebe
Kayıtlarına İlişkin Hatalı Uygulamalar Bulunması
A- Yapım İşi Kapsamında Alınan Makina, Araç ve Cihazların Hatalı
Muhasebeleştirilmesi
Tarımsal Uygulama ve Araştırma Merkezi Yapım İşi 21.10.2020 tarihinde geçici kabul
yapılarak sözleşme bedeli 17.870.359,84 TL üzerinden 252 Binalar Hesabına kaydedildiği
görülmüştür.
Söz konusu yapım işi hem bina inşaatı ve hem de 868.532,96 TL tutarında çeşitli
tarımsal makine, araç ve cihaz alımını kapsamakta olup, mahiyeti itibarıyla binanın ve tarımsal
makine, araç ve cihazın farklı muhasebe hesaplarına kaydedilmesi gerekmektedir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin 253 Tesis, Makina ve Cihazlar Hesabının
işleyişini düzenleyen 178'inci maddesi; "Bütçeye gider kaydıyla gerçekleştirilip yapılmakta
olan yatırımlar hesabına kaydedilen tesis, makine ve cihazlara ilişkin tutarlar, yatırımın
tamamlanıp geçici kabulünün yapılması ile birlikte, bu hesaba borç, 258-Yapılmakta Olan
Yatırımlar Hesabına alacak kaydedilir." hükmünü amirdir.
İş kapsamında alınan ve toplam tutarı 868.532,96 TL olan tarımsal makina, araç ve
cihazların geçici kabulü yapıldıktan sonra 253 Tesis, Makina ve Cihazlar Hesabına
devredilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, işin geçici kabulünün yapılmasından sonra tarımsal makina, araç ve
cihazların 253 Tesis, Makina ve Cihazlar Hesabına devredilmemesi söz konusu hesabın
868.532,96 TL noksan ve 252 Binalar Hesabının aynı tutarda fazla görünmesine neden olduğu
değerlendirilmektedir.
B- Sözleşme Kapsamında Yapılan Sulama Projesinin Geçici Kabul Yapılmasının
Ardından Hatalı Muhasebeleştirilmesi
T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 Tarımsal Uygulama ve Araştırma Merkezi Yapım İşi kapsamında yaptırılan sulama projesinin geçici kabul yapılmasının ardından hatalı hesap kodunda muıhasebe kayıtlarına alındığı tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabının işleyişini düzenleyen 174'üncü maddesinde; "Bütçeye gider kaydıyla gerçekleştirilip, yapılmakta olan yatırımlar hesabında izlenen yeraltı ve yerüstü düzenlerine ilişkin tutarlar yatırımın tamamlanıp geçici kabulün yapılması ile birlikte, bu hesaba borç, 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına alacak kaydedilir." denilmektedir. İş kapsamnıda yapılan ve toplam tutarı 371.519,74 TL olan söz konusu sulama projesinin 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabına kaydedilmesi gerekirken, geçici kabul yapılmasının ardından 252 Binalar Hesabına devredildiği görülmüştür. Bu itibarla, toplam tutarı 371.519,74 TL olan sulama projesinin hatalı hesaba kaydedilmesi sonucu 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabının bu tutar kadar noksan, 252 Binalar Hesabının da aynı tutarda fazla görünmesine neden olduğu değerlendirilmektedir. C- Amortisman Kaydının Hatalı olması Tarımsal Uygulama ve Araştırma Merkezinin amortisman kaydının hatalı olduğu tespit edilmiştir. Yapılan incelemede, tarımsal amaçlı bina olarak kayda alınan varlığın tamamına 31.12.2021 tarihinde 17.870.359,84 TL amortisman ayrıldığı görülmüştür. 47 sıra no'lu Amortisman ve Tükenme Paylarına İlişkin Muhasebat Genel Tebliği'ne ekli cetvel'de tarımsal amaçlı binaların amortisman oranı yıllık yüzde 5 olarak tespit edilmiştir. Ayrıca Bulgunun A ve B bölümlerinde açıklandığı üzere toplam tutarı 899.189,21 TL olan tarımsal makina, araç ve cihazlar ile toplam tutarı 371.519,74 TL olan sulama projesi 252 Binalar hesabından düşülerek amortisman hesaplanması ve tarımsal makina, araç ve cihazlar ile sulama projesi için de amortisman ayrılması gerekmektedir. Anılan Tebliğ'de tutarı 14.000 TL'nin altında olan taşınırların doğrudan gider yazılacağı, bu tutarın üzerinde kalan makina ve araç için amortisman ayrılacağı ifade edilmiştir. Tebliğ'e ekli cetvelde tarımsal makina ve araçlar için amortisman oranı yıllık yüzde 20 ve yeraltı ve sulama isale hatları için yüzde 2,5 olarak tespit edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 Tarımsal makina ve araçların amortismana tabi olan kısmı 831.014,99 TL olarak hesaplandığında ayrılması gereken amortisman 166.203 TL olmaktadır. Su isale hattı için de 9.287,99 TL amortisman ayrılması gerekmektedir. Tarımsal Uygulama ve Araştırma Merkezi binasının değeri tarımsal makina ve araçlar ile su isale hattı tutarı düşüldükten sonra 16.599.650,89 TL ve olması gereken amortismanı 829.982,54 hesaplanmaktadır. Bu durumda ayrılması gereken toplam amortisman tutarı 1.005.473,43 TL hesaplanmakta ve ayrılan amortisman ile ayrılması gereken amostisman arasında 16.864.886,31 TL fazlalık ortaya çıkmaktadır. Dolayısıyla mali tablolarda 257 Birikmiş Amortisman ve Tükenme Payları Hesabı ve 630 Giderler Hesabı 16.684.886,31 TL fazla görünmektedir. Bu itibarla, amortisman işlemlerinin hatalı yapılması sonucu 257 Birikmiş Amortisman ve Tükenme Payları Hesabında ve 630 Giderler Hesabında 16.684.886,31 TL hataya sebebiyer verildiği değerlendirilmektedir. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Başka Üniversite Profesörünün Rektör Yardımcısı Olarak Atanması Harran Üniversitesi Rektör Yardımcısının, kadrosunun başka bir üniversitede bulunduğu görülmüştür. Rektör yardımcısı olarak atanan öğretim görevlisinin 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 13'üncü maddesi; "Rektör, çalışmalarında kendisine yardım etmek üzere, üniversitenin aylıklı profesörleri arasından en çok üç kişiyi kendi rektörlük görev süresiyle sınırlı olmak kaydıyla rektör yardımcısı olarak seçer." hükmüne amirdir. Yukarıya alınan madde hükmüne göre, bir öğretim görevlisinin rektör yardımcısı olarak atanabilmesi için üniversitenin aylıklı profesörlerinden olması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında Rektör Yardımcılarının aylıklı olmasının Kanun gereği şart koşulduğu; ancak aynı üniversiteden olma şartının Kanun'da yer almadığını ifade etmişse de
T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 Kanun hükmü başka yorum yapmaya veya başka türlü anlamaya müsaade etmeyecek şekilde açık ve anlaşılırdır. Rektör yardımcılarının ünversitenin kadrolu profesörleri arasından atanması şarttır. Bu itibarla, üniversitenin aylıklı profesörlerinden olmayan öğretim görevlisinin rektör yardımcısı olarak atanmasının Kanun'un 13'üncü maddesine aykırılık teşkil ettiği değerlendirilmektedir. BULGU 2: Doğrudan Temin Usulü İle Yapılan Alımların EKAP'a Kaydedilmemesi Kamu idaresinin 2021 yılında doğrudan temin usulü ile gerçekleştirdiği alımların EKAP'a girişlerinin yapılmadığı tespit edilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliği'nin 30.2.9'uncu maddesinde; "Doğrudan temin yoluyla yapılan alımlar, takip eden ayın onuncu gününe kadar “Doğrudan Temin Kayıt Formu” doldurularak EKAP üzerinde kayıt altına alınır." denilmektedir. Anlaşılacağı üzere; idarenin doğrudan temin usulü ile gerçekleştirdiği alımların izleyen ayın onuncu gününe kadar EKAP üzerinden kayıt altına alınması gerekmektedir. Bu itibarla, idarenin doğrudan temin kapsamında yaptığı alımların EKAP'a kaydedilmemesinin Kamu İhale Tebliği'ne aykırılık oluşturduğu değerlendirilmektedir. BULGU 3: Kamu Konutlarının Tahsisinde Mevzuata Aykırı Uygulamalar Bulunması A- Hizmet Tahsisli Konut Kullanması Mümkün Olmayan Kişilere Tahsis Yapılması Harran Üniversitesi yerleşkesi içerisinde bulunan kamu konutlarının Kanun ve Yönetmelikte sayılmayan kişilere hizmet tahsisli olarak kullandırıldığı tespit edilmiştir. 2946 sayılı Kamu Konutları Kanunu'nun 3'üncü maddesinin (d) bendinde; hizmet tahsisli konutlar; hudut karakolu, istasyon, haberleşme, gözlem, araştırma, inşaat mahalli gibi, meskün yerlerden uzak, sosyal ve ekonomik zorlukları olan, ulaşım ve iskan imkanları kısıtlı yerlerde, normal çalışma saatleriyle sınırlandırılması kabil olmadan görev başında bulundurulması gerekli olan personel ve koruma görevlisi, makam şoförü, kapıcı, kaloriferci
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Harran Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18
gibi personel için inşa veya tefrik edilerek tahsis edilen bina, baraka, prefabrik yapı, şantiye
eklentisi, tadil edilmiş veya edilmemiş karavan, kulübe ve benzeri konutlardır.
Kamu Konutları Yönetmeliği'nin 5'inci maddesinin (d) bendinde de hizmet tahsisli
konutlar;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 Harran Üniversitesi Konut Dağıtım ve Yönetim Yönergesinde görev tahsisli konutlara süre şartı getrildiği tespit edilmiştir. Yönerge'nin 6'ncı maddesinin 7'inci bendinde; "görev tahsisli konutların tahsis süresi, tahsise esas olan Konut Tahsis Komisyonu kararından itibaren beş yıldır." denilmektedir. 2946 sayılı Kanun'un 4'üncü maddesinde ve Yönetmelik'in 20'nci maddesinde görev tahsisli konutlarda görevin devamı süresince oturulabileceği hüküm altına alınmıştır. Kamu idaresi yönergeleri üst düzenlemelere aykırı hükümler içeremez. Dolayısıyla Kanun'la getirilmemiş bir kısıtlamanın daha alt düzeyle bir düzenlemeye getirilmesi mümkün değildir. Bu itibarla, Yönerge ile görev tahsisli konutlara süre şartı getirilmesinin Kanun ve Yönetmelik hükümlerine aykırı olduğu değerlendirilmektedir. BULGU 4: Kiraya Verilen Maddi Duran Varlıkların Nazım Hesaplarda İzlenmemesi İdare tarafından kiraya verilen taşınmazların kayıtlı değerlerinin nazım hesaplarda izlenmediği tespit edilmiştir. İdarenin 2021 Yılı Dönem sonu Bilançosu incelendiğinde; söz konusu taşınmazların kayıtlı değerlerinin 990 Kiraya Verilen veya İrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değeri Hesabı'na kaydedilmediği görülmektedir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin 553/B ve 533/C maddelerinde söz konusu hesabın işleyişine ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir. Anılan hükümlere istinaden kiraya verilen taşınmazların kayıtlı değerlerinin ilgili hesaplarda izlenmesi gerekmektedir. Bu itibarla, kiraya verilen taşınmazların 5.526.944,86 TL kayıtlı değerinin nazım hesaplarda izlenmemesinin mali tabloların eksik bilgi vermesine sebep olduğu değerlendirilmektedir. BULGU 5: Peşin Tahsil Edilen Gelirlerin İlgili Olduğu Ayın Kayıtlarına Alınmaması Harran Üniversitesi kira sözleşmelerinden üçer aylık dönemler itibariyle peşin yapılan gelir tahsilatının tamamının tahsilatın yapıldığı ayın gelirine kaydedildiği tespit edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 İdarenin kira sözleşmeleri yıllık olarak yapılmakta ve tahsilat üçer aylık dönemlerde ve her üç aylık dönemin ilk ayında peşin olarak yapılmaktadır. Merkezi yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabının işleyişin düzenleyen 298'inci maddesinde; "Peşin tahsil edilen gelirlerin, içinde bulunulan aya ait olan kısmı 600-Gelirler Hesabına, sonraki aylarda tahakkuk ettirilmesi gereken kısmı bu hesaba, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gerekenler 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına alacak, tahsil edilen tutarın tamamı 100- Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan 800- Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir." denilmektedir. Maddenin devamında da "Gelecek aylara ait gelirler hesabında kayıtlı tutarlardan ilgili oldukları ay sonlarında gelir olarak tahakkuk ettirilenler bu hesaba borç, 600- Gelirler Hesabına alacak kaydedilir." düzenlemesine yer verilmiştir. Anlaşılacağı üzere üçer aylık dönemler itibariyle yapılan kira geliri tahsilatının peşin tahsil edilen kısmı doğrudan 600 Gelirler hesabına, gelirin izleyen iki aya isabet eden kısmının da 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına kaydedilmesi gerekecek, kira gelirinin ilgili olduğu ay sonunda bu hesapta kayıtlı tutar 600 Gelirler hesabına devredilecektir. Yapılan incelemede 2021 yılı Kasım ve Aralık aylarında yatırılan; ancak 2022 yılında gelir kayıtlarına alınması gereken toplam 95.538,49 TL peşin yapılan tahsilat olduğu görülmüştür. Bu itibarla, üçer aylık dönemler itibariyle peşin yapılan kira geliri tahsilatının ilgili olduğu ayın gelirlerine kaydedilmesinin Yönetmelik hükümlerine aykırı olduğu ve 380 Gelercek Aylara Ait Gelirler Hesabının 95.538,49 TL noksan 600 Gelirler Hesabının aynı tutarda fazla görünmesine neden olduğu değerlendirilmekltedir. BULGU 6: Tahsili Geciken Gelirlerin Muhasebe Kayıtlarında İzlenmemesi Harran Üniversitesi tarafından 2021 yılında tahakkuk ettirilen taşınmaz kira gelirlerinden tahsil edilmeyenlerin muhasebe kayıtlarında takip edilmediği tespit edilmiştir. Yapılan incelemede idarenin 2021 yılında 1.094.405,62 TL taşınmaz kira geliri tahakkuk ettirdiği, bu tutarın 624.123,55 TL kısmının bütçe geliri olarak tahsil edildiği, kalan
T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 470.282,07 TL kısmının ise tahsil edilmemesine rağmen; bu tutarın muhasebe kayıtlarına intikal ettirilmediği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin 54 ve 55'inci maddelerinde 121 Gelirlerden Takipili Alacaklar Hesabı'nın işleyişine ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir. Söz konusu hükümlere istinaden tahsil edilmeyen gelirlerin 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı'na kaydedilmesi gerekmektedir. Bu itibarla, tahsil edilmeyen gelirlerin 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı'nda izlenmemesinin Yönetmelik hükümlerine aykırı olduğu değerlendirilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr
T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI HARRAN ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2021 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu KISALTMALAR DMİS: Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi
T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. Diğer Bulgular
T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25
T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre çalışmaktadır. Bunun dışında maaş ve ücretlerini döner sermaye işletmesi üzerinden alan 394 personel bulunmaktadır. 1.3. Mali Yapı Döner sermayeli işletmelerin iş ve işlemleri ile bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması ve muhasebesine ilişkin usul ve esaslar Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile düzenlenmiştir. Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün, 2021 yılı gelir tablosuna göre İşletmenin gider toplamı 303.542957,07 TL, gelir toplamı 363.315.118,86 TL olup, gelir tablosunda yıl sonu itibariyle tahakkuk eden dönem net karı 6.348.338,46 TL'dir. Harran Üniversitesi'nin toplam 29 adet döner sermaye işletmesi olup, 2021 yılında bunların 19 tanesinin faal olduğu anlaşılmıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Üniversite'de, Döner Sermaye muhasebe işlemleri Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'ne tabi olup tahakkuk esaslı muhasebe sistemi kullanılmaktadır. Döner sermaye bütçesinin hesapları Döner Sermaye Saymanlığınca Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi (DMİS) üzerinden yürütülmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar'ın 5'inci maddesi ile Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin 573'üncü maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştay'a gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup, denetim bunlar ile Usul ve Esaslar'ın 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Gelir tablosu, Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim
T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 28 prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2021 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Giderlerin Fonksiyonel Ayrıma Göre Sınıflandırılmaması Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Döner Sermaye İşletmesi muhasebe kayıtlarında, bazı giderlerin hatalı hesap kodlarına kaydedildiği tespit edilmiştir. Ziraat Fakültesi Döner Sermaye İşletmesinin 2021 yılı içerisinde ürün satışından elde edilen gelirleri ve bu geliri elde etmek için yapılan giderleri bulunmasına rağmen; bu ürünleri
T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29 üretiminde kullanılan girdi maliyetlerine ilişkin giderlerin üretimle ilgili maliyet hesaplarına kaydedilmediği görülmüştür. Döner sermaye işletmesine ait kesin mizan incelendiğinde kırtasiye gideri dışında direkt ilk madde ve malzeme gideri görünmemektedir. Direkt işçilik, genel üretim gideri ve satılan mamüller maliyeti de mizanda bulunmamaktadır. Döner Sermaye Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin 151 Yarı Mamül-Üretim Hesabının işleyişini düzenleyen 129 ve 130'uncu, 152 Mamüller Hesabının işleyişini Düzenleyen 131 ve 132'nci, 620 Satılan Mamüller Maliyeti Hesabının işleyişini düzenleyen 404 ve 405'inci, 710 Direkt İlk Madde ve Malzeme Hesabının işleyişini düzenleyen 467 ve 469'uncu, 720 Direkt İşçilik Giderleri Hesabının işleyişini düzenleyen 476 ve 477'inci ve 730 Genel Üretim Giderleri Hesabının işleyişini düzenleyen 485 ve 486'ncı maddelerinde üretilen mamullerin maliyet hesaplarına aktarılmasına ilişkin açıklamalara yer verilmiştir. Anılan hükümler uyarınca, üretiminde kullanılan madde ve malzemeler öncelikle 710 Direkt İlk Madde ve Malzeme Giderleri Hesabına kaydedilecek, daha sonra 711 Direkt İlk Madde ve Malzeme Giderleri Yansıtma Hesabı aracılığıyla 151 Yarı Mamül Hesabına aktarılacaktır. Mamüllerin üretilmesi sırasında işçilik gideri bulunuyorsa bu giderin 720 Direkt İşçilik Giderleri Hesabına yazılması gerekmektedir. Diğer üretim giderlerinin 730 Genel Üretim Giderleri Hesabına kaydı uygun düşmektedir. Bu hesapların bakiye tutarının da yansıtma hesapları aracılığıyla 151 Yarı Mamul-Üretim Hesabına aktarılması gerekmektedir. Üretimi tamamlanan mamul malların ise 151 Yarı Mamul - Üretim Hesabından 152 Mamuller Hesabına aktarılması uygun olmaktadır. Bu aşamadan sonra mamul satışı yapılınca, mamuller 152 Mamuller Hesabına alacak 620 Satılan Mamuller Maliyeti Hesabına borç kaydedilmek suretiyle satılan mamul maliyetinin gelir tablosunda gösterilmesi mevzuat gereğidir. 620 Satılan Mamuller Maliyeti Hesabına kaydedilmesi gereken üretim maliyet giderinin başka hesaplara kaydedilmesinin Yönetmelik hükümlerine uymadığı düşünülmektedir. Bu itibarla, üretim ve üretimle ilgili maliyet hesaplarının, mamül ve satılan mamül maliyeti hesapları kullanılmadan, satılan hizmet maliyeti hesaplarına kayıt yapılmasının mali tabloların eksik bilgi içermesine neden olduğu değerlendirilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim
Raporu
30
BULGU 2: Hastane Yönetim Bilgi Sistemi Alımının Doğrudan Gider Yazılması
Döner sermaye işletmesi tarafından hizmet alım yöntemiyle satın alınan yönetim bilgi
sisteminin varlık hesaplarına kaydedilmesi gerekirken doğrudan gider hesabına yazıldığı tespit
edilmiştir.
Harran Üniversitesi Döner Sermaye Müdürlüğü Harran Üniversitesi Araştırma ve
Uygulama Hastanesi Bilgi Yönetim Sistemi Hizmet Alımı ihale dokümanlarının incelenmesi
neticesinde; hastaneye ait tüm işlemlerin elektronik ortama kaydı ve idaresi ile ilgili yazılım,
lisanslama, eğitim ve güncelleme gibi otomasyon sisteminin kurulumu ve işleyişine dair işleri
ve bu sistemin işletilmesinden sorumlu iki adet personel alımı yapıldığı anlaşılmıştır.
Söz konusu alıma ilişkin olarak hastane otomasyon hizmeti ve bu sistemin
işletilmesinden sorumlu personel karşılığında yükleniciye ödeme yapılmaktadır. Yapılan bu
ödemenin doğrudan 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına gider yazıldığı görülmüştür.
Hastane Yönetim Bilgi Sisteminden sorumlu personel için yapılan giderin 740 Hizmet
üretim Maliyeti Hesabında kaydedilmesi mevzuata uygun olmakla birlikte, hastane otomasyon
sistemi için 2021 yılı içinde ödenen toplam 405.300 TL'nin doğrudan gider yazılmasının
mevzuata aykırı olduğu düşünülmektedir.
Döner Sermaye Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin 222'nci maddesinde; "Haklar
hesabı, bedeli karşılığı edinilen imtiyaz, patent, lisans, ticari marka ve unvan gibi hukuki
tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla
yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılır." denilmektedir.
Madde hükmünden anlaşılacağı üzere; Hastane Yönetim Bilgi Sistemi için yapılan
giderlerin hastane otomasyon sistemine ilişkin olan 405.300 TL tutarındaki kısmının 260
Haklar Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir.
Yönetmeliğin 226'ncı maddesinde ise 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabının işleyişine
ve maddi olmayan duran varlıkların amortisman işlemlerine ilişkin düzenlemelere yer
verilmiştir.
47 Sıra No'lu Amortisman ve Tükenme Paylarına İlişkin Muhasebat Genel Tebliği'nin
6'ncı maddesinin 2'nci fıkrasında maddi olmayan duran varlıklar için amortisman oranı yüzde
100 olarak belirlenmiştir. Dolayısıyla maddi olmayan duran varlık kayıtların alındığı yılın
sonunda tamamen amortismana tabi tutulması gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 31 Bu itibarla, Hastane Yönetim Bilgi Sistemi için yapılan giderlerin hastane otomasyon sistemine ilişkin olan kısmının varlık hesabına kaydedilmemesi sonucu bilançoda 260 Haklar Hesabının ve 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabının 405.300 TL noksan göründüğü değerlendirilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 32 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr