TTT...CCC... SSSAAAYYYIIIŞŞŞTTTAAAYYY BBBAAAŞŞŞKKKAAANNNLLLIIIĞĞĞIII
BBBOOOLLLUUU İİİLLL ÖÖÖZZZEEELLL İİİDDDAAARRREEESSSİİİ
222000111222 YYYIIILLLIII DDDEEENNNEEETTTİİİMMM RRRAAAPPPOOORRRUUU
ARALIK 2013
T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI
06100 Balgat / ANKARA
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 40 94
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
http://www.sayistay.gov.t
Bu rapor, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu uyarınca yürütülen düzenlilik denetimi sonucu
hazırlanmıştır.
İÇİNDEKİLER BOLU İL ÖZEL İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ............................................................................................................ 1 KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI ...................................................................................................................... 3 DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU........................................................................... 4 SAYIŞTAY'IN SORUMLULUĞU ........................................................................................................................... 5 DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .................................................................................. 5 DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI ............................................................................................................ 5 DENETİM GÖRÜŞÜ ........................................................................................................................................... 6 VURGULANACAK HUSUSLAR ............................................................................................................................ 6
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Bolu İl Özel İdaresi 2012 Yılı Denetim Raporu 1
BOLU İL ÖZEL İDARESİ HAKKINDA BİLGİ
Bolu İl Özel İdaresi, Anayasanın 127 inci maddesinde kamu tüzel kişiliğini haiz
mahalli idare birimi olarak sayılan il özel idarelerinden biri olarak teşkilatlanmıştır.
İl özel idarelerine ilişkin yasal düzeydeki temel düzenleme; 04.03.2005 tarihli ve
25745 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’dur. Kanunun 3
üncü maddesinin (a) fıkrasında “il özel idaresi; il halkının mahalli müşterek nitelikteki
ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan ve karar organı seçmenler tarafından seçilerek
oluşturulan, idari ve mali özerkliğe sahip kamu tüzel kişisi” olarak tanımlanmıştır. Aynı
Kanunun 4 üncü maddesinde belirtildiği üzere “il özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla
kurulur ve ilin kaldırılmasıyla tüzel kişiliği sona erer.” 5 inci madde hükmüne göre ise il özel
idaresinin görev alanı il sınırlarını kapsamaktadır.
Anılan Kanunun 29 uncu maddesi il valilerini, il özel idaresinin başı ve tüzel
kişiliğinin temsilcisi olarak belirlemiştir. 9 uncu madde hükmüne göre İl Genel Meclisi,
Kurumun karar organı fonksiyonunu üstlenmiştir. Son olarak İl Encümeni, 25 inci maddede
yapılan düzenleme ile Kurumun organları arasında gösterilmiştir.
Bolu İl Özel İdaresinin kurulu bulunduğu Bolu’nun Yüzölçümü 8294 km² dir. 9
ilçe,13 belediye, 511 köy ve 653 mahallesi bulunmaktadır. Kurumun hizmet verdiği nüfus
271.208kişi olup, bu nüfusun 101.246 sı köylerde yaşamaktadır. İlin Bolu’ya bağlı 9 ilçenin
1’i merkez ilçe statüsündedir. Dolayısıyla toplam 8 İlçe de Özel İdare Müdürlüğü
bulunmaktadır.
Bolu İl Özel İdaresi'nin; ortak olduğu şirket, kooperatif, ajans,birlik,kurum ve kuruluş
aşağıda sayılmıştır.
1- BOLU ÖZEL İDARESİ TURİZM ORMANCILIK İNŞAAT ÜRÜNLERİ
TİCARET A.Ş
Şirket 1982 yılında 500TLsermaye ile kurulmuş olup, bugünkü sermayesi 750.000TLdir.
Sermayesinin % 99.6’sıİl Özel İdaresine, % 0,1 Bolu Belediyesine, % 0,1 Gerede
Belediyesine, % 0,1 Akçakoca Belediyesine, % 0,1 Mudurnu Belediyesine aittir.
2- BABAS KAPLICA BİRLİĞİ
Birlik 1973 yılında İl Özel İdaresinin % 72 ve Mudurnu Belediyesinin % 28 hisse
ortaklığı ile kurulmuştur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Bolu İl Özel İdaresi 2012 Yılı Denetim Raporu 2 3- SAROT KAPLICA BİRLİĞİ Birlik 1976 yılında İl Özel İdaresinin % 40 ve Ilıca Köyü Muhtarlığının % 60 hisse ortaklığı ilekurulmuştur. (İl Özel İdaresi Payı % 70, Ilıca Köy Tüzel Kişiliğinin Payı % 30 bulunmaktadır.) 4-GEREDE ESENTEPE TURİSTİK TESİSLER KURMA VE İŞLETME BİRLİĞİ 1984 yılında kurulan birlikte İl Özel İdaresinin % 80 ve Gerede Belediyesinin % 20oranında hissesi bulunmaktadır. 5-YENİÇAĞA TURİSTİK TESİSLER KURMA VE İŞLETME BİRLİĞİ 2003 yılında kuruluş işlemleri tamamlanan birliğin % 70 hissesi İl Özel İdaresinin ve % 30 hissesi Yeniçağa Belediye Başkanlığına aittir. 6-BOLU ORGANİZE SANAYİ Kuruluş tarihi 13.11.1975 olup, İl Özel İdaresinin payı % 20 oranındadır. (4562 Sayılı Kanunun 6. maddesi gereğince tüm mülkler OSB Tüzel kişiliğine devredildi.) 7-GEREDE ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ 1993 yılında kurulmuş olup, İl Özel İdaresinin payı % 74 oranındadır. 8- GEREDE DERİ ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ 1999 yılındakurulmuş olup, İl Özel İdaresinin payı % 29 oranındadır. 9-VİLAYETLER A.Ş.(Pay % 0,5) 10-VİLAYETLER HİZMET BİRLİĞİ (Pay % 1) Öte yandan 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunun 3 üncü maddesinde yer alan sınıflandırma çerçevesinde; il özel idareleri, genel yönetim kapsamında yer alan kamu idarelerinden birisidir. Bu nedenle İl Özel İdarelerinin mali yönetimi ve kontrolü; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununda belirlenen ilke, esas ve düzenlemeler ışığında gerçekleştirilmektedir. Bolu İl Özel İdaresi bütçe ve muhasebe işlemlerini “Mahalli İdareler Bütçe Ve Muhasebe Yönetmeliği” hükümlerine göre yerine getirmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Bolu İl Özel İdaresi 2012 Yılı Denetim Raporu 3
Bolu İl Özel İdaresinin mali nitelikteki hesap ve işlemleri Mali Hizmetler
Müdürlüğünce gerçekleştirilmektedir. Muhasebe hizmetleri İçişleri Bakanlığının sunduğu “e-
içişleri” otomasyon sistemi üzerinden yürütülmektedir.
BOLU İL ÖZEL İDARESİNİN 2012 YILI GERÇEKLEŞEN GELİR BÜTÇESİ
GELİRİN TÜRÜ Cari Yıl (2012)
Vergi Gelirleri 537.302,65
Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 2.569.747,44
Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 53.359.354,02
Diğer Gelirler 19.188.477,96
Toplam 75.654.882,07
BOLU İL ÖZEL İDARESİNİN 2012 YILI GERÇEKLEŞEN GİDER KESİN HESABI
GİDERİN TÜRÜ Cari Yıl (2012)
Personel giderleri 21.786.351,18
Sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderleri 154.587,29
Mal ve hizmet alım giderleri 22.219.168,21
Cari transferler 4.947.790,04
Sermaye transferleri 12.445.413,86
İlk Madde ve Malzeme Giderleri 8.326.421,34
Toplam 69.879.731,92
KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI
Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştay’a Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe
Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5 inci maddesi gereğince hesap
dönemi sonunda Sayıştay’a gönderilmesi gereken ve aşağıda yer alan defter, tablo ve belgeler
den, kasa sayım tutanağı (kasa kullanılmıyor)ve değerli kâğıtlar sayım tutanağı dışındakiler
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Bolu İl Özel İdaresi 2012 Yılı Denetim Raporu 4 temin edilmiş yine usul ve esasların 8 inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak denetimler yürütülüp sonuçlandırılmıştır. a) Birleştirilmiş veriler defteri. b) Geçici ve kesin mizan. c) Bilanço. ç) Belgeler;
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Bolu İl Özel İdaresi 2012 Yılı Denetim Raporu 5 SAYIŞTAY'IN SORUMLULUĞU Sayıştay, yürütülen denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmekle sorumludur. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğuna ve mali tablolarının doğru ve güvenilir olduğuna ilişkin makul güvence elde etmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda ulaşılan denetim görüşünü destekleyen yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1. 01.01.2012- 31.12.2012 tarihli Kesin Mizan Cetvelinin incelenmesi sonucunda; maddi duran varlığa 2012 yılında Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği 1 sayılı Genel Tebliğindeki amortisman oranlarının uygulanmaması sonucu (Yer altı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, Binalar Hesabı, Tesis Makine ve Cihazlar Hesabı, Taşıtlar Hesabı ve Demirbaşlar Hesabı) bu varlıkların bilançodaki değerlerinin gerçek değerlerinin üzerinde olduğu görülmüştür.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Bolu İl Özel İdaresi 2012 Yılı Denetim Raporu 6 Kurum tarafından bulguda belirtilen hususlara iştirak edilmekte ve 2013 yılından itibaren gereğinin yapılacağı belirtilmektedir BULGU 2.1.1.2012-31.12.2012 Kesin Mizan dökümünde yıl içinde ya da sonunda Muhasebe yönetmeliği uyarınca kullanılması gereken 120-Gelirlerden Alacaklar,121- Gelirlerden Takipli Alacaklar, 122-Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabının Kullanılmadığı,İdarenin taşınmaz kira kontratlarından kaynaklanan ve cari yıl olan 2012 yılından sonraki yılları kapsayan vadelendirilmiş kira alacakları bulunmasına rağmen 220 Gelirlerden Alacaklar Hesabının çalıştırılmaması nedeniyle bu alacakların mali tablolarda gösterilmediği görülmüştür. Kurum tarafından bulguda belirtilen hususlara iştirak edilmekte ve 2013 yılından itibaren gereğinin yapılacağı belirtilmektedir BULGU 3. Bolu İl Özel İdaresinin elektrik abonelikleri için ödediği güvence bedellerinin 126 kodlu Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında izlenmesi gerektiği halde 31.12.2012 tarihli kesin mizanda bu hesapta herhangi bir kayıt bulunmadığı görülmüştür. Kurum tarafından bulguda belirtilen hususlara iştirak edilmekte ve 2013 yılından itibaren gereğinin yapılacağı belirtilmektedir DENETİM GÖRÜŞÜ Bolu İl Özel İdaresinin 2012 yılına ilişkin mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı amortismanlar, gelirler, verilen depozito ve teminatlar hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği; gelir, gider ve mallarına ilişkin hesap ve işlemlerinin kanun ve diğer hukuki düzenlemelere uygun olduğu kanaatine varılmıştır. VURGULANACAK HUSUSLAR Denetim görüşünü etkilememekle birlikte Kurum iş ve işlemleriyle ilgili olarak aşağıda yer alan hususların da belirtilmesine gerek görülmüştür.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Bolu İl Özel İdaresi 2012 Yılı Denetim Raporu 7
2. 1.1.2012-31.12.2012 Kesin Mizan dökümünde 140 Kişi Borçları hesabında kayıtlı
yılı içinde tahsil edilmemiş alacaklar bulunduğu, Sayıştay ilamları Cetvelinde yasal süresi
tamamlandığı halde tahsil edilmemiş tutarlar olduğu görülmüştür
3. Bolu İl Özel İdaresi mülkiyetinde olup tapuda kayıtlı bulunan 193 adet taşınmazın
cins tashihlerinin yapılmadığı, bu nedenle taşınmazın fiili durumu ile tapu kayıtları arasında
taşınmazın niteliği itibari ile uyumsuzluklar bulunduğu görülmüştür.
4. Bolu İl Özel İdaresi’nce Turizm Belgeli Tesislerden kullandıkları jeotermal su
miktarına göre, belirlenecek birim fiyatlar üzerinden, jeotermal su kullanım bedeli tahsil
edilmesi gerektiği halde tahsil edilmediği görülmüştür.
5. 161- Personel Avansları Hesabı kodundan ödenmesi gereken sürekli ve geçici görev
yolluğu avanslarının 160-01-Mutemet Avansları kodundan ödendiği görülmektedir.
.6.Vilayetler Hizmet Birliği katılım payının Vilayetler Hizmet Birliği Ana Tüzüğünün
25 inci maddesine göre “en son kesinleşmiş bütçelerinin %1 i” üzerinden ödenmesi
gerekirken, hükmün yanlış yorumlanması sebebiyle henüz kesinleşmemiş ve uygulaması
devam eden tahmini cari yıl bütçesinin % 1’i üzerinden hesaplanarak ödendiği görülmüştür.
7.İl Genel Meclisi kararı ile Köylere Hizmet Götürme Birliklerine yapılan aktarmalara
ilişkin protokollerde söz konusu yatırımlarla ilgili olarak düzenlenmesi gereken hususlara yer
verilmediği görülmüştür.
8.Bolu İl Özel İdaresi gelirleri üzerinde yapılan inceleme sonucu; 3213 sayılı Maden
Kanunu’nun 14 üncü maddesine göre belirlenen “Devlet Hakkı”nın % 25 ini oluşturan İl Özel
İdaresi Paylarını tahsil ve takip eden Maden İşleri Genel Müdürlüğü ile sözkonusu gelirlerin
takibi konusunda iletişim eksikliği bulunduğu görülmüştür.