2021 - BURDUR MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ.pdf
BURDUR MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ Eylül 2022
İÇİNDEKİLER
- KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ...................................................................................................... 1
- KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .................................................................................................. 9
- SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .............................................................................................................. 9
- DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 9
- İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ...................................................................... 10
- DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 12
- DENETİM BULGULARI .......................................................................................................................... 12
- EKLER ........................................................................................................................................................ 34
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Teşkilat Yapısı ............................................................................................................. 3 Tablo 2:İdari Personel Sayıları ................................................................................................... 4 Tablo 3:Akademik Personel Sayıları .......................................................................................... 4 Tablo 4:2021 Mali Yılı Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu ................................................. 5 Tablo 5:2021 Mali Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu ........................................................................ 6 Tablo 6:Bütçe Giderlerinin 3 Yıllık (2019-2021) Seyri Tablosu ............................................... 6 Tablo 7:Bütçe Gelirlerinin 3 Yıllık (2019-2021) Seyri Tablosu ................................................ 6 Tablo 8:2021 Yılı Faaliyet Sonuçları Tablosu ........................................................................... 7 Tablo 9: 4734 Sayılı Kanun'un 21 f ve 22/d Maddesine Göre Yapılan Harcama Bilgileri ...... 30
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular
- Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabının Gerçek Durumu Yansıtmaması
- Haklar Hesabının Hatalı Şekilde Kullanılması
- Kurumun Sosyal Güvenlik Kurumuna Olan Faturaya Dayalı Borçlarının Mali Tablolarda Yer Almaması
- Nakit Teminatların Vade ve Zamanaşımı Takibinin Mevzuata Uygun Olarak Yapılmaması
- Tek Hazine Kurumlar Hesabından Alacaklar Hesabında Tutarsızlık Bulunması
- Tüketim Malzemelerinin Çıkış İşlemlerinin Süresinde Yapılmaması
- Üniversite Tarafından Bazı Kamu Kurumlarına Tahsis Edilen Taşınmazların Kaydının Yapılmaması B. Diğer Bulgular
- Emanetler Hesabında Sahiplerine İadesi Yapılmayan, Gelir Kaydedilmeyen veya Niteliği Belli Olmayan Tutarların Bulunması
- Şartları Oluşmadığı Halde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21/b Maddesi Kapsamında Pazarlık Usulü İle İhaleye Çıkılması
- Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan Kamu İhale Kanunu’nda Belirtilen Sınırın Üzerinde Alım Yapılması
- Mal alımı ile Bakım Onarım ve Yapım İşlerinin 4734 Sayılı Kanun’da Öngörülen İhale Usulleri Yerine Parçalara Bölünmek Suretiyle Doğrudan Temin Yöntemiyle Gerçekleştirilmesi
T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
- KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Anayasa’nın 130’uncu maddesinde, çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzel kişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversitelerin Devlet tarafından kanunla kurulması öngörülmüştür. 1965 yılında “Burdur Kız Öğretmen Okulu” adıyla eğitim öğretime başlayan Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi de Anayasa’nın yukarıda yer verilen hükmüne istinaden, 17.03.2006 tarih ve 5467 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilâtı Kanunu, Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, Telsiz Kanunu ile 78 ve 190 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile kurulmuştur. Yükseköğretimin amaç ve ilkeleri, yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayın, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esaslar 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’yla düzenlenmiştir. Bu Kanun’un 12’nci maddesinde Yükseköğretim Kurumlarının görevleri sayılmakta olup bu görevler; toplumun ihtiyaçları, kalkınma planları ilke ve hedeflerine uygun bilimsel eğitim-öğretim, araştırma, yayım ve danışmanlık yapmak, bu ilke ve hedefler doğrultusunda insan gücü yetiştirmek, toplumun özellikle sanayileşme ve tarımda modernleşme alanlarında eğitilmesini sağlamak, üretimde artışı sağlayacak uygulamalı çalışmalarda bulunmak, bu amaçla döner sermaye işletmelerini kurmak ve bu faaliyetlerin geliştirilmesine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmak olarak özetlenebilir. Yükseköğretim kurumları için temel mevzuat 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu’dur. Bunların dışında üniversitelerin faaliyetlerini yürütürken tabi oldukları mevzuat ise başta 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu, 3843 sayılı Yükseköğretim Kurumlarında İkili Öğretim Yapılması, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bir Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun olmak üzere, 5018 sayılı Kamu
T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu ile diğer ilgili mevzuattır. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi akademik ve idari birimlerden oluşmaktadır. Akademik yapısı Fakülte Dekanlıkları, Yüksekokul Müdürlükleri, Enstitü Müdürlükleri ile Araştırma ve Uygulama Merkezlerinden oluşmaktadır. Üniversitenin idari yapısında ise; Rektör, Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, Rektör Yardımcıları, İç Denetim Birimi, Koordinatörlükler, Bilimsel Araştırma Birimi, Genel Sekreterlik, Daire Başkanlıkları ile Hukuk Müşavirliği ve Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü bulunmaktadır. Üniversitenin üst yöneticisi olan Rektör Cumhurbaşkanı tarafından, dekanlar ise Yükseköğretim Kurulunca atanmaktadırlar. Üniversitenin akademik karar organı Senato olup; Üniversite Yönetim Kurulu ise idari faaliyetlerde Rektöre yardımcı olmaktadır Üniversite bünyesinde 12 fakülte, 5 yüksekokul, 1 konservatuvar, 4 enstitü, 13 meslek yüksekokulu bulunmaktadır. Üniversitede 13 adet yerleşke bulunmakta olup aşağıda isimleri gösterilmiştir; Rektörlük Yerleşkesi, Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Yerleşkesi, İstiklal Kampüs Alanı, Gölhisar Yerleşkesi, Gölhisar Uygulamalı Bilimler Yerleşkesi, Bucak Oğuzhan Kampüsü, Bucak Zeliha Tolunay Yerleşkesi, Ağlasun Meslek Yüksekokulu Yerleşkesi, Tefenni Meslek Yüksekokulu Yerleşkesi, Çavdır Meslek Yüksekokulu Yerleşkesi, Yeşilova Meslek Yüksekokulu Yerleşkesi, Karamanlı Meslek Yüksekokulu Yerleşkesi, Altınyayla Meslek Yüksekokulu Yerleşkesi Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi akademik ve idari birimlerine ilişkin teşkilat şeması aşağıdaki gibidir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3
Tablo 1: Teşkilat Yapısı
I. İdari Birimler II. Akademik Birimler
Rektör
Rektör Yardımcıları
Genel Sekreterlik
İç Denetçi
Hukuk Müşavirliği
Bilgi İşlem Daire Başkanlığı
Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı
Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı
Personel Daire Başkanlığı
Kütüphane ve Dokümantasyon Daire
Başkanlığı
Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı
Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı
İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı
Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü
Fakülte, Yüksek Okul ve Meslek Yüksek
Okul Sekreterlikleri
Bilimsel Araştırma Projeleri
Koordinatörlüğü ve (14 adet)
Koordinatörlük
Fakülteler
Eğitim Fakültesi
Veteriner Fakültesi
Fen – Edebiyat Fakültesi
İktisadi ve İdari Birimler Fakültesi
Mühendislik Mimarlık Fakültesi
İlahiyat Fakültesi
Bucak İşletme Fakültesi
Sağlık Bilimleri Fakültesi
Sanat ve Tasarım Fakültesi
Bucak Teknoloji Fakültesi
Diş Hekimliği Fakültesi
Spor Bilimleri Fakültesi
Enstitüler:
Sosyal Bilimler Enstitüsü
Fen Bilimleri Enstitüsü
Sağlık Bilimleri Enstitüsü
Eğitim Bilimleri Enstitüsü
Yüksekokullar
Bucak Zeliha Tolunay Uygulamalı
Teknoloji ve İşletmecilik Yüksekokulu
Yabancı Diller Yüksekokulu
Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik
Yüksekokulu
Bucak Sağlık Yüksekokulu
Gölhisar Uygulamalı Bilimler
Yüksekokulu
Meslek Yüksekokulları
Burdur Gıda Tarım ve Hayvancılık MYO
Bucak Hikmet Tolunay MYO
Gölhisar MYO
Ağlasun MYO
Bucak Emin Gülmez Tek. Bilim. MYO
Tefenni MYO
Gölhisar Sağlık Hizmetleri MYO
Çavdır MYO
Teknik Bilimler MYO
Sosyal Bilimler MYO
Burdur Sağlık Hizmetleri MYO
Altınyayla Mehmet Tuğrul MYO
Yeşilova İsmail Akın MYO
• Konservatuvar
Türk Müziği Devlet Konservatuvarı
• Uygulama ve Araştırma Merkezleri (29
adet) ile Uzaktan Eğitim Merkezi
Üniversitede 2021 yılsonu itibariyle akademik ve idari personel sayısı toplam 1819’dur.
Bu personelden 1043'ü kadrolu akademik personel, 8'i yabancı uyruklu sözleşmeli akademik
T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 personel, 336'sı idari personel, 6'sı sözleşmeli idari personel ve 426 işçi kadrosunda idari personelden oluşmaktadır. Tablo 2:İdari Personel Sayıları Hizmet Sınıfı Dolu Boş Toplam Genel İdari Hizmetler Sınıfı 238 156 394 Sağlık Hizmetleri Sınıfı 22 39 61 Teknik Hizmetler Sınıfı 48 38 86 Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı 0 0 0 Avukatlık Hizmetleri Sınıfı 1 1 2 Din Hizmetleri Sınıfı 0 0 0 Yardımcı Hizmetler Sınıfı 27 16 43 Toplam 336 250 586 Tablo 3:Akademik Personel Sayıları Unvan Kadroların Doluluk Oranına Göre Kadroların İstihdam Şekline Göre Dolu Boş Toplam Tam Zamanlı Yarı Zamanlı Profesör 124 17 141 124 - Doçent 119 29 148 119 - Dr. Öğretim Üyesi 295 103 398 295 - Öğretim Görevlisi 334 43 378 334 - Araştırma Görevlisi 171 36 207 171 - Toplam 1043 228 1272 1043 Üniversitenin diğer kurum ve kuruluşlarla ilişkisi: Yükseköğretim Kurulu, Yükseköğretim kurumlarının öğretimini ve bilimsel araştırma faaliyetlerini planlamak düzenlemek, yönetmek, denetlemek, üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmakla görevlidir. Yükseköğretim Denetleme Kurulu, Yükseköğretim Kurulu adına üniversiteleri, bağlı birimlerini, öğretim elemanlarını ve bunların faaliyetlerini gözetim ve denetim yetkisine sahiptir. Üniversitelerce hazırlanan bütçeler, Anayasa’nın 130’uncu maddesi uyarınca Yükseköğretim Kurulu tarafından tetkik edilerek onaylanmakta, T.C. Milli Eğitim Bakanlığına sunulmakta ve merkezi yönetim bütçesinin bağlı olduğu esaslara uygun olarak yürürlüğe konulmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 1.3. Mali Yapı 2021 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 275.337.000 TL ödenek tahsis edilen Üniversite bütçesine, yıl içinde 75.184.289 TL ödenek eklenmiş ve toplam tahsis edilen ödenek 350.521.289 TL’ye ulaşmış olup, ödeneğin %99,60’ı yani 349.102.572 TL’si kullanılmıştır. Ekonomik sınıflandırma açısından İdarenin 2021 yılı bütçesinde yer alan ödeneklerin dağılımı ve yılsonu gerçekleşmeleri aşağıda gösterilmiştir: Tablo 4:2021 Mali Yılı Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu Ekonomik Kod Bütçe Başlangıç Ödeneği (TL) Toplam Ödenek (TL) Toplam Harcanan (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Bütçe Giderleri İçindeki Payı (%) 01-Personel Giderleri 179.891.000 207.700.814 207.339.051 99,83 59,39 02-Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 25.908.000 30.195.490 30.145.758 99,84 8,64 03-Mal ve Hizmet Alım Giderleri 18.393.000 33.460.535 32.802.455 98,03 9,40 05-Cari Transferler 4.945.000 10.013.450 9.675.149 96,62 2,77 06-Sermaye Giderleri 46.200.000 66.651.000 66.640.159 99,98 19,09 07-Sermaye Transferleri 0,00 2.500.000 2.500.000 100 0,71 Toplam 275.337.000 350.521.289 349.102.572 99,60 100 Buna göre 2021 yılında yılı bütçe ödeneği toplamı 350.521.289 TL’dir. Yılsonu itibariyle 349.102.572 TL harcama yapılmıştır ve bütçe giderleri %99,60 seviyesinde gerçekleşmiştir. Üniversitenin toplam kapalı alanında ve personel sayısında meydana gelen artış nedeniyle başlangıç bütçesinde öngörülen tutar %27,31 oranında aşılmıştır. Bunun dışında, Üniversitede Bütçe Dışı Kaynak Kullanımı olarak; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Destekleri 1.873.207,31 TL, Erasmus Değişim Programı 4.376.470,18 TL, Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı 232.350,35 TL, Batı Akdeniz Kalkınma Ajansı Destekleri 586.955,52 TL, Gençlik ve Spor Bakanlığınca Desteklenen Projeler 1.731.132,94 TL olmak üzere toplam 8.800.116,30 TL kaynak kullanılmıştır. Ekonomik sınıflandırmaya göre 2021 yılı gelir bütçesi tahmin ve gerçekleşme rakamları ise aşağıdadır:
T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 Tablo 5:2021 Mali Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu Ekonomik Kodu Bütçe Başlangıç Tahmini (TL) Gerçekleşen Tutar (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Bütçe Gelirleri İçindeki Payı (%) 03-Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 5.736.000 17.174.486 299,42 4,96 04-Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 263.112.000 320.999.110 122,00 92,68 05-Diğer Gelirler 6.489.000 8.162.969 125,80 2,36 Toplam 275.337.000 346.336.565 125,79 100 2021 yılı bütçe gelir gerçekleşmesi 346.336.565 TL’dir. Gerçekleşen bütçe gelirlerinin 17.174.486 TL’si Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri, 320.999.110 TL’si Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler, 8.162.969 TL’si de Diğer Gelirlerden oluşmaktadır. Bu rakamlarla, ekonomik sınıflandırmaya göre gelirlerin toplam gelirler içindeki payı da, Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirlerinde %4,96, Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirlerde %92,68 ve Diğer Gelirlerde ise %2,36 olarak gerçekleşmiştir. Üniversitenin bütçe gelirler ve giderlerinin ekonomik sınıflandırmaya göre son üç yıllık seyri değişim yüzdeleri aşağıdaki tablolarda yer almaktadır. Tablo 6:Bütçe Giderlerinin 3 Yıllık (2019-2021) Seyri Tablosu Bütçe Giderinin Çeşidi 2019 Yılı (TL) (A) 2020 Yılı (TL) (B) 2021 Yılı (TL) (C) 2020-2019 Değişim Oranı (%) [D= (B-A)/A] 2021-2020 Değişim Oranı (%) [E= (C-B)/B] Personel Gid. 138.096.304 160.752.822 207.339.051 16,41 28,98 SGK Devlet Prim Giderleri 19.778.104 22.854.148 30.145.758 15,55 31,90 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 23.621.569 22.681.144 32.802.455 -3,98 44,62 Faiz Giderleri 0 0 0 0 0 Cari Transferler 5.431.457 5.029.521 9.675.149 -7,40 92,37 Sermaye Gid. 20.160.369 30.810.630 66.640.159 52,83 116,29 Sermaye Transf. 619.804 294.599 2.500.000 -52,47 748,61 Toplam 207.707.607 242.422.864 349.102.572 16,71 44,01 Tablo 7:Bütçe Gelirlerinin 3 Yıllık (2019-2021) Seyri Tablosu Bütçe Gelirinin Çeşidi 2019 Yılı (TL) (A) 2020 Yılı (TL) (B) 2021 Yılı (TL) (C) 2020-2019 Değişim Oranı (%) [D=(B-A)/A] 2021-2020 Değişim Oranı (%) [E=(C- B)/B] Vergi Gelirleri 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 Teşebbüs ve Mülk. Gelirleri 12.726.555 14.327.038 17.187.243 12,58 19,96
T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 Alınan Bağış ve Yardım ile Özel Gelirler 212.320.529 214.625.339 320.999.110 1,09 49,56 Diğer Gelirler 4.540.981 10.845.552 8.162.969 138,84 -24,73 Sermaye Gelirleri 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 Toplam 229.588.065 239.797.929 346.349.322 4,45 44,43 Bütçe Gelirl. Red ve İadeler Toplamı (-) 80.951 242.908 12.757 200,07 -94,75 Net Toplam 229.507.114 239.555.021 346.336.565 4,38 44,57 Dönem faaliyet geliri 380.858.778,31 TL, faaliyet gideri ise 343.970.043,11 TL olan Üniversitenin, 2021 yılını 36.875.977,83 TL olumlu faaliyet sonucu ile tamamladığı anlaşılmıştır. Tablo 8:2021 Yılı Faaliyet Sonuçları Tablosu Faaliyet Giderleri Faaliyet Gelirleri İndirim, İade, Iskonto Toplamı Net gelir Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu 343.970.043,11 380.858.778,31 12.757,37 380.846.020,94 36.875.977,83 Üniversite Döner Sermaye İşletmesi, 2021 yılını 1.395.102,34 TL dönem kârı ile kapatmıştır. Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü bünyesinde faaliyet göstermekte olan tüm birimlerin 2021 yılı gelirleri toplamı 10.641.463,14 TL, gider toplamı ise 9.246.360,80 TL olarak gerçekleşmiştir. Sonuç olarak 2021 mali yılı kâr tutarı 1.395.102,34 TL olarak gerçekleşmiştir. 2021 yılı başlangıç bütçesinde, gelir/gider toplamı ise 12.097.000,00 TL olarak tahmin edilmiştir. 2021 yılı bütçesi ile gerçekleşme durumları karşılaştırıldığında, gelir gerçekleşme oranı %87,97; gider gerçekleşme oranı ise %76,43 olarak sonuçlandığı görülmektedir. Spor Tesisleri İşletme Müdürlüğü 2021 yılını 9.822,80 TL dönem karı ile kapatmıştır. Üniversite'nin ortağı olduğu Teknokent bulunmaktadır. 17.05.2013 tarih ve 28650 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2013/4676 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kurulan Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Baka Teknoloji Geliştirme Bölgesi Burdur Teknokent Yönetici AŞ’dir. Üniversite, sermayesi 16.875.000,00 TL olan Teknokent AŞ’ye 16.700.000,00 TL sermaye ile %98,96 oranında ortaktır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanun’un 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Kamu İdaresi, Kanun’un 80’inci maddesinin T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup, bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir. Üniversite bütçesi, analitik bütçe hazırlama rehberi çerçevesinde hazırlanmaktadır. Özel bütçeli bir idare olan Üniversitede tahakkuk esaslı devlet muhasebe sistemi kullanılmaktadır. Üniversitenin muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'ne tabi olarak T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın Bütünleşik Mali Kontrol Yönetim Sistemi (BMKYS) Web Tabanlı Otomasyon Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Kurum bütçesinin takibi ve muhasebe işlemleri, Genel Sekreterliğe bağlı olarak faaliyet gösteren Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından yapılmaktadır. Kamu İdarelerinin Kesin Hesaplarının Düzenlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik uyarınca kesin hesap cetvel ve belgeleri, strateji geliştirme birimi tarafından bütçe uygulamasına esas muhasebe kayıtları dikkate alınarak hazırlanmaktadır. Kuruma ilişkin mali istatistikler ise 5018 sayılı Kanun kapsamında T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığına bildirilmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup; denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır: • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Faaliyet sonuçları tablosu, • Öz kaynak değişim tablosu, • Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 5018 sayılı Kanun’un 3’üncü maddesinde tanımlandığı üzere mali kontrol, kamu kaynaklarının belirlenmiş amaçlar doğrultusunda, ilgili mevzuatla belirlenen kurallara uygun, etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılmasını sağlamak için oluşturulan kontrol sistemi ile kurumsal yapı, yöntem ve süreçleri ifade etmektedir. İç kontrol sisteminin ne olduğu, amacı, yapısı ve işleyişi 5018 sayılı Kanun’un beşinci kısmında, 55 ile 67’inci maddeler arasında belirlenmiştir. Buna göre, kamu idarelerinin malî yönetim ve kontrol sistemlerinin yapısını aşağıda belirtilen unsurlar oluşturmaktadır: Harcama birimleri, Muhasebe ve malî hizmetler Ön malî kontrol İç denetim Temel unsurları bu başlıklar olan iç kontrolün işleyişi ile ilgili ayrıntılı hükümler, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan rehberlerle belirlenmiştir. 26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda, 2021 yılsonu itibariyle, aşağıdaki değerlendirmeler yapılmıştır:
T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 İç kontrol sistemi ve işleyişinin üst yönetici ve personel tarafından sahiplenilmesi ve desteklenmesi sağlandığı, Personelin “Etik Sözleşmesi”ni imzalamadığı, Kurum organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumlulukların açık bir şekilde belirlendiği, Yetkiler ve yetki devrinin sınırları açıkça belirlendiği, Kurumun birimlerinin büyük çoğunluğunda Bilgi İşlem Daire Başkanlığı kısmen olmakla birlikte yapılan işlerin iş tanımları yapıldığı, bu işlerin süreçleri ve/veya iş akış şemaları çıkarıldığı, yeni kurulan birimlerde tamamlama çalışmalarının devam ettiği, 2017-2021 yıllarını kapsayan Kurum stratejik planının katılımcı yöntemlerle hazırlandığı, planın yıllık uygulama dilimleri olan performans programları ile faaliyet sonuçlarını ve değerlendirmelerini içeren idare faaliyet raporlarının mevcut olduğu, İdare bütçesinin stratejik plan ve performans programındaki hedef ve göstergeler ve bunlara ait faaliyetler ile bu faaliyetlerin maliyetleri esas alınarak hazırlandığı, İdarenin amaç ve hedeflerinin gerçekleşmesini engelleyebilecek iç ve dış risklerin tanımlandığı ve önlemlerin belirlenmesi çalışmalarının devam ettiği, “İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar” çerçevesinde harcama birimleri ve Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı tarafından ön mali kontrol işlemlerinin gerçekleştirildiği,Olumsuz ön mali görüşe rağmen yapı işleri daire başkanlığınca devam edildiği, Usul ve Esaslar’da belirtilen ön mali kontrole tabi işlemler ile İdarece karar verilen diğer ön mali kontrole tabi işlemlerin Ön Mali Kontrol Yönergesi hazırlanarak duyurulduğu ve uygulandığı, Yıllık faaliyetlere ait sonuçların ve değerlendirmelerin İdare Faaliyet Raporunda yer aldığı ve mevzuaatta öngörülen süre içerisinde kurum web sayfasında yayımlandığı, Yönetimin ihtiyaç duyduğu gerekli bilgileri ve raporları üretebilecek ve analiz yapma imkanı sunacak bir yönetim bilgi sisteminin bulunduğu ve bu sistemin geliştirilmesi çalışmalarının südürüldüğü,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulunun üst yöneticinin onayı ile görevlendirildiği, İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planında yer alan eylemlerin gerçekleşme sonuçlarının izlendiği, planın revize edilmesi çalışmalarının takibi yapılarak raporlandığı, İç kontrol sisteminin yılda en az bir kez değerlendirildiği ve bir rapor oluşturulduğu ancak değerlendirme ve izleme formlarının Kamu İç Kontrol Rehberi ek formları kapsamında bir standart haline getirilmesi çalışmalarının devam ettiği, İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulunun, İç Kontrol Sistemi Değerlendirme Raporunu değerlendirdiği ve rapora ilişkin güncellemeleri üst yöneticinin onayına sunduğu, 2 adet iç denetçi kadrosu ihdas edilen Üniversitede 1 iç denetçi kadrosunun dolu bulunduğu, teşkilat şemasında doğrudan üst yöneticiye bağlı İç Denetim Birim Başkanlığı bulunmadığı, iç denetim birimi tarafından iç kontrol sisteminin incelenmesi ve değerlendirilmesine yönelik çalışmaların yapıldığı, hazırlanan raporun üst yöneticiye sunulduğu, anlaşılmıştır. Kurum tarafından, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu hükümleri ile yukarıdaki ilgili diğer mevzuat gereğince, iç kontrol sisteminin kurulması, uygulanması, izlenmesi ve geliştirilmesi aşamalarındaki mevcut eksikliklerin giderilmesi gerektiği değerlendirilmektedir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi 2021 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13
A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR
Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olan bulgular yer almaktadır.
BULGU 1: Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabının Gerçek Durumu
Yansıtmaması
Gelirlerden Takipli Alacaklar hesabına ilişkin yapılan incelemede tahsili sağlanamadığı
için hukuk birimince takibi yapılan alacakların tamamının, 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar
Hesabında izlenmediği görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar
Hesabına dair “Hesabın niteliği” başlıklı 54’üncü maddesine göre; Gelirlerden takipli alacaklar
hesabı; mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen vergi gelirleri, teşebbüs ve mülkiyet gelirleri,
diğer gelirler ve sermaye gelirlerinden ortaya çıkan alacaklardan takibe alınan tutarlar ile
bunlardan yapılan tahsilat, tecil ve terkinlerin izlenmesi için kullanılır.
Aynı Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 56’ıncı maddesinde ise: Takibe alınan
alacakların bu hesaba borç, 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı, 122 Gelirlerden Tecilli ve Tehirli
Alacaklar Hesabı, 127 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı veya 222 Gelirlerden Tecilli ve Tehirli
Alacaklar Hesabına alacak kaydedileceği ve gelirlerden takipli alacaklar hesabında kayıtlı
alacaklardan, nakden veya mahsuben yapılan tahsilat tutarları bir taraftan bu hesaba alacak, 100
Kasa Hesabı veya 102 Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan 800 Bütçe
Gelirleri Hesabına alacak, 805 Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedileceği belirtilmiştir.
Bu hükümler doğrultusunda, şüpheli hale gelen alacaklar 121 No.lu hesaba aktarılmalı,
daha sonrasında ise bu alacaklar için yürütülen yasal işlemler sürecinde alacakların güncel
tutarına ilişkin bilgiler hukuk biriminden temin edilerek 121 No.lu hesabın en geç yıl sonu
tutarına yansıması sağlanmalıdır.
Yapılan incelemede, Üniversitenin Hukuk Müşavirliğince hazırlanan tahsili
sağlanamadığı için takibe alınan kişi borçlarının dahil olmadığı alacaklar listesine göre 2021
yılı sonu itibariyle takipli alacaklar hesabında izlenilmesi gereken toplam rakamın 3.020.116,51
TL olması gerekirken, Üniversite bilançosunda 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında
1.277.827,39 TL kayıtlı takipli alacak bulunduğu, aradaki farkın 1.742.289,12 TL olduğu
görülmüştür.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14
Hukuk Müşavirliğince takibi yapılan söz konusu alacaklar içerisinde vergi, vekalet
ücreti veya teminat alacakları bulunması halinde bu alacakların muhasebe birimince
ayrıştırılarak kalan tutarın 121 No.lu Hesapta izlenmesi gerekir. Kurumca, bu ayrıştırmanın
geleceğe yönelik yapılacağı ve kayıtların düzeltileceği belirtilse de bu işlemin 2021 yılı mali
tablolarına bir etkisi bulunmamaktadır.
Sonuç olarak, takipli alacakların tamamının 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar
Hesabında izlenmesi ve Üniversitenin takipli alacaklarının güncel tutarlarının hukuk
biriminden temin edilmesi ve fark tutarların da söz konusu hesabın yıl sonu tutarına yansıtılması
gerektiği değerlendirilmektedir.
BULGU 2: Haklar Hesabının Hatalı Şekilde Kullanılması
Yapılan incelemede, Kurumun mülkiyetinde olan yazılımların 260 Haklar Hesabında
takip edilmediği, Kurumca geliştirilen yazılımların ve patent başvurularının kayda alınmadığı
görülmüştür.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin “Bilanço ilkeleri” başlıklı 8’inci
maddesinde;
“Bilanço ilkelerinin amacı, kamu idaresinin tasarrufundaki kaynaklar ile bunlarla elde
edilen varlıkların muhasebe kayıtlarının yapılması, mali tablolarının hazırlanması ve
raporlanması yoluyla, belli bir tarihte kamu idaresinin mali durumunun ilgililer için saydam
ve gerçeğe uygun olarak yansıtılmasıdır…”,
“Varlıklara ilişkin ilkeler” başlıklı 9’uncu maddesinde;
“b) Kamu idarelerinin bir yıl veya faaliyet dönemi içinde paraya dönüştürülebilecek ya
da kullanılarak tüketilecek varlık ve alacakları bilançoda dönen varlıklar ana hesap grubu
içinde gösterilir.”
“Maddi olmayan duran varlıklar ve kayıt değerleri“ başlıklı 26’ncı maddesinde;
“Maddi olmayan duran varlık, mal veya hizmet üretiminde veya ediniminde
kullanılmak, üçüncü kişilere kiraya verilmek veya idari amaçlar için kullanılmak üzere elde
tutulan marka, isim, bilgisayar yazılımı, telif, patent, sınai ve işletme hakları gibi kalemlerdir.”
“Maddi olmayan duran varlıklar” başlıklı 62’nci maddesinde;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 “Bu hesap grubu, herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan, kamu idarelerinin belli bir şekilde yararlandığı veya yararlanmayı beklediği aktifleştirilen giderler ve belli koşullar altında hukuken himaye gören haklar gibi varlıklar ile bunlar için hesaplanan birikmiş amortismanların kaydı için kullanılır… 260 Haklar hesabı - Bu hesap, bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılır.” hükümleri yer almaktadır. Bu hükümlerden görüldüğü üzere, Yazılım Kurum tarafından kullanılan ve Kurumun iç imkanlarıyla üretilen yazılımlar ile hak mahiyetinde olan patent başvuruları 260 No.lu Haklar Hesabına kaydedilmelidir. Muhasebat Genel Müdürlüğünün 02.01.2020 tarih ve E.562512 sayılı Görüş yazısında; Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin “Maddi olmayan duran varlıklar ve kayıt değerleri” başlıklı 28'inci maddesinde maddi olmayan duran varlıkların kayıt yapılmaya esas olacak maliyet bedelinin, bu varlıkların satın alındığı veya üretildiği sırada yapılan nakit, nakit benzeri harcama veya varlığın elde edilmesi için verilen kıymetlerin gerçeğe uygun değeri olduğu; Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 260 Haklar hesabını düzenleyen “Hesabın niteliği” başlıklı 194’üncü maddesine göre Haklar Hesabının, bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanıldığı; bu çerçevede bir buluşa ilişkin patent alıncaya kadar patentin maliyetiyle ilişkilendirilebilir tüm harcamaların 260-Haklar Hesabına kaydedilmesi, doğrudan ilişkilendirilebilir olmayan harcamaların ise 630- Giderler Hesabı vasıtasıyla bütçe tahakkukuna bağlanması gerektiği belirtilmektedir. Uygulamada ise, 2021 yılında, 1544, 5762, 9796 ve 10281 no.lu ödeme emirleriyle yapılan toplam 11.956,80 TL’lik patent başvuru giderinin Muhasebat Genel Müdürlüğünün E.562512 sayılı Görüş yazısında belirtildiği şekilde 260 Haklar Hesabına kaydedilmesi gerekirken doğrudan giderleştirildiği görülmüştür. 2021’den önceki yıllarda da toplam 37.317,50 TL’lik patent gideri yapılmış olup bunlar da 260 No.lu Hesaba kaydedilmek yerine doğrudan giderleştirilmiştir. Ayrıca, Kurum tarafından halen kullanılan Makü Sosyal Android Uygulaması, Ek Ders Programı, İhale İşlemleri Programı ve Öğrenci Kariyer Geliştirme ve İzleme Sistemi Kurumun kendi birimlerince geliştirilen ve Kurumun mülkiyetinde olan yazılımlar olduğundan değer
T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 tespiti yapılarak 260 No.lu Hesaba kaydedilmesi gerekirken bu kaydın da yapılmadığı görülmüştür. Her ne kadar, Kurum tarafından, Haklar Hesabına kaydedilmesi gerektiği halde edilmeyen tutarların söz konusu hesaba düzeltme kaydı yapılarak alınacağı belirtilse de yapılacak bu işlemler 2021 yılı mali tablolarındaki hata tutarlarını etkilememektedir. Yukarıda açıklandığı üzere, marka ve patent giderlerinin ve Kurumca geliştirilen yazılımların 260 Haklar Hesabına kaydedilmesinin yerinde olacağı değerlendirilmektedir. BULGU 3: Kurumun Sosyal Güvenlik Kurumuna Olan Faturaya Dayalı Borçlarının Mali Tablolarda Yer Almaması Kurumun Sosyal Güvenlik Kurumunca ödenen ve faturalı alacaklar olarak tabir edilen emekli ikramiyesi, ölüm yardımı, makam/temsil/görev tazminatları ve diğer ödemelerden kaynaklanan Sosyal Güvenlik Kurumuna borçları olduğu ve bu borçların muhasebe kayıtlarında izlenmediği görülmüştür. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun Geçici 4’üncü maddesinin birinci, dördüncü ve sekizinci fıkraları gereğince faturalı alacaklar olarak tabir edilen, 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu’nun 89, Ek 4, Ek 68, ve Ek 71’inci maddelerinde düzenlenen emekli ikramiyesi, emekli/adi malullük/vazife malullüğü aylığı alanların ölümü halinde ödenen ölüm yardımı, emekli veya yetimlerine ödenen makam/temsil/görev tazminatları ve diğer ödemelerden kaynaklanan alacakların takip ve tahsil işlemleri Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından gerçekleştirilmektedir. Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yayımlanan 09.12.2013 tarih ve 73616264 sayılı Ek Karşılık Primi ve Faturalı Alacaklara ilişkin Genel Yazı’da; faturalı alacakların Kurumca ilgilisine ödendiği tarihte ilgili kamu idarelerine borç tahakkuk ettirilerek Mali Otomasyon Sistemi Projesi ile görüntüleneceği, kamu idarelerince her ay bir önceki aya ait borç olup olmadığının sistem üzerinden sorgulanarak borç bulunması halinde, ödemenin yapıldığı tarihi izleyen iki ay içerisinde anlaşmalı bankalara ödeneceği, süresinde ödenmeyen faturalı alacaklar ile ilgili 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre gecikme faizi uygulanacağı belirtilmiştir. Kurumun, Mali Otomasyon Sisteminde bulunan verilerine göre 2021 yılı sonu itibariyle tahakkuk etmiş 963.064,74 TL tutarında faturalı Sosyal Güvenlik Kurumu borcu bulunmaktadır. Bu tutarın 2021 yılı ödemelerine ait olduğu anlaşılmaktadır. Kurumun söz
T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 konusu borçlarını zamanında ödeyememesinin, bütçe ödenek kısıtlamasının sonucu olduğu, bu kısıtlamanın gecikme cezasına da neden olduğu görülmektedir. Ödenmesi gereken bu yükümlülük Kurum tarafından faaliyet raporlarına ve mali tablolara da yansıtılmamaktadır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinde vadesi geçmiş, ertelenmiş veya taksitlendirilmiş vergi ve diğer yükümlülükler için 368-Vadesi Geçmiş, Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabı, 438- Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabı ve bu hesapların kullanılamaması halinde ise 379-Diğer Borç ve Gider Karşılıkları Hesabının kullanılmasına cevaz veren hükümler bulunmakta olup Kamu İdaresinin bu hesaplara söz konusu tutarda herhangi bir kayıt yapmadığı görülmüştür. Kurum tarafından, söz konusu faturalı alacaklar için Muhasebat Genel Müdürlüğünce 368 hesap koduna kayıt yapılması gerektiğinin belirtilmediği ancak bundan sonra Faturalı Alacaklar ve bunların faizleri için muhasebe kayıtlarının yapılacağı belirtilse de bu işlemin 2021 yılı mali tablolardaki hatayı ortadan kaldırmamaktadır. Yukarıda açıklandığı üzere Kurumun, Sosyal Güvenlik Kurumuna olan, faturalı alacaklar olarak tabir edilen borçlarını muhasebe kayıtlarında izlemesi, mali tablolarına yansıtması gerektiği değerlendirilmektedir. BULGU 4: Nakit Teminatların Vade ve Zamanaşımı Takibinin Mevzuata Uygun Olarak Yapılmaması Yapılan incelemede, geçmiş yıllardan gelen ve ilgili işin sözleşmesi bittiği halde iade edilmeyen, ilgili hesaba vadesine göre kaydedilmeyen, 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına aktarılmaksızın doğrudan 430 No.lu Hesaptan ödenen nakit teminatlar olduğu görülmüştür. A) Kurumun 2021 yılı muhasebe işlemlerinin incelenmesinde, 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesaplarına kaydedilen nakit teminatlar arasında, geçmiş yıllardan gelen ve ilgili işin sözleşmesi bittiği halde iade edilmeyen teminatlar olduğu görülmüştür. 05.01.2002 tarih ve 4735 sayılı Kamu İhaleleri Sözleşmeleri Kanunu’nun “Kesin teminat ve ek kesin teminatların geri verilmesi” başlıklı 13'üncü maddesinde, kesin ve ek kesin teminatların iadesine ilişkin hükümler yer almaktadır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabının niteliğinin açıklandığı 256’ncı maddesinde, 330 No.lu Hesabın, mevzuatları gereği
T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 nakden veya mahsuben tahsil edilen depozito ve teminatlardan bir yıl içinde iade edilecek olanların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmektedir. 330 No.lu Hesaba ilişkin düzenlemeler getiren “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 257/a- 3’üncü maddesinde, yapım işlerinde kesin hesap ve kesin kabul tutanağının onaylanmasından, diğer işlerde ise işin kabul tarihinden veya varsa garanti süresinin bitim tarihinden itibaren 2 yıl içinde idarenin yazılı uyarısına rağmen talep edilmemesi nedeniyle ilgilisine iade edilemeyen teminatlar sürenin bitiminde genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere merkezde merkez muhasebe birimleri, illerde defterdarlık muhasebe müdürlüğü, ilçelerde ise malmüdürlüğünün banka hesaplarına 5 iş günü içerisinde aktarılacağı belirtilmektedir. Yapılan incelemede ise, 2021 yılı sonu itibariyle, 330.01 kodunda 2012-2019 yılları arasındaki dönemden kalan, sözleşmesi bittiği halde iade edilmemiş veya gelir kaydedilmemiş toplam 126.614,86 TL’lik teminat olduğu, ayrıca bunların 16.412,26 TL’sinin 330.01.01 kodundaki geçici teminatlar olduğu görülmüştür. Ayrıca, 430 No.lu Hesapta 2015-2018 döneminden kalma, ilgili olduğu işin sözleşmesi bittiği halde iadesi yapılmayan, gelir kaydedilmeyen ve 330 No.lu Hesaba aktarılmayan toplam 52.679,27 TL’lik teminat olduğu görülmüştür. Ayrıca, Kurum muhasebe birimince bu teminatlarla ilgili süre, sahibine ait bilgiler, zamanaşımı, işin tamamlanma durumu gibi hususlarda ilgili birimlerden yeterli bilgi alınamadığı görülmüştür. Kurum tarafından, ilgili harcama birimleri tarafından teminatın iadesine ilişkin herhangi bir talimat gelmediği için bakiye kalan ve süresi mali yıl ile sınırlı olan ihaleler için tahsil edilen teminatların iade veya gelir kaydetme işlemlerinin yapıldığı ve konunun ilgili ihale birimlerine yazıldığı belirtilse de bu işlemlerin 2021 yılı mali tablolarındaki hata tutarını etkilemediği değerlendirilmektedir. Açıklanan nedenlerle, muhasebe birimince, teminat sahiplerine söz konusu 2 yıllık sürenin başlaması için yukarıda bahsedilen yazılı uyarının yapılmasını teminen, teminat konusu işlerle ilgili birimler nezdinde girişimde bulunulması, teminatların takibinin sürekli hale getirilmesi gerektiği değerlendirilmektedir. B) Kurumun 2021 yılı muhasebe işlemlerinin incelenmesi sonucunda, 430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesaplarına kaydedilen nakit teminatların iadesinde 330 Alınan
T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 Depozito ve Teminatlar Hesabının kullanılmadığı, 330 No.lu Hesaba aktarılması gerektiği halde 430 No.lu Hesapta bekletilen teminatlar olduğu görülmüştür. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin “Temel Kavramlar” başlıklı 5'inci maddesinde; “Genel yönetim muhasebesi, muhasebe ilke ve kurallarının dayanağını oluşturan ve aşağıda belirtilen kavramlara göre yürütülür… b) Dönemsellik: Kamu idarelerinin faaliyetleri, belirli dönemlerde raporlanır ve her dönemin faaliyet sonuçları diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanır…” denilmektedir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 430 Alınan depozito ve teminatlar hesabına ilişkin düzenlemeler getiren “Hesabın işleyişi” başlıklı 331’inci maddesinde; “Alınan depozito ve teminatlar hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir: … b) Borç 1) Alınan depozito ve teminatlar hesabında kayıtlı tutarlardan izleyen faaliyet dönemi içinde iade edilecek depozito ve teminatlar dönem sonunda bu hesaba borç, kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki 330-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına alacak kaydedilir…” denilmektedir. Gerek bu hüküm gerekse dönemsellik ilkesi gereğince, 430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabında kayıtlı olup yıl içinde iade edilecek nakit teminatlar 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına aktarılacak, iade bu hesaptan yapılacak 430 no.lu Hesaptan doğrudan iade işlemi yapılmayacak, 430 No.lu Hesaptaki vadesi bir yılın altına düşen teminatlar da 330 No.lu Hesaba aktarılacaktır. Uygulamada ise, 394, 761, 924, 982, 1015, 1350, 1973, 3820, 5059, 5686, 5771, 6248, 6273, 6374, 6539, 6697, 6698, 6864 ve 8353 no.lu yevmiyeler ile toplam 377.350,81 TL’lik teminat 330 No.lu Hesaba aktarılmaksızın doğrudan 430 No.lu Hesaptan iade edilmiştir. Kurum tarafından, bundan sonraki süreçte de 430 No.lu Hesapta kayıtlı olup yıl içinde iade edilecek nakit teminatların iadelerinin 330 No.lu Hesaptan iade edileceği belirtilse de bu işlemlerin 2021 yılı mali tablolarındaki hata tutarını etkilemediği değerlendirilmektedir. Gerek yukarıda söz edilen dönemsellik ilkesi gereği, gerekse teminatların sağlıklı biçimde takibinin sağlanması ve mali tabloların gerçek durumu yansıtabilmesi için, iade
T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 edilecek teminatların 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına aktarılması, daha sonra iade yapılacaksa bu hesaptan yapılması gerektiği değerlendirilmektedir. BULGU 5: Tek Hazine Kurumlar Hesabından Alacaklar Hesabında Tutarsızlık Bulunması Yapılan incelemede 135 Tek Hazine Kurumlar Hesabından Alacaklar Hesabının 2021 yılı sonu bakiyesinin Hazine ve Maliye Bakanlığından yıl sonunda alınan detaylı mutabakat tablosu ile uyumlu olmadığı görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 135 Tek Hazine Kurumlar Hesabından Alacaklar Hesabının niteliğinin açıklandığı 73/A maddesinde, bu hesabın, kamu idarelerinin tek hazine kurumlar hesabı kapsamında Hazine Müsteşarlığınca değerlendirilen mali kaynaklarından dolayı Hazine Müsteşarlığından olan alacaklarının izlenmesi için kullanılacağı belirtilmektedir. Aynı Yönetmeliğin “Hesabın işleyişi” başlıklı 73/C maddesinde; “Tek hazine kurumlar hesabından alacaklar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Borç 1) Muhasebe birimlerinin ilgili kurum hesaplarından tek hazine kurumlar hesabına yapacakları aktarım tutarları ile kurum hesaplarına yapılan aktarımlardan Tek Hazine Kurumlar Hesabına iadeler bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir… b) Alacak 1) Tek hazine kurumlar hesabından kurum tek idare hesabına aktarılan tutarlar bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir…” denilmektedir. Buna göre Üniversitenin tek hazine kurumlar hesabı kapsamında Hazine ve Maliye Bakanlığı nezdindeki tek hazine kurumlar hesabına gönderdiği tutarlar 135 No.lu Hesabın borcuna ve bu Bakanlıkça Üniversitenin tek idare hesabına gönderilen tutarlar 135 No.lu hesabın alacağına kaydedilecek ve bu hesabın yıl sonu borç bakiyesi Hazine ve Maliye Bakanlığından alınan yılsonu detaylı mutabakat tablosu ile uyumlu olacaktır. Uygulamada ise, 135 No.lu Hesabın 2021 yılı sonu bakiyesinin 5.572.207,61 TL olduğu ancak söz konusu detaylı mutabakat tablosunun toplamının ise 5.650.232,85 TL olduğu, arada 78.025,24 TL’lik bir fark olduğu, Üniversitenin mutabakat tablosuna göre bu tutar kadar daha alacaklı göründüğü anlaşılmaktadır. Söz konusu farkın, ertesi yılda yapılması gereken ancak 31
T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 Aralık’ta 11127 no.lu yevmiye ile 135 No.lu Hesabın alacağına sehven yapılan 78.025,24 TL’lik kayıttan kaynaklandığı görülmektedir. Kurum tarafından, 135 hesap kodu yılsonu bakiyesinin uyumlu olmamasının nedeninin, 2021 bütçe yılına ait ödemelerden 2021 yılı sonunda ödenemeyenler için 2022 yılında bankaya gönderilerek ödeme yapılması ancak sonrasında yevmiyeleştirmenin 2021 mali yılında gerçekleşmesi ve muhasebe sisteminin bu işlemi geri almaya imkan vermemesi olduğu, bundan sonraki süreçte detaylı mutabakat tutarının 135 No.lu hesap bakiyesiyle uyumu ve düzenli olarak takip edileceği belirtilse de bu işlemin 2021 yılı mali tablolarındaki hataya etkisi olmayacağı değerlendirilmektedir. Açılamalar sonucunda, Kurum tarafından yılsonu detaylı mutabakat tutarının 135 No.lu hesap bakiyesiyle uyumunun düzenli olarak takip edilmesi, tutarsızlığa neden olan kayıtların düzeltilerek bu tutarlardaki yıl sonu uyumunun sağlanması gerektiği değerlendirilmektedir. BULGU 6: Tüketim Malzemelerinin Çıkış İşlemlerinin Süresinde Yapılmaması Üniversitenin muhtelif birimlerinde tüketim malzemelerinin çıkış işlemlerinin süresinde yapılmadığı görülmüştür. Taşınır Mal Yönetmeliğinin “Taşınır giriş ve çıkış işlemlerinin muhasebe birimine bildirilmesi” başlıklı 30'uncu maddesinde; "Muhasebe kayıtlarında "150-İlk Madde ve Malzemeler Hesabı"nda izlenen tüketim malzemelerinin çıkışları için düzenlenen Taşınır İşlem Fişleri muhasebe birimine gönderilmez. Bunların yerine, genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinde üç aylık dönemler itibarıyla, diğer idarelerde ise üç ayı geçmemek üzere üst yöneticiler tarafından belirlenen sürede kullanılmış tüketim malzemelerinin taşınır II nci düzey detay kodu bazında düzenlenen onaylı bir listesi, en geç ilgili dönemin son iş günü mesai bitimine kadar muhasebe birimine gönderilir." denilmektedir. Bu düzenlemeye karşın 2021 yılında, Bilimsel ve Teknolojik Araştırmalar Merkezi, Sporcu Yetiştirme Uygulama ve Araştırma Merkezi, Ağlasun Meslek Yüksekokulu, Mehmet Tuğrul Meslek Yüksekokulu, Emin Gülmez Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu, Bucak İşletme Fakültesi, Bucak Sağlık Yüksekokulu, Gıda Tarım Hayvancılık Meslek Yüksekokulu, Diş Hekimliği Fakültesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Gölhisar Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu, Kozmetik Uygulama ve Araştırma Merkezi. Kurumsal
T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 İletişim Uygulama ve Araştırma Merkezi, Kütüphane Dokümantasyon Daire Başkanlığı, Genel Sekreterlik Özel Kalem, Personel Daire Başkanlığı, İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sanat ve Tasarım Fakültesi, Proje Danışmanlık Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi, Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu, Türk Müziği Devlet Konservatuarı, Veterinerlik Fakültesi, Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı ve İsmail Akın Meslek Yüksekokulunun tüketim malzemelerinin çıkış işleminin yalnızca 12’nci ayda yapıldığı; Gölhisar Uygulamalı Bilimler Yüksekokulu ve Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulunda 10 ve 12’nci aylarda yapıldığı; Çavdır Meslek Yüksekokulu, Gölhisar Meslek Yüksekokulu ve Sağlık Bilimleri Fakültesinde 10’uncu ayda yapıldığı; Eğitim Fakültesinde 11’inci ve Tefenni Meslek Yüksekokulunda 4’üncü ayda yapıldığı; Bucak Teknoloji Fakültesinde ise hiç yapılmadığı görülmüştür. Kurum tarafından, Üniversitenin birimlerinin tüketim malzemelerinin çıkış işlemlerini en geç 3 aylık dönemlerde yapmaları gerektiği ve tüketim malzemeleri dönem çıkış raporunu en geç ilgili dönemin son iş günü mesai bitimine kadar muhasebe birimine göndermeleri gerektiği hususunda uyarıldığı, üç aylık dönemler itibari ile harcama birimlerinin resmi yazı ile uyarılarak gelecek bilgiler doğrultusunda işlem yapılacağı belirtilmesine karşın bu işlemlerin 2021 yılı mali tablolarındaki hataya etkisi bulunmamaktadır. İşletmenin tüm birimlerinde, yukarıdaki düzenlemeye uygun olarak tüketim malzemelerinin çıkış işlemlerinin en geç 3 aylık dönemlerde yapılması gerektiği değerlendirilmektedir. BULGU 7: Üniversite Tarafından Bazı Kamu Kurumlarına Tahsis Edilen Taşınmazların Kaydının Yapılmaması Yapılan incelemede Yükseköğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğü ile Gençlik ve Spor İl Müdürlüğüne yapılan taşınmaz tahsislerinin 2021 yılı sonu itibariyle kaydedilmediği görülmüştür. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmeliğin "Kayıt ve kontrol işlemleri" başlıklı 5’inci maddesi şu şekildedir; "Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin mülkiyetinde, idaresinde ve kullanımında bulunan taşınmazların kaydı ve yönetimi ile ilgili olarak bu Yönetmelik gereğince yapılması gereken kayıt ve kontrol işlemleri; kuruluş kanunları ile özel mevzuatlarındaki
T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 hükümler uyarınca, bu idarelerin yetkili ve görevli birimleri tarafından yapılır." Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin maddi duran varlıklarla ilgili kayıt işlemlerini tanımlayan 170’ inci maddesinde edinilen maddi duran varlıkların kayıtlarının nasıl yapılacağı belirtilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 252 Binalar Hesabının niteliğinin belirtildiği 175’inci maddesinde, binalar hesabının, eklenti ve bütünleyici parçaları dâhil olmak üzere, kamu idarelerinin mülkiyetinde bulunan binalar ile bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmektedir. Aynı Yönetmeliğin “Hesabın işleyişi” başlıklı 176’ncı maddesinde ise: “Binalar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Borç … 7) Tahsise konu edilen binalar tahsis edilen kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba, üzerinde bulunduğu arsanın kayıtlı değeri 250- Arazi ve Arsalar Hesabına borç, 500-Net Değer Hesabına alacak kaydedilir. Ayrıca, varlığa ilişkin ayrılmış amortisman tutarı 500-Net Değer Hesabına borç, 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına alacak kaydedilir…” denilmektedir. Uygulamada ise, mülkiyeti Üniversiteye ait bulunan 18.517,35 m2‘lik ve Üniversiteye tahsisli bulunan 10.000 m2‘lik toplam 447.831,62 TL değerdeki alan yurt yapımı için 25.10.2021 tarih ve 600/5 sayılı Yönetim Kurulu Kararıyla Yükseköğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğüne tahsis edilmiş ancak bu tahsis kayıtlara alınmamıştır. Diğer yandan, mülkiyeti Üniversiteye ait bulunan 7.055,28 TL değerdeki alan 2000 Tonluk su deposu yapılması amacıyla Gençlik ve Spor İl Müdürlüğüne 29.11.2021 tarih ve 603/17 sayılı Yönetim Kurulu Kararıyla tahsis edilmiş ancak bu tahsis de kayıtlara alınmamıştır. Kurum tarafından, Üniversitenin kamu kurumlarına yaptığı taşınmaz tahsislerinin tespit edildiği ve tahsis kayıtlarının yapıldığı belirtilse de bu işlemin 2021 yılı mali tablolarındaki hataya etkisi bulunmamaktadır. Sonuç olarak, gerek tahsisli alanların sağlıklı olarak takibini teminen gerekse yukarıdaki mevzuat gereğince söz konusu tahsislerin kayıtlara alınması gerektiği değerlendirilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Emanetler Hesabında Sahiplerine İadesi Yapılmayan, Gelir Kaydedilmeyen veya Niteliği Belli Olmayan Tutarların Bulunması Yapılan incelemede 2021 yılı sonu itibariyle 333 Emanetler Hesabında bekletilen geçmiş yıllardan kalan, istihkak sahiplerine ödenmemiş tutarlar bulunduğu bunların bir kısmının ise mahiyetinin belli olmadığı görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 333 Emanetler Hesabının niteliğinin açıklandığı 262’nci maddesinde, emanetler hesabının, emanet olarak nakden veya mahsuben tahsil edilen tutarların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmektedir. Aynı Yönetmeliğin, “Hesabın işleyişi” başlıklı 264’üncü maddesinde ise; “Emanetler hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Alacak 1) Emanet olarak nakden tahsil edilen tutarlar bu hesaba alacak, 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç kaydedilir… b) Borç 1) Emanetler hesabında kayıtlı tutarlardan nakden yapılan ödeme ve göndermeler bu hesaba borç, 100-Kasa Hesabı veya 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı, 325-Nakit Talep ve Tahsisleri Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara alacak kaydedilir…” denilmektedir. Muhasebat Genel Müdürlüğünün 16.08.2004 tarih ve B.07.0.MGM.0.45/470- 02/015239 sayılı “Emanet Yabancı Kaynaklar, Ödenecek Vergi ve Yükümlülükler ve Özel Tahakkuklar Hesaplarının Ayrıntı Kodları ve Zamanaşımı Süreleri” konulu Genelgesinde ise, emanet olarak tutulan değerlerin zamanaşımı sürelerini belirtmiş ve bunları 10 yıllık, 5 yıllık, 2 yıllık, 1 yıllık ve 6 aylık zamanaşımına tabi olanlar ile zamanaşımına tabi olmayan emanetler olmak üzere altı grupta toplamıştır. Uygulamada ise, 2021 yılı sonu itibariyle, 333 No.lu Hesaba kayıtlı 2012-2019 döneminden kalma tutarlar olduğu, bu tutarların büyük bölümünün iade edilmeyen yaz okulu harçları olduğu, bir kısmının ağaç dikme kampanyası için yapılan emanette bekletilen bağışlar
T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 olduğu, bir kısmının ise mahiyetinin belli olmadığı, 2012-2019 döneminden kalan tutarlar toplamının 74.485,92 TL olduğu görülmüştür. Kurum tarafından, 2022 yılında birimler nezdinde emanet tutarlarının tasfiyesi veya gelir kaydedilmesine yönelik çalışmalar başlatılmış olsa da bu işlemin 2021 yılı mali tablolarına hatalı yansıyan emanet kayıtlarını düzeltici mahiyette olmadığı görülmektedir. 333 Emanetler Hesabında kayıtlı tutarların gerek istihkak sahiplerine zamanında ödenmesi, gerek Üniversite tarafından kullanılabilecek tutarların atıl kalmaması, gerekse yukarıda belirtilen zamanaşımı sürelerinin takibini teminen, ilgili birimlerden gerekli bilgiler de temin edilerek emanet kayıtlarının düzenli olarak tutulması gerektiği değerlendirilmektedir. BULGU 2: Şartları Oluşmadığı Halde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21/b Maddesi Kapsamında Pazarlık Usulü İle İhaleye Çıkılması Kamu İdaresince 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21’inci maddesinin (b) bendinde öngörülen şartlar oluşmadığı, ihaleye çıkılması için ödeneğinin olmadığı, ön mali kontrol tarafından olumsuz görüş verilmesine rağmen Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Kazı Döküm Sahasının, Gölet Alanının ve Yol-3 Güzergahının Emniyetli Hale Getirilmesi için Islahı ve Kampüs içi Muhtelif İşler Yapılması İşi Yapım İşi ihalesinin pazarlık usulü ile yapıldığı tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde; “… Bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulü temel usullerdir. Diğer ihale usulleri Kanunda belirtilen özel hallerde kullanılabilir.” hükmü yer almaktadır. Kanunun bu hükmüne göre, açık ihale usulü ile belli istekliler arasında ihale usulü temel ihale usullerinden olup, pazarlık usulü istisnai bir ihale usulüdür ve sadece Kanun’da belirtilen özel hallerde kullanılmalıdır. Kanun’un pazarlık usulü ile ihaleye çıkılabilmesinin şartlarını düzenleyen 21’inci maddesinin (b) bendinde; “Doğal afetler, salgın hastalıklar, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen veya idare tarafından önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması” denilmek suretiyle, bu bent gereğince pazarlık usulü ile ihaleye çıkılabilmesine ilişkin özel haller sayılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21’inci maddesinin (b) bendi 16.05.2018 tarihinde; “Doğal afetler, salgın hastalıklar, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen veya yapım tekniği açısından özellik arz eden veya yapı veya can ve mal güvenliğinin sağlanması açısından ivedilikle yapılması gerekliliği idarece belirlenen hallerde veyahut idare tarafından önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması.” şeklinde değiştirilmiştir. Yapılan değişiklik ve eski hüküm birlikte değerlendirildiğinde anlaşılacağı üzere, önceden beklenen ve bilinen olaylar ile yine önceden öngörülebilir ihtiyaçlar, yapım tekniği açısından özellik arz etmeyen veya yapı veya can ve mal güvenliğinin sağlanması açısından ivedilikle yapılması gerekliliği bulunmayan işlerin 4734 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin (b) bendi kapsamında değerlendirilme imkânı bulunmamaktadır. Bir durumun, 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin (b) bendi açısından, “idarece öngörülemeyen olay” içerisinde değerlendirilebilmesi için; durumun idare tarafından “öngörülemez”, “olağan dışı” ve “idarenin iradesinden bağımsız” nitelikte olması gerekmektedir. Bunun yanında pazarlık usulü ile ihaleye çıkılabilmesi için diğer şartların yanında ihalenin ivedi olarak yapılmasının da zorunlu olması gerekmektedir. Bununla beraber, ihalenin ivedi olarak yapılması şartı tek başına yeterli olmayıp ivedilik Kanun’da belirtilen doğal afet, salgın hastalık, can veya mal kaybı gibi ani ve beklenmeyen ve idarenin önceden öngöremediği gibi özel şartlara bağlanmıştır. Bir işin acilen yapımına idarece karar verildiği durumlarda Kanunda belirtilen diğer şartlar mevcut değil ise, pazarlık usulü ile ihaleye çıkılması mümkün görülmemektedir. Üniversite Yapı İşleri Daire Başkanlığı tarafından 16.761.261,00 TL bedelle Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Kazı Döküm Sahasının, Gölet Alanının ve Yol-3 Güzergahının Emniyetli Hale Getirilmesi için Islahı ve Kampüs içi Muhtelif İşler Yapılması İşi anılan Kanunun 21’inci maddesinin (b) bendi kapsamında pazarlık usulü ile ihale edilmiştir. Söz konusu ihalelerin pazarlık usulü ile yapılmasının gerekçesi olarak Kampüs alanı içerisinde gözlemlenmiş birkaç noktada, Yapı işleri ve Teknik Daire Başkanlığının görev, yetki ve sorumluluk alanına giren hususlar içerisinde bazı aksaklıklar eksiklikler/tehlikeler tespiti gösterilmiştir. Tarafımızca yerinde de incelenen bu tespitlere göre; 1.İdareye ait 650 ton kapasiteli Su Deposunun durumu,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27 Stadyum çevre düzenleme sahasında ve diğer bir yandan gelecekte yapılması düşünülen Futbol Antrenman Sahalarının çimlendirilmesi ve bakımı süresince kullanılmak amacıyla, 650 ton su kapasiteli betonarme Sulama Suyu Deposu imal edilmiştir. Halen aktif olarak kullanılmakta olan deponun bulunduğu alanda, aynı zamanda orta gerilim taşıyan elektrik hatIarının da bulunduğu görülmektedir. Statik ve dinamik açıdan depo yapımızda herhangi bir sorun bulunmamakla birlikte, sistemin toptan göçmesi devrilmesi tehlikesi mevcuttur. Denilmiştir. Bu gerekçede yer alan toptan göçme tehlikesi söz konusu olmayıp sadece birkaç metre istinat duvarı çekilmesi yeterli olmuştur. 2.Kampüs içi Sedde Üstü Yol (Yol-3) dolgu yapısının durumu Gölet bölgesinde, toprak ve kaya dolgu baraj gövdesi olarak tasarlanmış olan ve aynı zamanda kampüs içi artık kazı toprağı döküm sahası amacıyla faal olarak kullanılan Sedde yapısı, aynı zamanda kampüsün 2. Bölgesi ile 3. Bölgesini birleştiren ve önümüzdeki günlerde hızlıca yapılması düşünülen anayolun altyapısını oluşturmaktadır. Dolgu yüksekliğinin 70 m mertebelerine ulaşmış olmasıyla birlikte bazı riskler daha ön planda kendi varlığını hissettirmektedir. Yağışlar ve ağır tonajlı vasıtaların oluşturduğu etkiler nedeniyle, dolgu şevlerinin hemen hemen her noktasında çatlaklar/derin yarıklar/faal akmalar/göçürücü boşluklar meydana geldiği tespit edilmiştir. Bu tespit ile ilgili olarak Üniversitenin kuruluşundan bu yana idarenin okul hizmet binaları yapım işlerinde çıkan dolgu malzemelerinin kabaca depolandığı alanla ilgili ani gelişen bir durum olmayıp sadece estetik açıdan düzeltilmesinin yeterli olacağı, 3.Kampüs içi Sedde Üstü Yol (Y 01-3) yarma yapısının durumu gerekçesi ise tamamen yapım işi alanına uzak mesafede olup Otel binası ve otoparkı yapılırken zemin etüdü yapılmış olmasını gerektiren bir kısmıdır. 4.Yurt Binaları Yerleşim Alanının durumu yapım işine birkaç km uzakta yer alan şevlerle ilgili olup aciliyeti ve/veya dolgu sahası ile bitişikliği mevcut değildir. Dolayısıyla kanunda geçen “Doğal afetler, salgın hastalıklar, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen veya idare tarafından önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması” ifadesi yukardaki gerekçelerle uyumlu değildir. Bu Yapım işinin temel ihale usulleri tercih edilerek ihale edilmemesi ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 21’inci maddesinin (b) bendine göre gerekli şartlar oluşmadığı halde
T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 28 istisnai bir ihale usulü olan pazarlık usulü tercih edilerek ihale edilmesi anılan madde hükümleri yanında Kanun’un 5’inci maddesinin birinci ve dördüncü fıkralarında yer alan ihale ilkelerine de aykırılık teşkil etmektedir. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Kazı Döküm Sahasının, Gölet Alanının ve Yol-3 Güzergahının Emniyetli Hale Getirilmesi için Islahı ve Kampüs içi Muhtelif İşlerin pazarlık usulü ile yapılması işi ile ilgili İdare, acil yapılması gerekli ıslah ve yapım işi olduğundan ve olası sonuçlarının yerleşke alanı ve kullanımı açısından tehlike içerecek durumlardan bahisle pazarlık usulünün tercih edildiğini söylemektedir. Halbuki söz konusu iş ihaleye çıkılırken pazarlık usulü ile yapılmasının gerekçesi olarak dört başlıkta sebepler gösterilmiş ancak cevapta ancak iki başlıktaki gerekçeler açıklanmıştır. Bulguda pazarlık usulü seçiminin konusunu oluşturmayacağı belirtilen Kampüs içi Sedde Üstü Yol (Y 01-3) yarma yapısının durumu ile Yurt Binaları Yerleşim Alanının durumunun işin aciliyeti ile ilgili bulunmadığı kabul edilmiştir. Diğer iki gerekçeden biri olan, Halen aktif olarak kullanılmakta 650 ton su kapasiteli betonarme Sulama Suyu Deposunun bulunduğu alanda, aynı zamanda orta gerilim taşıyan elektrik hatlarının da bulunduğu Statik ve dinamik açıdan depo yapısında herhangi bir sorun bulunmamakla birlikte, sistemin toptan göçmesi/devrilmesi tehlikesi, deponun temelinin altında, yağışlar sebebiyle zamanla meydana gelen toprak kaymaları nedeniyle boşalmalar, yarılmalar ve faal akmalar olduğunun söylenmesi ile ilgili olarak taş perde duvar ivedi yapılmıştır. Ancak yapılan duvarın doğrudan pazarlık usulü ile yapılan işin ana parçası olmadığı, ayrı bir işin kalemi olabileceği değerlendirilmektedir. Sözü edilen ikinci gerekçe Kampüs İçi Sedde Yol (Yol-3) dolgu yapısının durumudur. Bu saha, Üniversitenin kuruluşundan bu yana İdarenin okul hizmet binaları yapım işlerinde çıkan dolgu malzemelerinin kabaca depolandığı alandır. Gölet bölgesinde, toprak ve kaya dolgu baraj gövdesi olarak tasarlanmış olan ve aynı zamanda kampüs içi artık kazı toprağı döküm sahası amacıyla faal olarak kullanılan bu bölge, ıslah edilmesi zaruri görülen estetik açıdan görüntü kirliliği oluşturan bir sahadır. Çok uzun süre kaba depolama alanı olarak kullanılan bölgenin uygun bir proje ile açık ihale yöntemi ile ihaleye çıkılması kaynakların ekonomik kullanılması, rekabetin tesis edilmesi açısından doğru bir yöntem olacağı düşünülmekte olduğundan 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu nun 21’ inci maddesinin (b) Bendinde Öngörülen Şartlar oluşmadığından Pazarlık Usulü ile ihaleye çıkılması kanunun amacına aykırılık teşkil etmektedir. Açıklanan nedenlerle kaynakların verimli kullanılması ve kamu yararının korunmasını sağlamak amacıyla gerekli şartlar
T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29 oluşmadan ihalelerin istisnai bir usul olan pazarlık usulüne göre ihale edilmemesi için İdare tarafından gerekli dikkat ve özenin gösterilmesi gerektiği değerlendirilmektedir. BULGU 3: Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan Kamu İhale Kanunu’nda Belirtilen Sınırın Üzerinde Alım Yapılması 2021 yılı bütçe uygulama döneminde, Üniversitenin, Kamu İhale Kanunu’nun 21/f ve 22/d maddeleri kapsamında yaptığı mal ve hizmet alımlarında Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadan bu amaçla konulan ödeneklerin yüzde 10'unun aşıldığı tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesine 4964 sayılı Kanunun 38’inci maddesi ile eklenen; “Bu Kanunun 21 ve 22 nci maddelerindeki parasal limitler dahilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamı, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşamaz.” şeklindeki (ı) bendindeki düzenleme (Kanun’un 22/d maddesi uyarınca doğrudan teminle yapılacak alımlarla birlikte) yapılacak alımların yıllık toplamı, Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu aşamayacağını öngörmüştür. Öte yandan 4734 sayılı Kanun'un “Görevlilerin Ceza Sorumluluğu” başlıklı 60’ıncı maddesinde cezai sorumluluklar düzenlenmiş, maddenin son paragrafında da Kanun'un 5’inci maddesinde belirtilen ilkelere ve 62’nci maddesinde belirtilen kurallara aykırı olarak ihaleye çıkılmasına izin verenler ve ihale yapanlar hakkında da bu maddede belirtilen müeyyidelerin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. Aynı ihale konusu içinde yer alabilecek nitelikteki alımlarının, kalemlere veya gruplara bölünmek suretiyle“kanunun 22’nci maddesinin (d) ve (f) bentlerine dayanarak doğrudan temin ve pazarlık yoluyla alınması Kanunun genel hükümlerine aykırılık oluşturmaktadır. 2021 yılında Üniversitenin, Kamu İhale Kanunu’nun 21/f ve 22/d maddeleri kapsamında yaptığı mal ve hizmet alımları toplamı aşağıda tabloda görüleceği üzere bu amaçla konulan ödeneklerin yaklaşık yüzde 23 nispetine ulaşmıştır. Söz konusu aşım için Kamu İhale Kurumundan uygun görüş alınması uygulanmasına da gidilmemiştir. Dolayısıyla yüzde 10 parasal limiti üzerindeki mal ve hizmet alımı ve yapım işi Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesine 4964 sayılı Kanunun 38’nci maddesi ile eklenen (ı) bendine aykırılık teşkil etmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 30 Sonuç olarak 4734 sayılı Kamu İhale Kanununda belirtilen parasal limitler dâhilinde doğrudan temin usulü ile yapılacak alımlar için aynı Kanun’da belirlenen sınırlara uyulması, sınırın aşılıp aşılmadığının takibi, olağanüstü durumlar nedeniyle sınırın aşılması gerekiyorsa da uygun görüş için Kamu İhale Kuruluna müracaat edilmesi ve bu görüş alınmadan alım yapılmamasının uygun olacağı değerlendirilmektedir. Tablo 9: 4734 Sayılı Kanun'un 21 f ve 22/d Maddesine Göre Yapılan Harcama Bilgileri Alım Türü Ödenek Toplamı Harcama Toplamı Oran (%) Mal Alımı 40.679.748 12.273.965 30,2 Hizmet Alımı 3.733.785 1.571.868 42,1 Yapım İşi 37.844.700 4.997.673 13,2 Toplam 82.258,233 18.843,506 22,91 İdare, Covid-19 salgınının meydana getirdiği olumsuz koşullar açık ihale yapabilmek için uygun ortam olmadığından doğrudan temin ve pazarlık usulü ile yapılan alımların artmasına neden olduğunu, Üniversitede Kamu İhale Kanunundaki sınırlara uyulması amacıyla, harcama birimlerinin farklı ihtiyaçlarının topluca ihale yöntemi kapsamında alınabilmesi için gerekli çalışmalar başlatıldığını belirtmiştir. Sözkonusu şartlar tüm idareler için geçerli olduğundan arızi olarak kısa süreli artış olsa da geçmiş yıllarda da limit üstü alım olduğu dikkakte alındığında gerekçeler yerinde görülmemiştir. Sonuç olarak 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21/f ve 22/d hükümlerinde belirtilen parasal limitler dâhilinde pazarlık ve doğrudan temin usulü ile yapılacak alımlar için aynı Kanun’da belirlenen sınırlara uyulması, sınırın aşılıp aşılmadığının takibi, olağanüstü durumlar nedeniyle sınırın aşılması gerekiyorsa da uygun görüş için Kamu İhale Kuruluna müracaat edilmesi ve uygun görüş alınmadan alım yapılmamasının uygun olacağı değerlendirilmektedir. BULGU 4: Mal alımı ile Bakım Onarım ve Yapım İşlerinin 4734 Sayılı Kanun’da Öngörülen İhale Usulleri Yerine Parçalara Bölünmek Suretiyle Doğrudan Temin Yöntemiyle Gerçekleştirilmesi Kamu İdaresince, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununda öngörülen temel ihale usulleri ile ihale edilmesi gereken ve aynı ihale konusu iş içerisinde yer alabilecek Yapı İşleri Daire Başkanlığı bünyesinde bazı Bakım Onarım ve Yapım İşlerinin mevzuatta öngörülen parasal sınırların altında kalacak şekilde parçalara bölünmek suretiyle doğrudan teminle gerçekleştirildiği tespit edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 31 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesinde; her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu olduğu belirtilmiştir. Anılan Kanun’un “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32’nci maddesinde ise; harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından sorumlu olduğu ifade edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde; “idarelerin bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını” sağlamakla sorumlu olduğu belirtilmiş olup söz konusu maddenin devamında ise aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işlerinin bir arada ihale edilemeyeceği ve eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin kısımlara bölünemeyeceği hüküm altına alınmıştır. Aynı Kanunun “Doğrudan temin” başlıklı 22’nci maddesinin d fıkrasında büyükşehir belediyesi sınırları dâhilinde bulunan idarelerin 121.405 TL’yi, diğer idarelerin 40.443 TL’yi aşmayan ihtiyaçları ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımların ilân yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temin usulü ile karşılanabileceği belirtilmektedir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 22.5.1.2. numaralı maddesinde ise “…4734 sayılı Kanunun 19'uncu maddesine göre açık ihale usulü ile temini gereken ihtiyacın, Kanunun 22'nci maddesinin (d) bendi için öngörülen parasal sınırların altında kalacak şekilde, adet bazında veya aynı ihale konusu içinde yer alabilecek nitelikteki mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin, kalemlere veya gruplara bölünmek suretiyle aynı Kanunun 22'nci maddesinin (d) bendine göre temini, 4734 sayılı Kanunun temel ilkelerine aykırılık teşkil ettiğinden, bu yönde uygulamaların sorumluluk doğuracağı hususuna dikkat edilmesi gereklidir.” denilmek suretiyle aynı husus tekrar edilerek aynı nitelikteki yapım işlerinin,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 32 kalemlere veya gruplara bölünerek yapılmasının, 4734 Sayılı Kanunun temel ilkelerine aykırılık teşkil ettiği ifade edilmektedir. Özellikle Yapı İşleri Daire Başkanlığı bünyesinde niteliği itibariyle benzer veya aynı olan yapım, mal ve malzeme ihtiyaçlarını çok sayıda işlemle aynı yükleniciden doğrudan temin suretiyle karşıladığı, yine Kamu İdaresinin ilgili mevzuatta öngörülen parasal sınırların altında kalacak şekilde aynı veya benzer mal kalemlerini parçalara bölmek suretiyle bir ihale usulü olmayan doğrudan temin ile aldığı görülmüştür. İdare doğrudan temin yönüyle yapılan alımların parçalara bölünmek suretiyle yapılmasına gerekçe olarak; Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile yeterli ödeneğin tahsis edilmemesi ve yıl içi ödeneklerin parça parça temin edilebilmesi ve hizmet sunulan alanın sürekliliği esas olan bir yapıya sahip olması gibi nedenleri göstermiş bundan sonra bu tür işlerin ihale mevzuatı çerçevesinde yapılması planlandığı belirtilmiştir. İdare tarafından gösterilen sebepler sürekliliği olan işler için yapılacak mal ve hizmet alımlarının önceden plan yapılmasını gerektirmektedir. Söz konusu alımlar için Kamu İhale Kanunu Temel İlkeleri ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasına vurgu yapmaktadır. Kamu hizmetlerin yürütülmesinde gerekli olan mal ve hizmet alımı ile bakım onarımların ödenek durumuna göre ihtiyaçların en iyi şekilde, uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve ihalede açıklık ve rekabetin sağlanması Kamu İhale Kanunun ana ilkeleri arasında yer almaktadır. İdare tarafından öne sürülen gerekçeler parasal sınırların altında kalacak şekilde parçalara bölünmek suretiyle doğrudan teminle gerçekleştirilmesine olanak tanımamaktadır. Dolayısıyla, İdare tarafından yapılan mal ve hizmet alımı ile yapım işlerinin Kamu İhale Kanunu’nda öngörülen “temel ilkeler” çerçevesinde yine aynı Kanunda düzenlenen usul ve esaslara göre temel ihale usulleri ile gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 33 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 34 8. EKLER EK 1: ÖNCEKİ YIL/YILLAR SAYIŞTAY DENETİM RAPORUNA İLİŞKİN İZLEME FORMU Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan Kamu İhale Kanunu'nda Belirtilen Sınırın Üzerinde Alım Yapılması 2020 Yerine Getirilmedi Konu bu Raporun Diğer Bulgular bölümünde 3 numaralı bulgu olarak yer almaktadır.