GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ Eylül 2022
İÇERİK GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ 2021 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2021 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 27 GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ TURİZM UYGULAMA OTELİ 2021 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 36
T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ 2021 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Teşkilat Yapısı ............................................................................................................. 3 Tablo 2: İdari Personel Sayıları .................................................................................................. 4 Tablo 3: Akademik Personel Kadro Durumu ............................................................................. 4 Tablo 4: 2021 Mali Yılı Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu ................................................ 5 Tablo 5: 2021 Mali Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu ....................................................................... 6 Tablo 6: Bütçe Giderlerinin 3 Yıllık (2019-2021) Seyri ............................................................ 6 Tablo 7: Bütçe Gelirlerinin 3 Yıllık (2019-2021) Seyri ............................................................. 7 Tablo 8: 2021 Yılı Faaliyet Sonuçları Tablosu (TL) .................................................................. 8
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Gaziantep Üniversitesi akademik ve idari birimlerden oluşmaktadır. Akademik yapısı Fakülte Dekanlıkları, Yüksekokul Müdürlükleri, Enstitü Müdürlükleri, Araştırma ve Uygulama Merkezleri ile Uzaktan Eğitim Merkezinden oluşmaktadır. Üniversitenin idari yapısında ise; Rektör, Rektör Yardımcıları, Genel Sekreterlik, İç Denetim Birimi, Hukuk Müşavirliği, Daire Başkanlıkları, Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü, Fakülte, Yüksek Okul ve Meslek Yüksek Okul Sekreterlikleri, Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi, Basın-Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü ve Şahinbey Uygulama ve Araştırma Hastanesi bulunmaktadır. Üniversitenin üst yöneticisi olan Rektör Cumhurbaşkanı tarafından, dekanlar ise Yükseköğretim Kurulunca atanmaktadırlar. Üniversitenin akademik karar organı Senato olup; Üniversite Yönetim Kurulu ise idari faaliyetlerde Rektöre yardımcı olmaktadır. Gaziantep Üniversitesi bünyesinde 20 fakülte, 2 yüksekokul, 5 enstitü, 11 meslek yüksekokulu bulunmaktadır. Gaziantep Üniversitesinin toplam yüzölçümü 3.337.737,55 m², toplam kapalı alanı ise 481.041,00 m²’dir. Üniversitenin 7 adet yerleşkesi vardır. Bu yerleşkelerin en büyüğü olan merkez kampüs yüzölçümü 1.530.847,74 m², kapalı alanı 481.041,00 m²’dir. Küçükkızılhisar mahallesi Üniversite alanı toplam yüzölçümü 108.535,47 m²’dir. Diğer Yerleşkelerin isimleri ise; -Nizip Yerleşkesi, -İslâhiye Yerleşkesi, -Araban Yerleşkesi, -Nurdağı Yerleşkesi, -Oğuzeli Yerleşkesi, -Naci Topçuoğlu Yerleşkesi,
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Gaziantep Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3
-Onkoloji Hastanesi Yerleşkesi.
Gaziantep Üniversitesi akademik ve idari birimlerine ilişkin teşkilat şeması aşağıdaki
gibidir.
Tablo 1: Teşkilat Yapısı
I. İdari Birimler II. Akademik Birimler
Rektör
Rektör Yardımcıları
Genel Sekreterlik
İç Denetim Birimi
Hukuk Müşavirliği
Daire Başkanlıkları
o Bilgi İşlem Daire Başkanlığı
o Personel Daire Başkanlığı
o İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı
o Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı
o Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı
o Kütüphane ve Dokümantasyon Daire
Başkanlığı
o Yapı İşleri Teknik Daire Başkanlığı
o Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı
Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü
Fakülte, Yüksek Okul ve Meslek Yüksek Okul
Sekreterlikleri
Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi
Basın-Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü
Şahinbey Uygulama ve Araştırma Hastanesi
Fakülteler
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Tablo 2: İdari Personel Sayıları Dolu Boş TOPLAM Genel İdari Hizmetler Sınıfı 435 206 641 Sağlık Hizmetleri Sınıfı 443 358 801 Teknik Hizmetler Sınıfı 134 70 204 Avukatlık Hizmetleri Sınıfı 6 2 8 Din Hizmetleri Sınıfı 1 0 1 Yardımcı Hizmetler Sınıfı 125 79 204 Toplam 1144 715 1859 Tablo 3: Akademik Personel Kadro Durumu Ünvan Kadroların Doluluk Durumu İstihdam Şekli Dolu Boş Toplam Tam zamanlı Yarı zamanlı Profesör 236 31 267 236 Doçent 149 76 225 149 Dr. Öğretim Üyesi 340 66 406 340 Öğretim Görevlisi 365 44 409 365 Araştırma Görevlisi 683 139 822 683 TOPLAM 1773 356 2129 1773 Üniversitenin diğer kurum ve kuruluşlarla ilişkisi: Yükseköğretim Kurulu, Yükseköğretim kurumlarının öğretimini ve bilimsel araştırma faaliyetlerini planlamak düzenlemek, yönetmek, denetlemek, üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmakla görevlidir. Yükseköğretim Denetleme Kurulu, Yükseköğretim Kurulu adına üniversiteleri, bağlı birimlerini, öğretim elemanlarını ve bunların faaliyetlerini gözetim ve denetim yetkisine sahiptir. Üniversitelerce hazırlanan bütçeler, Anayasa’nın 130’uncu maddesi uyarınca Yükseköğretim Kurulu tarafından tetkik edilerek onaylanmakta, T.C. Milli Eğitim Bakanlığına sunulmakta ve merkezi yönetim bütçesinin bağlı olduğu esaslara uygun olarak yürürlüğe konulmaktadır. 1.3. Mali Yapı “Özel Bütçeli İdare” olarak 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 5436 sayılı Kanun’un 12’nci maddesi ile değiştirilmiş (II) sayılı cetvelinin (A) bölümünde sayılan Yükseköğretim Kurulu, Üniversiteler ve İleri Teknoloji Enstitüleri içerisinde yer alan
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Kamu İdaresi, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen hazine yardımı ve özgelirlerini kullanarak giderlerini finanse etmektedir. 2021 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 559.270.000 TL ödenek tahsis edilen Üniversite bütçesine, yıl içinde 134.619.131,03 TL ödenek eklenmiş ve toplam tahsis edilen ödenek 693.889.131,03 TL’ye ulaşmış olup, ödeneğin %97,21’i yani 674.548.839,22 TL’si kullanılmıştır. Ekonomik sınıflandırma açısından İdarenin 2021 yılı bütçesinde yer alan ödeneklerin dağılımı ve yılsonu gerçekleşmeleri aşağıda gösterilmiştir: Tablo 4: 2021 Mali Yılı Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu Ekonomik Kod Bütçe Başlangıç Ödeneği (TL) Toplam Ödenek (TL) Toplam Harcanan (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Bütçe Giderleri İçindeki Payı (%) 01-Personel Giderleri 382.804.000 421.658.246 416.960.761 98,89 61,81 02-Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 61.344.000 70.760.157 70.058.246,81 99,01 10,39 03-Mal ve Hizmet Alım Giderleri 43.009.000 76.565.533,75 71.516.529,74 93,41 10,60 05-Cari Transferler 16.817.000 42.122.194,28 41.649.666 98,88 6,17 06-Sermaye Giderleri 55.395.000 82.783.000 74.363.635,61 89,83 11,02 TOPLAM 559.270.000 693.889.131,03 674.548.839,22 97,21 100 Buna göre 2021 yılında bütçe giderleri %97,21 seviyesinde gerçekleşmiştir. Personel giderlerinde başlangıç bütçesinde öngörülen tutar %8,92 oranında, Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri %14,21 oranında, Mal ve Hizmet Alım Giderleri %66,28 oranında Cari Transferler %47,66 oranında Sermaye Giderleri %34,24 oranında aşılmıştır. Bunun dışında, Üniversitede Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu destekleri/Erasmus Değişim Programı/ Mevlana Değişim Programı/ Farabi Değişim Programı /AB hibe işlemleri olmak üzere 2021 yılı için toplam 40.449.053,68 TL bütçe dışı kaynak kullanılmıştır. Ekonomik sınıflandırmaya göre 2021 yılı gelir bütçesi tahmin ve gerçekleşme rakamları ise aşağıdadır:
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Gaziantep Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6
Tablo 5: 2021 Mali Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu
Ekonomik Kodu
Bütçe
Başlangıç
Tahmini (TL)
Gerçekleşen
Tutar (TL)
Gerçekleşme
Oranı (%)
Bütçe
Gelirleri
İçindeki
Payı (%)
03-Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 25.434.000 36.845.055 144,87 5,65
04-Alınan Bağış ve Yardımlar ile
Özel Gelirler 511.901.000 566.293.300 110,63 86,79
05-Diğer Gelirler 21.935.000 49.362.447 225,04 7,57
TOPLAM 559.270.000 652.500.802 116,67 100
Buna göre 2021 yılında bütçe gelirleri %116,67seviyesinde gerçekleşmiştir. Teşebbüs
ve Mülkiyet Gelirlerinde başlangıç bütçesinde öngörülen gelir %144,87 oranında, Alınan Bağış
ve Yardımlar ile Özel Gelirler %110,63 oranında, Diğer Gelirler %225,04 oranında
gerçekleşmiştir.
Üniversitenin bütçe gelirler ve giderlerinin ekonomik sınıflandırmaya göre son üç yıllık
seyri değişim yüzdeleri aşağıdaki tablolarda yer almaktadır.
Tablo 6: Bütçe Giderlerinin 3 Yıllık (2019-2021) Seyri
Bütçe
Giderinin
Çeşidi
2019 Yılı (TL)
(A)
2020 Yılı
(TL)
(B)
2021 Yılı
(TL)
(C)
2020-2019
Değişim
Oranı
(%) [D=(B-
A)/A]
2021-2020
Değişim
Oranı
(%) [E=(C-
B)/B]
Personel
Giderleri 281.000.358,82 325.002.490,21 416.960.761,06 16 28
SGK Devlet
Prim Giderleri 44.894.198,36 52.843.828,79 70.058.246,81 18 33
Mal ve Hizmet
Alım Giderleri 57.427.754,23 52.867.290,18 71.516.529,74 -8 35
Faiz Giderleri
Cari Transferler 13.764.064,28 16.221.977,50 41.649.666,00 18 157
Sermaye
Giderleri 58.213.841,10 58.149.252.95 74.363.835,61 0 28
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Gaziantep Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7
Sermaye
Transferleri
Toplam 455.300.273,79 505.084.839,63 674.548.839,22 11 34
Tablo 7: Bütçe Gelirlerinin 3 Yıllık (2019-2021) Seyri
Bütçe Gelirinin
Çeşidi
2019 Yılı
(TL)
(A)
2020 Yılı
(TL)
(B)
2021 Yılı
(TL)
(C)
2020-2019
Değişim
Oranı (%)
[D=(B-A)/A]
2021-2020
Değişim
Oranı (%)
[E=(C-B)/B]
Vergi Gelirleri
Teşebbüs ve
Mülkiyet Gelirleri 36.392.270,40 34.536.036,34 37.707.841,38 -4 7
Alınan Bağış ve
Yardım ile Özel
Gelirler
393.129.650,00 443.902.750,00 566.293.300,00 13 28
Diğer Gelirler 29.443.749,34 39.800.906,93 50.096.442,97 35 24
Sermaye Gelirleri
Toplam 458.965.669,74 518.239.693,27 654.097.584,35 13 26
Bütçe Gelirlerinden
Red ve İadeler
Toplamı (-)
558.985,69 307.844,58 1.596.781,93
Net Toplam 458.406.684,05 517.931.848,69 652.500.802,42 13 26
Dönem faaliyet geliri 746.889.151,95 TL, faaliyet gideri ise 821.581.476,79 TL olan
Üniversitenin, 2021 yılını 76.289.106,77 TL olumsuz faaliyet sonucu ile tamamladığı
anlaşılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 Tablo 8: 2021 Yılı Faaliyet Sonuçları Tablosu (TL) Faaliyet Giderleri Faaliyet Gelirleri İndirim, İade, Iskonto Toplamı Net Gelir Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu 821.581.476,79 746.889.151,95 1.596.781,93 745.292.370,02 -76.289.106,77 Gaziantep Üniversitesi merkezi yönetim bütçesi içerisinde yer alan özel bütçeli bir kamu idaresi olmakla birlikte 5018 sayılı Yasa’da tanımlanan bütçe türleri dışında kalan döner sermaye işletmesi bütçesi de kaynakları arasında yer almaktadır. Gaziantep Üniversite Döner Sermaye İşletmesi, 2021 yılını 420.936.187,26 TL dönem kârı ile kapatmıştır. Üniversite bünyesinde özel bütçeden ayrı olarak sosyal tesis işletmesi bulunmakta olup, 2021 yılı faaliyet gelirleri toplamı 4.076.972,24 TL, faaliyet giderleri toplamı 3.546.255,79 TL’dir. Dönem olumlu faaliyet sonucu 530.716,45 TL olarak gerçekleşmiştir. Üniversite’nin ortağı olduğu Teknokent bulunmaktadır. 09.05.2006 tarih ve 26163 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2006/10358 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kurulan Gaziantep Üniversitesi Gaziantep Teknopark A.Ş.’dir. Üniversite, sermayesi 1.000.000,00 TL olan Gaziantep Teknoparak A.Ş.’ye 996.000,00TL sermaye ile %99,6 oranında ortaktır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanun’un 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Kamu İdaresi, Kanun’un 80’inci maddesinin T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup, bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir. Üniversite bütçesi, analitik bütçe hazırlama rehberi çerçevesinde hazırlanmaktadır. Özel bütçeli bir idare olan Üniversitede tahakkuk esaslı devlet muhasebe sistemi kullanılmaktadır. Üniversitenin muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'ne tabi olarak T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın Bütünleşik Mali Kontrol Yönetim Sistemi (BMKYS) Web
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 Tabanlı Otomasyon Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Kurum bütçesinin takibi ve muhasebe işlemleri, Genel Sekreterliğe bağlı olarak faaliyet gösteren Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından yapılmaktadır. Kamu İdarelerinin Kesin Hesaplarının Düzenlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik uyarınca kesin hesap cetvel ve belgeleri, strateji geliştirme birimi tarafından bütçe uygulamasına esas muhasebe kayıtları dikkate alınarak hazırlanmaktadır. Kuruma ilişkin mali istatistikler ise 5018 sayılı Kanun kapsamında T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığına bildirilmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup; denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır: • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Faaliyet sonuçları tablosu, • Öz kaynak değişim tablosu, • Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu, • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 2021 yılsonu itibariyle; 26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki değerlendirmeler yapılmıştır: 5018 sayılı Kanun’un 3’üncü maddesinde tanımlandığı üzere mali kontrol, kamu kaynaklarının belirlenmiş amaçlar doğrultusunda, ilgili mevzuatla belirlenen kurallara uygun, etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılmasını sağlamak için oluşturulan kontrol sistemi ile kurumsal yapı, yöntem ve süreçleri ifade etmektedir. İç kontrol sisteminin ne olduğu, amacı, yapısı ve işleyişi 5018 sayılı Kanun’un beşinci kısmında, 55 ile 67’inci maddeler arasında belirlenmiştir. Buna göre, kamu idarelerinin malî yönetim ve kontrol sistemlerinin yapısını aşağıda belirten unsurlar oluşturmaktadır: • Harcama birimleri, • Muhasebe ve malî hizmetler • Ön malî kontrol • İç denetim Temel unsurları bu olan iç kontrolün işleyişi ile ilgili ayrıntılı hükümler, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan rehberlerle belirlenmiştir. Kurum stratejik planı ve bu planın yıllık uygulama dilimi olan performans programı ile faaliyet sonuçlarını ve değerlendirmelerini içeren idare faaliyet raporları mevcuttur. Üniversitenin 2020-2024 yıllarını kapsayan Stratejik Plan ve 2021 yılı Faaliyet Raporunda, İdarenin misyonu ve vizyonu belirtilmiştir. Bu nedenle personelin tamamının idarenin misyon ve vizyonundan haberdar olduğu kanaatine varılmıştır. Misyonun gerçekleştirilmesini sağlamak üzere idare birimleri ve alt birimlerce yürütülecek görevler yazılı olarak tanımlanmıştır. 2020-2024 yıllarını kapsayan stratejik plan idarenin kendi birimleri ve personelinin katkılarıyla mevzuata uygun olarak hazırlanmış olup üst yönetici değişikliği sonrasında revize çalışmaları başlatılmış ancak söz konusu revize çalışmaları henüz sonuçlandırılmamıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 İdarenin yürüteceği program, faaliyet ve projeleri ile bunların kaynak ihtiyacını, performans hedef ve göstergelerini içeren performans programını hazırlanmıştır. Ayrıca İdare, bütçesini stratejik plan ve performans programına uygun olarak hazırlamıştır. Kurumsal risk yönetim çalışmaları tamamlanmış ve idare kurumsal risklerini belirlemiş ancak kurumsal risk yönetimi ve iç kontrol sistemi üst yönetim ve kurum çalışanları tarafından yeteri düzeyde sahiplenilmemiştir. Üniversitede Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar hazırlanmış olup, bu esas ve usullere göre gerekli iş ve işlemler yürütülmektedir. Kurum organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumlulukları kapsayan görev dağılım çizelgesinin oluşturulduğu ancak söz konusu çizelgenin henüz uygulamaya konulmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca yetkiler ve yetki devrinin sınırlarının açıkça belirlendiği, yazılı olarak bildirildiği ancak uygulamada bazı eksiklikler olduğu değerlendirilmiştir. Üniversitede yönetimin ihtiyaç duyduğu gerekli bilgileri ve raporları üretecek ve analiz yapma imkânı sunacak bir yönetim bilgi sistemi bulunmakla birlikte uygulamada yetersizlikler mevcuttur. İdarenin yaptığı görevlendirmelerde görev ayrılığı ilkesini dikkate aldığı faaliyetler ile mali karar ve işlemlerin onaylanması, uygulanması, kaydedilmesi ve kontrolü görevlerini farklı kişilere verdiği anlaşılmıştır. Ayrıca Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri ile ilgili eğitim ve bilgilendirme çalışmaları yapılmakta olup üst yönetim tarafından eğitim programlarına etik davranış ilkelerinin de dahil edildiği anlaşılmıştır. İdare tarafından personelin işe alınması, yer değiştirmesi, görevde yükselmesi, yeterlilik-performans değerlendirmesi ile disiplin hükümlerine yönelik insan kaynakları politikası belirlenmiş olup kurum çalışanlarına duyurulmuştur. Faaliyet sonuçları ve değerlendirmeler, İdare Faaliyet Raporlarında gösterilmekte ve duyurulmaktadır. 2021 yılı İdare Faaliyet Raporu hazırlanmış olup mevzuatta öngörülen süre geçtikten sonra yayınlanmıştır. İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulunun, üst yöneticinin onayı ile görevlendirildiği, İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı hazırlandığı, eylem planında döner sermaye ile ilgili eylemlerin belirlendiği, İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planında yer alan eylemlerin gerçekleşme sonuçlarının izlendiği, planın revize edilmesi çalışmalarının
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 takibinin yapıldığı ve raporlandığı beyan edilmiştir. Kamu İç Kontrol Standartlarına göre idarenin birimlerinin iç kontrol sistemini en az yılda bir kez değerlendirme ve İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kuruluna raporla yükümlülüğünü yerine getirmediği anlaşılmıştır. Üniversite bünyesinde 3 tane iç denetçi kadrosu bulunmaktadır. Bu kadrolardan 2 tanesi doludur. İlgili iç denetim birimi tarafından iç kontrol sisteminin incelenmesi ve değerlendirilmesine yönelik çalışmaların yapıldığı, hazırlanan raporun üst yöneticiye sunulduğu, anlaşılmıştır. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Gaziantep Üniversitesi 2021 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabındaki Tutarların Gerçeği Yansıtmaması Üniversitenin alacakları ile ilgili olarak tahsili sağlanamadığı için icra dairelerince takibi yapılan alacakların, 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında izlenmediği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına dair “Hesabın niteliği” başlıklı 54’üncü maddesine göre; Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı, mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen vergi gelirleri, teşebbüs ve mülkiyet
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 gelirleri, diğer gelirler ve sermaye gelirlerinden ortaya çıkan alacaklardan takibe alınan tutarlar ile bunlardan yapılan tahsilat, tecil ve terkinlerin izlenmesi için kullanılır. Aynı Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 56’ncı maddesinde ise: takibe alınan alacakların bu hesaba borç, 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı, 122 Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabı, 127 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı veya 222 Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabına alacak kaydedileceği ve gelirlerden takipli alacaklar hesabında kayıtlı alacaklardan, nakden veya mahsuben yapılan tahsilat tutarları bir taraftan bu hesaba alacak, 100 Kasa Hesabı veya 102 Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan 800 Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805 Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedileceği belirtilmiştir. Yapılan inceleme sonucunda, üniversitenin hukuk birimince 2021 yılında 10 dosyada toplam 471.742,67 TL’lik alacağın takibe alındığı ancak söz konusu tutarların mali tablolarda 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında izlenmediği görülmüştür. Hâlihazırda 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabında izlenen takipli tutarların bu hesaba alacak, 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına borç kaydı yapılması gerekmektedir. Kamu idaresi, Hukuk Müşavirliği tarafından muhasebe birimine zamanında bilgi akışı sağlanmadığı için takipli alacakların kayıtlara alınamadığını, uyarıların yapılarak 2022 yılı içinde gerekli kayıtların yapılması talimatının verildiğini belirtmiştir. Sonuç olarak, takipli hale gelmesine karşın 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabını kullanmaması nedeniyle, 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabındaki kayıtların eksik olduğu, dolayısıyla mali tabloların eksiksiz ve doğru verebilmesinin sağlanması gerektiği değerlendirilmektedir. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Akademik Birimlerde Doğrudan Temin Yoluyla Yapılan Alımların Elektronik Kamu Alımları Platformu Üzerinden Kamu İhale Kurumuna Bildirilmemesi Üniversitenin akademik birimlerinin doğrudan temin yoluyla yapmış olduğu alımları EKAP üzerinden Kamu İhale Kurumuna bildirmediği tespit edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 4734 sayılı Kanunun 53’üncü maddesine dayanılarak hazırlanan ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ile 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun uygulanmasında karşılaşılan tereddütlere açıklık getirilmesi ve bu hususlarda uyulması gerekli esasların belirlenmesi için çıkarılan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Doğrudan temin kayıt formu” başlıklı 30.9.2’nci maddesinde; doğrudan temin yoluyla yapılan alımların, takip eden ayın onuncu gününe kadar “Doğrudan Temin Kayıt Formu” doldurularak EKAP üzerinde kayıt altına alınması gerektiği belirtilmektedir. Bu hüküm gereğince doğrudan temin yoluyla yapılan alımların, takip eden ayın onuncu gününe kadar “Doğrudan Temin Kayıt Formu” doldurularak Elektronik Kamu Alımları Platformu üzerinde kayıt altına alınması gerekir. Bu Tebliğe uygun olarak, İşletmenin doğrudan temin yoluyla yapılan tüm alımlarının mevzuatın öngördüğü şekilde elektronik olarak Elektronik Kamu Alımları Platformu üzerinden Kamu İhale Kurumuna bildirilmemesinin kontrol riski oluşturacağı, söz konusu Platforma giriş işlemlerinin düzenli olarak yapılması için Kamu İdaresinin gerekli tedbirleri almasının önem arz ettiği değerlendirilmektedir. Yapılan inceleme sonucunda, akademik birimlerin 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesinde belirtilen doğrudan temin yöntemini kullanarak yapmış olduğu alımları EKAP üzerinden Kamu İhale Kurumuna bildirmeyerek Kamu İhale Genel Tebliği’nin hükümlerini yerine getirmediği görülmüştür. Kamu idaresi, tüm akademik ve idari birimlere yazı gönderilerek EKAP'a kaydolmalarının sağlandığını, doğrudan teminle yapılan alımların EKAP üzerinden yapılması ve EKAP üzerinden yapılamayanların takip eden ayın 10'una kadar EKAP üzerinden Kamu İhale Kurumuna bildirilmesi yönünde talimat verildiğini belirtmiştir. Sonuç olarak, söz konusu alımların takip eden ayın onuncu gününe kadar EKAP üzerinden Kamu İhale Kurumuna bildirmesi gerektiği değerlendirilmektedir. BULGU 2: Belli Bir Süreyi Gerektiren Muhtelif Doğrudan Temin İşlerinde Sözleşme Yapılmamış Olması 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Doğrudan temin” başlıklı 22/d maddesine göre doğrudan temin usulü ile yapılmış olan ve belli süreyi kapsayan yapım işlerinde yüklenici firma ile sözleşme yapılmadığı tespit edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Doğrudan temine ilişkin açıklamalar” başlıklı 22.1.1.3 maddesinde; “Bu madde kapsamında alımı yapılacak malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanması zorunlu olup bir defada yapılacak alımlarda sözleşme yapılması idarelerin takdirindedir…” hükmü yer almaktadır. Buna göre 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22’nci maddesine göre doğrudan temin yöntemi ile yapılacak olan ve belli bir süreyi gerektiren malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin bir sözleşmeye bağlanması gerekmektedir. Yapılan incelemede; G.Ü. Engelli Ulaşılabilirlik Çalışması ve arşiv yapılması, Makine Mühendisliği idari bina bodrum kat tadilatı, Kampüs içerisinde muhtelif onarımlar yapılması, G.Ü. kampüsünde bulunan misafirhanenin Toplum Sağlığı Merkezine dönüştürülmesi, Merkez Kampüs Prime Mail tarafı giriş çıkış kapısının sökülmesi ve Kampüs alanında muhtelif yerlerde boya yapılması ve kapı açılması işlerinin belli süre gerektiren işler olmasına karşın sözleşme yapılmadığı görülmüştür. Kamu idaresi, belli süreyi gerektiren doğrudan teminlerde sözleşme yapılması uygulamasına 2022 yılı itibarıyla başlandığını belirtmiştir. Sonuç olarak, belli bir süreyi gerektiren tedariklerde, yüklenicinin işi zamanında yerine getirmesini sağlamak ve mevzuata uygun alım yapabilmek için sözleşme imzalanmasının zorunlu olduğu değerlendirilmektedir. BULGU 3: Doğrudan Temin Yoluyla Yapılan Alımlarda Yasaklılık Kontrolünün Yapılmaması Üniversitenin bazı birimlerinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında yapılan alımlarda yasaklılık kontrolünün yapılmadığı tespit edilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Teyit işlemleri” başlıklı 30.5.4’üncü maddesinde; “4734 sayılı Kanunun 22 nci maddesi uyarınca doğrudan temin yoluyla alım yapılması halinde alım yapılacak kişi ya da firmanın ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı teyit ettirilmeyecektir. Ancak, anılan Kanunun 22 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen parasal limit dahilinde yapılan alımlarda, alım yapılacak gerçek veya tüzel kişinin Kurumun internet sayfasındaki yasaklılar listesinde bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi ve yasaklı
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 olduğunun belirlenmesi durumunda, söz konusu kişiden alım yapılmaması gerekmektedir.” hükmü yer almaktadır. Buna göre 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "Doğrudan Temin" başlıklı 22'nci maddesinin (d) bendi kapsamında ihtiyaç teminlerinde, alım yapılacak gerçek veya tüzel kişinin yasaklılık sorgulamasının yapılarak teyit belgesinin işlem dosyasına arşivlenmesi gerekmektedir. Yapılan incelemede; BAP biriminde 4, Güzel Sanatlar Fakültesinde 1, Türk Musikisi Devlet Konservatuvarı Müdürlüğünde 2, Öğrenci İşleri Daire Başkanlığında 2, Personel Daire Başkanlığında 1 ve Tıp Fakültesinde 1 olmak üzere üniversite genelinde toplam 11 adet 22/d kapsamında yapılan alımlarda yasaklılık kontrolünün yapılmadığı görülmüştür. Kamu idaresi, tüm birimlerde yasaklılık kontrolünün yapılması için talimat verildiğini belirtmiştir. Sonuç olarak, 22/d kapsamında alım yapılacak gerçek veya tüzel kişinin Kamu İhale Kurumu’nun internet sayfasındaki yasaklılar listesinde bulunup bulunmadığının kontrolü yapılması gerektiği değerlendirilmektedir. BULGU 4: Kamu İhale Kanunu'nun 22/d Maddesine Göre Yapılan Yapım İşlerinde Kanunda Öngörülen % 10’luk Sınırın Aşılması Üniversitenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22/d maddesi ile doğrudan temin kapsamındaki yapım işleri için Kanunda öngörülen %10’luk sınırı Kamu İhale Kurumu’nun uygun görüşü olmaksızın aştığı tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesinin (ı) bendinde; Kanun 21 ve 22'nci maddelerinde belirtilen parasal limitler dâhilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamının, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerinin %10'unu Kamu İhale Kurulu'nun uygun görüşü olmaksızın aşamayacağı açıklanmaktadır. 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 62’nci Maddesinin (ı) Bendi Kapsamında Yapılacak Başvurulara İlişkin Tebliğ’in 4’üncü maddesinin altıncı fıkrasında; idarelerin bütçelerinde yapım işleri için öngörülen ödenek tutarının % 10’unun, 22'nci maddenin (d) bendinde yer alan parasal limiti geçmesi halinde Kamu İhale Kurulu'ndan görüş alınmasının zorunlu olduğu belirtilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 Yapılan inceleme sonucunda, 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesinin (d) bendine göre ihtiyaçların temininde Üniversitenin yıllık bütçesinin yapım işleri için 35.523.000,00 TL iken 22/d kapsamında 3.860.672,73 TL’lik harcama yapmış olduğu, görülmüştür. Kamu idaresi, 2022 yılından itibaren Kamu İhale Kurumundan izin alınmadan %10 luk sınırın aşılmaması için özen gösterileceğini belirtmiştir. Sonuç olarak, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22/d hükümlerinde belirtilen parasal limitler dâhilinde pazarlık ve doğrudan temin usulü ile yapılacak alımlar için aynı Kanun’da belirlenen sınırlara uyulması, sınırın aşılıp aşılmadığının takibi, olağanüstü durumlar nedeniyle sınırın aşılması gerekiyorsa da uygun görüş için Kamu İhale Kurumuna müracaat edilmesi ve bu görüş alınmadan alım yapılmaması uygun olacağı değerlendirilmektedir. BULGU 5: Teminat Süresi Dolmasına Karşın Kesin Kabul İşlemlerinin Tamamlanmaması Üniversitenin muhtelif yapım işlerinde sözleşmede belirtilmiş olan teminat sürelerinin dolmasına karşın kesin kabul işlemlerini tamamlamadığı tespit edilmiştir. Yapım İşleri Muayene ve Kabul Yönetmeliği’nin, Muayene ve kabul komisyonlarının kuruluşu başlıklı 3’üncü maddesinin birinci fıkrasıyla, yetkili makam tarafından kesin kabul komisyonlarının, biri başkan olmak üzere en az üç kişiden oluşturulacağı; “Muayene ve kabul komisyonlarının görevleri” başlıklı 4’üncü maddesinin ikinci fıkrasıyla ise kesin kabul komisyonunun, yüklenici tarafından gerçekleştirilen işleri, Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 41 ve 44’üncü maddelerine göre inceleyeceği, muayene edeceği, gerekli gördüğü kısımların işletme ve çalışma deneylerini yapacağı ve kesin kabule engel bir durum bulunmadığı takdirde işin kesin kabulünü yapacağı, hükme bağlanmıştır. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Teminat süresi” başlıklı 42’nci maddesinin ilk fıkrasında; “Geçici kabul ile kesin kabul tarihi arasında geçecek süre teminat süresidir. Yapım işlerinde teminat süresi, sözleşmesinde aksine bir hüküm yoksa on iki aydan az olamaz. Ancak sözleşme kapsamında yapım işiyle birlikte ifası istenen montaj, işletmeye alma, eğitim, bakım- onarım, yedek parça gibi destek hizmetlerine ait teminat ve/veya garanti süreleri işlerin özelliğine göre arttırılabilir veya eksiltilebilir. Bu süreler sözleşme veya eklerinde belirtilir.” hükmü yer almaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 Söz konusu Genel Şartname’nin “Kesin kabul” başlıklı 44’üncü maddesinde ise; “Kesin kabul için belirlenen tarihte, yüklenicinin yazılı müracaatı üzerine, kesin kabul komisyonu oluşturularak geçici kabuldeki esas ve usullerle kesin kabul yapılır. (Ek cümle: 08/08/2019-30856 R.G./36. md., yürürlük: 18/08/2019) Yüklenicinin belirlenen tarihte kesin kabul başvurusunda bulunmaması halinde idarece re’sen kesin kabul işlemlerine başlanabilir...” hükmüne yer verilmektedir. Yine aynı Şartname’nin “Kesin teminatın iadesine ait şartlar” başlıklı 45’inci maddesinin birinci fıkrasında; “(1) Taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesinden ve varsa işe ait eksik ve kusurların giderilerek geçici kabul tutanağının onaylanmasından ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra, alınmış olan kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların yarısının; kesin kabul tutanağının onaylanmasından sonra ise kalanının, yükleniciye iade edilebilmesi için Sosyal Güvenlik Kurumundan ilişiksizlik belgesi getirilmesi zorunludur.” Denilmek suretiyle kesin kabulün, teminat süresinin bitimine kadar tamamlanması; yükleniciden kaynaklı kusur ve eksikliklerden dolayı kesin kabulün tamamlanamaması halinde yüklenici hesabına kusur ve eksikliklerin giderilebilmesi ve buna ilişkin bedeller ile gecikilen süreye ait cezanın, yüklenici hakedişinden kesilmesi, yüklenicinin hakedişi kalmadığı takdirde teminatından kesinti yapılması, hüküm altına alınmıştır. Kompanzasyon Panoları Tadilatı yapım işinin sözleşmesinin 20’nci maddesinde teminat süresi 8 ay olup, bu sürenin geçici kabul itibar tarihinden başlayacağı, Hastane Yangın Kapıları ve Yangın Merdivenleri Havalandırma, Onkoloji Binası, Palyatif Bakım Binası Rögarı ve Rampa Üstü Markiz yapım işinin sözleşmesinin 20’nci maddesinde teminat süresi 8 ay olup, bu sürenin geçici kabul itibar tarihinden başlayacağı hükümleri yer almaktadır. Yapılan incelemede, söz konusu işlerin geçici kabullerinden itibaren başlayan teminat sürelerinin dolduğu görülmüştür. Kamu idaresi, ilgili birimlerin uyarıldığını, bahsi geçen yapım işlerinin geçici kabullerinin en kısa sürede tamamlanacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine dayanılarak idarenin re’sen kesin kabul işlemlerine başlaması gerektiği değerlendirilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 BULGU 6: Üniversite Tarafından Gerçekleştirilen Taşınmaz Kiralama İhalelerinin 2886 Sayılı Kanunun 51-g Maddesine Göre Pazarlık Usulü İle İhale Edilmesi Kiralama işlemlerinin incelenmesi sonucunda; Üniversitenin mülkiyetinde bulunan bazı taşınmazların kiralanmasına ilişkin ihalelerin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 51’inci maddesinin (g) bendine istinaden pazarlık usulüyle yapıldığı tespit edilmiştir. 2886 sayılı Kanun’un “İhalelerde Kapalı Teklif Usulünün Esas Olduğu” başlıklı 36’ncı maddesinde; “Bu Kanunun 1 inci maddesinde yazılı işlere ilişkin ihalelerde, tekliflerin gizli olarak verilmesini sağlayan kapalı teklif usulü esastır.” Denilmektedir. Aynı Kanun’un “Pazarlık usulüyle yapılacak işler” başlıklı 51’inci maddesinin (g) bendiyle; “Kullanışlarının özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif yöntemleriyle ihalesi uygun görülmeyen, Devletin özel mülkiyetindeki taşınır ve taşınmaz malların kiralanması, trampası ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiralanması ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisinin pazarlık usulüyle yapılabileceği” hükme bağlanmıştır. 2886 sayılı Kanun’un 74’üncü maddesine istinaden çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik’te; Hazine, Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri açısından Devlet tüzel kişiliğinin adı, Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmaz, Tapuda Hazine adına tescilli taşınmazlar ve Hazine taşınmazı, Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler olarak tanımlanmıştır. Görüldüğü üzere, Devletin özel mülkiyetindeki taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler, Hazine taşınmazı olarak tanımlanmıştır. Hazine ise, genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri açısından Devlet tüzel kişiliğinin adı olarak belirlendiğinden; Devlet tanımı ile kastedilen genel bütçe kapsamındaki kamu idareleridir. 5018 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesiyle genel yönetim kapsamındaki idareler ve merkezi yönetim kapsamındaki idareler kavramları yürürlüğe girmiş; bu kavramlar içerisinde üniversiteler de yer almıştır. Ancak, 2886 sayılı Kanun’un kapsamının belirtildiği 1’inci maddesindeki kamu idaresi yapılanması, genel bütçeye dâhil daireler, katma bütçeli idareler,
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Gaziantep Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21
özel idare ve belediyeler şeklindedir. Bu durumda üniversiteler, Kanun nazarında katma bütçeli
idare vasfına sahip olduklarından, ayrı bir tüzel kişilikleri bulunduklarından, kendi nam ve
hesaplarına taşınmaz mallar edinebildiklerinden, mülkiyetindeki ve hüküm ve tasarrufundaki
taşınmazları, sevk ve idare edebildiklerinden ve bu nedenlerle taşınmazları, Hazine tüzel
kişiliğine ait olan genel bütçeli dairelerin taşınmazlarından ayrıldığından; üniversitelerin,
Devlet tanımı içinde değerlendirilme imkânı bulunmamaktadır.
Ayrıca, aynı Yönetmelik hükümleri uyarınca Hazinenin özel mülkiyetindeki
taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerle ilgili tasarruf işlemlerini
yapmakla görevli idare, Millî Emlak Genel Müdürlüğü ve bağlı birimleridir. Dolayısıyla bu
açıdan da üniversiteler, Devlet tanımı içerisine girmemektedirler. Zira taşınmazlarının
tasarrufuna yönelik işlemler, kendi idareleri tarafından yapılmaktadır.
Diğer taraftan yasa koyucu, Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında
ifadesinin, üniversiteleri içermediğini, zımni bir şekilde Kanun’da belli etmiştir. Bilindiği
üzere, 2886 sayılı Kanun’un “Ecrimisil ve tahliye” başlıklı 75’inci maddesinin kapsamı
“Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları” iken;
özellikle belediyelerin işgal olunan taşınmazlarına ecrimisil uygulanamaması sorunu baş
göstermiştir. Daha sonra madde kapsamına “özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan
taşınmaz mallar ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait
taşınmaz mallar” da eklenmiş; üniversiteler de dâhil olmak üzere özel bütçeli idarelere,
ecrimisil uygulayabilme hakkı tanınmıştır. Bu düzenlemeyle üniversitelerle ilgili uygulamadaki
ihtilaflar giderilmiş; tereddütler barındıran Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu
altında bulunan taşınmaz mallar ile ilgili net bir ayrıma gidilmiş ve üniversite taşınmazları, bu
kapsamın dışında bırakılmıştır.
Dolayısıyla, Üniversitenin kira konusu taşınmazlarının, Devletin özel mülkiyetindeki ya
da hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlar gibi değerlendirilmesi ve 2886 sayılı Kanun’un
51’inci maddesinin (g) bendine tabi olması mümkün bulunmamaktadır.
Ancak Üniversitenin mülkiyetinde bulunan 70 farklı taşınmazın kiralanmasına ilişkin
ihalelerin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 51’inci maddesinin (g) bendine istinaden
pazarlık usulüyle yapıldığı anlaşılmıştır.
Kamu idaresi, kiralama işlemlerinin mevzuata uygun yapılması için ilgili birime gerekli
uyarıların yapıldığını belirtmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 Sonuç olarak; yapılan uygulamaların, 2886 sayılı Kanun’un 51’inci maddesinin (g) bendine aykırı olduğu, Üniversitenin mülkiyetinde bulunan taşınmazların kiralama işlemlerinin, kapalı veya açık ihale yöntemine göre sonuçlandırılması gerektiği değerlendirilmektedir. BULGU 7: Taşınmazların Cins Tashihlerinin Yapılmaması Üniversitenin tapuda kendi adına kayıtlı taşınmazlarından, cins tashihi yapılmayan taşınmazlar bulunduğu tespit edilmiştir. Kurum ve kuruluşların mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların kaydına ve icmal cetvellerinin düzenlenmesine ilişkin usul ve esaslar, Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik ile düzenlenmiştir. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmeliğin 4’üncü maddesinde cins tashihi; binalar, arazi ve arsalar ile yer altı ve yer üstü düzenlerinin mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarının farklılık göstermesi durumunda tapu kayıtlarının mevcut kullanım şekli dikkate alınarak düzeltilmesi işlemi olarak tanımlanmaktadır. Aynı Yönetmelik’in 10’uncu maddesinde ise; kamu idarelerince mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, taşınmazların mevcut kullanım şekli ile kayıtlara alınacağı, kamu idarelerinin taşınmazların cins tashihi işlemlerini yapması gerektiği belirtilmektedir. “Kayıt değişikliği işlemleri” başlıklı 11’inci maddesinde ise kayıt değişikliği işlemlerinin nasıl yapılacağı maddeler halinde açıklanmıştır. Belirtilen Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre Üniversiteye ait arazi ve arsaların üzerine yapılan binaların, tapu kayıtlarında cins tashihinin yapılarak, mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarında belirtilen cinslerinin birbirine uygun hale getirilmesi gerekmektedir. Yapılan inceleme sonucunda, Gaziantep Üniversitesi kampüs alanının tapu kaydının arsa, Gaziantep Üniversitesi gelişme alanı tapu kaydının bağ olduğu görülmüştür. Kamu idaresi, Yapı İşler ve Teknik Daire Başkanlığının çalışmalarının devam etmekte olduğunu, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Gaziantep İl Müdürlüğü ile koordine halinde şekilde işlemlerin yürütüldüğünü belirtmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 Sonuç olarak, mali tablolardaki 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252 Binalar Hesabı kayıtlarının ilgili mevzuata uygun olmadığı, kurumun kullanımında ve yönetiminde bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekillerine uygun şekilde cins tashih işlemlerinin ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 8. EKLER EK 1: ÖNCEKİ YIL/YILLAR SAYIŞTAY DENETİM RAPORUNA İLİŞKİN İZLEME FORMU Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Kamu İhale Kanunu'nun 22/d Maddesine Göre Yapılan Yapım İşlerinde Kanunda Öngörülen % 10’luk Sınırın Aşılması 2020 Yerine Getirilmedi Kanunda öngörülen bulgu konusu sınırın aşılması nedeniyle bu raporun Diğer Bulgular bölümünde 4 numaralı bulgu olarak yer almaktadır. Taşınmazların Cins Tashihlerinin Yapılmaması 2020 Yerine Getirilmedi Cins tahsihlerinin yapılmaması nedeniyle bu raporun Diğer Bulgular
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 bölümünde 7 numaralı bulgu olarak yer almaktadır.
T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2021 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu İÇİNDEKİLER
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. Diğer Bulgular
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 28 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Rektörlüğe bağlı bir birim olarak yapılanan Döner Sermaye İşletmesi, İşletme Müdürlüğü ve Saymanlık Müdürlüğü olarak teşkilatlandırılmıştır. İşletme Müdürlüğü bünyesinde 1 işletme müdürü, 2 idari memur ve 13 sürekli işçi hizmet vermekte olup; 2 idari memurun kadroları, özel bütçede, diğerlerinin ise İşletmededir. İşletmenin Saymanlık Müdürlüğünde, T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı personeli 1 saymanlık müdürü, 1 saymanlık müdür yardımcısı, 9 memur ve 4 sürekli işçi bulunmaktadır. 1.3. Mali Yapı Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulmuş olan döner sermayeli işletmelerin iş ve işlemleri ile bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması, muhasebesi, kontrol ve denetimi ile muhasebe yetkililerinin niteliklerine ilişkin usul ve esaslar, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Dolayısıyla, 5018 sayılı Kanun’un bütçe ile ilgili hükümlerine tabi olmayan işletme bütçesi, adı geçen Yönetmelik’in 4’üncü maddesine göre hazırlanmakta olup; kamu idaresinin üst yöneticisi olan Rektör tarafından onaylanarak yürürlüğe girmektedir. Başlangıç bütçesi 492.655.344,00 TL olarak tahmin edilen İşletmenin 2021 bütçe gideri 662.641.682,27 TL, bütçe geliri ise 799.238.762,55 TL olarak gerçekleşmiştir. 2021 yılı bilançosuna göre İşletmenin sermayesi 25.006,00 TL olup, toplam aktif büyüklüğü ise 97.516.884,76 TL’dir. 2021 yılı gelir tablosuna göre gelir toplamı 1.592.256.599,57 TL, gider toplamı 1.171.320.412,31 TL olan Döner Sermaye İşletmesi, yıl sonu itibarıyla dönemi 420.936.187,26 TL kârla tamamlamıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Gaziantep Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi muhasebe ve raporlama işlemlerini, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan hükümlere göre T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kurulan ve yönetilen Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Sistemi üzerinden yürütmektedir. İşletme, Yönetmelik’te hüküm bulunmayan hâllerde 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun’a dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin genel esaslarını, kıyasen uygulamakta olup; T.C.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29 Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan diğer düzenlemelere de tabidir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda yer almakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır: • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Gelir tablosu, • Envanter defteri. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 30 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Gaziantep Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2021 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 6. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 31 A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Mevduat Faizlerine İlişkin Vergi Stopajının Muhasebeleştirilmemesi Döner Sermaye İşletmesinin bankada bulunan mevduatına dönem sonunda tahakkuk ettirilen faizleri net tutar üzerinden muhasebeleştirdiği tespit edilmiştir. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 642-Faiz Gelirlerine ilişkin “Hesabın işleyişi” başlıklı 421’inci maddesinde; bankada bulunan mevduata dönem sonunda tahakkuk ettirilen faizlerin brüt tutarının 642 Faiz Gelirleri hesabına alacak, faiz geliri üzerinden yapılan vergi ve fon payı kesintilerinin 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabına borç, kalan tutarın da 102 Bankalar Hesabına borç kaydedilmesi gerektiği açıklanmaktadır. Yapılan inceleme sonucunda, 2021 yılında elde edilen faiz gelirlerden 5 farklı yevmiyeye ait 53.265,26 TL, 1.083,15 TL, 410.295,89 TL, 162.797,47 TL ve 20.272,22 TL’lik faiz gelirinin vergi stopajının banka tarafından yapılarak net tutarlar üzerinden muhasebe kayıtlarına alınmış olduğu görülmüştür. Toplamda 647.713,99 TL’lik faiz gelirinin net tutar üzerinden kayıtlara alınması nedeniyle 642 Faiz Gelirleri Hesabı ve 193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar Hesabı gerçeği yansıtmamaktadır. Kamu idaresi cevabında, 2021 yılı Haziran ayından itibaren mevduat faizlerinden kesilen stopaj tutarlarının 193 no.lu hesaba kaydedilmeye başlandığını ve halen aynı uygulamanın devam ettiğini belirtmiş olsa da 5 farklı yevmiyede söz konusu stopajların muhasebe kayıtlarının mali tablolara doğru yansıtılmadığı görülmektedir. Sonuç olarak, mali tabloların doğruluğunun sağlanması açısından tahakkuk ettirilen faizlerin brüt tutarının 642 Faiz Gelirleri Hesabına alacak, faiz geliri üzerinden yapılan vergi ve
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 32 fon payı kesintilerinin 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabına, kalan tutarın da 102 Bankalar Hesabına borç kaydedilmesi gerekmektedir. BULGU 2: Kamu İhale Kanunu'nun 22/d Maddesine Göre Yapılan Mal ve Hizmet Alımlarında Kanunda Öngörülen % 10’luk Sınırın Aşılması Döner Sermaye İşletmesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22/d maddesi ile doğrudan temin kapsamındaki mal ve hizmet alımları için Kanunda öngörülen %10’luk sınırı Kamu İhale Kurulu’nun uygun görüşü olmaksızın aştığı tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin (ı) bendinde; Kanun'un 21 ve 22'nci maddelerinde belirtilen parasal limitler dâhilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamının, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerinin %10'unu Kamu İhale Kurulu'nun uygun görüşü olmaksızın aşamayacağı açıklanmaktadır. 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci Maddesinin (ı) Bendi Kapsamında Yapılacak Başvurulara İlişkin Tebliğ’in 4’üncü maddesinin altıncı fıkrasında; idarelerin bütçelerinde yapım işleri için öngörülen ödenek tutarının % 10’unun, 22'nci maddenin (d) bendinde yer alan parasal limiti geçmesi halinde Kamu İhale Kurulu'ndan görüş alınmasının zorunlu olduğu belirtilmektedir. Yapılan inceleme sonucunda, 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesinin (d) bendine göre ihtiyaçların temininde Döner Sermaye İşletmesinin yıllık bütçesinin mal alımları için 210.415.500,00 TL iken 22/d kapsamında 24.826.737,37 TL’lik harcama yapmış olduğu, hizmet alımları için 49.702.000,00 TL iken 22/d kapsamında 5.221.189,98 TL’lik harcama yapmış olduğu görülmüştür. Kamu idaresi, gerek pandemi sürecinin etkileri gerekse döviz kurları ve emtia fiyatlarındaki aşırı artış sebebiyle bölgede birçok hastanede yapılmayan işlemlerin hastaların mağdur olmaması için yapılmaya devam edildiğini, ayrıca piyasalardaki belirsizlikler sebebiyle ihalelerde birçok malzemeye fiyat teklifinin çıkmadığını ve doğrudan temin yöntemiyle alımın zorunlu kılındığını, bundan sonraki süreçte aşılmaması yönünde hassasiyet gösterileceğini belirtmiştir. Sonuç olarak, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21/f ve 22/d hükümlerinde belirtilen parasal limitler dâhilinde pazarlık ve doğrudan temin usulü ile yapılacak alımlar için aynı
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 33 Kanun’da belirlenen sınırlara uyulması, sınırın aşılıp aşılmadığının takibi, olağanüstü durumlar nedeniyle sınırın aşılması gerekiyorsa da uygun görüş için Kamu İhale Kurumuna müracaat edilmesi ve bu görüş alınmadan alım yapılmaması uygun olacağı değerlendirilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 34 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 35 7. EKLER EK 1: ÖNCEKİ YIL/YILLAR SAYIŞTAY DENETİM RAPORUNA İLİŞKİN İZLEME FORMU Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Mevduat Faizlerine İlişkin Vergi Stopajının Muhasebeleştirilmemesi 2020 Yerine Getirilmedi Mevduat faizlerine ilişkin vergi stopajının muhasebele kayıtlarına alınmaması nedeniyle bu raporun Diğer Bulgular bölümünde 1 numaralı bulgu olarak yer almaktadır.
T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ TURİZM UYGULAMA OTELİ 2021 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi Turizm Uygulama Oteli 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu İÇİNDEKİLER
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi Turizm Uygulama Oteli 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. Diğer Bulgular
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi Turizm Uygulama Oteli 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 36
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi Turizm Uygulama Oteli 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 37 1.3. Mali Yapı Gelirleri ile giderlerini karşılayan Turizm Uygulama Otelinin, 2021 yılı gelir tahmini 3.417.000,00 TL, gider tahmini ise 2.932.344,00 TL iken; konsolide edilmiş gerçekleşmenin, 3.939.538,69 TL gelire karşılık 3.466.723,86 TL gider olduğu ve dönemin 472.814,83 TL kârla kapatıldığı, anlaşılmıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller ile T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan ve yayımlanan Tebliğlere göre işlemlerini kayıt altına alan, muhasebeleştiren ve mali tablolarını hazırlayıp raporlayan sosyal tesislerden kurumlar vergisi mükellefi olanlar, Esas ve Usuller’in muhasebe işlemlerinin raporlanmasına ve hesapların konsolidasyonuna ilişkin hükümlerine tabidir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda yer almakta olup; denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır: Birleştirilmiş veriler defteri, Geçici ve kesin mizan, Bilanço, Gelir tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi Turizm Uygulama Oteli 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 38 bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi Turizm Uygulama Oteli 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 39 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Gaziantep Üniversitesi Turizm Uygulama Oteli 2021 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 6. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Belli Bir Süreyi Gerektiren Doğrudan Temin Usulü İle Gerçekleştirilen Yapım İşinde Sözleşme Yapılmamış Olması 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22/d maddesine göre doğrudan temin usulü ile yapılmış olan ve belli süreyi kapsayan yapım işlerinde yüklenici firma ile sözleşme yapılmadığı tespit edilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Doğrudan temine ilişkin açıklamalar” başlıklı 22.1.1.3 maddesinde; “Bu madde kapsamında alımı yapılacak malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanması zorunlu olup bir defada yapılacak alımlarda sözleşme yapılması idarelerin takdirindedir…” hükmü yer almaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi Turizm Uygulama Oteli 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 40 Buna göre 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22’nci maddesine göre doğrudan temin yöntemi ile yapılacak olan ve belli bir süreyi gerektiren malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin bir sözleşmeye bağlanması gerekmektedir. Yapılan incelemede; 520.000,00 TL bedel ile yaptırılan 12 adet odanın, 2 adet koridorun yenilenmesi ve kata merdiven yapılması yapım işinin belli süre gerektiren iş olmasına karşın sözleşme yapılmadığı görülmüştür. Kamu idaresi, belli süreyi aşan yapım işlerinde sözleşme yapılması yönünde talimat verildiğini belirtmiştir. Sonuç olarak, belli bir süreyi gerektiren tedariklerde, yüklenicinin işi zamanında yerine getirmesini sağlamak ve mevzuata uygun alım yapabilmek için sözleşme imzalanmasının zorunlu olduğu değerlendirilmektedir. BULGU 2: Turizm Uygulama Otelinin İşletme Yönergesinin Hazırlanmaması Turizm Uygulama Otelinin güncel İşletme Yönergesini henüz hazırlamadığı tespit edilmiştir. Otel işlemlerini 16.06.2006 tarihli “Gaziantep Üniversitesi Turizim ve Otelcilik Meslek Yüksekokulu Uygulama Oteli ve Konukevi İşletme Yönergesi”ne göre yürütmektedir. Bahsi geçen yönergede konukevi tanımlanmakta ancak uygulamada böyle bir yapılanma bulunmamaktadır. Bununla birlikte yönerge hükümleri detaylı olarak incelendiğinde Otele özgü iş ve işlemlerin yeterince karşılanmadığı, 5018 sayılı Kanun ile birlikte getirilmiş yenilikleri karşılamadığı, Taşınır Mal Yönetmeliği, Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğ ve Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’i dayanak almadığı ve söz konusu mevzuat hükümlerine Otel özelinde açıklayıcı hükümler getirmediği, görülmüştür. Kamu idaresi, İşletme Yönergesinin hazırlandığını ve Senato onayına sunulmak üzere Genel Sekreterliğe gönderildiğini belirtmiştir. Sonuç olarak, Turizm Uygulama Otelinin güncel yapısına uygun olarak yukarıda bahsi geçen mevzuatları da dayanak alması ve yeni işletme yönergesini hazırlaması gerektiği değerlendirilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi Turizm Uygulama Oteli 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 41 BULGU 3: Alınan Konaklama Kaparolarının Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabında İzlenmemesi Turizm Uygulama Otelinin konaklama amacıyla tahsil etmiş olduğu kaparoları 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı yerine 340 Hesabında izlediği tespit edilmiştir. Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in 37’nci maddesinde; “330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı: Bu hesap, nakden veya mahsuben tahsil edilen depozito ve teminatların izlenmesi için kullanılır.” hükmü yer almaktadır. Yapılan inceleme sonucunda, Otelin tahsil etmiş olduğu 84.536,00 TL tutarındaki konaklama kaparosunu 340 Alınan Sipariş Avansları Hesabında izlediği ancak Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’de böyle bir hesap kodu tanımlanmadığı, görülmüştür. Kamu idaresi, alınan konaklama kaporaların 330 no.lu hesapta izlenmesi için anlaşmalı mali müşavire talimat verildiği belirtilmiştir. Sonuç olarak, tahsil edilen 84.536,00 TL tutarındaki konaklama kaparosunun 330 Alınan Depozito ve Teminatlar hesabında izlenmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi Turizm Uygulama Oteli 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 42 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gaziantep Üniversitesi Turizm Uygulama Oteli 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 43