2021 - ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ.pdf

ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ Eylül 2022

İÇERİK ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ 2021 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2021 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 18

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ 2021 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ...................................................................................................... 1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .................................................................................................. 8
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .............................................................................................................. 9
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 9
5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ........................................................................ 9
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 11
7. DENETİM BULGULARI .......................................................................................................................... 11

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Teşkilat Yapısı ............................................................................................................. 2 Tablo 2: İdari Personel Sayıları .................................................................................................. 3 Tablo 3: Akademik Personel Kadro Durumu ............................................................................. 3 Tablo 4: 2021 Mali Yılı Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu ................................................ 5 Tablo 5: 2021 Mali Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu ....................................................................... 5 Tablo 6: Bütçe Giderlerinin 3 Yıllık (2019-2021) Seyri ............................................................ 6 Tablo 7: Bütçe Gelirlerinin 3 Yıllık (2019-2021) Seyri ............................................................. 6 Tablo 8: 2021 Mali Yılı Faaliyet Sonuçları Tablosu (TL) ......................................................... 6

KISALTMALAR BKMYS: Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Sistemi EKAP : Elektronik Kamu Alımları Platformu

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular

1. Ata Teknokent Anonim Şirketine Konulan Sermaye Tutarının Muhasebe Kayıtları İle Eşit Olmaması
2. Muhasebe Birimleri Arası İşlemler Hesabı ile Değer Hareketleri Sonuç Hesabının Yanlış Kullanılması B. Diğer Bulgular
3. Doğrudan Temin Kapsamında Yapılan Alımlara İlişkin Bilgilerin Elektronik Kamu Alımları Platformuna Kaydedilmemesi
4. Doğrudan Temin Yoluyla Yapılan Alımlarda Yasaklılık Kontrolünün Yapılmaması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Anayasa’nın 130’uncu maddesinde, çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzel kişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversitelerin Devlet tarafından kanunla kurulması öngörülmüştür. Atatürk Üniversitesi Anayasa’nın yukarıda yer verilen hükmüne istinaden, 31.05.1957 tarih ve 6990 sayılı Kanun ile kurulmuştur. Yükseköğretimin amaç ve ilkeleri, yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayın, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esaslar 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’yla düzenlenmiştir. Bu Kanun’un 12’nci maddesinde yükseköğretim kurumlarının görevleri sayılmakta olup bu görevler; toplumun ihtiyaçları, kalkınma planları ilke ve hedeflerine uygun bilimsel eğitim-öğretim, araştırma, yayım ve danışmanlık yapmak, bu ilke ve hedefler doğrultusunda insangücü yetiştirmek, toplumun özellikle sanayileşme ve tarımda modernleşme alanlarında eğitilmesini sağlamak, üretimde artışı sağlayacak uygulamalı çalışmalarda bulunmak, bu amaçla döner sermaye işletmelerini kurmak ve bu faaliyetlerin geliştirilmesine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmak olarak özetlenebilir. Yükseköğretim kurumları için temel mevzuat 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu'dur. Bunların dışında üniversitelerin faaliyetlerini yürütürken tabi oldukları mevzuat ise başta 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu, 3843 sayılı Yükseköğretim Kurumlarında İkili Öğretim Yapılması, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bir Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun olmak üzere, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu ile diğer ilgili mevzuattır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Atatürk Üniversitesi akademik ve idari birimlerden oluşmaktadır. Akademik yapısında Fakülte Dekanlıkları, Yüksekokul Müdürlükleri, Enstitü Müdürlükleri ile Araştırma ve Uygulama Merkezleri bulunmaktadır. Üniversitenin idari yapısında ise; Rektör, Rektör Yardımcıları, Genel Sekreterlik, İç Denetim Birimi, Hukuk Müşavirliği, Daire Başkanlıkları (8 Adet), Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü, Fakülte, Yüksekokul ve Meslek Yüksekokulu Sekreterlikleri, Koordinatörlükler, ve Kurumsal İletişim Direktörlüğü yer almaktadır. Üniversitenin üst yöneticisi olan Rektör Cumhurbaşkanı tarafından, dekanlar ise Yükseköğretim Kurulunca atanmaktadırlar. Üniversitenin akademik karar organı Senato olup; Üniversite Yönetim Kurulu ise idari faaliyetlerde Rektöre yardımcı olmaktadır. Üniversite bünyesinde 23 fakülte, 2 yüksekokul, 8 enstitü, 13 meslek yüksekokulu bulunmaktadır. Atatürk Üniversitesi akademik ve idari birimlerine ilişkin teşkilat yapısı aşağıdaki gibidir. Tablo 1: Teşkilat Yapısı I. İdari Birimler II. Akademik Birimler  Rektör  Rektör Yardımcıları  Genel Sekreterlik  İç Denetim Birimi  Hukuk Müşavirliği  Daire Başkanlıkları

1. Bilgi İşlem Daire Başkanlığı
2. İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı
3. Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı
4. Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı
5. Personel Daire Başkanlığı
6. Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı
7. Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı
8. Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı  Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü  Fakülte, Yüksek Okul ve Meslek Yüksek Okul Sekreterlikleri  Koordinatörlükler  Kurumsal İletişim Direktörlüğü  Fakülteler
9. Açık Öğretim Fakültesi
10. Diş Hekimliği Fakültesi
11. Eczacılık Fakültesi
12. Edebiyat Fakültesi
13. Fen Fakültesi
14. Güzel Sanatlar Fakültesi
15. Hukuk Fakültesi
16. Hemşirelik Fakültesi
17. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi
18. İlahiyat Fakültesi
19. İletişim Fakültesi
20. Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi
21. Mimarlık ve Tasarım Fakültesi
22. Mühendislik Fakültesi
23. Oltu Beşeri ve Sosyal Bilimler Fakültesi
24. Uygulamalı Bilimler Fakültesi
25. Sağlık Bilimleri Fakültesi
26. Spor Bilimleri Fakültesi
27. Su Ürünleri Fakültesi
28. Tıp Fakültesi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 21. Turizm Fakültesi 22. Veterinerlik Fakültesi 23. Ziraat Fakültesi  Enstitüler

1. Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü
2. Eğitim Bilimleri Enstitüsü
3. Fen Bilimleri Enstitüsü
4. Güzel Sanatlar Enstitüsü
5. Kış Sporları ve Spor Bilimleri Enstitüsü
6. Sağlık Bilimleri Enstitüsü
7. Sosyal Bilimler Enstitüsü
8. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü  Yüksekokullar
9. Yabancı Diller Yüksek Okulu
10. Türk Musikisi Devlet Konservatuvarı  Meslek Yüksekokulları
11. Sosyal Bilimler Meslek Yüksek Okulu
12. Teknik Bilimler Meslek Yüksek Okulu
13. Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu
14. Aşkale Meslek Yüksek Okulu
15. Oltu Meslek Yüksek Okulu
16. Pasinler Meslek Yüksek Okulu
17. İspir Hamza Polat Meslek Yüksek Okulu
18. Narman Meslek Yüksek Okulu
19. Hınıs Meslek Yüksek Okulu
20. Horasan Meslek Yüksek Okulu
21. Şenkaya Meslek Yüksek Okulu
22. Tortum Meslek Yüksek Okulu
23. Adalet Meslek Yüksek Okulu  Uygulama ve Araştırma Merkezleri (43 Adet) Üniversitede 2021 yıl sonu itibarıyla akademik ve idari personel sayısı toplam 4.329'dur. Bu personelden 2.712 adedi kadrolu akademik personel, 1.617 adedi idari personeldir. İdari personelin sınıflar itibarıyla ayrıntısı aşağıdaki tabloda verilmiştir. Tablo 2: İdari Personel Sayıları Dolu Boş Toplam Genel İdari Hizmetler 803 700 1.503 Sağlık Hizmetleri Sınıfı 416 636 1.052 Teknik Hizmetleri Sınıfı 190 161 351 Avukatlık Hizmetleri 6 1 7 Yardımcı Hizmetli 202 689 891 Toplam 1.617 2.187 3.804 Unvanlar itibarıyla akademik personel sayısı aşağıdaki tabloda verilmiştir. Tablo 3: Akademik Personel Kadro Durumu Unvan Kadroların Doluluk Durumu İstihdam Şekli Dolu Boş Toplam Tam zamanlı Yarı zamanlı Profesör 627 54 681 Tamamı - Doçent 347 41 388 Dr. Öğretim Üyesi 597 169 766 Öğretim Görevlisi 292 80 372 Araştırma Görevlisi 849 425 1274 Toplam 2712 769 3481

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Üniversitenin diğer kurum ve kuruluşlarla ilişkisi: Yükseköğretim Kurulu, yükseköğretim kurumlarının öğretimini ve bilimsel araştırma faaliyetlerini planlamak düzenlemek, yönetmek, denetlemek, üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmakla görevlidir. Yükseköğretim Denetleme Kurulu, Yükseköğretim Kurulu adına üniversiteleri, bağlı birimlerini, öğretim elemanlarını ve bunların faaliyetlerini gözetim ve denetim yetkisine sahiptir. Üniversitelerce hazırlanan bütçeler, Anayasa’nın 130’uncu maddesi uyarınca Yükseköğretim Kurulu tarafından tetkik edilerek onaylanmakta, T.C. Milli Eğitim Bakanlığına sunulmakta ve merkezi yönetim bütçesinin bağlı olduğu esaslara uygun olarak yürürlüğe konulmaktadır. 1.3. Mali Yapı 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 5436 sayılı Kanun’un 12’nci maddesi ile değiştirilmiş (II) sayılı cetvelinin (A) bölümünde “Özel Bütçeli İdare” olarak sayılan ve Yükseköğretim Kurulu, Üniversiteler ve İleri Teknoloji Enstitüleri içerisinde yer alan Üniversite, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen hazine yardımı ve özgelirlerini kullanarak giderlerini finanse etmektedir. 2021 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 946.265.000,00 TL ödenek tahsis edilen Üniversite bütçesine, yıl içinde 266.955.570,00 TL ödenek eklenmiş ve toplam tahsis edilen ödenek 1.213.220.570,00 TL’ye ulaşmış olup, ödeneğin %97,89’u yani 1.187.577.146,00 TL’si kullanılmıştır. Ekonomik sınıflandırma açısından İdarenin 2021 yılı bütçesinde yer alan ödeneklerin dağılımı ve yıl sonu gerçekleşmeleri aşağıda gösterilmiştir:

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Tablo 4: 2021 Mali Yılı Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu Ekonomik Kod Bütçe Başlangıç Ödeneği (TL) Toplam Ödenek (TL) Toplam Harcanan (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Bütçe Giderleri İçindeki Payı (%) 01-Personel Giderleri 645.544.000,00 716.414.848,00 709.155.584,00 98,99 59,72 02-Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 97.990.000,00 108.128.600,00 108.120.658,00 99,99 9,10 03-Mal ve Hizmet Alım Giderleri 102.281.000,00 139.555.324,00 130.053.981,00 93,19 10,95 05-Cari Transferler 32.199.000,00 151.894.198,00 150.603.386,00 99,15 12,68 06-Sermaye Giderleri 68.251.000,00 97.227.600,00 89.643.537,00 92,20 7,55 Toplam 946.265.000,00 1.213.220.570,00 1.187.577.146,0 0 97,89 100 Buna göre 2021 yılında bütçe giderleri başlangıç bütçesine göre %125,50 seviyesinde gerçekleşmiştir. Bunun dışında, Üniversitede Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu destekleri/Erasmus Değişim Programı/Mevlana Değişim Programı/Farabi Değişim Programı/Kuzeydoğu Anadolu Kalkınma Ajansı (KUDAKA)/Tarımsal Yayını Geliştirme Projesi (TARGEL)/Avrupa Birliği hibe işlemleri olmak üzere 2021 yılı için Toplam 46.269.862,00 TL bütçe dışı kaynak kullanılmıştır. Ekonomik sınıflandırmaya göre 2021 yılı gelir bütçesi tahmin ve gerçekleşme rakamları ise aşağıdadır: Tablo 5: 2021 Mali Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu Ekonomik Kodu Bütçe Başlangıç Tahmini (TL) Gerçekleşen Tutar (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Bütçe Gelirleri İçindeki Payı (%) 03-Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 42.544.000,00 53.885.222,00 126 4,65 04-Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 863.191.000,00 1.031.939.900,00 119 89,07 05-Diğer Gelirler 40.530.000,00 72.718.020,00 179 6,28 Toplam 946.265.000,00 1.158.543.142,00 122 100 Tablodan da anlaşılacağı üzere bütçe gelirleri bütçe tahmininin %22 üzerinde gerçekleşmiştir. Üniversitenin bütçe gelirler ve giderlerinin ekonomik sınıflandırmaya göre son üç yıllık seyri değişim yüzdeleri aşağıdaki tablolarda yer almaktadır;

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 Tablo 6: Bütçe Giderlerinin 3 Yıllık (2019-2021) Seyri Bütçe Giderinin Çeşidi 2019 Yılı (A) 2020 Yılı (B) 2021 Yılı (C) 2020- 2019 Değişim Oranı (%) [D=(B- A)/A] 2021- 2020 Değişim Oranı (%) [E=(C- B)/B] Personel Giderleri 493.886.078,05 565.088.739,17 709.155.584,00 14,42 25,49 SGK Devlet Prim Giderleri 73.964.405,86 84.603.061,33 108.120.658,00 14,38 27,80 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 95.924.931,54 92.437.558,37 130.053.981,00 -3,64 40,69 Cari Transferler 21.931.543,46 25.961.528,08 150.603.386,00 18,38 480,10 Sermaye Giderleri 68.410.796,19 53.087.439,68 89.643.537,00 -22,40 68,86 Toplam 754.117.755,10 821.178.326,63 1.187.577.146,00 8,89 44,62 Tablo 7: Bütçe Gelirlerinin 3 Yıllık (2019-2021) Seyri Bütçe Gelirinin Çeşidi 2019 Yılı (A) 2020 Yılı (B) 2021 Yılı (C) 2020- 2019 Değişim Oranı (%) [D=(B- A)/A] 2021- 2020 Değişim Oranı (%) [E=(C- B)/B] Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 45.326.380,11 46.520.645,42 53.885.222,00 3 16 Alınan Bağış ve Yardım ile Özel Gelirler 661.639.910,00 730.640.382,52 1.031.939.900,00 10 41 Diğer Gelirler 40.338.836,58 66.805.518,58 72.718.020,00 66 9 Toplam 747.305.126,69 843.966.546,52 1.158.543.143,00 13 37 Bütçe Gelirlerinden Red ve İadeler Toplamı (-) 304.950,18 1.563.347,16 135.407,00 413 -91 Net Toplam 747.000.176,51 842.403.199,36 1.158.407.735,00 13 38 2021 yılı Faaliyet Sonuçları Tablosuna göre dönem faaliyet geliri 1.520.816.494,55 TL, faaliyet gideri ise 1.422.790.295,97 TL olan Üniversite, 2021 yılını 98.026.198,58 TL olumlu faaliyet sonucu ile tamamlamıştır. Tablo 8: 2021 Mali Yılı Faaliyet Sonuçları Tablosu (TL) Faaliyet Giderleri Faaliyet Gelirleri İndirim, İade, Iskonto Toplamı Net Gelir Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu 1.422.790.295,97 1.521.695.985,07 879.490,52 1.520.816.494,55 98.026.198,58

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 Atatürk Üniversitesi merkezi yönetim bütçesi içerisinde yer alan özel bütçeli bir kamu idaresi olmakla birlikte 5018 sayılı Kanun’da tanımlanan bütçe türleri dışında kalan döner sermaye işletmesi bütçesi de kaynakları arasında yer almaktadır. Atatürk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi, 2021 yılını 107.189.114,41 TL dönem zararı ile kapatmıştır. 05.03.2005 tarih ve 25746 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2005/8499 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Üniversite bünyesinde Atatürk Üniversitesi ATA Teknokent kurulmuştur. Üniversite, sermayesi 22.155.250,00 TL olan ATA Teknokent AŞ’ye 16.650,189,00 TL sermaye ile %75,15 oranında ortaktır. Üniversite bünyesinde özel bütçeden ayrı olarak Sosyal Tesisler İşletmesi bulunmakta olup 2021 yılı faaliyet gelirleri toplamı 5.500.103,82 TL, faaliyet giderleri toplamı 4.689.323,41 TL'dir. Dönem faaliyet sonucu 810.780,41 TL kâr olarak gerçekleşmiştir. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Kamu İdaresi, Kanun’un 80’inci maddesinin T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup, bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir. Üniversite bütçesi, analitik bütçe hazırlama rehberi çerçevesinde hazırlanmaktadır. Özel bütçeli bir idare olan Üniversitede tahakkuk esaslı devlet muhasebe sistemi kullanılmaktadır. Üniversitenin muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'ne tabi olarak Hazine ve Maliye Bakanlığının Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Sistemi (BKMYS) Web Tabanlı Otomasyon Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Kurum bütçesinin takibi ve muhasebe işlemleri, Genel Sekreterliğe bağlı olarak faaliyet gösteren Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından yapılmaktadır. Kamu İdarelerinin Kesin Hesaplarının Düzenlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik uyarınca kesin hesap cetvel ve belgeleri, strateji geliştirme birimi tarafından bütçe uygulamasına esas

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 muhasebe kayıtları dikkate alınarak hazırlanmaktadır. Kuruma ilişkin mali istatistikler ise 5018 sayılı Kanun kapsamında T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığına bildirilmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup; denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır:  Birleştirilmiş veriler defteri,  Geçici ve kesin mizan,  Bilanço,  Faaliyet sonuçları tablosu,  Özkaynak değişim tablosu,  Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırılması tablosu,  İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kanunu’nun 3’üncü maddesinde tanımlandığı üzere mali kontrol, kamu kaynaklarının belirlenmiş amaçlar doğrultusunda, ilgili mevzuatla

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 belirlenen kurallara uygun, etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılmasını sağlamak için oluşturulan kontrol sistemi ile kurumsal yapı, yöntem ve süreçleri ifade etmektedir. Mali kontrolün bir parçası olan iç kontrol sisteminin ne olduğu, amacı, yapısı ve işleyişi 5018 sayılı Kanun’un beşinci kısmında, 55 ile 67'nci maddeleri arasında belirlenmiştir. Buna göre, kamu idarelerinin malî yönetim ve kontrol sistemlerinin yapısını aşağıda belirten unsurlar oluşturmaktadır:  Harcama birimleri,  Muhasebe ve malî hizmetler,  Ön malî kontrol,  İç denetim. Temel unsurları bu olan iç kontrolün işleyişi ile ilgili ayrıntılı hükümler, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan rehberlerle belirlenmiştir. 2021 yılı denetimi kapsamında, mezkur mevzuat çerçevesinde, kurum iç kontrol sistemi aşağıdaki şekilde değerlendirilmektedir. Kurum stratejik planı ve bu planın yıllık uygulama dilimi olan performans programı ile faaliyet sonuçlarını ve değerlendirmelerini içeren idare faaliyet raporları mevcuttur. 2021 yılı İdare Faaliyet Raporu zamanında ve mevzuatına uygun şekil ve içerikte yayımlanmıştır. İç kontrol sistemi ve işleyişinin üst yönetici ve personel tarafından sahiplenilmesi ve desteklenmesinin sağlandığı, kurum organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumlulukların açık bir şekilde belirlendiği, yetkiler ve yetki devrinin sınırlarının belirlendiği ve yazılı olarak bildirildiği anlaşılmıştır. İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulunun üst yöneticinin onayı ile görevlendirildiği, İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planının hazırlandığı, eylem planında döner sermaye ile ilgili eylemlere yer verilmediği görülmüştür. Stratejik planda yer alan amaçların gerçekleştirilmesi için belirlenen hedeflerin gerçekleşmesini engelleyebilecek riskler tespit edilmelidir. Bu tespit, kurumların stratejik planlarında, Kamu İdareleri İçin Stratejik Planlama Kılavuzu doğrultusunda, "Hedef Riskleri ve Kontrol Faaliyetleri" tablosunda yapılmaktadır. Bu tabloda hedefler, hedefe ulaşmada karşılaşılabilecek riskler, açıklamaları ve kontrol faaliyetleriyle birlikte tanımlanmalıdır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 Riskler tespit edildikten sonra tüm riskler kayıt altına alınmalıdır. Kamu İç Kontrol Rehberinin ekindeki "Risk Kayıt Formu" ve "Konsolide Risk Raporları" doldurulmalıdır. Kurumsal risk yönetim çalışmaları kapsamında birimler tarafından risk kayıt formları oluşturulduğu belirlenmiştir. Konsolide Risk Raporu oluşturma çalışmaları devam etmektedir. Üst yöneticinin onayladığı İç Kontrol Sistemi Değerlendirme Raporunda yer alan iç kontrol bileşenlerine ilişkin tespit edilen yetersizliklerin giderilmesi için çalışmalar devam etmektedir. İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planının güncellenmesi ve iç kontrol risklerinin belirlenmesi eksikliklerinin sürdüğü tespit edilmiştir. Üniversitede Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar hazırlanmış olup, bu esas ve usullere göre gerekli iş ve işlemler yürütülmektedir. Üniversitede yönetimin ihtiyaç duyduğu gerekli bilgileri ve raporları üretecek ve analiz yapma imkânı sunacak bir yönetim bilgi sistemi bulunmaktadır. Üniversite bünyesinde üç iç denetçi görev yapmaktadır. İlgili iç denetim birimi tarafından iç kontrol sisteminin incelenmesi ve değerlendirilmesine yönelik çalışmaların yapıldığı, hazırlanan raporun üst yöneticiye sunulduğu, üst yöneticinin de İç Denetim Koordinasyon Kuruluna ilgi raporu gönderdiği anlaşılmıştır. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Atatürk Üniversitesinin 2021 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olan bulgular yer almaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 BULGU 1: Ata Teknokent Anonim Şirketine Konulan Sermaye Tutarının Muhasebe Kayıtları İle Eşit Olmaması Ata Teknokent Anonim Şirketine konulan sermayenin 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı ile eşit olmadığı tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin “241 Mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabı” başlıklı 159’uncu ve “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 160’ıncı maddelerinde; mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarları ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kâr ve zararlar, bütçeye iade olunan sermayeler ile bu kurumlara ikrazen verilen özel tertip iç borçlanma senetleri bedelinden, bu kurumların ödenmemiş sermayelerine mahsup edilenlerin izlenmesi için söz konusu hesabın kullanılacağı belirtilmiştir. Aynı maddelerde gerek nakdi sermaye gerekse ayni sermaye şeklindeki iştirakler gerçeğe uygun değerleri ile ilgili hesaba kaydedileceği ve sermayesine iştirak edilen mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakdi veya ayni sermaye şeklindeki katılımlardan bu hesapta kayıtlı tutarların, kuruluşların öz kaynak hesaplarında karşılık olarak yer alan tutarlarla eşit olması gerektiği hüküm altına alınmıştır. Atatürk Üniversitesi 2021 yılı kesin mizanında 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının borç bakiyesinin 2.542.564,00 TL, Ata Teknokent Anonim Şirketi sermaye yapısına bakıldığında ise Üniversitenin sermaye payının 16.650.189,00 TL olduğu görülmüştür. Tespitimize istinaden Kamu İdaresi tarafından 2022 yılı içinde gerekli düzeltmeler yapılarak Üniversite muhasebe kayıtları ile Ata Teknokent öz kaynak hesaplarında karşılıklı eşitlik sağlanmıştır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve tespitler sonucunda, Kamu İdaresinin temel mali tablolarından olan 2021 bilançosunun 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında toplam 14.107.625,00 TL tutarında hataya neden olunmuştur. BULGU 2: Muhasebe Birimleri Arası İşlemler Hesabı ile Değer Hareketleri Sonuç Hesabının Yanlış Kullanılması Tek bir muhasebe birimi bulunan ve özel bütçeli bir kamu idaresi niteliği taşıyan Atatürk Üniversitesinin harcama birimleri arasındaki taşınır devir işlemlerinde, 511 Muhasebe Birimleri Arası İşlemler Hesabının kullanıldığı ve bu hesapta kayıtlı tutarın 519 Değer

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 Hareketleri Sonuç Hesabı ile bilançoya yansıtıldığı tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 360’ıncı maddesinde, Değer Hareketleri Hesap Grubunun aynı bütçeli kamu idarelerinin farklı muhasebe birimleri arasındaki nakit ve nakit dışı değer hareketlerine ait işlemlerin izlenmesi için kullanılması gerektiği hüküm altına alınmıştır. Anılan Yönetmelik’in 364’üncü maddesi uyarınca 511 no.lu Hesabın; aynı bütçeli kamu idaresine ait muhasebe birimlerinin birbirlerine gönderdikleri veya birbirlerinden aldıkları para ve kıymetler ile birbirleri adına nakden veya mahsuben yaptıkları tahsilat ve ödemelerin izlenmesi için kullanılması gerekmektedir. Yönetmelik’in 365’inci maddesinde; “Kamu idarelerince yürütülen ve yönetilen ulusal otomasyon sistemlerinin kullanıldığı muhasebe birimlerinde muhasebe birimleri arası işlemlerin muhasebeleştirilmesinde, adına işlem yapılan muhasebe birimi tarafından işlemi başlatan muhasebe biriminden elektronik ortamda gelen muhasebeleştirme belgesine dayanılarak kayıt yaptırılmasına ilişkin esaslar Bakanlıkça belirlenir.” hükmü yer almaktadır. Dolayısıyla tek bir muhasebe birimi olan Kamu İdarelerinde 511 no.lu Hesabın kullanılacağına dair bir hüküm bulunmamaktadır. Mezkûr Yönetmelik’in 519 Değer Hareketleri Sonuç Hesabına ilişkin olarak hükümler ihtiva eden 371 ve 372’nci maddelerinde, adı geçen hesabın bu grup içindeki hesapların yıl sonunda kalan bakiyeleri ve bu bakiyelere ilişkin olarak daha sonraki yıllarda yapılan kayıtların izlenmesi için kullanılacağı, malî yıl sonu itibarıyla muhasebe birimlerince bu hesaba kaydedilen tutarların, Hazine ve Maliye Bakanlığınca merkezde birleştirileceği ve birleştirme sonucu, hesabın borç veya alacak bakiyesi vermesi durumunda hesabın denkliğinin sağlanması amacıyla Bakanlıkça merkezde ve yerinde gerekli incelemeler yapılacağı ifade edilmektedir. 519 no.lu Hesabın işleyişi, Yönetmelik’in 373’üncü maddesinde açıklanmakta olup dönem sonu itibarıyla muhasebe birimleri arası işlemler hesabının alacak bakiyesinin bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç, borç bakiyesinin ise bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedileceği belirtilmektedir. Say2000i sisteminin muhasebe kayıt formunda işlem yapılırken taşınırları devir eden ve devir alan birim kodları aynı fiş içerisinde yazılarak işlem yapılabilmekte iken Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Sisteminde birimler arası amortismanların devrinin nasıl yapılacağı

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 konusunda tereddüt oluşmuş, Hazine ve Maliye Bakanlığı sorunun çözümü için amortisman devirlerinin yanı sıra taşınır, alacak ve emanet devir işlemlerinde de 511 Muhasebe Birimleri Arası İşlemler Hesabının kullanılmasının gerekli olduğu yönünde İdarelere 27.12.2017 tarih ve 99161486-700-27345 sayılı genel yazı ile duyuruda bulunmuş, Üniversite de buna istinaden 511 ve 510 no.lu Hesapları kullanmıştır. 511 no.lu Hesabın yardımcı defteri incelendiğinde; 2021 yıl sonu itibariyle 511 no.lu Hesabın bakiyesi olan 354.946,23 TL’nin bilançoda 519 no.lu Hesapta yer aldığı görülmüştür. Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün 03.06.2021 tarih E- 44613834-845.99-339715 sayılı yazısında Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 557'nci maddesinde yer verilen; "Bakanlık, defter, belge ve kayıtların elektronik ortamda oluşturulması, kaydedilmesi, muhafazası ile defter ve belgelerin elektronik ortamda tutulması, düzenlenmesi ve yetkili mercilere verilmesi ve elektronik imzanın kullanımına ilişkin usul ve esasları gerektiğinde ilgili idarelerin de görüşünü alarak belirlemeye yetkilidir. Bu kapsamda Bakanlık, yönetmeliğin muhasebe, hesap, işlem, işleyiş ve şekil hükümlerinden farklı usul ve esas belirlemeye yetkilidir." hükmüne istinaden genel yazının hazırlandığı ve işlem yapılmasını teminen İdarelere bildirildiği ifade edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde de ifade edildiği üzere, merkezî yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin, hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerinin kayıt dışında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin ve işlemlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak, sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi, malî tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri çerçevesinde Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen standartlara uygun, yönetimin ve ilgili diğer kişilerin bilgi ihtiyaçlarını karşılayacak ve kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak şekilde hazırlanmasına ve yayımlanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla yürürlüğe konmuştur. Dolayısıyla, Yönetmelikte yer verilen hesap planı ve bu hesap planındaki hesaplar ve işleyişlerine ilişkin hükümler hem kullanıcılar hem de denetleyenler açısından amir hükümlerdir. Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün bir yazı ile 511 ve 519

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 no.lu hesapların işleyişine ilişkin hükümler ihtiva eden Yönetmelik maddelerine ekleme yapması mümkün değildir. Nitekim Yönetmelik hükmü ile verilen yetkinin kapsamının defter, belge ve kayıtların elektronik ortama aktarılması kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir. Kamu İdaresi ilgili Bakanlık tarafından gerekli sistemsel değişikliğin yapılması durumunda harcama birimleri arasısında devir işlemlerinde söz konusu hesapların kullanılmayacağını belirtmiş olsa da henüz Bakanlık tarafından gerekli değişiklik yapılmamıştır. Sonuç itibarıyla, Değer Hareketleri Hesap Grubunun, aynı bütçeli kamu idarelerinin farklı muhasebe birimleri arasındaki nakit ve nakit dışı değer hareketlerine ait işlemlerin izlenmesi için kullanılacağı mevzuatın amir hükmü olmasına rağmen, bu hesap grubunda yer alan 511 no.lu Hesabın Üniversitenin harcama birimleri arasındaki taşınır işlemlerinden dolayı kullanılarak, bakiye 354.946,23 TL'nin 519 no.lu Hesap ile 2021 Mali Yılı Bilançosunda yer almasının mali tabloların doğruluğu ve güvenirliliğini etkilediği değerlendirilmektedir. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Doğrudan Temin Kapsamında Yapılan Alımlara İlişkin Bilgilerin Elektronik Kamu Alımları Platformuna Kaydedilmemesi Üniversite tarafından doğrudan temin yöntemiyle yapılan alımların bazılarında Elektronik Kamu Alımları Platformuna (EKAP) kayıt zorunluluğunun yerine getirilmediği tespit edilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Doğrudan temin kayıt formu” başlıklı 30.9.2’nci maddesinde; doğrudan temin yoluyla yapılan alımların, takip eden ayın onuncu gününe kadar “Doğrudan Temin Kayıt Formu” doldurularak EKAP üzerinden kayıt altına alınması gerektiği düzenlemesine yer verilmiştir. Yapılan inceleme neticesinde, Üniversitenin bazı birimlerince doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirilen alımlarda yukarıda yer verilen Tebliğ hükmüne riayet edilmediği ve söz konusu alımların EKAP üzerinden kayıt altına alınmadığı görülmüş olup birimlerin

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirdiği alımların “Doğrudan Temin Kayıt Formu” doldurularak EKAP üzerinden kayıt altına alınması gerekmektedir. BULGU 2: Doğrudan Temin Yoluyla Yapılan Alımlarda Yasaklılık Kontrolünün Yapılmaması 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 22'nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında, doğrudan temin yöntemiyle parasal limit dâhilinde yapılan alımlarda yasaklılık kontrolünün yapılmadığı tespit edilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliği'nin “Teyit işlemleri” başlıklı 30.5.4’üncü maddesinde; “4734 sayılı Kanun'un 22 nci maddesi uyarınca doğrudan temin yoluyla alım yapılması halinde alım yapılacak kişi ya da firmanın ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı teyit ettirilmeyecektir. Ancak, anılan Kanunun 22 inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen parasal limit dâhilinde yapılan alımlarda, alım yapılacak gerçek veya tüzel kişinin Kurumun internet sayfasındaki yasaklılar listesinde bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi ve yasaklı olduğunun belirlenmesi durumunda, söz konusu kişiden alım yapılmaması gerekmektedir.” Denilmektedir. Yukarıda yer verilen Tebliğ hükmü gereğince, İdarece parasal limit dahilinde doğrudan temin yöntemiyle yapılan alımlarda; alım yapılacak gerçek veya tüzel kişilerin yasaklılık kararlarının olup olmadığının teyit edilmesi, yasaklılık halinde ise bu kişilerden alım yapılmaması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2021 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ .................................................................................................... 18
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU ................................................................................................ 20
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................................ 20
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 21
5. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 21
6. DENETİM BULGULARI .......................................................................................................................... 21
7. EKLER ........................................................................................................................................................ 29

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu KISALTMALAR ATABAUM : Bilgisayar Bilimleri Uygulama ve Araştırma Merkezi DMİS : Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. Diğer Bulgular

1. Muhasebe Kayıt Süresi ve Düzenine Uyulmaması
2. Bilgi İşlem Daire Başkanlığı Görev Alanına Giren Hizmetin Bilgisayar Bilimleri Uygulama Ve Araştırma Merkezi Döner Sermaye İşletmesinden Hizmet Alım Sözleşmesi İle Satın Alınması
3. Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının Yapılmaması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Atatürk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 58'inci maddesinin 2'nci fıkrasının (a) bendi uyarınca, mülga 23.05.2000 tarih ve 24057 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik kapsamında kurulmuştur. Atatürk Üniversitesinin İşletme vasıtasıyla yetkin olduğu konularda, Fakülte/Enstitü/Yüksekokul/Rektörlüğe bağlı Merkezler aracılığıyla yürütebileceği faaliyetler 08.03.2021 tarih ve 31417 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Atatürk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği’nde aşağıdaki gibi belirlenmiştir; a) Yükseköğretim kurumları dışındaki kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişiler tarafından talep edilecek konularda; bilimsel görüş vermek, proje hazırlamak, araştırma ve benzeri hizmetleri yapmak, kurslar açmak, seminer, konferans ve sempozyum düzenlemek. b) Belirli bilimsel sonuçların uygulanmasını sağlamak. c) Mevcut fiziki kapasiteyi değerlendirerek, işletmenin faaliyet alanları ile sınırlı olmak üzere mal ve hizmet üretiminde bulunmak, önceden Rektörün onayı alınmak suretiyle elde edilecek ürünleri pazarlamak, teşhir ve satış yerleri açmak. ç) Üniversite ile bağlı birimlerde tahlil, araştırma ve uygulama yapmak ve rapor düzenlemek. d) Klinikler, poliklinikler, ameliyathaneler ve laboratuvarlarda yapılacak her türlü muayene, tetkik, tahlil, ameliyat, bakım ve hizmet ile ilgili iş ve benzeri hizmetleri yapmak, açılmış ve açılacak olan her türlü sağlık hizmetleriyle ilgili yataklı ve yataksız geçici tesisleri işletmek. e) Plan, fizibilite çalışması, analiz, model denemeleri, bilgi işlem hizmetleri, iş değerlendirilmesi ve organizasyonu, danışmanlık, eğitim organizasyonu, bakım-onarım yapmak ve bunlara ilişkin raporları hazırlamak. f) Her türlü basım ve yayım hizmetlerini yerine getirmek.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Rektörlüğe bağlı bir birim olarak yapılanan Döner Sermaye İşletmesi, İşletme Müdürlüğü ve Saymanlık Müdürlüğü olarak teşkilatlandırılmıştır. İşletme Müdürlüğü bünyesinde 1 işletme müdürü, 1 idari memur ve 2 sürekli işçi hizmet vermektedir. Maaşını/ücretini Döner Sermaye İşletmesinden alan 101 memur 1427 işçi bulunmaktadır. İşletmenin Saymanlık Müdürlüğünde ise, T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı personeli 1 saymanlık müdürü, 1 defterdarlık uzmanı ve 5 memur bulunmaktadır. 1.3. Mali Yapı Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulmuş olan döner sermayeli işletmelerin iş ve işlemleri ile bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması, muhasebesi, kontrol ve denetimi ile muhasebe yetkililerinin niteliklerine ilişkin usul ve esaslar, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Dolayısıyla, 5018 sayılı Kamu Malî Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun bütçe ile ilgili hükümlerine tabi olmayan İşletme bütçesi, adı geçen Yönetmelik’in 4’üncü maddesine göre hazırlanmakta olup Kamu İdaresinin üst yöneticisi olan Rektör tarafından onaylanarak yürürlüğe girmektedir. Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü, başlangıç bütçesinde 664.870.168,47 TL gelir öngörülmüş olup gider bütçesi de aynı tutarda hazırlanmıştır. 2021 yılı bütçe gerçekleşmelerine bakıldığında; İşletmenin bütçe giderinin 842.224.293,75 TL, bütçe gelirinin ise 831.757.415,98 TL olarak gerçekleştiği görülmektedir. Gelir Tablosunda 2021 yılını 107.189.114,41 TL zarar ile kapattığı anlaşılmaktadır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Atatürk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi muhasebe ve raporlama işlemlerini, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan hükümlere göre T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kurulan ve yönetilen Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Sistemi üzerinden yürütmektedir. İşletme, Yönetmelik’te hüküm bulunmayan hâllerde 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun’a dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin genel esaslarını, kıyasen uygulamakta olup; T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan diğer düzenlemelere de tabidir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda yer almakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır: • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Gelir tablosu, • Taşınır Envanter Defteri. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel malî tablolarından bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Atatürk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin 2021 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 6. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Muhasebe Kayıt Süresi ve Düzenine Uyulmaması Yevmiye defteri üzerinden yapılan incelemede, yevmiye sıra numaralarının boş bırakıldığı ve geçmişe yönelik muhasebe kayıtlarının yapıldığı tespit edilmiştir. A) Boş bırakılan yevmiye numaralarının bulunması Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin; “Kayıt düzeni ve kayıt düzeltmesi” başlıklı 40’ıncı maddesinde muhasebe işlemlerinin, gerçekleşme sırasına göre düzenli bir şekilde hesap dönemi başında “1”den başlamak üzere hesap döneminin sonuna kadar numaralandırarak kaydedeceği, “Yevmiye sistemi, muhasebeleştirme belgeleri ve açılış kayıtları” başlıklı 57’nci maddesinde muhasebe işlemlerinin, yevmiye tarihi ve müteselsil sıra numarasına göre maddeler hâlinde önce yevmiye defterine kaydedileceği, muhasebeleştirme belgelerinin yevmiye tarih ve numarası sütunlarına, gerçekleşen işlemlerin kayda geçirildikleri tarih ile hesap döneminin başında “1”den başlayıp, hesap döneminin sonuna kadar devam eden birer numara verileceği belirtilmektedir.
B) Geçmişe Yönelik Muhasebe Kayıtlarının Yapılması Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Defterlerde kayıt süresi” başlıklı 62’nci maddesinde, gerçekleştirilen işlemlerin, muhasebe sistemindeki düzeni bozmayacak bir süre içinde defterlere kaydedilmesi gerektiği, kasa defteri ile yevmiye defterine günlük olarak kaydedileceği ve bu işlemlerin bu defterlere kaydının hiç bir sebeple geciktirilemeyeceği ifade edilmiştir. Yevmiye defteri üzerinden yapılan incelemede, 2021 yılı içinde gerçekleşen toplam 42.669 muhasebe kaydının 13.509’unun geçmişe yönelik kayıt olduğu tespit edilmiştir. Kamu İdaresi söz konusu Yönetmelik hükümlerine aykırı hataların sehven veya sistemsel kaynaklı olduğunu belirtmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 Sonuç itibarıyla, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin ilgili hükümlerine aykırı hataların giderilmesi açısından gerek muhasebe sisteminde kullanılan DMİS programının eksikliklerinin giderilmesi gerekse ilgili personel eğitiminin sağlanması gerektiği değerlendirilmektedir. BULGU 2: Bilgi İşlem Daire Başkanlığı Görev Alanına Giren Hizmetin Bilgisayar Bilimleri Uygulama Ve Araştırma Merkezi Döner Sermaye İşletmesinden Hizmet Alım Sözleşmesi İle Satın Alınması Açık Öğretim Fakültesinin eğitim hizmetlerinin aksamaması için Açıköğretim Fakültesi Döner Sermaye İşletmesinin, Bilgisayar Bilimleri Uygulama ve Araştırma Merkezi Döner Sermaye İşletmesi (ATABAUM)’nden öğrencilere ve Üniversiteye verilen bilişim hizmeti karşılığında hizmet satın aldığı görülmüştür. 124 sayılı Yükseköğretim Üst Kuruluşları İle Yükseköğretim Kurumlarının İdari Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin “Bilgi İşlem Daire Başkanlığı” başlıklı 34’üncü maddesinde söz konusu Daire Başkanlığının üniversitedeki bilgi işlem sistemini işletmek; eğitim, öğretim ve araştırmalara destek olmak ve üniversitenin ihtiyaç duyacağı diğer bilgi işlem hizmetlerini yerine getirmek gibi görevlerinin bulunduğu belirtilmektedir. Açıköğretim Fakültesi Döner Sermaye İşletmesi ile Bilgisayar Bilimleri Uygulama ve Araştırma Merkezi Döner Sermaye İşletmesinin 04.01.2021 tarihinde karşılıklı imzaladığı “Hizmet Alım/Satım Protokolü”nün “Kapsam ve dayanak” başlıklı 2’nci maddesinde protokolün dayanağının Kamu İhale Tebliğinin “3.3-İdarelerin kendilerine bağlı döner sermayeden yapacakları alımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin üçüncü bendi olduğu ifade edilmiştir. Söz konusu Tebliğ’de; idarelerin kendi bünyelerinde kurulmuş birimleri niteliğinde bulunan ve ayrı bir tüzelkişiliğe sahip olmayan döner sermaye işletmelerinden, bu işletmelerin faaliyet konuları ile sınırlı olmak kaydıyla, ürettikleri mal ve hizmetleri 4734 sayılı Kanunla öngörülen ihale usullerine tabi olmadan temin edebilecekleri belirtilmektedir. Yine ilgili protokolün “Protokol kapsamında sunulacak hizmet” başlıklı 4’üncü maddesinde Açık Öğretim Fakültesinin eğitim hizmetlerinin aksamaması için Bilgisayar Bilimleri Uygulama ve Araştırma Merkezi Döner Sermaye İşletmesinin vereceği hizmetlerin protokol eki teknik şartnamede sıralandığı ifade olunmuştur. Teknik şartnamede verilecek hizmet ana başlıklar itibariyle aşağıdaki gibi sıralanmıştır:

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24

• Ağ destek hizmeti ve ağ güvenliği.
• Sunucu hizmeti.
• Veri depolama hizmeti.
• Elektronik posta ve güvenliği hizmeti.
• Loglama hizmeti.
• Bakım destek hizmeti.
• Sunucu barındırma hizmeti. Yukarıda sıralanan hizmetler karşılığı ise protokolün “Ücrelendirme” başlıklı 6’ncı maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre; Açık Öğretim Fakültesi her ay Üniversite Yönetim Kurulu kararında belirtilen öğrenci başına 5,00 TL’yi Bilgisayar Bilimleri Uygulama ve Araştırma Merkezi Döner Sermaye İşletmesine ödemekle yükümlü kılınmıştır. Atatürk Üniversitesinde örgün eğitimde öğrenim gören 57.373 öğrenciye Bilgi İşlem Merkezi Daire Başkanlığı tarafından bilişim alt yapısı hizmeti verilmekte olup, yaygın öğretimde (açık ve uzaktan öğretim) ise 206.569 öğrenciye Bilgisayar Bilimleri Uygulama Ve Araştırma Merkezi tarafından oluşturulan bilişim alt yapısı hizmeti verilmektedir. Atatürk Üniversitesi Bilgisayar Bilimleri Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği’nin “Merkezin amacı” başlıklı 5’inci maddesinde; söz konusu merkezin bilişim sistemleri alanına giren her konuda Üniversitenin akademik ve idari birimlerinin gereksinim duyduğu her türlü alt yapı, donanım, yazılım, proje hizmetlerinin ve bunların uygulama çalışmalarının etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesini sağlamak, en yeni teknolojinin araştırılması, geliştirilmesi, uygulamaya konulması amacıyla disiplinler arası araştırmalar yapmak gibi amaçla kurulduğu belirtilmiştir. Bu çerçeveden bakıldığında, Merkezin ve Üniversite Bilgi İşlem Daire Başkanlığının görevleri örtüşmekte ve Açık Öğretim Fakültesine söz konusu protokol çerçevesinde sunduğu hizmetler de Üniversitenin asli ve sürekli görevleri arasındadır. Her ne kadar Kamu İdaresince ilgili daire başkanlığının gerek çağın gereklerine uygun alt yapı gerekse insan kaynakları açısından yeterli kapasiteye sahip olunmadığı ifade edilmişse de, söz konusu gerekçelerin 124 sayılı Kanun ile verilen görevi yapmasına engel teşkil etmemesi gerekir. Açık Öğretim Fakültesi bulunan Üniversitenin ihtiyaçları bütçesine konulacak ödeneklerle karşılanmalıdır. Nasıl ki örgün öğretimde okuyan öğrenciler için ilgili daire başkanlığı gerekli hizmeti veriyor ise yaygın öğretimde de öğrenci işleri için gerekli alt yapı ve insan kaynaklarının mevzuatının öngördüğü şekilde güçlendirilmesi gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun Geçici 11'inci maddesine göre döner sermaye işletmelerinin bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması ve muhasebesi ile kontrol ve denetimi Hazine ve Maliye Bakanlığınca yürürlüğe konulan Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmektedir. Bu Yönetmelik'te Döner Sermaye İşletmesi, “Genel Yönetim kapsamındaki kamu idarelerine kanunlarla verilen asli ve sürekli kamu görevlerine bağlı olarak ortaya çıkan ve genel idare esaslarına göre yürütülmesi mümkün olmayan mal ve hizmet üretimine ilişkin faaliyetlerin sürdürülebilmesi için, kamu idaresine bağlı olarak kurulmuş işletmeler” olarak tanımlanmıştır. ATABAUM İşletmesinin yukarıda belirtilen protokol kapsamında sunduğunu hizmetler bu tanıma uygun değildir. Zira verdiği hizmet, üniversitenin asli ve sürekli görevleri arasında yer alan öğrenci işleri ile ilgilidir. Dolayısıyla Merkezin bu faaliyetleri kapsamında döner sermaye geliri elde etmesi de mümkün değildir. 2019 Sayıştay Denetim Raporunda da Bilgisayar Bilimleri Araştırma ve Uygulama Merkezi (ATABAUM) Döner Sermaye işletmesinin faaliyet alanı ile Üniversite Bilgi İşlem Merkezi Daire Başkanlığı görev alanının çakıştığı, söz konusu döner sermaye işletmesinin gelirinin büyük kısmının yine diğer bir döner sermaye biriminden sağlandığı konusunda bulgu yer almıştır. Bulgu sorunlara yol açan uygulamaya son verilerek kurumsal bilgi işlem sistemlerinin ve faaliyetlerinin 124 sayılı KHK kapsamında Bilgi İşlem Daire Başkanlığı bünyesinde yapılandırılması gerektiği değerlendirilmesiyle neticelenmiştir. Aynı durum 2020 yılında da devam etmiş ve alımların protokol veya sözleşmeye bağlanmadığı ve alınan hizmetin tanımının yapılmadığı vurgulanmıştır. 2021 yılı için söz konusu hizmet alımı 4734 sayılı Kanun’un istisnalar kapsamında olduğu değerlendirilerek karşılıklı protokol düzenlenmiştir. Sonuç itibariyle; Üniversitenin asli ve sürekli görevleri arasında yer alan öğrenci işleri ile ilgili hizmetin, 124 sayılı KHK kapsamında Bilgi İşlem Daire Başkanlığı ve 2013 yılında kurulan Bilgisayar Bilimleri Araştırma ve Uygulama Merkezi (ATABAUM) tarafından karşılanması gerekirken, döner sermaye faaliyeti gibi değerlendirilip Açık Öğretim Fakültesine hizmet karşılığı olarak fiyatlandırılmasının mümkün olmadığı değerlendirilmektedir. BULGU 3: Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının Yapılmaması Atatürk Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Hastanesinde görev yapan personelden bir kısmının, zorunlu olarak yaptırması gereken Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasını yaptırmadığı tespit edilmiştir. 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun'un Ek 12’nci maddesinde; Kamu sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışan tabipler, diş tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlar, tıbbi kötü uygulama nedeniyle kendilerinden talep edilebilecek zararlar ile kurumlarınca kendilerine yapılacak rüculara karşı sigorta yaptırmak zorunda oldukları, bu sigorta primlerinin yarısı kendileri tarafından, diğer yarısı ise döner sermayesi bulunan kurumlarda döner sermayeden, döner sermayesi bulunmayan kurumlarda kurum bütçelerinden ödeneceği ve zorunlu sigortaları yaptırmayanlara, mülki idare amirince sigortası yaptırılmayan her kişi için idari para cezası verileceği hüküm altına alınmıştır. 21.07.2010 tarihli ve 27648 sayılı Resmi Gazete'de Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Kurum Katkısına İlişkin Usul ve Esaslara Dair Tebliğ yayımlanmıştır. Söz konusu Tebliğ'in “Primlerin Ödenmesi ve Kurum Katkılarının Tahsili ile İadesi” başlıklı 3’üncü maddesinin ilk fıkrasında; Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan tabipler, diş tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanların, yaptıracakları sigorta sözleşmesinin primlerini sigortacıya veya sigorta acentesine ödedikten sonra, ödedikleri prim tutarının yarısını döner sermayesi bulunan kurumlarda döner sermayeden geri alacakları belirtilmektedir. Bu çerçevede, kamu sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışan tabiplerin, diş tabiplerinin ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanların, mesleki faaliyetleri sırasında kötü uygulamaları nedeniyle oluşabilecek zararlara karşı sigorta yaptırmaları kanunen zorunlu tutulmuştur. Yapılan incelemede Tıp Fakültesi Hastanesinde çalışan sigorta kapsamındaki 724 personelden %35’inin Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasını yaptırdığı görülmüştür. 2021 yılında görev yapmış olan sigorta kapsamındaki personelden %65’inin Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası yaptırdığına dair herhangi bir kanıtlayıcı belge bulunmamaktadır. Döner sermaye bütçesi içerisinde sigorta prim geri ödemesi tespit edilemeyen personel varsa sigorta poliçesi yaptırdığına ilişkin kanıtlayıcı belgelerinin sunulması sağlanmalıdır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, Atatürk Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Hastanesinde görev yapan sigorta kapsamındaki personelin, tıbbi kötü

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27 uygulamadan kaynaklanacak tazminatlara ilişkin olarak, gerek zarar gören kişilerin gerek kurumlarının veya rücu edilmesi halinde kendilerinin zararlarının en aza indirilmesi için Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının yaptırılması önem arz etmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 28 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29 7. EKLER EK 1: ÖNCEKİ YIL/YILLAR SAYIŞTAY DENETİM RAPORUNA İLİŞKİN İZLEME FORMU Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Döner Sermaye Biriminin Diğer Bir Birimden İhtiyaçları, Şartnameyi ve Yaklaşık Maliyeti Belirlemeden Doğrudan Hizmet Satın Alması 2020 Kısmen Yerine Getirildi 2020 yılında bulguya konu edilen işlemle ilgili olarak düzeltici işlemler kısmen gerçekleştirilmiş olmakla birlikte, 2021 yılı Denetim Raporunun "Diğer bulgular" bölümünde 2’nci bulgu ile yeniden konu edilmiştir.