TEKİRDAĞ NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ Eylül 2021
İÇERİK TEKİRDAĞ NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ 2020 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 TEKİRDAĞ NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2020 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 22
T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI TEKİRDAĞ NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ 2020 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1 Teşkilat Yapısı ...........................................................................................................3 Tablo 2 İdari Personel Sayıları ................................................................................................4 Tablo 3 Akademik Personel Kadro Durumu ...........................................................................4 Tablo 4 2020 Mali Yılı Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu................................................5 Tablo 5 2020 Mali Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu ......................................................................6 Tablo 6 Bütçe Giderlerinin 3 Yıllık (2018-2020) Seyri ...........................................................6 Tablo 7 Bütçe Gelirlerinin 3 Yıllık (2018-2020) Seyri ............................................................7 Tablo 8 2020 Yılı Faaliyet Sonuçları Tablosu (TL) .................................................................7
KISALTMALAR BMKYS: Bütünleşik Mali Kontrol Yönetim Sistemi MOSİP: SGK Merkezi Tahsilat Sistemi SGK: Sosyal Güvenlik Kurumu YÖK: Yüksek Öğretim Kurulu
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular
T.C. Sayıştay Başkanlığı Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 Yükseköğretim Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bir Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun olmak üzere, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu ile diğer ilgili mevzuattır. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi akademik ve idari birimlerden oluşmaktadır. Akademik yapısı Rektör, Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, Rektör Yardımcıları, Fakülte Dekanlıkları, Yüksekokul Müdürlükleri, Enstitü Müdürlükleri ile Uygulama ve Araştırma Merkezlerinden oluşmaktadır. Üniversitenin idari yapısında ise; Rektör, Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, Rektör Yardımcıları, Koordinatörlükler, Bilimsel Araştırma Koordinasyon Birimi, Genel Sekreterlik, Daire Başkanlıkları ile Hukuk Müşavirliği ve Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü bulunmaktadır. Üniversitenin üst yöneticisi olan Rektör Cumhurbaşkanı tarafından, dekanlar ise Yükseköğretim Kurulunca atanmaktadırlar. Üniversitenin akademik karar organı Senato olup; Üniversite Yönetim Kurulu ise idari faaliyetlerde Rektöre yardımcı olmaktadır. Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi bünyesinde 3 enstitü, 10 fakülte, 3 yüksekokul, 1 Konservatuar, 12 meslek yüksekokulu bulunmaktadır. Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi akademik ve idari birimlerine ilişkin teşkilat şeması aşağıdaki gibidir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 Tablo 1 Teşkilat Yapısı I. İdari Birimler II. Akademik Birimler Rektör Rektör Yardımcıları Genel Sekreterlik İç Denetim Birimi Hukuk Müşavirliği Daire Başkanlıkları Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü Enstitü, Fakülte, Yüksek Okul ve Meslek Yüksekokul Sekreterlikleri Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi Basın-Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü Rektör Rektör Yardımcıları Yönetim Kurulu Senato Fakülteler Çorlu Mühendislik Fakültesi Diş Hekimliği Fakültesi Fen-Edebiyat Fakültesi Güzel San.,Tasarım ve Mim.Fak. Hukuk Fakültesi İkt. ve İdari Bil. Fakültesi İlahiyat Fakültesi Tıp Fakültesi Veteriner Fakültesi Ziraat Fakültesi Enstitüler: Fen Bilimleri Enstitüsü Sağlık Bilimleri Enstitüsü Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksekokullar Beden Eğt. ve Spor YO Sağlık YO Yabancı Diller YO Türk Müziği Dev.Kons. Meslek Yüksekokulları Çerkezköy MYO Çorlu MYO Denizcilik MYO Hayrabolu MYO Malkara MYO Marmara Ereğlisi MYO Muratlı MYO Sağlık Hizmetleri MYO Saray MYO Sosyal Bilimler MYO Şarköy MYO Teknik Bilimler MYO Uygulama ve Araştırma Merkezleri (13 adet)
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4
Üniversitede 2020 yılsonu itibariyle akademik ve idari personel sayısı toplamı 2847’dir.
Kurumda 1200 kadrolu akademik personel, 4 yabancı uyruklu sözleşmeli akademik personel,
522 idari personel, 286 sözleşmeli idari personel ve 835 işçi kadrosunda idari personel
bulunmaktadır.
Tablo 2 İdari Personel Sayıları
Dolu Boş Toplam
Genel İdari Hizmetler 268 170 438
Sağlık Hizmetleri Sınıfı 159 117 276
Teknik Hizmetleri Sınıfı 62 39 101
Avukatlık Hizmetleri 2 1 3
Din Hizmetleri Sınıfı 1 - 1
Yardımcı Hizmetli 30 38 68
Toplam 522 365 887
Tablo 3 Akademik Personel Kadro Durumu
Unvan
Kadroların Doluluk Durumu İstihdam Şekli
Dolu Boş Toplam Tam zamanlı Yarı zamanlı
Profesör 162 64 226 Tam zamanlı
Doçent 117 86 203 Tam zamanlı
Dr. Öğretim Üyesi 279 94 373 Tam zamanlı
Öğretim Görevlisi 273 34 307 Tam zamanlı
Araştırma Görevlisi 369 125 494 Tam zamanlı
Toplam 1.200 403 1603
Üniversitenin diğer kurum ve kuruluşlarla ilişkisi:
Yükseköğretim Kurulu, Yükseköğretim kurumlarının öğretimini ve bilimsel araştırma
faaliyetlerini planlamak düzenlemek, yönetmek, denetlemek, üniversitelere tahsis edilen
kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi
için planlama yapmakla görevlidir.
Yükseköğretim Denetleme Kurulu, Yükseköğretim Kurulu adına üniversiteleri, bağlı
birimlerini, öğretim elemanlarını ve bunların faaliyetlerini gözetim ve denetim yetkisine
sahiptir.
Üniversitelerce hazırlanan bütçeler, Anayasa’nın 130’uncu maddesi uyarınca
Yükseköğretim Kurulu tarafından tetkik edilerek onaylanmakta, T.C. Milli Eğitim Bakanlığına
sunulmakta ve merkezi yönetim bütçesinin bağlı olduğu esaslara uygun olarak yürürlüğe
konulmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 1.3. Mali Yapı “Özel Bütçeli İdare” olarak 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 5436 sayılı Kanun’un 12’nci maddesi ile değiştirilmiş (II) sayılı cetvelinin (A) bölümünde sayılan Yükseköğretim Kurulu, Üniversiteler ve İleri Teknoloji Enstitüleri içerisinde yer alan Kamu İdaresi, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen hazine yardımı ve özgelirlerini kullanarak giderlerini finanse etmektedir. 2020 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesine 246.033.000,00 TL ödenek tahsis edilmiş olup yıl içinde 63.707.379,20 TL ödenek eklenmesiyle toplam tahsis edilen ödenek tutarı 309.740.379,20 TL’ye ulaşmıştır. Yıl sonu itibarıyla bu tutarın 271.421.777,33 TL’sının harcanmasıyla toplam ödeneğin kullanılma oranı %88 olarak gerçekleşmiştir. Ekonomik sınıflandırma açısından İdarenin 2020 yılı bütçesinde yer alan ödeneklerin dağılımı ve yılsonu gerçekleşmeleri aşağıda gösterilmiştir: Tablo 4 2020 Mali Yılı Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu Ekonomik Kod Bütçe Başlangıç Ödeneği (TL) Toplam Ödenek (TL) Toplam Harcanan (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Bütçe Giderleri İçindeki Payı (%) 01-Personel Giderleri 175.904,00 206.364.467,23 193.999.501,19 94,01 71,48 02-Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 27.168.000,00 32.562.500,00 30.254.852,03 92,91 11,15 03-Mal ve Hizmet Alım Giderleri 15.325.000,00 23.650.779,97 15.737.944,47 66,54 5,80 05-Cari Transferler 7.536.000,00 10.062.737,00 8.669.196,04 86,15 3,19 06-Sermaye Giderleri 20.100.000,00 37.099.895,00 22.760.283,04 61,35 8,39 Toplam 246.033.000,00 309.740.379,20 271.421.777,33 87,63 100,00 Toplam ödenek ile harcama tutarları dikkate alındığında toplam ödeneğinin %87,63’ü oranında harcama yapıldığı görülmüştür. Bu oran, Personel giderlerinde %94,01, sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderlerinde %92,91, mal ve hizmet alım giderlerinde %66,54, cari transfer giderlerinde %86,15, sermaye giderlerinde ise %61,35 oranında gerçekleşmiştir. Dolayısıyla, tüm gider kalemlerinde toplam ödeneğin altında harcama yapılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6
Ekonomik sınıflandırmaya göre 2020 yılı gelir bütçesi tahmin ve gerçekleşme rakamları
ise aşağıdadır:
Tablo 5 2020 Mali Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu
Ekonomik Kodu Bütçe Başlangıç
Tahmini (TL)
Gerçekleşen Tutar
(TL)
Gerçekleşme
Oranı (%)
Bütçe Gelirleri
İçindeki Payı
(%)
03-Teşebbüs ve Mülkiyet
Gelirleri 7.650.000,00 6.915.830,69 90 3
04-Alınan Bağış ve
Yardımlar ile Özel Gelirler 233.886.000,00 231.353.824,00 99 91
05-Diğer Gelirler 4.523.000,00 17.194.401,32 380 7
Toplam 246.059.000,00 255.464.056,01 104 100
Buna göre 2020 yılında bütçe gelirleri %104 seviyesinde gerçekleşmiştir. 05-Diğer
Gelirler kaleminde beklenenin üstünde gelir gerçekleşirken diğer gelir kalemlerinde beklenenin
altında gelir gerçekleşmiştir.
Üniversitenin bütçe gelirler ve giderlerinin ekonomik sınıflandırmaya göre son üç yıllık
seyri değişim yüzdeleri aşağıdaki tablolarda yer almaktadır.
Tablo 6 Bütçe Giderlerinin 3 Yıllık (2018-2020) Seyri
Bütçe Giderinin Çeşidi
2018 Yılı (TL) 2019 Yılı (TL) 2020 Yılı (TL) 2019-2018
Değişim
Oranı (%)
[D=(B-A)/A]
2020-2019
Değişim
Oranı (%)
[E=(C-B)/B] (A) (B) (C)
Personel Giderleri 128.527.207,02 161.234.558,82 193.999.501,19 25 20
SGK Devlet Prim
Giderleri 19.440.800,00 24.667.820,76 30.254.852,03 27 23
Mal ve Hizmet Alım
Giderleri 28.332.701,95 26.149.797,78 15.737.944,47 -8 -40
Faiz Giderleri
Cari Transferler 5.498.985,00 7.822.885,00 8.669.196,60 42 11
Sermaye Giderleri 58.542.029,48 28.235.000,00 22.760.283,04 -52 -19
Sermaye Transferleri
Toplam 240.341.723,45 248.110.062,36 271.421.777,33 3 9
Personel giderleri, SGK Devlet Primi giderleri ve Cari Transferler gider kalemleri artış
görülürken, Mal ve Hizmet Alım Giderleri ile Sermaye Giderleri gider kalemlerinde azalış
görülmektedir.
Üniversitenin sermaye giderleri 2019 yılında bir önceki yıla göre %52, 2020 yılında ise
bir önceki yıla göre %19 oranında azalmıştır. Mal ve Hizmet Alım Giderleri 2019 yılında bir
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7
önceki yıla göre %8, 2020 yılında ise bir önceki yıla göre %40 oranında azalmıştır.
Tablo 7 Bütçe Gelirlerinin 3 Yıllık (2018-2020) Seyri
Bütçe Gelirinin Çeşidi
2018 Yılı
(TL)
2019 Yılı
(TL)
2020 Yılı
(TL)
2019-2018
Değişim Oranı
(%) [D=(B-
A)/A]
2020-2019
Değişim
Oranı (%)
[E=(C-
B)/B] (A) (B) (C)
Vergi Gelirleri
Teşebbüs ve Mülkiyet
Gelirleri 8.303.611,25 9.770.657,91 6.926.633,76 18 -29
Alınan Bağış ve Yardım
ile Özel Gelirler 178.934.985,00 233.486.000,00 231.355.152,00 30 -1
Diğer Gelirler 10.109.159,26 9.790.948,37 17.194.401,32 -3 76
Sermaye Gelirleri
Toplam 197.347.755,51 253.047.606,28 255.476.187,08 28 1
Bütçe Gelirlerinden Red
ve İadeler Toplamı (-) 5.753,00 734,03 12.131,07 -87 1553
Net Toplam 197.342.002,51 253.046.872,25 271.421.777,33 28 1
Toplam gelirler 2019 yılında bir önceki yıla göre %28 artmış, 2020 yılında ise bir önceki
yıla göre %1 oranında artmıştır. Üniversitenin teşebbüs ve mülkiyet gelirleri 2019 yılında bir
önceki yıla göre %18 artmış, 2020 yılında ise bir önceki yıla göre %29 oranında azalmıştır.
Alınan Bağış ve Yardım ile Özel Gelirler 2019 yılında bir önceki yıla göre %30 artmış,
2020 yılında ise bir önceki yıla göre %1 oranında azalmıştır. Diğer Gelirler 2019 yılında bir
önceki yıla göre %3 azalmış, 2020 yılında ise bir önceki yıla göre %76 oranında artmıştır.
Tablo 8 2020 Yılı Faaliyet Sonuçları Tablosu (TL)
Faaliyet Giderleri Faaliyet Gelirleri İndirim, İade,
Iskonto Toplamı Net gelir Dönem Olumlu
Faaliyet Sonucu
276.757.634,57 293.486.577,32 12.131,07 293.474.446,25 16.716.811,68
Dönem faaliyet net geliri 293.474.446,25 TL, faaliyet gideri ise 276.757.634,57 TL olan
Üniversitenin, 2020 yılını 16.716.811,68 TL olumlu faaliyet sonucu ile tamamladığı
anlaşılmıştır.
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi merkezi yönetim bütçesi içerisinde yer alan özel
bütçeli bir kamu idaresi olmakla birlikte 5018 sayılı Yasa’da tanımlanan bütçe türleri dışında
kalan döner sermaye işletmesi bütçesi de kaynakları arasında yer almaktadır.
Tekirdağ Namık Kemal Üniversite Döner Sermaye İşletmesi, 2020 yılını 23.650.858,05
TL dönem zararı ile kapatmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 Üniversite'nin ortağı olduğu Teknokent bulunmakta olup, 04.07.2011 tarih ve 27984 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2011/1968 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kurulan Namık Kemal Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi Yönetici A.Ş.’dir. Üniversite, sermayesi 6.417.000,00 TL olan Teknokent A.Ş.’ne 4.697.000,00 TL sermaye ile %73,196 oranında ortaktır. Üniversite bünyesinde özel bütçeden ayrı olarak iktisadi işletme/sosyal tesis işletmesi bulunmakta olup, 2020 yılı faaliyet gelirleri toplamı 478.680,49 TL, faaliyet giderleri toplamı 504.129,28 TL'dir. Dönem faaliyet sonucu -25.448,79 TL olarak gerçekleşmiştir. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanun’un 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Kamu İdaresi, Kanun’un 80’inci maddesinin T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup, bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir. Üniversite bütçesi, analitik bütçe hazırlama rehberi çerçevesinde hazırlanmaktadır. Özel bütçeli bir idare olan Üniversitede tahakkuk esaslı devlet muhasebe sistemi kullanılmaktadır. Üniversitenin muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'ne tabi olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın Bütünleşik Mali Kontrol Yönetim Sistemi (BMKYS) Web Tabanlı Otomasyon Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Kurum bütçesinin takibi ve muhasebe işlemleri, Genel Sekreterliğe bağlı olarak faaliyet gösteren Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından yapılmaktadır. Kamu İdarelerinin Kesin Hesaplarının Düzenlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik uyarınca kesin hesap cetvel ve belgeleri, strateji geliştirme birimi tarafından bütçe uygulamasına esas muhasebe kayıtları dikkate alınarak hazırlanmaktadır. Kuruma ilişkin mali istatistikler ise 5018 sayılı Kanun kapsamında T.C.Hazine ve Maliye Bakanlığına bildirilmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar
T.C. Sayıştay Başkanlığı Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 aşağıda sayılmakta olup; denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır: • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Faaliyet sonuçları tablosu, • Öz kaynak değişim tablosu, • Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu, • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli, Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin
T.C. Sayıştay Başkanlığı Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 2020 yılsonu itibarıyla; 26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda, aşağıdaki değerlendirmeler yapılmıştır: 5018 sayılı Kanun’un 3 üncü maddesinde tanımlandığı üzere mali kontrol, kamu kaynaklarının belirlenmiş amaçlar doğrultusunda, ilgili mevzuatla belirlenen kurallara uygun, etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılmasını sağlamak için oluşturulan kontrol sistemi ile kurumsal yapı, yöntem ve süreçleri ifade etmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 İç kontrol sisteminin ne olduğu, amacı, yapısı ve işleyişi 5018 sayılı Kanun’un beşinci kısmında, 55 ile 67 nci maddeler arasında belirlenmiştir. Buna göre, kamu idarelerinin malî yönetim ve kontrol sistemlerinin yapısını aşağıda belirten unsurlar oluşturmaktadır: Harcama birimleri, Muhasebe ve malî hizmetler Ön malî kontrol İç denetim Temel unsurları bu olan iç kontrolün işleyişi ile ilgili ayrıntılı hükümler, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan rehberlerle belirlenmiştir. 2020 yılı denetimi kapsamında, mezkur mevzuat çerçevesinde, kurum iç kontrol sistemi aşağıdaki şekilde değerlendirilmektedir: Kurum stratejik planı ve bu planın yıllık uygulama dilimi olan performans programı ile faaliyet sonuçlarını ve değerlendirmelerini içeren idare faaliyet raporu mevcuttur. Üniversitenin 2020-2024 yıllarını kapsayan Stratejik Plan ve 2020 yılı Faaliyet Raporunda, İdarenin misyonu ve vizyonu belirtilmiştir. Misyonun gerçekleştirilmesini sağlamak üzere idare birimleri ve alt birimlerce yürütülecek görevler yazılı olarak tanımlanmıştır. İdarenin yürüteceği program, faaliyet ve projeleri ile bunların kaynak ihtiyacını, performans hedef ve göstergelerini içeren performans programı bulunmaktadır. 2020-2024 yıllarını kapsayan stratejik plan idarenin kendi birimleri ve personelinin katkılarıyla mevzuata uygun olarak hazırlandığı anlaşılmıştır. Bu kapsamda İdare, bütçesini stratejik plan ve performans programını temel alarak hazırlamıştır. Kurumsal risk yönetim çalışmaları için planlama yapıldığı ve çalışmaların devam ettiği ancak tamamlanmadığı tarafımıza bildirilmiştir. Dolayısıyla, İdarenin muhtemel riskleri belirlenmediğinden risk önleme eylem planı da hazırlanmamıştır. Bununla birlikte; İç kontrol sistemi ve işleyişinin üst yönetici ve personel tarafından sahiplenilmesi ve desteklenmesinin sağlandığı, kurum organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumlulukların açık bir şekilde belirlendiği ve yazılı olarak bildirildiği anlaşılmıştır Üniversitede daha önce hazırlanmış olan Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslara göre gerekli iş ve işlemler yürütülmektedir. Bu kapsamda, birimlere ait görev tanımları ve iş akış şemaları tamamlanmıştır. Üniversitede yönetimin ihtiyaç duyduğu gerekli bilgileri ve raporları
T.C. Sayıştay Başkanlığı Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 üretecek ve analiz yapma imkânı sunacak bir yönetim bilgi sistemi kurulmasına yönelik çalışmalar devam etmektedir. 2020 Yılı Faaliyet Raporu hazırlanmış ve zamanında web sitesinde yayınlanmıştır. Faaliyet sonuçları ve değerlendirmeler, İdare Faaliyet Raporlarında gösterilmekte ve kamuoyuna duyurulmaktadır. İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulunun, üst yöneticinin onayı ile görevlendirildiği, İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı hazırlandığı, eylem planında döner sermaye ile ilgili eylemlerin belirlenmediği, İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planında yer alan eylemlerin gerçekleşme sonuçlarının izlendiği, ancak planın revize edilmediği beyan edilmiştir. Ayrıca İç kontrol sisteminin yılda en az bir kez değerlendirildiği beyan edilmiştir. Üniversite bünyesinde 3 tane iç denetçi kadrosu bulunmaktadır. Bu kadroların tamamı boştur. Dolayısıyla iç kontrol sisteminin işleyişi üzerinde herhangi bir iç denetim raporu bulunmamaktadır. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi 2020 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olan bulgular yer almaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 BULGU 1: İcra Süreci Başlatılmış Alacaklar İle Dava Sürecinde Olan Alacakların Muhasebe Sisteminde Yer Almaması Takipli alacak haline gelmiş ve icra süreci başlatılmış Üniversite alacakları ile dava süreci başlatılmış çeşitli alacakların muhasebe sistemine kaydedilmediği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı başlıklı 54'üncü maddesinde; gelirlerden takipli alacaklar hesabının, tahakkuk ettirilen teşebbüs ve mülkiyet gelirleri, diğer gelirler ve sermaye gelirlerinden ortaya çıkan alacaklardan takibe alınan tutarlar ve bunlardan yapılan tahsilatlar için kullanılacağı belirtilmiştir. Hesabın işleyişi başlıklı 56'ncı maddesinde ise takibe alınan alacakların bu hesaba borç, 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabına alacak kaydedileceği hüküm altına alınmıştır. 140 Kişilerden alacaklar hesabı başlıklı 82'nci maddesinde ise “Kişilerden alacaklar hesabı, kamu idarelerinin faaliyet alacakları ve kurum alacakları dışında kalan ve kamu idarelerince tespit edilen kamu zararından doğan alacaklar ile diğer alacakların izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir. Yapılan incelemede, İdarenin Hukuk Müşavirliğince 2020 yılı içerisinde icra işlemleri başlatılan 2.568.662,02 TL tutarındaki alacağı ve 639.645,27 TL tutarında dava konusu yapılan çeşitli alacaklarının bulunduğu görülmüştür. Ancak söz konusu alacakların 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında ya da 140 Kişilerden alacaklar hesabına kayıt yapılamadığı, dolayısıyla muhasebe sisteminde böyle bir alacağın yer almadığı tespit edilmiştir. Üniversitenin tahsil edilemeyen ve bu sebeple de icra süreci başlatılan alacakları ile dava konusu yapılmış diğer alacaklarının ilgisine göre 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında ve 140 Kişilerden Alacaklar Hesabında takip edilmesinin, gerekli olduğu değerlendirilmektedir. Bu kapsamda Kamu İdaresi tarafından 31.05.2021 tarihinde gerekli muhasebe kayıtlarının yapıldığı bildirilmiş olmakla birlikte 2020 yılı mali tablolarındaki hata giderilmemiştir. BULGU 2: Kamu İdaresinin Sosyal Güvenlik Kurumuna Olan Ek Karşılık Prim Borçları ile Faturaya Dayalı Borçlarının Mali Tablolarda Yer Almaması Üniversitenin, Sosyal Güvenlik Kurumunca ödenen ve faturalı alacaklar olarak tabir edilen emekli ikramiyesi, ölüm yardımı, makam/temsil/görev tazminatları gibi diğer ödemelerden kaynaklanan SGK borçları olduğu anlaşılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun Geçici 4’üncü maddesinin birinci, dördüncü ve sekizinci fıkraları gereğince faturalı alacaklar olarak tabir edilen, 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu’nun 89, Ek 4, Ek 68, ve Ek 71’inci maddelerinde düzenlenen emekli ikramiyesi, emekli/adi malullük/vazife malullüğü aylığı alanların ölümü halinde ödenen ölüm yardımı, emekli veya yetimlerine ödenen makam/temsil/görev tazminatları ve diğer ödemelerden kaynaklanan alacakların takip ve tahsil işlemleri Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından gerçekleştirilmektedir. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yayımlanan 09.12.2013 tarih ve 73616264 sayılı Ek Karşılık Primi ve Faturalı Alacaklara ilişkin Genel Yazı’da; faturalı alacakların Kurumca ilgilisine ödendiği tarihte ilgili kamu idarelerine borç tahakkuk ettirilerek Mali Otomasyon Sistemi Projesi (MOSİP) ile görüntüleneceği, kamu idarelerince her ay bir önceki aya ait borç olup olmadığının sistem üzerinden sorgulanarak borç bulunması halinde, ödemenin yapıldığı tarihi izleyen iki ay içerisinde anlaşmalı bankalara ödeneceği, süresinde ödenmeyen faturalı alacaklar ile ilgili 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre gecikme faizi uygulanacağı belirtilmiştir. MOSİP Bilgi Sisteminde bulunan verilerine göre Üniversitenin 2020 yılı sonu itibarıyla tahakkuk etmiş 5.799.382,70 TL tutarında faturalı SGK borcu bulunmaktadır. Ayrıca ek karşılık borçları yapılandırılmış ve 2020 yılı sonu itibarıyla Üniversitenin 4.797.875,31 TL borcu bulunmaktadır. Dolayısıyla emekli ikramiyeleri, tazminatlar ve ek karşılıklar ile birlikte idarenin SGK’ya toplam 10.597.258,01 TL borcu bulunmaktadır. Kamu İdaresinin SGK’ya borçlarını zamanında ödeyememesinin temel sebebi, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile İdarenin ilgili bütçe tertiplerine yeterli ödenek konmamasıdır. Dolayısıyla bütçe uygulamalarının sonucu olarak Kamu İdaresi, ödenek verildikçe başka bir kamu idaresine borçlarını gecikme cezasıyla birlikte ödemek zorunda kalabilmektedir. Kamu İdaresinin ödeyeceği yükümlülükleri olmasına rağmen bu bilgilerin faaliyet raporlarına ve mali tablolara yansımaması diğer bir problem olarak karşımıza çıkmaktadır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde vadesi geçmiş, ertelenmiş veya taksitlendirilmiş vergi ve diğer yükümlülükler için 368 ve 468 Hesapları, bu hesapların kullanılamaması halinde ise 379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları Hesabının kullanılmasına cevaz veren hükümler bulunmakta olup Kamu İdaresinin bu hesaplara herhangi bir kayıt yapmadığı görülmüştür. Üniversitenin ilgili mali yılına ait ve gelecek yıllarda ödemekle yükümlü olduğu borçlarıyla ilgili bilgilerin mali tablolarda yer almasının sağlanması gerekmektedir. Konuyla
T.C. Sayıştay Başkanlığı Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 ilgili olara Muhasebat Genel Müdürlüğü 03.07.2020 tarihli yazısında 368 nolu Hesabın altında Ek Karşılıkların kaydedilebilmesine ilişkin yardımcı hesapların açıldığını ve SGK ya olan borçların bu hesapta takip edilebileceğini tüm özel bütçeli idarelere bildirmiştir. Ancak 2020 yılında herhangi bir kayıt yapılmadığı için mali tablolardaki hata devam etmektedir. BULGU 3: Maddi Duran Varlıkların Ömrünü Uzatan Tadilat İşlerine İlişkin Tutarların Maliyetlerine Eklenmek Yerine Giderler Hesabına Kaydedilmesi Üniversitenin envanterinde kayıtlı binalar ve diğer maddi duran varlıklara ömrünü uzatıcı tadilat işleri ile değerlerini artırıcı yapım işleri bedelinin duran varlıkların maliyetlerine eklenmesi gerekirken 630-Giderler hesabına kaydedildiği tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin 170/b-1 maddesine göre; maddi duran varlıklar için sonradan yapılan ve o varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini, sağlanan faydayı artıran her türlü maliyet, ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine ilave edilmesi ve amortisman hesaplamasında dikkate alınması gerekmektedir. 47 Sıra Nolu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği hükümlerine göre duran varlıklara yapılan 34.000 TL’yi aşan harcamalar değer artırıcı kabul edilmekte, değer arttırıcı işlemlerin duran varlığın maliyet bedeline eklenmesi ve yıl sonunda toplam tutar üzerinden aynı şekilde amortisman ayrılması öngörülmektedir. Yapı İşleri Daire Başkanlığı tarafından 2020 yılı içerisinde Üniversitenin var olan taşınmazlarına yapılan ve yukarıda belirtilen limit üzerinde kalan toplam 2.064.704,00 TL tutarında tadilat, bakım, onarım vb. işlerine ait maddi duran varlıkların değerini ve kullanım ömrünü artırıcı, birçok yapım işi olduğu anlaşılmıştır. Ancak bu harcamaların 630-Giderler hesabına kaydedildiği görülmüştür. Yukarıda yer alan mevzuat gereği bu harcamalardan maddi duran varlığın değerini artırıcı, ömrünü uzatıcı ya da verimini artıran limit üzerindeki her türlü harcamanın ilgili varlık hesaplarına borç olarak kaydedilmesinin uygun olacağı düşünülmekte olup Kamu İdaresi de artık bu hususun takip edileceğini bildirmiştir. BULGU 4: Üniversite Mülkiyetinde Olup, Diğer Kamu İdarelerine Tahsis Edilen Taşınmazların Mali Tablolarda Yer Almaması Üniversite mülkiyetinde olan ve diğer kamu idarelerine tahsis edilen 1.450,00 m2’lik taşınmazın mali tablolarda yer almadığı görülmüştür.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 27/12/2014 tarihli ve 29218 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği (Sıra No: 41) Genel Yönetim Kapsamındaki Kamu İdarelerinin Detaylı Hesap Planları ile yardımcı hesap kodları ihdas edilmiş olup, anılan Tebliğ ekinde; “252.02 Kamu İdaresinin Tahsis Ettiği Taşınmazlar: Binalar hesabında kayıtlı kamu idaresinin mülkiyetinde bulunan taşınmazlardan diğer kamu idarelerine tahsis edilenler bu yardımcı hesabın detaylarında izlenir.” denilmektedir. Yukarıda anılan mevzuat hükmü gereğince, kamu idaresi mülkiyetinde olan ve diğer kamu idarelerine tahsis edilen taşınmazların 252.02 hesap kodu ile Binalar Hesabına kayıt edilerek, takip edilmesi gerekmektedir. Yapılan incelemede, Üniversite mülkiyetindeki toplam 1.450,00 m2’lik binanın Kredi Yurtlar Kurumuna tahsis edildiği, ancak tahsis edilen taşınmazın 252.02 hesap kodu ile Binalar Hesabına kaydedilmediği, bu hesabın çalıştırılmadığı görülmüştür. Mali tabloların doğru ve güvenilir bilgi sunması için Üniversite tarafından söz konusu kamu kurumlarına tahsis edilen taşınmazların 252.02 No'lu hesaba kaydedilmesinin uygun olacağı değerlendirilmiş olup, Kamu İdaresi tarafından söz konusu muhasebe kaydının 31.05.2021 tarihinde yapıldığı bildirilmiştir. BULGU 5: Proje Özel Hesabındaki Dövizlere Yılsonunda Mükerrer Değerleme İşlemi Yapılması Üniversitenin 104 Proje Özel Hesabında izlenen Avrupa Birliği hibeleri için yılsonu döviz değerleme işlemlerinin hatalı yapıldığı tespit edilmiştir. Avrupa Birliği ve Uluslararası Kuruluşların Kaynaklarından Kamu İdarelerine Proje Karşılığı Aktarılan Hibe Tutarlarının Harcanması ve Muhasebeleştirilmesine İlişkin Yönetmeliğin “Proje karşılığı hibelerin muhasebeleştirilmesi’’ başlıklı 8'inci maddesinin (d) bendinde; “Ay sonlarında döviz mevcudunun Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının ay sonu döviz satış kuru üzerinden değerlemesi sonucunda; kur artışından doğan farklar, 104-Proje Özel Hesabına borç, 600-Gelirler Hesabına alacak; kur azalışından doğan farklar ise 630- Giderler Hesabına borç, 104-Proje Özel Hesabına alacak kaydedilir.” denilmektedir. Üniversitenin 104 Proje Özel Hesabının yılsonu itibarıyla bakiyesi 329.600,52 Euro’dur Söz konusu tutar Euro dönem resmi döviz satış kuru olan 9,1329 TL ile güncellendiğinde 3.010.208,59 TL olarak kurum mizanında yer alması gerekmektedir. Yapılan incelemede ise 104 hesabının yılsonu bakiyesinin 3.108.046,50 TL olduğu görülmüştür. Dolayısıyla 97.837,91 TL tutarında fazla kayıt yapılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 Yukarıdaki mevzuat hükmü ve açıklamalar gereğince, 104 Proje Özel Hesabındaki dövizler için değerleme işleminin hatalı yapılması sonucunda söz konusu hesabın güncel bakiyesi ile ortaya çıkan farka göre 600 Gelirler Hesabı ya da 630 Giderler Hesabı itibariyle kurum mali tablolarında hataya neden olunduğu düşünülmektedir. Kamu idaresi vermiş olduğu cevapta; söz konusu fark tutarının mükerer kayıt yapılmasından kaynaklandığını ve düzeltme işleminin yapılacağını bildirmiş olmakla birlikte 2020 yılı mali tablolarındaki hata devam etmektedir. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Taşınır İşlemlerinin Mevzuata Uygun Yapılmaması Taşınır işlemlerine ilişkin olarak kayıtlar, harcama birimleri ve bazı ambarlarda yapılan incelemeler sonucunda Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerine aykırı uygulamaların yapıldığı tespit edilmiştir. Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Sorumluluk” başlıklı 5’inci maddesinde; harcama yetkililerinin taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesinden, kullanılmasından, kontrolünden, kayıtlarının Taşınır Mal Yönetmeliği’nde belirtilen esas ve usullere göre saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını sağlamaktan ve taşınır yönetim hesabını ilgili mercilere göndermekten sorumlu olduğu ifade edilmiştir. Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Taşınır kayıt yetkilileri ve taşınır kontrol yetkilileri” başlıklı 6’ncı maddesinde de taşınır kayıt ve kontrol yetkililerinin görev ve sorumlulukları ayrıntılı şekilde izah edilmiştir. Yukarıda belirtildiği üzere harcama yetkilileri, taşınır kayıt yetkilileri ve taşınır kontrol yetkilileri taşınır işlemlerinin gerçekleştirilmesi ve yürütülmesinde ortak sorumludurlar. Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 36’ncı maddesinde giriş kaydı yapılan dayanıklı taşınırlara, taşınır kayıt yetkilisi tarafından bir sicil numarası verilmesi gerektiği, Yönetmeliğin 30’uncu maddesinde kullanılan tüketim malzemesi çıkışlarının en geç üç ay içinde yapılması gerektiği, 32’nci maddesinde ise kamu idarelerine ait taşınırların, taşınır kayıt yetkililerinin görevlerinden ayrılmalarında, yıl sonlarında ve harcama yetkilisinin gerekli gördüğü durum ve zamanlarda sayım kurulu tarafından sayımın yapılması gerektiği açıkça izah edilmiştir. Taşınır işlemlerine ait kayıtlarda yapılan incelemelerde; Taşınır sisteminde ambarda gözüken malzemelerin fiilen ambarda olmadığı,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 Birçok taşınırların “markasız” olarak kaydedildiği ve model, seri no gibi ayrıntılı bilgilerinin sistemde yer almadığı, Kişilerin kullanımına verilen bazı demirbaşların zimmet işlemlerinin yapılmadığı, Dayanıklı taşınırların numaralandırma işleminin tamamlanmadığı, Taşınır kayıt yetkilisi değişikliğinde sayım yapılmadan devir yapıldığı yılsonu sayımlarının fiili olarak değil kaydi değerler üzerinden yapıldığı, görülmüştür. Örneğin; 08.12.2020 tarihinde alınan verilere göre Rektörlük Özel Kalem üzerinde 3.978.331,00 TL değerinde 288 adet malzeme bulunduğu ancak söz konusu malzemelerin 1 tanesinin zimmeti yapıldığı kalan malzemelerin tamamının ambarda göründüğü ancak biriminin fiziki ambarında olmadığı ve bu malzemelerin aslında çalışanlar tarafından kullanıldığı ya da bağlı birimlere gönderildiği tespit edilmiştir. Genel Sekreterlik birimi üzerinde görünen 166 adet malzemenin tamamının ambarda göründüğü ve herhangi bir zimmet işleminin yapılmadığı, Malkara Meslek Yüksek Okulu üzerinde görünen 2.674 adet taşınırın tamamının ambarda göründüğü ve bilgisayar, monitör, laboratuvar cihazları gibi bir çok malzemenin herhangi kişi zimmeti yapılmadığı ayrıca bir çok malzemenin marka/model bilgilerinin sisteme girilmediği anlaşılmaktadır. Hayrabolu Meslek Yüksek Okulunda da benzer bir şekilde tüm malzemeler ambarda görünmektedir. Kütüphane Daire Başkanlığında yapılan incelemede ise 43.245 adet malzemenin tamamının ambarda görüldüğü, kişi kullanımında olan veya ortak kullanıma verilen malzemelerin bilgisayar, yazıcı gibi elektronik malzemelerin zimmet işlemlerinin yapılmadığı tespit edilmiştir. BAP Koordinatörlünde bulunan toplam 735 demirbaşın 728 tanesinin projelerde kullanımında olmasına rağmen ambarda göründüğü anlaşılmıştır. Buna benzer birçok örnek bulunmakta olup fiili durumun kayıtlara yansıtılması, gerçekte malzemeyi kullanan kişilere zimmet ile teslim yapılması ve kişilerin kullanımında olmayan taşınırlarda sorumluluklarının da olmayacağından hareketle belgelerin yeniden düzenlenmesi için çalışma yapılması gerekmektedir. Kayıtlarda birçok birim ambarında bilgisayar, ekran, koltuk mobilya vs malzeme görünmektedir. Üniversite birimlerinde yer alan ve çeşitli nedenler ile kullanılmasına ihtiyaç duyulmayan taşınırlar, hangi birimde ise o biriminde saklanmakta ancak sistemde zimmetlerin yapılmamasından dolayı diğer birimler bu malzemelerin ihtiyaç fazlası olup olmadığını bilmemekte dolayısıyla aslında üniversite genelinde boşta bulunan bir malzeme olmasına rağmen diğer birimlerin ihtiyacı doğrultusunda alım yapılabilmekte olup söz konusu durum
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19
kaynakların etkin ve verimli olarak kullanılmasını engellemektedir. Ayrıca fiili durumun
kayıtlara yansıtılması, gerçekte malzemeyi kullanan kişilere zimmet ile teslim yapılması ve
kişilerin kullanımında olmayan taşınırlarda sorumluluklarının da olmayacağından hareketle
belgelerin yeniden düzenlenmesi için çalışma yapılması gerekmektedir.
Yukarıda belirtilen eksiklikler, Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerine aykırılık teşkil
etmektedir. Kurumda ilgili taşınır mevzuat hükümlerinin tam olarak uygulanmaması
taşınırların takibi ve muhafazasını engellemekte olup bulgu konusu eksikliklerin giderilerek
taşınır sisteminin daha etkin hale getirilmesinin uygun olacağı düşünülmekte olup, Kamu
İdaresi de konuyla ilgili gerekli çalışmaların başlatıldığını bildirmiştir.
BULGU 2: Üniversiteye Ait Taşınmazların Üniversitenin Bünyesinde Kurulan
İktisadi İşletmeye Bedelsiz Olarak Kullandırılması ve Elektrik, Su ile Doğalgaz
Giderlerinin Üniversite Bütçesinden Karşılanması
Üniversiteye ait konukevi, kantin ve kafeteryaların ihale yapılmaksızın ve kira bedeli
tespit edilmeden Üniversitenin İktisadi İşletmesine verildiği ve bu yerlerin iktisadi işletme
tarafından işletildiği ayrıca söz konusu yerlerin ısınma, aydınlatma ve su giderlerinin Üniversite
bütçesinden karşılandığı tespit edilmiştir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun “Gelir kaynakları” başlıklı 55’inci maddesinde;
“Yükseköğretim üst kuruluşları, yükseköğretim kurumları ve bunlara bağlı birimlerin gelir
kaynakları; a. Her yıl bütçeye konulacak ödenekler, b. Kurumlarca yapılacak yardımlar, c.
Alınacak harç ve ücretler, d. Yayın ve satış gelirleri, e. Taşınır ve taşınmaz malların gelirleri,
f. Döner sermaye işletmelerinden elde edilecek karlar, g. Bağışlar, vasiyetler ve diğer
gelirlerdir” denilerek Üniversitenin mülkiyetinde bulunan taşınmazların kullanımına bağlı
olarak ortaya çıkan gelirlerin Üniversite bütçesi ile ilişkilendirilmesi gerekmektedir.
Üniversite taşınmazlarının kiralanmasına yönelik işlemler 2886 sayılı Devlet İhale
Kanunu çerçevesinde düzenlenmiştir. Mezkûr Kanunun "Kapsam" başlıklı 1' inci maddesinde;
"Genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım,
hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işleri bu Kanunda yazılı
hükümlere göre yürütülür" denilerek Kanunun kapsamı açıklanmıştır. Bahsi geçen Kanun
hükümleri gereği, kiralamaya esas taşınmazın piyasa rayiç bedellerinin tespiti için komisyon
kurulması ve bu komisyon tarafından belirlenen tutarlar çerçevesinde ihaleye çıkılması
gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 Ancak yapılan inceleme de İktisadi İşletmeye; kantinler, otopark ve çay ocağından oluşan 4 adet taşınmazın kullanımı, 2886 sayılı Devlet İhale Kanununa aykırı olarak ihalesiz ve bedelsiz bir şekilde verilmiş ve özel bütçeye gelir kaydedilmesi gereken gelirler bu işletmenin geliri olmuştur. Ayrıca, süzme sayaç bulunmadığından dolayı bu birimlerin elektrik, su ve doğalgaz ücretlerinin ayrı olarak hesaplanmadığı ve sayılan işletmelerin elektrik, su ve doğalgaz ücretlerinin idari ve mali işler daire başkanlığı kanalıyla üniversite özel bütçesinden ödendiği tespit edilmiştir. Üniversitelerin gelir getirici kiralama işlerini 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine göre yürütmeleri gerekmektedir. Buna göre Üniversiteye ait taşınmazların açık ve şeffaf bir şekilde ilgili kanun çerçevesinde ihalesinin yapılmasının yanı sıra, İktisadi İşletmenin işlettiği yerlerden kira bedeli veya elde edilen gelirlerden pay alınması gerektiği ayrıca giderlerinin de süzme sayaç yoluyla ayrıca hesaplanıp Sosyal Tesis İşletme Müdürlüğü bütçesinden ödenmesi gerektiği değerlendirilmekte olup, Kamu İdaresi tarafından pandemi sonrası gerekli tahsilat işlemlerine başlanılacağı bildirilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr
T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI TEKİRDAĞ NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2020 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1 Döner Sermaye İşletmesinde Görevli Personel Sayısı .............................................. 23
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular
T.C. Sayıştay Başkanlığı Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay
Düzenlilik Denetim Raporu
23
Fakültesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu, Çorlu
Meslek Yüksekokulu, Çerkezköy Meslek Yüksekokulu, Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu,
Spor Bilimleri Uygulama ve Araştırma Merkezi, Bilimsel ve Teknolojik Araştırmalar
Uygulama ve Araştırma Merkezi, Sürekli Eğitim Merkezi, Türkçe Öğretimi Uygulama ve
Araştırma Merkezi, Deney Hayvanları Uygulama ve Araştırma Merkezi, Trakya Verimlilik ve
İnovasyon Uygulama ve Araştırma Merkezi, NKÜ 1. No’lu Aile Sağlığı Merkezi döner
sermaye işletme birimlerinden oluşmaktadır. Döner sermayede görev yapan personel sayısı şu
şekildedir:
Tablo 1 Döner Sermaye İşletmesinde Görevli Personel Sayısı
Akademik Personel 2019 2020
Profesör 21 30
Doçent 26 28
Doktor Öğretim Üyesi 75 71
Araştırma Görevlisi 185 210
Toplam 307 339
İdari Personel
Genel İdare Hizmetleri 24 25
Sağlık Hizmetleri 407 423
Teknik Hizmetleri 5 7
Din Hizmetleri 1 0
Yardımcı Hizmetler 1 1
Toplam 438 456
İşçi
Sözleşmeli (4B ve Diğerleri) 259 279
Sürekli İşçi 391 382
Toplam 650 661
1.3. Mali Yapı
Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulmuş olan döner
sermayeli işletmelerin iş ve işlemleri ile bütçelerinin hazırlanması, uygulanması,
sonuçlandırılması, muhasebesi, kontrol ve denetimi ile muhasebe yetkililerinin niteliklerine
ilişkin usul ve esaslar, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile
belirlenmiştir. Dolayısıyla, 5018 sayılı Kanun’un bütçe ile ilgili hükümlerine tabi olmayan
T.C. Sayıştay Başkanlığı Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 işletme bütçesi, adı geçen Yönetmelik’in 4’üncü maddesine göre hazırlanmakta olup; kamu idaresinin üst yöneticisi olan Rektör tarafından onaylanarak yürürlüğe girmektedir. Başlangıç bütçesi 197.933.834,24 TL olarak tahmin edilen İşletmenin 2020 bütçe gideri 227.981.090,48 TL, bütçe geliri ise 275.902.021,67 TL olarak gerçekleşmiştir. 2020 yılı bilançosuna göre İşletmenin ödenmiş sermaye toplamı 5.000,00 TL olup, toplam aktif büyüklüğü ise 45.848.927,25 TL’dir. 2020 yılı gelir tablosuna göre gelir toplamı 183.512.738,17 TL, gider toplamı 159.861.880,12 TL olan Döner Sermaye İşletmesi, yıl sonu itibarıyla dönemi 23.650.858,05 TL net zararla tamamlamıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi muhasebe ve raporlama işlemlerini, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan hükümlere göre T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kurulan ve yönetilen Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Sistemi üzerinden yürütmektedir. İşletme, Yönetmelik’te hüküm bulunmayan hâllerde 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun’a dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin genel esaslarını, kıyasen uygulamakta olup; T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan diğer düzenlemelere de tabidir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda yer almakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır: • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Gelir tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri
T.C. Sayıştay Başkanlığı Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 6. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Maddi Olmayan Duran Varlıklar Hesabının Giderleştirilmemesi Maddi Olmayan Duran Varlıklar Hesaplarında yer alan tutarın mali yıl sonunda giderleştirilmediği görülmüştür. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin “Hüküm Bulunmayan Haller” başlıklı 599 uncu maddesinde; "Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hâllerde, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanuna dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile 30/12/2006 tarihli ve 26392 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin genel esasları, kıyasen uygulanır." denilmektedir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin 26 Maddi olmayan duran varlıklar bölümünün “Hesab Grubuna İlişkin İşlemler” başlıklı 193 üncü maddesinin (c) Maddi olmayan duran varlıkların amortisman işlemleri kısmının dördüncü fıkrasında; "Amortisman süresi, maddi olmayan duran varlığın
T.C. Sayıştay Başkanlığı Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27 muhasebe kayıtlarına girdiği yıldan başlar. Uygulanacak amortisman süresi, yöntemi ve oranları maddi olmayan duran varlık çeşitlerine göre Bakanlıkça belirlenir." denilmektedir. 1 sayılı Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği Genel Tebliği'nin "Amortisman ve Tükenme Payı Süre ve Oranları" başlıklı 5 inci bölümünün ikinci bendinde; "Ancak, maliyet bedeli, 18/1/2007 tarihli ve 26407 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulan Taşınır Mal Yönetmeliği eki listede yer alan dayanıklı taşınırların her biri için 14.000 TL’yi, taşınmazlar için 34.000 TL’yi aşmayan duran varlıklar ile tutarına bakılmaksızın Maddi Olmayan Duran Varlıklar ve Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar hesap gruplarıyla 256-Diğer Maddi Duran Varlıklar Hesabında izlenen varlıklar için, amortisman oranı % 100 olarak belirlenmiştir. Diğer bir ifadeyle maliyet bedeli bu tutarlara kadar olan duran varlıklar, hesaplara alındığı yılın sonunda tamamen amorti edilecektir" denilmektedir. Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre maddi olmayan duran varlıkların tutarına bakılmaksızın mali yıl sonunda % 100 amortisman dahilinde giderleştirilmesi gerekmektedir. Hal böyleyken Üniversite Döner Sermaye İşletmesi'nin 26 Maddi Olmayan Duran Varlıklar hesap grubunda 260 Haklar Hesabında yer alan 41.536,00 TL tutarındaki varlığın giderleştirilmediği tespit edilmiştir. Kamu idaresi 24.05.2021 tarihinde bu tutarın 24.190,00 TL'lik kısmına amortisman ayrılıp, giderleştirildiğini bildirmiştir. Ancak 2020 yılı mali tablolarındaki hata devam etmektedir. BULGU 2: Elde Edilen Mevduat Faizlerinden Kaynağında Kesilen Verginin Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabında İzlenmemesi Elde edilen mevduat faizlerinden kaynağında kesilen verginin 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabı’nda izlenmediği tespit edilmiştir. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “193 Peşin ödenen vergiler ve fonlar” başlıklı 158’inci maddesinde; “Peşin ödenen vergiler ve fonlar hesabı mevzuat gereğince peşin ödenen kurumlar vergisi ve diğer vergiler ile fonların izlenmesi için kullanılır.” hükmü bulunmaktadır. Ayrıca aynı Yönetmelik’in 421’inci maddesinde de; bankada bulunan mevduata dönem sonunda tahakkuk ettirilen faizlerin brüt tutarının 642 no'lu hesaba alacak, faiz geliri üzerinden yapılan vergi ve fon payı kesintilerinin ise 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabı’na borç kaydedilmesi gerektiği belirtilmektedir. Bu hükümlere göre kaynağında kesilen vergiler, peşin ödenen vergi olarak 193 no’lu hesabın borcunda izlenmelidir. İşletmenin bankalarda bulundurduğu vadeli mevduat hesaplarından elde
T.C. Sayıştay Başkanlığı Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 28 edilen faiz gelirinin, mevzuatı gereği gelir vergisi stopajına tabi tutulduğu, stopaj tutarının ilgili banka ekstresi ile işletmeye bildirildiği ama işletmenin bu tutarı herhangi bir hesapta izlemediği görülmektedir. Oysa bu tutar, 193 no’lu hesabın borcunda izlenmesi gereken peşin ödenen bir vergidir. Elde edilen faiz gelirinin brüt olarak değil net olarak gelir kaydedildiği, bunun da temel muhasebe ilkelerine aykırılık teşkil ettiği değerlendirilmektedir. Bu bağlamda elde edilen faiz gelirinin net tutar üzerinden kaydedilmesinin, temel muhasebe ilkelerine aykırılık teşkil ettiği ve Bilanço ile Gelir Tablosu'nun ilgili hesaplar bazında hatalı bilgi içermesine neden olduğu değerlendirilmekte olup Kamu İdaresi de bundan sonra elde edilen mevduat faizlerinden kaynağında kesilen verginin 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabı’nda izlenmeye başlandığını bildirmiştir. BULGU 3: Geçmiş Yıllar Kârları Hesabının Hatalı Kullanımı Üniversite Döner Sermayesi İşletmesi 2018 Yılı Bilançosunun öz kaynaklara ilişkin kayıtlarında 580-Geçmiş Yıllar Zararları hesabının, 570-Geçmiş Yıllar Kârları hesabından mahsup edilmeksizin yıllar bazında yer aldığı görülmüştür. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 580 Geçmiş Yıllar Zararları hesabı bölümünün “Hesabın İşleyişi” başlıklı 380' inci maddesinin son bendinde; “1) İzleyen hesap dönemlerinde net kârdan mahsup edilen geçmiş yıllar zararları bu hesaba alacak, 570 Geçmiş Yıllar Kârları Hesabına borç kaydedilir.” denilmektedir. Yukarıdaki mevzuat hükmüne göre döner sermayeli işletmelerde ilgili yıllara ilişkin geçmiş yıllar zararları yıllar itibariyle kârlardan mahsup edilerek Geçmiş Yıllar Kârları hesabı borç ve Geçmiş Yıllar Zararları hesabı alacak olarak muhasebeleştirilmesi gerekmektedir. Hal böyleyken İşletmenin bilançosunda 580-Geçmiş Yıllar Zararları hesabında 121.762.263,81 TL ve 570- Geçmiş Yıllar Kârları hesabında 1.272.720,43 TL 'nin yer aldığı ve bunların birbirlerinden mahsup edilmediği tespit edilmiştir. Konuyla ilgili olarak Kamu İdaresi düzeltme işleminin 24.05.2021 tarihinde yapıldığını bildirmiştir. Ancak 2020 yılı Mali Tablolarında hata devam etmektedir. BULGU 4: Kurum Mali Tablolarındaki Stok Kayıtlarının Taşınır Kayıt Sistemindeki Kayıtlarla Doğrulanamaması Döner Sermaye İşletmesi mali tablolarındaki stok kayıtlarının, kurumun fiilen kullandığı taşınır kayıt sistemindeki kayıtlarla birbirini tutmadığı tespit edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29 Üniversite Hastanesinde sağlık hizmetlerinde kullanılan ilaç ve farmakolojik ürünler başta olmak üzere, medikal malzemeler ve diğer tüm taşınır hareketleri Enlil Hastane Bilgi Yönetim Sistemi üzerinden izlenmekte, tüm depolardaki taşınırlar bu sistemde görülmekte, malzemelerin fiyat ve miktarlarıyla, ihtiyaç ve stok fazlası miktarlarına ulaşılabilmektedir. Hastanede stok hareketleri ve taşınır işlem fişlerinin kesilmesi fiilen hastane bilgi yönetim sistemlerinin stok hareketlerine ilişkin modülleri üzerinden yürütülmekle beraber, muhasebe kayıtları T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığının Döner Sermaye İşletmeleri Bilgi Yönetim Sisteminde oluşturulmakta, kurum mali tabloları da bu sistemden çıkması sebebiyle, muhasebe kayıtlarının hastane bilgi yönetim sistemi verileri ile uyumlu olması, gerek dönem içinde gerekse dönem sonunda hastane kayıtlarıyla saymanlık kayıtlarının birbirini teyit etmesi gerekmektedir. Kurumun taşınır kayıtlarının incelenmesinde; 31.12.2020 tarihi itibarıyla Hastane Bilgi Yönetim Sistemi üzerinden alınan listeye bakıldığında yılsonu itibariyle 24.403.924,75 TL tutarında 150 hesap grubu malzeme olduğu anlaşılmıştır. Ancak Döner Sermaye İşletmesi muhasebe sisteminde Hastaneye ait 150 no’lu hesaba bakıldığında 22.406.830,19 TL tutarında malzeme olduğu görülmektedir. Dolayısıyla, 150 no’lu İlk Madde ve Malzeme hesap kodlarında izlenen taşınırların, mali tablo ve hastane bilgi sisteminde kayıtlı tutarları birbirini tutmamaktadır. Hastane Bilgi Sisteminde kayıtlı olan ancak kurum mali tablolarında görünmeyen toplamda 1.997.094,56 TL tutarında malzeme olduğu görülmektedir. Kurumun stok hareketlerinin takip edildiği verilerinin gerçek-fiili durumu yansıtması beklendiğinden, kurum varlıklarının mali tablolarda hatalı gösterildiği değerlendirilmektedir. 5018 sayılı Kanun’un “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesi uyarınca, her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların; kaynakların etkili, ekonomik, kullanımından sorumlulukları olduğu gibi bunların tam ve doğru şekilde muhasebeleştirilmesinden ve raporlanmasından dolayı da sorumlulukları bulunmaktadır. Stok hareketlerine ilişkin hesap verme sorumluluğunun sağlanabilmesi için kurum mali tablolarındaki stok kayıtlarının, taşınır işlemlerinin kayıt ve takibinin yapıldığı, taşınır kesin hesabının çıktığı kayıtların bir birini teyit etmesi ve dönem sonu envanter çalışmalarının yapılmasının uygun olacağı düşünülmektedir. Kamu İdaresi de konuyla ilgili olarak gerekli koordinasyon ve birimler arası teyidin belli zaman aralıklarında yapılması için çalışmaların yapılmaya başlandığını bildirmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 30 BULGU 5: Maddi Duran Varlıklar İçin Amortisman Ayrılmaması Döner Sermaye İşletmesinin mali tablolarında maddi duran varlıklar bulunduğu halde bu varlıklar için amortisman ve tükenme payı ayrılmadığı ve 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın kullanılmadığı görülmüştür. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Gelir tablosu ilkeleri” başlıklı 35’inci maddesinde; “… (c) Maddi ve maddi olmayan duran varlıklar ile özel tükenmeye tabi varlıklar için uygun amortisman ve tükenme payı ayrılır.” denilmektedir. Yönetmeliğin “Amortisman ve tükenme payı uygulaması” başlıklı 49’uncu maddesinde; “(…)Muhasebe sistemine dâhil edilen duran varlıklardan; arazi ve arsalar, yapım aşamasındaki sabit varlıklar, varlıkların elde edilmesi için verilen avans ve krediler ile sanat eserleri dışındakilerden hangilerinin amortisman ve tükenme payına tabi tutulacağı ve bunlara ilişkin usul ve esaslar ile uygulanacak amortisman ve tükenme payının süre, yöntem ve oranları duran varlık çeşitlerine göre Bakanlıkça belirlenir.” hükmü yer almaktadır. Yönetmeliğin 257 Birikmiş amortismanlar hesabına (-) ilişkin düzenlemeler getiren “Hesabın niteliği” başlıklı 214’üncü maddesinde ise “Birikmiş amortismanlar hesabı, maddi duran varlık bedellerinin yararlanma süresi içinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesinin izlenmesi için kullanılır” denilmektedir. İşletmenin 2020 yılı Bilançosu incelendiğinde 129.401,26 TL tutarında maddi duran varlık olduğu ancak herhangi bir amortisman kaydının yapılmadığı anlaşılmaktadır. Yükseköğretim Kurumları Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasına İlişkin Yönetmeliğin Taşınır İşlemleri başlıklı 13. Maddesinde ise “(1) İşletmelerce edinilen taşınırların kayıtlara alınmasında, verilmesinde ve izlenmesinde, 28/12/2006 tarihli ve 2006/11545 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Taşınır Mal Yönetmeliği hükümleri uygulanır. (2) Döner sermaye işletmesinin genel yönetim faaliyetlerinde kullanılan dayanıklı taşınırlar hariç, döner sermaye gelirleri ile alınan araç, gereç ve diğer demirbaş eşya (canlı demirbaş hariç) en geç satın alındığı ay sonu itibarıyla gelirin elde edildiği yükseköğretim kurumu taşınır birimine devredilir.” denilmektedir. Döner Sermaye İşletmesinin genel yönetim faaliyetlerinde kullanılan dayanıklı taşınırlar için Maliye Bakanlığının belirlediği oranlar üzerinden amortisman ve tükenme payı ayrılması ve bunun 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nda muhasebeleştirilmesi, diğer
T.C. Sayıştay Başkanlığı Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 31 taşınırların ise Özel Bütçeye devrinin sağlanması gerekmekte olup Kamu İdaresi de sehven özel bütçe hesaplarına devredilmeyen tutarın özel bütçeye devredilmesi için ilgili birimlerce çalışmaya başlandığını bildirmiştir. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Konusu Aynı Olan Bazı Mal ve Hizmet Alımı İşlerinin Parçalara Bölünerek Alınması ve Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Olmadan %10’luk Limitin Aşılması Konusu aynı olan, aynı tarihlerde ve aynı firmalardan temin edilen ilaç ve tıbbi malzeme alımı işlerinin 4734 sayılı Kanunun 22-d maddesinden faydalanmak amacıyla parçalara bölündüğü, ayrıca Kamu İhale Kanunu'nun 21 ve 22’nci maddeleri kapsamında yapılan alımlarda Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Olmadan %10’luk limitin aşıldığı tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde de; İdarelerin, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu oldukları, Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işlerinin bir arada ihale edilemeyeceği, eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin kısımlara bölünemeyeceği, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulünün temel ihale usulleri olduğu, diğer ihale usullerinin Kanunda belirtilen özel hallerde kullanılabileceği, hususları hüküm altına alınmıştır. "Görevlilerin ceza sorumluluğu" başlıklı 60 ıncı maddesinde ise "İhale yetkilisi ile ihale komisyonlarının başkan ve üyeleri ile ihale işlemlerinden sözleşme yapılmasına kadar ihale sürecindeki her aşamada görev alan diğer ilgililerin; 17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulunduklarının, görevlerini kanuni gereklere uygun veya tarafsızlıkla yapmadıklarının, taraflardan birinin zararına yol açacak ihmalde veya kusurlu hareketlerde bulunduklarının tespiti halinde, haklarında ilgili mevzuatları gereğince disiplin cezası uygulanır. Ayrıca, fiil veya davranışlarının özelliğine göre haklarında ceza kovuşturması da yapılır ve hükmolunacak ceza ile birlikte tarafların uğradıkları zarar ve ziyan genel hükümlere
T.C. Sayıştay Başkanlığı Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 32 göre kendilerine tazmin ettirilir. Bu Kanuna aykırı fiil veya davranışlardan dolayı hüküm giyen idare görevlileri, bu Kanun kapsamına giren işlerde görevlendirilemezler. Bu Kanun kapsamına giren işlerden dolayı yargı organlarınca herhangi bir ceza verilmiş olanlar, bu Kanun kapsamına giren bütün kamu kurum ve kuruluşlarınca bu Kanunun ve ilgili diğer mevzuatın uygulanması ile görevli ve yetkili kadrolara atanamaz ve görev alamazlar. 5 inci maddede belirtilen ilkelere ve 62 nci maddede belirtilen kurallara aykırı olarak ihaleye çıkılmasına izin verenler ve ihale yapanlar hakkında da yukarıda belirtilen müeyyideler uygulanır. " denilmektedir. Kanunun 62’nci maddesinin (ı) bendinde de “Bu Kanunun 21 ve 22’nci maddelerindeki parasal limitler dahilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamı, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşamaz.” hükmü yer almaktadır. Yapılan incelemede doğrudan temin yöntemi ile alımların süreklilik kazandığı ve Kanun'un 21 ve 22’nci maddelerine göre yapılan harcamaların yıllık toplamının toplam alımların %23’ünü geçtiği ve bununla ilgili Kamu İhale Kurulundan uygun görüş alınmadığı görülmüştür. Kurum yetkilileri konuyla ilgili olarak Hastane mali durumunun iyi olmaması nedeniyle ödemelerin geç yapıldığı ve firmaların ihalelere girmediğini şifahen belirtmiş olsa da yapılan doğrudan temin alımları incelendiğinde aynı ay içerisinde aynı firmadan limitin çok üzerinde mal alımları yapıldığı anlaşılmıştır. 2020 yılında alımı yapılan toplam 131.899.648,21 TL tutarındaki mal ve hizmetin 31.500.355,03 TL si 22'nci maddesine göre yapılmış aynı firmalardan benzer nitelikteki malzemeler alınmıştır. 576.329,00 TL tutarındaki malzeme ise Kanun’un 21-f maddesine göre yapılmıştır. Firmalara yapılan ödemelerde ise tahakkuk sırasına tam olarak uyulmamış ve eski tarihlerde alınan malzemelerin bedeli ödenmeden yeni alınan malzemelerin bedelleri ödenmiştir. İhtiyaçların uygun şartlarla karşılanması, alımlarda rekabetin sağlanması ve kaynakların verimli kullanılması amacıyla Kamu İhale Kanunu'nun koymuş olduğu ilkelere göre hareket edilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. Kamu İdaresi de Pandemi nedeniyle bazı zaruri alımların olduğu ancak bundan sonra Kamu İhale Kanunu'nun koymuş olduğu ilkelere riayet edileceğini bildirmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 33 BULGU 2: Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Mali Sorumluluk Sigortasının Yapılmaması Üniversite Tıp Fakültesi Hastanesinde Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Mali Sorumluluk Sigortasını yaptırma yükümlülüğü bulunan personelden bir kısmının ilgili sigorta poliçesini yaptırmadığı tespit edilmiştir. 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun’un Ek 12’nci maddesine göre; kamu sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışan tabipler, diş tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlar, tıbbi kötü uygulama nedeniyle kendilerinden talep edilebilecek zararlar ile kurumlarınca kendilerine yapılacak rüculara karşı sigorta yaptırmak zorundadır. Bu sigorta priminin yarısı kendileri tarafından, diğer yarısı döner sermayesi bulunan kurumlarda döner sermayeden, döner sermayesi bulunmayan kurumlarda kurum bütçelerinden ödenecektir. Aynı maddenin son fıkrasında zorunlu sigortaları yaptırmayanlara, mülki idare amirince sigortası yaptırılmayan her kişi için beşbin Türk Lirası idari para cezası verileceği de hüküm altına alınmıştır. Yapılan incelemede Tıp Fakültesi Hastanesinde 2020 yılında zorunlu mesleki sigortayı yaptırmakla yükümlü bulunan 336 çalışandan 82’sinin bunu yerine getirdiği tespit edilmiştir. 2020 yılında görev yapmış olan sigorta kapsamındaki personelden 254 kişinin Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası yaptırdığına dair herhangi bir kanıtlayıcı belge bulunmamaktadır. Döner sermaye bütçesi içerisinde sigorta prim geri ödemesi tespit edilemeyen personel varsa sigorta poliçesi yaptırdığına ilişkin kanıtlayıcı belgelerinin sunulması sağlanmalıdır. Yukarıda anılan mevzuat hükümleri uyarınca Tıp Fakültesi Hastanesinde görev yapan tabipler, diş tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanların tıbbi kötü uygulama nedeniyle sebep olacakları zararlardan, gerek zarar gören kişilerin gerek kurumlarının ve rücu edilmesi halinde kendilerinin zararlarının en aza indirilmesi için Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının yaptırılması önem arz etmektedir. Kamu İdaresi, konu hakkında Üniversite Hastanesinin görev yapan tabiplerin kadrosunun olduğu Tıp Fakültesine yazı yazıldığını bildirmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 34 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr