SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ Eylül 2021
İÇERİK SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ 2020 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2020 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 28
T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ 2020 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Teşkilat Yapısı..........................................................................................................2 Tablo 2: İdari Personel Sayıları...............................................................................................4 Tablo 3: Akademik Personel Kadro Durumu ..........................................................................4 Tablo 4: 2020 Mali Yılı Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu ..............................................5 Tablo 5: 2020 Mali Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu .....................................................................6 Tablo 6: Bütçe Giderlerinin 3 Yıllık (2018-2020) Seyri ..........................................................6 Tablo 7: Bütçe Gelirlerinin 3 Yıllık (2018-2020) Seyri ...........................................................6 Tablo 8: 2020 Yılı Faaliyet Sonuçları Tablosu (TL) ................................................................7
KISALTMALAR AB : Avrupa Birliği BAP : Bilimsel Araştırma Projesi MYO : Meslek Yüksek Okulu SGK : Sosyal Güvenlik Kurumu
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu ile diğer ilgili mevzuattır. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Süleyman Demirel Üniversitesi akademik ve idari birimlerden oluşmaktadır. Akademik yapısı Rektör, Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, Rektör Yardımcıları, Fakülte Dekanlıkları, Yüksekokul Müdürlükleri, Enstitü Müdürlükleri ile Araştırma ve Uygulama Merkezlerinden oluşmaktadır. Üniversitenin idari yapısında ise; Rektör, Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, Rektör Yardımcıları, İç Denetim Birimi, Koordinatörlükler, Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi, Daire Başkanlıkları ve Şube Müdürlükleri ile Hukuk Müşavirliği ve Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü bulunmaktadır. Üniversitenin üst yöneticisi olan Rektör, Cumhurbaşkanı tarafından, dekanlar ise Yükseköğretim Kurulunca atanmaktadırlar. Üniversitenin akademik karar organı Senato olup; Üniversite Yönetim Kurulu ise idari faaliyetlerde Rektöre yardımcı olmaktadır Süleyman Demirel Üniversitesi bünyesinde 15 fakülte, 3 yüksekokul, 6 enstitü, 4 meslek yüksekokulu bulunmaktadır. Üniversite, Doğu ve Batı Yerleşkesi olmak üzere 2 yerleşke üzerinde yer almaktadır. Süleyman Demirel Üniversitesi akademik ve idari birimlerine ilişkin teşkilat şeması aşağıdaki gibidir. Tablo 1: Teşkilat Yapısı I. İdari Birimler II. Akademik Birimler Rektör Rektör Yardımcıları Genel Sekreterlik İç Denetim Birimi Hukuk Müşavirliği Rektör Rektör Yardımcıları Yönetim Kurulu Senato Fakülteler Diş Hekimliği Fakültesi
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 Daire Başkanlıkları Bilgi İşlem Daire Başkanlığı İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı Personel Daire Başkanlığı Sağlık Kültür Spor Daire Başkanlığı Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü Üniversite Hastanesi Başmüdürlüğü Fakülte, Yüksek Okul ve Meslek Yüksek Okul Sekreterlikleri Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi Dış İlişkiler Ofisi Kalite Komisyonu Kurum İdari Kurulu SDÜ Etik Kurulları Son Soruşturma Kurulu Arşiv Şube Müdürlüğü Bilgi Edinme Şube Müdürlüğü Enerji Yönetimi Birimi Evrak Şube Müdürlüğü Koruma ve Güvenlik Şube Müdürlüğü Kurullar Sekretaryası Mevzuat Şube Müdürlüğü Yayın Komisyonu Başkanlığı Yazı İşleri Şube Müdürlüğü Eczacılık Fakültesi Eğitim Fakültesi Fen Edebiyat Fakültesi Güzel Sanatlar Fakültesi Hukuk Fakültesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İlahiyat Fakültesi İletişim Fakültesi Mimarlık Fakültesi Mühendislik Fakültesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Spor Bilimleri Fakültesi Teknik Eğitim Fakültesi Tıp Fakültesi Enstitüler: Eğitim Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Enstitüsü Güzel Sanatlar Enstitüsü Sağlık Bilimleri Enstitüsü Sosyal Bilimler Enstitüsü Su Enstitüsü Yüksekokullar Devlet Konservatuarı Sivil Havacılık Yüksekokulu Yabancı Diller Yüksekokulu Meslek Yüksekokulları Adalet MYO Atayalvaç Sağlık Hizmetleri MYO Eğirdir Sağlık Hizmetleri MYO Isparta Sağlık Hizmetleri MYO Rektörlüğe Bağlı Birimler (6 adet) ile Uygulama ve Araştırma Merkezleri (48 adet) Üniversitede 2020 yılsonu itibariyle akademik ve idari personel sayısı toplam 2.899'dur. Bu personelden 1.855 kadrolu akademik personel, 20 yabancı uyruklu sözleşmeli akademik personel, 1.044 idari personel, 232 sözleşmeli idari personel ve 710 işçi kadrosunda idari personel olarak görev yapmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Tablo 2: İdari Personel Sayıları Dolu Boş TOPLAM Genel İdari Hizmetler 487 316 803 Sağlık Hizmetleri Sınıfı 382 173 555 Teknik Hizmetleri Sınıfı 118 66 184 Avukatlık Hizmetleri 3 3 6 Yardımcı Hizmetli 54 93 147 Toplam 1.044 651 1.695 Tablo 3: Akademik Personel Kadro Durumu Unvan Kadroların Doluluk Durumu İstihdam Şekli Dolu Boş Toplam Tam zamanlı Yarı zamanlı Profesör 306 62 368 X Doçent 171 77 248 X Dr. Öğretim Üyesi 436 91 527 X Öğretim Görevlisi 241 50 291 X Araştırma Görevlisi 701 182 883 X TOPLAM 1.855 462 2.317 X Üniversitenin diğer kurum ve kuruluşlarla ilişkisi: Yükseköğretim Kurulu, Yükseköğretim kurumlarının öğretimini ve bilimsel araştırma faaliyetlerini planlamak düzenlemek, yönetmek, denetlemek, üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmakla görevlidir. Yükseköğretim Denetleme Kurulu, Yükseköğretim Kurulu adına üniversiteleri, bağlı birimlerini, öğretim elemanlarını ve bunların faaliyetlerini gözetim ve denetim yetkisine sahiptir. Üniversitelerce hazırlanan bütçeler, Anayasa’nın 130’uncu maddesi uyarınca Yükseköğretim Kurulu tarafından tetkik edilerek onaylanmakta, T.C. Milli Eğitim Bakanlığına sunulmakta ve merkezi yönetim bütçesinin bağlı olduğu esaslara uygun olarak yürürlüğe konulmaktadır. 1.3. Mali Yapı “Özel Bütçeli İdare” olarak 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 5436 sayılı Kanun’un 12’nci maddesi ile değiştirilmiş (II) sayılı cetvelinin (A) bölümünde sayılan Yükseköğretim Kurulu, Üniversiteler ve İleri Teknoloji Enstitüleri içerisinde yer alan
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Kamu İdaresi, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen hazine yardımı ve özgelirlerini kullanarak giderlerini finanse etmektedir. 2020 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 457.648.000 TL ödenek tahsis edilen Üniversite bütçesine, yıl içinde 49.993.415 TL ödenek eklenmiş ve toplam tahsis edilen ödenek 507.641.415 TL’ye ulaşmış olup, ödeneğin %92,07’si yani 467.396.541 TL’si kullanılmıştır. Ekonomik sınıflandırma açısından İdarenin 2020 yılı bütçesinde yer alan ödeneklerin dağılımı ve yılsonu gerçekleşmeleri aşağıda gösterilmiştir: Tablo 4: 2020 Mali Yılı Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu Ekonomik Kod Bütçe Başlangıç Ödeneği (TL) Toplam Ödenek (TL) Toplam Harcanan (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Bütçe Giderleri İçindeki Payı (%) 01-Personel Giderleri 323.141.000,00 342.557.768,00 334.399.869,00 97,62 71,55 02-Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 53.645.000,00 56.692.469,00 54.823.603,00 96,70 11,73 03-Mal ve Hizmet Alım Giderleri 24.479.000,00 39.152.575,00 31.994.373,00 81,72 6,85 05-Cari Transferler 14.930.000,00 19.110.603,00 18.336.100,00 95,95 3,92 06-Sermaye Giderleri 41.453.000,00 49.178.00,000 26.892.596,00 54,68 5,75 07-Sermaye Transferi 0 950.00,000 950.000,00 100 0,20 TOPLAM 457.648.000,00 507.641.415,00 467.396.541,00 92.07 100,00 Üniversitenin 2020 yılı bütçe başlangıç ödeneği 457.648.000 TL’dir. Yıl içinde eklemelerle bu ödenek 507.641.415 TL’ye çıkarılmıştır. 2020 yılı bütçe gider gerçekleşmesi 467.396.541 TL olmuştur. Ayrıca bütçe gider gerçekleşmelerinde bütçede öngörülen toplam ödeneğin aşılması söz konusu olmayıp sermaye giderleri beklenenin altında kalarak %54,68 oranında gerçekleşmiştir. Bunun dışında, Üniversitede Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu destekleri/Afat ve Acil Durum destekleri(UDAP)/Batı Akdeniz Kalkınma Ajansı destekleri/Gençlik ve Spor Bakanlığı destekleri/Erasmus Değişim Programı/ Mevlana Değişim Programı/ Farabi Değişim Programi /AB hibe işlemleri olmak üzere 2020 yılı için toplam 9.848.998,66 TL bütçe dışı kaynak kullanılmıştır. Ekonomik sınıflandırmaya göre 2020 yılı gelir bütçesi tahmin ve gerçekleşme rakamları ise aşağıdadır:
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Süleyman Demirel Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6
Tablo 5: 2020 Mali Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu
Ekonomik Kodu
Bütçe Başlangıç
Tahmini (Net)
(TL)
Gerçekleşen
Tutar (Net) (TL)
Gerçekleşme
Oranı (%)
Bütçe
Gelirleri
İçindeki Payı
(%)
03-Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 17.309.000,00 25.139.120,88,00 145,24 5,20
04-Alınan Bağış ve Yardımlar ile
Özel Gelirler
424.425.000,00 432.042.496,00 101,79 89,45
05-Diğer Gelirler 15.914.000,00 25.832.197,48 162,32 5,35
TOPLAM 457.648.000,00 483.013.814,36 105,54
Bütçede 2020 yılı için 457.648.000,00 TL gelir tahmini yapılmıştır. Bütçe uygulama
sonucunda 483.013.814,36 TL gelir elde edilmiştir. Buna göre bütçe gelirleri %105,54 oranında
gerçekleşmiştir. Ayrıca diğer gelirler başlangıç bütçesinde öngörülenin %162,32 oranında
gerçekleşmiştir.
Üniversitenin bütçe gelirler ve giderlerinin ekonomik sınıflandırmaya göre son üç yıllık
seyri değişim yüzdeleri aşağıdaki tablolarda yer almaktadır.
Tablo 6: Bütçe Giderlerinin 3 Yıllık (2018-2020) Seyri
Bütçe Giderinin
Çeşidi
2018 Yılı (TL)
(A)
2019 Yılı (TL)
(B)
2020 Yılı (TL)
(C)
2019-2018
Değişim
Oranı (%)
[D=(B-
A)/A]
2020-2019
Değişim
Oranı (%)
[E=(C-
B)/B]
Personel Giderleri 298.687.769 295.496.891 334.399.869 -1,07 13,17
SGK Devlet Prim
Giderleri 46.541.348 48.882.809 54.823.602 5,03 12,15
Mal ve Hizmet
Alım Giderleri 53.868.621 41.137.675 31.994.373 -23,63 -22,23
Cari Transferler 14.635.360 16.203.146 18.336.100 10,71 13,16
Sermaye Giderleri 58.647.832 48.147.501 26.892.596 -17,90 -44,15
Sermaye
Transferleri 0 2.200.000 950.000 2.200.000 -56,82
Toplam 472.380.930 452.068.021 467.396.541 -4,30 3,39
2018, 2019 ve 2020 yıllarına ait bütçe giderlerinin ekonomik sınıflandırılmasına ilişkin
yukarıdaki tablodan anlaşılacağı üzere, Üniversitenin bütçe giderleri; 2018-2019 döneminde
yüzde -4,30 oranında azalış, 2019-2020 döneminde ise yüzde 3,39 oranında artış göstermiştir.
Tablo 7: Bütçe Gelirlerinin 3 Yıllık (2018-2020) Seyri
Bütçe Gelirinin
Çeşidi
2018 Yılı
(TL)
(A)
2019 Yılı
(TL)
(B)
2020 Yılı (TL)
(C)
2019-2018
Değişim
Oranı (%)
[D=(B-A)/A]
2020-2019
Değişim
Oranı (%)
[E=(C-B)/B]
Teşebbüs ve Mülkiyet
Gelirleri 35.935.364,69 31.465.395,01 28.844.492,67 -12,44 -8,33
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Süleyman Demirel Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7
Alınan Bağış ve
Yardım ile Özel
Gelirler
414.140.458,02 404.065.898,34 432.042.496,00 -2,43 6,92
Diğer Gelirler 19.158.591,90 17.709.115,86 25.844.616,33 -7,57 45,94
Sermaye Gelirleri
Toplam 469.234.414,61 453.240.409,21 486.731.605,00 -3,41 7,39
Bütçe Gelirlerinden
Red ve İadeler
Toplamı (-)
-2.308.897,89 -1.824.904,12 -3.717.790,64 -20,96 103,73
Net Toplam 466.925.516,72 451.415.505,09 483.013.814,36 -3,32 7,00
2018, 2019 ve 2020 yıllarına ait bütçe gelirlerinin ekonomik sınıflandırılmasına ilişkin
yukarıdaki tablodan anlaşılacağı üzere, Üniversitenin bütçe gelirleri; 2018-2019 döneminde
yüzde 3,32 oranında azalış, 2019-2020 döneminde ise yüzde 7 oranında artış göstermiştir.
Dönem faaliyet geliri 523.104.213,31 TL, faaliyet gideri ise 497.894.146,88 TL olan
Üniversitenin, 2020 yılını 21.492.275,79 TL olumlu faaliyet sonucu ile tamamladığı
anlaşılmıştır.
Tablo 8: 2020 Yılı Faaliyet Sonuçları Tablosu (TL)
Faaliyet Giderleri Faaliyet Gelirleri İndirim, İade,
Iskonto Toplamı Net gelir
Dönem
Olumlu/Olumsuz
Faaliyet Sonucu
497.894.146,88 523.104.213,31 3.717.790,64 519.386.422,67 21.492.275,79
Süleyman Demirel Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi, 2020 yılını 90.051.266,76 TL
dönem karı ile kapatmıştır.
Üniversite’nin ortağı olduğu Teknokent bulunmaktadır. 08.09.200 tarih ve 25930 sayılı
Resmi Gazetede yayımlanan 19.08.2005 tarihli ve 2005/9310 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile
kurulan Göller Bölgesi Teknokenti Yönetici ve İşletici A.Ş.’dir. Üniversite, sermayesi
4.025.000,00 TL olan Teknokent A.Ş.’ne 3.250.000,00 TL sermaye ile % 80,75 oranında
ortaktır.
Üniversite bünyesinde özel bütçeden ayrı olarak sosyal tesis işletmesi bulunmakta olup,
2020 yılı faaliyet gelirleri toplamı 2.915.159,51 TL, faaliyet giderleri toplamı 2.843.133,25
TL'dir. Dönem olumlu faaliyet sonucu 72.026,26 TL olarak gerçekleşmiştir.
1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanun’un 49’uncu maddesi gereğince
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Kamu İdaresi, Kanun’un 80’inci maddesinin T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup, bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir. Üniversite bütçesi, analitik bütçe hazırlama rehberi çerçevesinde hazırlanmaktadır. Özel bütçeli bir idare olan Üniversitede tahakkuk esaslı devlet muhasebe sistemi kullanılmaktadır. Üniversitenin muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'ne tabi olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi ve Web Tabanlı Otomasyon Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Kurum bütçesinin takibi ve muhasebe işlemleri, Genel Sekreterliğe bağlı olarak faaliyet gösteren Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından yapılmaktadır. Kamu İdarelerinin Kesin Hesaplarının Düzenlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik uyarınca kesin hesap cetvel ve belgeleri, strateji geliştirme birimi tarafından bütçe uygulamasına esas muhasebe kayıtları dikkate alınarak hazırlanmaktadır. Kuruma ilişkin mali istatistikler ise 5018 sayılı Kanun kapsamında T.C Hazine ve Maliye Bakanlığına bildirilmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup; denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır: • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici kesin mizan • Bilanço • Faaliyet sonuçları tablosu • Özkaynak değişim tablosu, • Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırılması tablosu, • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 2020 yılsonu itibariyle; 26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki değerlendirmeler yapılmıştır: 5018 sayılı Kanun’un 3’üncü maddesinde tanımlandığı üzere mali kontrol, kamu kaynaklarının belirlenmiş amaçlar doğrultusunda, ilgili mevzuatla belirlenen kurallara uygun, etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılmasını sağlamak için oluşturulan kontrol sistemi ile kurumsal yapı, yöntem ve süreçleri ifade etmektedir. İç kontrol sisteminin ne olduğu, amacı, yapısı ve işleyişi 5018 sayılı Kanun’un beşinci kısmında, 55 ile 67’nci maddeler arasında belirlenmiştir. Buna göre, kamu idarelerinin malî yönetim ve kontrol sistemlerinin yapısını aşağıda belirten unsurlar oluşturmaktadır: • Harcama birimleri, • Muhasebe ve malî hizmetler • Ön malî kontrol • İç denetim Temel unsurları bu olan iç kontrolün işleyişi ile ilgili ayrıntılı hükümler, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan rehberlerle belirlenmiştir. 2020 yılı denetimi kapsamında, mezkûr mevzuat çerçevesinde, kurum iç kontrol sistemi aşağıdaki şekilde değerlendirilmektedir:
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 Kurum stratejik planı ve bu planın yıllık uygulama dilimi olan performans programı ile faaliyet sonuçlarını ve değerlendirmelerini içeren idare faaliyet raporları mevcuttur. Üniversitenin 2016-2020 yıllarını kapsayan Stratejik Planı ve 2020 yılı Faaliyet Raporunda, İdarenin misyonu ve vizyonu belirtilmiştir. Bu nedenle personelin tamamının idarenin misyon ve vizyonundan haberdar olduğu kanaatine varılmıştır. Misyonun gerçekleştirilmesini sağlamak üzere idare birimleri ve alt birimlerce yürütülecek görevler yazılı olarak tanımlanmıştır. İç kontrol sistemi ve işleyişinin üst yönetici ve personel tarafından sahiplenilmesi ve desteklenmesinin sağlandığı, yetkiler ve yetki devrinin sınırlarının açıkça belirlendiği ve yazılı olarak bildirildiği kurum organizasyon yapısının genel olarak, temel yetki ve sorumluluk dağılımı, hesap verebilirlik ve uygun raporlama ilişkisini gösterecek şekilde oluşturulduğu görülmektedir. 2016-2020 yıllarını kapsayan stratejik plan idarenin kendi birimleri ve personelinin katkılarıyla mevzuata uygun olarak hazırlanmıştır. İdarenin yürüteceği program, faaliyet ve projeleri ile bunların kaynak ihtiyacını, performans hedef ve göstergelerini içeren performans programı hazırlanmıştır. Ayrıca İdare, bütçesini stratejik plan ve performans programına uygun olarak hazırlamıştır. Personelin işe alınması, yer değiştirmesi, görevde yükselmesi, yeterlilikperformans değerlendirmesi ile disiplin hükümlerine yönelik insan kaynakları politikası belirlenmediği, hassas görevlere ilişkin prosedürlerin henüz tamamlanmadığı anlaşılmıştır. Kurumsal risk yönetim çalışmaları için, İdarenin amaç ve hedeflerinin gerçekleşmesini engelleyebilecek iç kontrol risklerinin tanımlanmadığı, kontrol faaliyetleri belirlenmediği ve risklerin gerçekleşip gerçekleşmediğinin ve kontrol faaliyetlerinin çalışıp çalışmadığının izlenmediği görülmüştür. Üniversitede Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar hazırlanmış olup, bu esas ve usullere göre gerekli iş ve işlemler yürütülmektedir. Birimlere ait görev tanımları ve iş akış şemalarının oluşturulduğu ve buna bağlı olarak fonksiyonel görev dağılımlarının belirlendiği anlaşılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 Üniversitede yönetimin ihtiyaç duyduğu gerekli bilgileri ve raporları üretecek ve analiz yapma imkânı sunacak bir yönetim bilgi sistemi bulunduğu anlaşılmıştır. Faaliyet sonuçları ve değerlendirmeler, İdare Faaliyet Raporlarında gösterilmekte ve duyurulmaktadır. 2020 yılı İdare Faaliyet Raporu hazırlanmış ve mevzuatta öngörülen süre içerisinde yayımlanmıştır. İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulunun, üst yöneticinin onayı ile görevlendirildiği, İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı hazırlandığı, eylem planında döner sermaye ile ilgili eylemlerin belirlendiği ancak planın revize edilmesi çalışmalarının ve izlemesinin henüz tamamlanamadığı bildirilmiştir. Üniversite bünyesinde 2020 yılı içinde görevli iç denetçi bulunmamakla birlikte iç denetçi istihdamına yönelik gerekli işlemlere başlanılmıştır. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Süleyman Demirel Üniversitesi 2020 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Üniversitenin Kullanımı İçin Alınan Bilgisayar Yazılımlarının Haklar Hesabına Kaydedilmeden Doğrudan Gider Hesabına Kaydedilmesi Süleyman Demirel Üniversitesi kullanımı için alınan bazı bilgisayar yazılımları ve diğer fikri hak alımlarının 260 Haklar Hesabında takip edilmesi gerekirken 630 no.lu Giderler Hesabı kullanılarak kaydedildiği görülmüştür.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 260 Haklar Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 194’üncü maddesinde Haklar Hesabının, bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Mezkûr Yönetmeliğin “Hesabın işleyişi” başlıklı 195’inci maddesinde ise hakların, maliyet bedeli ile 260 Haklar Hesabına borç, ilgili hesaplara alacak kaydedileceği, Satılan hakların, ise bir taraftan kayıtlı değeri bu hesaba, satış bedeli ile net değeri arasındaki olumlu fark 600 Gelirler Hesabına alacak, satış bedeli 100 Kasa Hesabı veya 102 Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara, ayrılmış olan amortisman tutarları 268 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına, satış bedeli ile net değeri arasındaki olumsuz fark 630 Giderler Hesabına borç; diğer taraftan satış bedeli 800 Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805 Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedileceği hüküm altına alınmıştır. Yapılan incelemede; Üniversitede 2020 yılı boyunca toplam 582.257,00TL yazılım, sertifika ve fikri hak telif giderlerinin Haklar Hesabına kaydedilmeden giderleştirildiği görülmüştür. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde Üniversite tarafından gerçekleştirilen yazılım, patent, lisans alımlarının 260 Haklar Hesabında takip edilmesi ve yıl sonunda bu hesaptaki tutarın tamamına amortisman ayrılmak suretiyle giderleştirilmesi gerekmekte olup Üniversite tarafından da bu hususa iştirak edilmiş ve 2021 yılından itibaren bulgu doğrultusunda işlem yapıldığı ifade edilmiştir. Ancak 2020 mali yılı bilançosunda 260 Hesabında 582.257,00 TL ve 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabında aynı tutarda eksiklik mevcuttur. BULGU 2: Sözleşmeye Bağlanan İhalelerde Taahhüt Kartlarının Tutulmaması ve Taahhüt Hesaplarının Kullanılmaması Süleyman Demirel Üniversitesi tarafından yapılan sözleşmelerle girişilen taahhütlere ilişkin tutarların izlenmesi için kullanılması gereken 920 Gider Taahhütleri Hesabı ile 921 Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabının kullanılmadığı tespit edilmiştir Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Hesabın niteliği” başlıklı 920 Gider Taahhütleri Hesabına ilişkin 473’üncü maddesinde; gider taahhütleri hesabının, yılı için geçerli sözleşmeler ile ertesi malî yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleşmelere dayanılarak
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Süleyman Demirel Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14
girişilen ve mevzuatı gereğince bunlara ilave edilen taahhüt tutarlarıyla bunlardan yerine
getirilenler ve feshedilenlerin sözleşme fiyatlarıyla izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 472’nci maddesinde;
muhasebe birimince ihale sözleşmelerinde yer alan taahhüt tutarlarının, taahhüt kartlarına
yazılacağı ve gider taahhütleri hesabına kaydedileceği, söz konusu sözleşmelerin kanuni
nedenlerle veya yargı kararıyla değişmesi durumunda ya da fiyat farkı hesaplanması, hakediş
ödemesi gibi durumlarda hem ilgili taahhüt kartlarına hem de ilgili hesaba gerekli kayıtların
yapılacağı hüküm altına alınmıştır.
Kamu idaresi tarafından yıl içerisinde yapılan ihalelere ilişkin düzenlenen sözleşmeler
bulunmasına karşın taahhüt kartları düzenlenmemiş ve buna bağlı olarak 920 Gider Taahhütleri
Hesabı ile 921 Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabına kaydedilmediği görülmüştür. Söz konusu
hesaplar incelendiğinde bu hesapların mali yılbaşındaki açılış kaydında kayıt tutarının
21.624.732 TL olduğu yılsonu kapanış kaydında yine aynı şekilde kapatıldığı görülmüştür.
Ancak Kurum tarafından 2020 yılı içerisinde sözleşmelere dayanılarak girişilen taahhütlere
ilişkin bu hesaplar çalıştırılmadığı gibi geçmiş yıllarda bu hesaplara alınan taahhütler yerine
getirilmesine rağmen ilgili tutarların hesaplardan çıkış kaydının yapılmadığı tespit edilmiştir.
Bu durum, İdare tarafından girişilen taahhütlerin sağlıklı bir şekilde izlenmesine engel
teşkil etmekte ve mali tablolarda 920 Gider Taahhütleri Hesabı ile 921 Gider Taahhütleri
Karşılığı Hesabının hatalı yer aldığı düşünülmektedir.
Üniversite tarafından bulguya iştirak edilerek 2021 yılından itibaren bulgu
doğrultusunda işlem yapılmaya başlanıldığı ifade edilmiştir. Ancak bulgu konusu hususun
etkisi 2020 yılı mali tabloları için devam etmektedir.
BULGU 3: Geçici Kabul Noksanlıkları İçin Yapılan Kesintilerin Alınan Depozito
ve Teminatlar Hesabında İzlenmemesi
Üniversite tarafından geçici kabul noksanlıkları için hakedişlerden yapılan kesintilerin
330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabında izlenmesi gerekirken, 333 Emanetler Hesabında
izlendiği görülmüştür.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki olan Yapım İşlerine Ait Tip
Sözleşme’nin 30’uncu maddesinde, anahtar teslimi götürü bedel sözleşmelerde geçici kabul
noksanlıklarının nasıl alınacağına ilişkin iki seçenek düzenlenmiştir. Yapılan düzenlemeye göre
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 idare, düzenlenen her hakedişte yapılan iş tutarının %3’ü kadar teminat mektubu ister, yüklenicinin teminat mektubu vermeme durumunda ise yapılan iş tutarının %3’üne karşılık gelen kısmını hakedişten keser. Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan Üniversiteler Ortak Detaylı Hesap Planında 330 Hesabına ilişkin 330.15 Yapım İşleri Tip Sözleşmesinin 30 ve 31’inci maddesi gereği Alınan Teminatlar yardımcı hesabı düzenlenmiştir. Yapım İşleri Tip Sözleşmesinin 30’uncu maddesi gereği alınacak teminatlar ise geçici kabul noksanlıklarını ifade etmektedir. Yapılan incelemede, geçici kabul noksanlıkları için yapılan kesintilerin 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına kaydedilmeyip 333 Emanetler Hesabında muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir. Geçici kabul noksanlıkları için hakedişlerden kesilen tutarların 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabının yardımcı hesaplarında izlenmesi gerektiği düşünülmektedir. Üniversite tarafından da bulguya iştirak edilmiştir. Yukarıdaki mevzuat hükmü ve açıklamalar uyarınca, geçici kabul noksanlıkları kesintilerinin teminat niteliğinde olduğu ve İdarenin geçici kabul noksanları için kestiği 100.805,58 TL’lik tutarı 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabında izlemesi gerektiği değerlendirilmektedir. Üniversite tarafından da bulguya iştirak edilmiş ve 2021 yılı içerisinde işlemlerin bu doğrultuda gerçekleştirildiği ifade edilmiştir. Ancak Kamu İdaresinin 2020 yılı mali tablolarında 333 Emanetler Hesabının 114.000 TL’lik fazla, 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabının ise söz konusu tutar kadar noksan görünmektedir. BULGU 4: Geçici Kabulü Yapılan İşlere İlişkin Tutarların Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabından İlgili Maddi Duran Varlık Hesabına Aktarılmaması Süleyman Demirel Üniversitesi tarafından 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında takip edilen yapım işlerinden geçici kabulü yapılanların ilgili duran varlık hesaplarına aktarılmadığı görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Hesabın niteliği” başlıklı 187’inci maddesinde; yapılmakta olan yatırımlar hesabının, kamu idarelerine ait yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin, geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hâllerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hâllerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte, ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 Aynı Yönetmeliğin “Hesabın İşleyişi” başlıklı 188’inci maddesinin (b) bendinde ise; tamamlanıp geçici kabulü yapılan işlere ilişkin tutarların 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına alacak, ilgili maddi duran varlık hesabına borç kaydedileceği hüküm altına alınmıştır. Süleyman Demirel Üniversitesinin 2020 yılı mali tablolarında 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının borç bakiyesi 107.404.413,58 TL olarak gözükmektedir. Yapılan incelemede, bu tutarın önceki yıllardan birikerek geldiği ve geçici kabulü yapılarak tamamlanan işlere ait tutarların 258 hesabından çıkarılmadığı ve ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, sadece 2020 yılı için 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının 4.467.019 TL olması gerekenden fazla, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabının ve 252 Binalar Hesabının ise bu tutar kadar olması gerekenden eksik görünmesine neden olmuştur. Mali tabloların doğru ve güncel bilgiyi yansıtmasının sağlanması amacıyla 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında takip edilen yatırımlardan, tamamlananların ilgili olduğu maddi duran varlık hesabına kaydedilmesi gerekmektedir. Üniversite tarafından bulguya iştirak edilmiştir. BULGU 5: Sosyal Güvenlik Kurumuna Olan Faturaya Dayalı Borçlar ile Ek Karşılık Prim Borçlarının Bilançoda Yer Almaması Kurumun Sosyal Güvenlik Kurumunca ödenen ve faturalı alacaklar olarak tabir edilen emekli ikramiyesi, ölüm yardımı, makam/temsil/görev tazminatları ve diğer ödemelerden kaynaklanan Sosyal Güvenlik Kurumuna borçları olduğu ve bu borçların muhasebe kayıtlarında izlenmediği görülmüştür. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun Geçici 4’üncü maddesinin birinci, dördüncü ve sekizinci fıkraları gereğince faturalı alacaklar olarak tabir edilen, 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanununun 89, Ek 4, Ek 68, ve Ek 71’inci maddelerinde düzenlenen emekli ikramiyesi, emekli/adi malullük/vazife malullüğü aylığı alanların ölümü halinde ödenen ölüm yardımı, emekli veya yetimlerine ödenen makam/temsil/görev tazminatları ve diğer ödemelerden kaynaklanan alacakların takip ve tahsil işlemleri Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından gerçekleştirilmektedir. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yayımlanan 09.12.2013 tarih ve 73616264 sayılı Ek Karşılık Primi ve Faturalı Alacaklara ilişkin Genel Yazı’da; faturalı alacakların Kurumca ilgilisine ödendiği tarihte ilgili kamu idarelerine borç tahakkuk ettirilerek Mali Otomasyon Sistemi Projesi ile görüntüleneceği,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 kamu idarelerince her ay bir önceki aya ait borç olup olmadığının sistem üzerinden sorgulanarak borç bulunması halinde, ödemenin yapıldığı tarihi izleyen iki ay içerisinde anlaşmalı bankalara ödeneceği, süresinde ödenmeyen faturalı alacaklar ile ilgili 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre gecikme faizi uygulanacağı belirtilmiştir. Yapılan incelemelerde Kamu İdaresinin 2020 yılı sonu itibariyle SGK’ye tahakkuk etmiş 11.379.109,62 TL faturaya dayalı borcu bulunmaktadır. Söz konusu borçlarını zamanında ödenememesinin, bütçe ödenek kısıtlamasının bir sonucu olduğu, bu kısıtlamanın gecikme cezasına da neden olduğu görülmektedir. Ödenmesi gereken bu yükümlülük Kurum tarafından faaliyet raporlarına ve mali tablolara da yansıtılmamaktadır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde vadesi geçmiş, ertelenmiş veya taksitlendirilmiş vergi ve diğer yükümlülükler için 368 Vadesi Geçmiş, Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabı, 438 Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabı ve bu hesapların kullanılamaması halinde ise 379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları Hesabının kullanılmasına cevaz veren hükümler bulunmakta olup Kamu İdaresinin bu hesaplara söz konusu tutarda herhangi bir kayıt yapmadığı görülmüştür. Yukarıda açıklandığı üzere Kurumun, Sosyal Güvenlik Kurumuna olan, faturalı alacaklar olarak tabir edilen borçlarını muhasebe kayıtlarında izlemesi, mali tablolarına yansıtması gerektiği değerlendirilmektedir. Üniversite tarafından bulguya iştirak edilmiş ve düzeltici muhasebe kaydının 2021 yılı içinde gerçekleştirildiği ifade edilmiştir. 2020 yılı içerisinde söz konusu borçların bilançoda gösterilmemesi neticesinde mali tablolarda hataya neden olunduğu değerlendirilmiştir. BULGU 6: Üniversite Tarafından Diğer Kamu İdarelerine Tahsis Edilen Taşınmazların Muhasebe Kayıtlarına Alınmaması Süleyman Demirel Üniversitesi tarafından kamu kurumlarına tahsis edilen taşınmazların Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak muhasebe kayıtlarında gösterilmediği tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne göre kamu idaresinin her türlü taşınmazları ile bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için 250 Arazi ve Arsalar, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri ile 252 Binalar Hesaplarının ilgili alt kodlarının kullanılması gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 Mezkûr Yönetmelik’in 250 Arazi ve Arsalar Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 171’inci maddesinde; arazi ve arsalar hesabının kamu idarelerinin her türlü arazi ve arsaları ile bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmektedir. Yine aynı Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 172’nci maddesinde; Tahsise konu edilen arazi ve arsalar tahsis eden kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değer üzerinden 250 arazi ve Arsalar Hesabına alacak, 500 Net Değer Hesabına borç kaydedileceği hüküm altına alınmıştır. Üniversiteler Detaylı Hesap Planı incelendiğinde kamu idaresi tarafından diğer kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis edilen arsaların 250 Arazi ve Arsalar Hesabının 02 detay kodunda ve 500.11 Tahsis Edilen Taşınmazlar yardımcı hesabında muhasebeleştirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Mali tabloların Üniversitenin mali durumunu saydam ve gerçeğe uygun şekilde yansıtabilmesi için tahsis edilen taşınmazlara ilişkin muhasebe kayıtlarının yapılması gerektiği değerlendirilmektedir. Üniversite tarafından bulguya iştirak edilmektedir. BULGU 7: Üniversitenin Mülkiyetindeki Bazı Taşınmazlarının Muhasebe Kayıtlarında Yer Almaması Tapu kayıtlarına göre mülkiyeti Üniversiteye ait olan bazı taşınmazların Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’te düzenlenen “Tapuda Kayıtlı Olan Taşınmazlar Formu''na (Ek:2) kaydedilmediği ve muhasebe kayıtlarına alınmadığı tespit edilmiştir. Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı kurum ve kuruluşların mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların kaydına ve icmal cetvellerinin düzenlenmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla yürürlüğe konulan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmeliğin “Kayıt ve kontrol işlemleri” başlıklı 5'nci maddesinde; “Taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleri, kamu idarelerine ait taşınmazların mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınmasıdır. Kayıtların belgeye dayanması esastır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 Ek 1’deki Kayıt Planının “Tapuda Kayıtlı Olan Taşınmazlar” başlığı altında yer alan taşınmazlar maliyet bedeli üzerinden, bu taşınmazlardan maliyet bedeli belirlenemeyenler ise rayiç değerleri üzerinden kayıtlara alınır. ... Taşınmazların rayiç değeri; maliki kamu idaresince, başka bir kamu idaresinin yönetiminde veya kullanımında olanlar ise bu idarelerce tespit edilir. Taşınmazların kayıtlara alınan değeri, 3/5/2005 tarihli ve 2005/8844 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre güncellenir. Kayıt işlemleri; taşınmaz giriş ve çıkış kayıtlarının tutulması ve ilgili cetvellere kaydedilmesi süreçlerini kapsar. Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin mülkiyetinde, yönetiminde ve kullanımında bulunan taşınmazların kaydı ve yönetimi ile ilgili olarak bu Yönetmelik gereğince yapılması gereken kayıt ve kontrol işlemleri; kuruluş kanunları ile özel mevzuatlarındaki hükümler uyarınca, bu idarelerin yetkili ve görevli birimleri tarafından yapılır. Taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleri, bu Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslara göre, harcama yetkilileri tarafından görevlendirilecek personele yaptırılabilir.” denilmektedir. Yine aynı Yönetmelik’in “Kayıt şekli” başlıklı 7’nci maddesinde; “Kamu idareleri; a) Tapu kütüğünde adlarına tescilli olan ve Ek 1’deki Kayıt Planının “Tapuda Kayıtlı Olan Taşınmazlar” başlığı altında yer alan taşınmazların kaydını Ek 2’deki ‘Tapuda Kayıtlı Olan Taşınmazlar Formu’nda, b) Tapu kütüğünde kayıtlı olmayan ve Ek 1’deki Kayıt Planının “Tapuda Kayıtlı Olmayan Taşınmazlar” başlığı altında yer alan taşınmazlardan sadece ekonomik olarak değerlendirmeye konu olanlar ile kamusal ihtiyaçlarda kullanılanların kaydını Ek 3’teki Tapuda Kayıtlı Olmayan Taşınmazlar Formu’nda, c) Ek 1’deki Kayıt Planının “Orta Malları” başlığı altında yer alan taşınmazların kaydını Ek 4’teki ‘Orta Malları Formu’nda, ç) Ek 1’deki Kayıt Planının “Genel Hizmet Alanları” başlığı altında yer alan
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 taşınmazların kaydını Ek 5’teki ‘Genel Hizmet Alanları Formu’nda, d) Tapu kütüğünde üçüncü kişiler adına tescilli veya diğer kamu idarelerinin yönetiminde olmakla birlikte irtifak hakkı tesisi, tahsis, kiralama, kullanma izni verilmesi gibi yollarla kullanım hakkı kendilerine verilen taşınmazların kaydını Ek 6’daki “Sınırlı Aynî Haklar ile Kişisel Haklar ve Tahsis Formu’nda”, yer alan bilgileri içerecek şekilde bilgisayarda veya deftere yazarak kaydını tutarlar. Kamu idarelerinin taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleriyle görevli birimlerince hazırlanan bu formlar taşınmaz icmal cetvelleri hazırlanmak üzere mali hizmetler birimine gönderilir. Mali hizmetler birimince bu formlar konsolide edilerek bu Yönetmeliğin ekinde (Ek 7) bulunan örneğe uygun şekilde taşınmaz icmal cetvelleri oluşturulur. İcmal cetvellerinde, kayıt planında belirtilen unsurların her biri için bir satır ayrılır ve bu taşınmazlara ilişkin adet, yüzölçüm ve değer toplamları belirtilir.” Hükümlerine yer verilmiştir. Bu hükümler uyarınca tapu kayıtlarında mülkiyeti Üniversite Rektörlüğü adına kaydı bulunan taşınmazların miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla maliyet bedeli üzerinden, bu taşınmazlardan maliyet bedeli belirlenemeyenlerin ise rayiç değerleri üzerinden kayıt altına alınması gerekmektedir. Ayrıca Üniversite tarafından tapu kütüğünde adlarına tescilli olan bu taşınmazların kaydının Ek 2 formunda yer alan bilgileri içerecek şekilde tutulması, hazırlanan formların taşınmaz icmal cetvelleri hazırlanmak üzere mali hizmetler birimine gönderilmesi ve mali hizmetler birimince de bu formların konsolide edilerek taşınmaz icmal cetvellerinin oluşturulması gerekmektedir. Üniversite tarafından da bulguya iştirak edilmiş ve gerekli işlemlere başlanıldığı ifade edilmiştir. Taşınmaz envanter ve kayıtlarına ilişkin değer tespiti yapılmadığı için tutar belirlenememekle beraber Kurumun mali tablolarında 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ve 252 Binalar Hesabı eksik görünmektedir. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 BULGU 1: Kiraya Verilen Taşınmazların İzlenmesi İçin Nazım Hesapların Kullanılmaması Süleyman Demirel Üniversitesi tarafından kiraya verilen gayrimenkuller ile bunlardan elde edilen gelirlerin muhasebe kayıtlarında izlenmediği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 533/B maddesine göre; kamu idarelerinin, kendilerine ait maddi duran varlıklardan kiraya verilen veya üzerinde irtifak hakkı tesis edilenlerin sözleşme sonuna kadar kayıtlı değerleri üzerinden izlenmesi için 990 Kiraya Verilen veya İrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabını kullanmaları gerekmektedir. Mezkûr Yönetmelik’in 533/Ç maddesine göre; kamu idarelerinin, kendilerine ait maddi duran varlıklardan kiraya verilen veya üzerinde irtifak hakkı tesis edilenlere ilişkin olarak sözleşmelerinde yer alan kira ve irtifak hakkı gelirlerinin izlenmesi için 993 Maddi Duran Varlıkların Kira Ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabını kullanmaları gerektiği belirtilmiştir. Yine aynı Yönetmelik’in 533/G maddesinde, Diğer Nazım Hesaplar grubunda yer alan hesaplara yazılan tutarların 999 Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabına karşılık olarak kaydedileceği belirtilmektedir. Yapılan incelemede denetlenen kamu idaresi tarafından kiraya verilen gayrimenkuller bulunmasına rağmen 990, 993 ve 999 Hesaplarının kullanılmadığı tespit edilmiştir. Kamu idaresi tarafından bulguya iştirak edilmiştir. Üniversite tarafından kiraya verilen gayrimenkullerin ve bunlardan elde edilen gelirlerin izlenmesi için nazım hesaplarda takip edilmesi gerektiği düşünülmektedir. BULGU 2: Üniversitenin Mülkiyetinde, Yönetiminde ve Kullanımında Bulunan Taşınmazların Cins Tashihlerinin Yapılmaması Üniversiteye ait arazi ve arsalar üzerinde bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kayıtlarının birbirine uygun olmadığı ve ilgili taşınmazların cins tashihlerinin yapılmadığı görülmüştür.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in 5’inci maddesinde, kamu idarelerine ait taşınmazların miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınması gerektiği ifade edilmiştir. Mezkûr Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde cins tashihi; “Binalar, arazi ve arsalar ile yer altı ve yer üstü düzenlerinin mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarının farklılık göstermesi durumunda tapu kayıtlarının mevcut kullanım şekli dikkate alınarak düzeltilmesi işlemini ifade eder” şeklinde tanımlanmıştır. Bahsi geçen Yönetmelik’in 10’uncu maddesinde, kamu idarelerinin mülkiyetlerinde bulunan taşınmazların mevcut durumları ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, taşınmazların kamu idaresinde mevcut kullanım şekilleriyle muhasebe kayıtlarına alınacağı ve kamu idarelerinin taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kayıtları arasındaki farklılıkları gidermek için cins tashihi işlemini yapması gerektiği belirtilmiştir. Denetlenen kamu idaresinde yapılan incelemede, Üniversitenin kullandığı bazı taşınmazların bina niteliğinde olmasına rağmen bu taşınmazların tapuda bina olarak görünmediği tespit edilmiştir. Üniversite tarafında da bulguya iştirak edilmiştir. Yukarıdaki mevzuat hükmü ve açıklamalar uyarınca üniversiteye ait taşınmazlara ilişkin tapu kayıtlarında cins tashihinin yapılması gerektiği düşünülmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 8. EKLER EK 1: İZLEME Önceki Yıl Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Bilimsel Projeler Hesabı ve Bilimsel Projeler Karşılığı Hesaplarının Kullanılmaması 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi. Bilimsel Projeler Hesabı ve Bilimsel Projler Karşılığı hesapları 2020 yılı itibariyle Kamu İdaresi tarafından kullanılmaya başlanmıştır. Kiraya Verilen Taşınmazların İzlenmesi İçin Nazım Hesapların Kullanılmaması 2019 Yerine Getirilmedi. Kiraya verilen taşınmazların ve kira bedellerinin izlenmesi için kullanılması gereken Nazım Hesapların kullanılmaması hususu 2019 yılı Sayıştay Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmasına rağmen Kamu İdaresi tarafından herhangi bir işlem yapılmadığından söz konusu husus bulguya alınmıştır. (Diğer Bulgular madde no:1) Bazı Tıbbi Cihaz Alımlarının Bilimsel Araştırma Projeleri Kapsamında Yapılması 2019 Kısmen Yerine Getirildi Kamu İdaresi tarafından 2020 Denetim yılında bilimsel araştırma projesi kapsamında tıbbi cihaz alımı yapılmamıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 Dekanlık Görevlerinin Vekâleten Gördürülmesinde Mevzuatında Belirlenen Usule Uyulmaması 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi Kamu İdaresi tarafından dekanlık görevinin vekaleten yürütülmesinin mevzuata uygun olarak yapıldığı tespit edilmiştir. Üniversite Bünyesinde Bulunan Konukevi, Otel ve Kreşin İşletilmesine İlişkin Hizmetlerin Döner Sermaye Kapsamında Yürütülmesi 2019 Kısmen Yerine Getirildi Üniversite bünyesinde bulunan konukevi, otel ve kreşin işletilmesinin döner sermaye işletmesi kapsamında yürütülmesine ilişkin üniversite tarafından söz konusu işletmlerinin Kurum tarafından işletilmesine ilişkin işlemler başlatılmıştır. Kurum tarafından gerekli yasal işlemler başlatılmış olduğundan söz konusu husus bulgu konusu yapılmamıştır. Üniversitenin Mülkiyetinde, Yönetiminde ve Kullanımında Bulunan Taşınmazların Cins Tashihlerinin Yapılmaması 2019 Yerine Getirilmedi Kamu İdaresinin mülkiyetinde, yönetimin ve kullanımında bulunan taşınmazlara ilişkin cins tashih işlemlerinin yapılmaması hususu 2019 yılı Sayıştay Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmasına rağmen Kurum tarafından herhangi bir işlem yapılmadığından söz konusu husus bulguya
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27 konu edilmiştir. (Diğer Bulgular madde no:2) Üniversitenin Mülkiyetindeki Bazı Taşınmazlarının Muhasebe Kayıtlarında Yer Almaması 2019 Yerine Getirilmedi. Üniversitenin mülkiyetinde bulunan bazı taşınmazların muhasebe kayıtlarında yer almaması hususu 2019 yılı Sayıştay Denetiminde bulgu konusu yapılmış olmasına rağmen Kurum tarafından herhangi bir işlem yapılmadığından söz konusu husus bulguya alınmıştır. (Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular madde no:7) Elde Edilen Faiz Gelirlerine İlişkin Bankalar Tarafından Yapılan Vergi Kesintisinin Muhasebe Kayıtlarına Yansıtılmaması 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi. Kamu İdaresi tarafından elde edilen faiz gelirlerine ilişkin bankalar tarafından kesilen vergi stopajlarının muhasebe kayıtlarında yer alması sağlanmıştır. Kurum Bilançosunda Yer Alan Proje Özel Hesabına Kur Değerlemesi Yapılmaması 2019 Kısmen Yerine Getirildi. Kamu idaresi tarafından Proje Özel Hesabına ay sonlarında kur değerlemesi 2020 yılında yapılmaya başlanmış olup bir kaç ay dışında tam olarak kur değerlemesi yapılmıştır. Takipli Alacaklar Hesabının Gerçeği Yansıtmaması 2019 Kısmen Yerine Getirildi. Alacakların muhasebe kayıtlarına tam olarak alınması yönelik işlemler başlatılmış olup geçen yıl
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 28 ki bulguda yer alan alacakların bir kısmının döner sermaye işletmesine ait olduğu göz önünde bulundurulduğundan bulgu konusu yapılmamıştır.
T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2020 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu
İÇİNDEKİLER
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. Diğer Bulgular
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 28
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29 ilişkin her türlü raporları hazırlamak, c) Belirli Bilimsel sonuçların uygulanmasını sağlamak, d) Klinikler, poliklinikler, ameliyathaneler ve laboratuvarlarda yapılacak her türlü muayene tetkik, tahlil, ameliyat, bakım ve hizmet üretimi ile ilgili iş ve benzeri hizmetleri yapmak, açılmış ve açılacak olan her türlü sağlık hizmetleriyle ilgili yataklı ve yataksız ve bu kuruluşları işletmek, e) Her Türlü basım ve yayım işlerini yapmak, f) Mevcut fiziki kapasiteyi değerlendirerek faaliyet alanı ile sınırlı olarak iş ve hizmet etmek, elde edilen ürünleri önceden Rektörün izni alınmak şartıyla pazarlamak ve satmaktır. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Rektörlüğe bağlı bir birim olarak yapılanan Döner Sermaye İşletmesi, İşletme Müdürlüğü ve Saymanlık Müdürlüğü olarak teşkilatlandırılmıştır. İşletme Müdürlüğü bünyesinde 1 işletme müdürü, 3 işletme müdür yardımcısı, 8 idari memur ve 3 sürekli işçi hizmet vermekte olup; idari memurun kadroları, özel bütçede, diğerlerinin ise İşletmededir. İşletmenin Saymanlık Müdürlüğünde, T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı personeli 1 saymanlık müdürü, 1 saymanlık müdür yardımcısı, 2 defterdarlık uzmanı ve 4 memur bulunmaktadır. 1.3. Mali Yapı Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulmuş olan döner sermayeli işletmelerin iş ve işlemleri ile bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması, muhasebesi, kontrol ve denetimi ile muhasebe yetkililerinin niteliklerine ilişkin usul ve esaslar, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Dolayısıyla, 5018 sayılı Kanun’un bütçe ile ilgili hükümlerine tabi olmayan İşletme bütçesi, adı geçen Yönetmelik’in 4’üncü maddesine göre hazırlanmakta olup; Kamu İdaresinin üst yöneticisi olan Rektör tarafından onaylanarak yürürlüğe girmektedir. Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü, elde ettiği gelirlerle giderlerini finanse etmekte olup, 2020 yılında özel bütçe kaynaklarından herhangi bir kaynak kullanmamıştır. Başlangıç bütçesinde 260.190.000,00 TL tahmin edilen İşletmenin 2020 yılı bütçe gideri 275.479.795,35 TL, bütçe geliri ise 316.584.776,71 TL olarak gerçekleşmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 30 2020 yılı bilançosuna göre İşletmenin sermayesi 129,00 TL olup toplam aktif büyüklüğü ise 130.020.735,94 TL’dir. 2020 Yılı Gelir Tablosuna göre gelir toplamı 345.305.074,81 TL, gider toplamı ise 255.253.808,05 TL olan İşletme yılsonu itibariyle dönemi 90.051.266,76 TL karla kapatmıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Süleyman Demirel Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi muhasebe ve raporlama işlemlerini, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan hükümlere göre T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kurulan ve yönetilen Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Sistemi üzerinden yürütmektedir. İşletme, Yönetmelik’te hüküm bulunmayan hâllerde 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun’a dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin genel esaslarını, kıyasen uygulamakta olup; T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan diğer düzenlemelere de tabidir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda yer almakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır: • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici mizan, • Kesin mizan, • Bilanço, • Gelir tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 31 yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 32 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Süleyman Demirel Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 6. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Özel Oda Ücretlerinin Sağlık Uygulama Tebliğine Aykırı Olarak Belirlenmesi Süleyman Demirel Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesinde yatarak tedavi gören hastalardan alınan özel oda ücretinin Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği’ne uygun olarak belirlenmediği tespit edilmiştir. 4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 1’inci maddesinde; “Genel bütçeye dahil daireler ile katma bütçeli idareler, bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan fonlar, kefalet sandıkları, sosyal güvenlik kuruluşları, genel ve katma bütçelerin transfer tertiplerinden yardım alan kuruluşlar, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları ile müesseseleri, il özel idareleri ve belediyeler ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmeler, özel bütçeli kuruluşlar, özelleştirme işlemleri tamamlanıncaya kadar, 24.11.1994 tarihli ve 4046 sayılı Kanuna tâbi kuruluşlar ve özel hukuk hükümlerine tâbi, kamunun çoğunluk hissesine sahip olduğu kuruluşlar, kamu banka ve kuruluşları ile bunlara
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 33 bağlı iş yerleri ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca üretilen mal ve hizmet bedellerinde işletmecilik gereği yapılması gereken ticarî indirimler hariç herhangi bir kişi veya kuruma ücretsiz veya indirimli tarife uygulanmaz.” hükmü yer almaktadır. Yükseköğretim Kurumları Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasına İlişkin Yönetmelik’in “Fiyat tespiti” başlıklı 7’nci maddesinde ise; Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun hükümlerine göre, döner sermaye işletmesine bağlı birimler tarafından üretilen mal ve hizmet bedellerinde işletmecilik gereği yapılması gereken ticarî indirimler hariç herhangi bir kişi veya kuruma ücretsiz veya indirimli tarife uygulanamayacağı belirtilmiştir. Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği’nin “İlave Ücret Alınmayacak Kişiler” başlıklı 1.9.2 maddesinde; 1005 sayılı Kanun hükümlerine göre şeref aylığı alan kişiler ile bakmakla yükümlü olduğu kişilerden, 2330 sayılı Kanun hükümlerine göre aylık alan kişiler ile bakmakla yükümlü olduğu kişilerden, harp malullüğü aylığı alanlar ile 3713 sayılı Kanun kapsamında aylık alanlar ile bakmakla yükümlü olduğu kişilerden, tedavileri sonuçlanıncaya veya maluliyetleri kesinleşinceye kadar; 3713 sayılı Kanun'un 21'inci maddesinde sayılan olaylara maruz kalmaları nedeniyle yaralananlardan ilave ücret alınmayacağı belirtilmiştir. Yine aynı Tebliğ’in “Otelcilik Hizmetlerinde İlave Ücret Uygulaması” başlıklı 1.9.4 maddesinde ise; sözleşmeli/protokollü sağlık kurumlarının, asgari banyo, TV ve telefon bulunan; 2 yataklı odalarda sundukları otelcilik hizmetleri için bu tebliğe ekli 510.010 kod ile yer alan “Standart yatak tarifesi” işlem bedelinin 1,5 katını, tek yataklı odalarda ise 3 katını geçmemek üzere kişilerden ilave ücret alabileceğini, günübirlik tedavi kapsamındaki işlemler sırasında verilen otelcilik hizmeti için ise en fazla bu tebliğin ekinde EK-2/B Listesinde yer alan “Gündüz yatak tarifesi” işlem bedelinin 3 katına kadar ilave ücret alınabileceğini ve bu tebliğin ekinde EK-1/C Listesinde yer alan istisnai sağlık hizmetlerinde otelcilik hizmetleri için ayrıca ilave ücret uygulanmayacağı hüküm altına alınmıştır. Süleyman Demirel Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Yönetim Kurulu tarafından özel odalarda kalanlardan alınacak ilave ücret 50,00 TL olarak belirlenmiştir. Ayrıca söz konusu Hastane Yönetim Kurulu tarafından belirlenen özel oda ücretinin Süleyman Demirel Üniversitesi bünyesinde görev yapan öğretim üyeleri ve idari personelinin kendisi, eşi, anne, baba ve çocukları için %100, Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezinde görev yapan
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 34 sağlık personelinin kendisi, eşi, anne, baba, ve çocukları için %50 indirim uygulanmasına karar verilmiştir. Tebliğ ile kurumlara, belirlenen sınırlara kadar ilave özel oda ücreti tespit etme yetkisi verilmektedir. Ancak bu ücretin kimlerden alınıp alınmayacağı veya kimlere ne kadar indirim verileceği konusunda Kurumun herhangi bir belirleme yetkisi bulunmamaktadır. Söz konusu Tebliğ’de yer verilen hizmetlerden ilave ücret alınmayacak kişiler tek tek sayılmıştır. Fakat sayılan bu kişiler için bile otelcilik hizmetlerinde ilave ücret alınmaması konusunda bir istisna getirilmemiştir. Bu kapsamda üniversite tarafından belirlenen ilave özel oda ücretlerinin herhangi bir indirim ya da muafiyet getirilmeden herkesten alınması gerektiği değerlendirilmektedir. BULGU 2: Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının Bulunmaması Üniversite hastanesinde görev yapan tabiplerden bir kısmının "tıbbi kötü uygulamaya ilişkin zorunlu mali sorumluluk sigortası" yaptırmadığı tespit edilmiştir. Kamu sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışan tabiplerin, diş tabiplerinin ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanların, mesleki faaliyetleri sırasında kötü uygulamaları nedeniyle oluşabilecek zararlara karşı sigorta yaptırmaları kanunen zorunlu tutulmuştur. 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun’un Ek 12’nci maddesinde, kamu sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışan tabipler, diş tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanların, tıbbi kötü uygulama nedeniyle kendilerinden talep edilebilecek zararlar ile kurumlarınca kendilerine yapılacak rüculara karşı sigorta yaptırmak zorunda olduğu, bu sigorta priminin yarısının kendileri tarafından, diğer yarısının döner sermayesi bulunan kurumlarda döner sermayeden, döner sermayesi bulunmayan kurumlarda kurum bütçelerinden ödeneceği, bu maddedeki zorunlu sigortaları yaptırmayanlara, mülki idare amirince sigortası yaptırılmayan her kişi için beş bin Türk Lirası idari para cezası verileceği belirtilmiş olup, kamu sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışan tabiplerin, diş tabiplerinin ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanların, tıbbi kötü uygulama nedeniyle kendilerinden talep edilebilecek zararlar ile kurumlarınca kendilerine yapılacak rüculara karşı sigorta yaptırmak zorunda oldukları yolunda amir hükümlere yer verilmiştir. 21.07.2010 tarihli ve 27648 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Kurum Katkısına İlişkin Usul ve
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 35 Esaslara Dair Tebliğ’in “Primlerin Ödenmesi ve Kurum Katkılarının Tahsili ile İadesi” başlıklı 3’üncü maddesinde, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan tabipler, diş tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanların, yaptıracakları sigorta sözleşmesinin primlerini sigortacıya veya sigorta acentesine ödedikten sonra, ödedikleri prim tutarının yarısını döner sermayesi bulunan kurumlarda döner sermayeden, döner sermayesi bulunmayan kurumlarda kurum bütçesinden geri alabileceği, geri ödemelerin ise sigortaya ilişkin poliçe veya sigorta şirketi ya da sigorta acentesinin kaşesini taşıyan prim ödeme makbuzunun bir örneğinin ibrazı üzerine ilgili kurum tarafından en geç otuz gün içinde yapılacağı belirtilmiştir. Bu çerçevede kamu sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışan tabiplerin, diş tabiplerinin ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanların, mesleki faaliyetleri sırasında kötü uygulamaları nedeniyle oluşabilecek zararlara karşı sigorta yaptırmaları kanunen zorunlu tutulmuştur. Yapılan incelemede Tıp Fakültesi Hastanesinde çalışan 237 tabibin "tıbbi kötü uygulamaya ilişkin zorunlu mali sorumluluk sigortası" yaptırmadığı görülmüştür. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, Süleyman Demirel Üniversitesi Hastanesinde görev yapan tabipler, diş tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanların, tıbbi kötü uygulamadan kaynaklanacak tazminatlara ilişkin olarak, gerek zarar gören kişilerin gerek kurumlarının veya rücu edilmesi halinde kendilerinin zararlarının en aza indirilmesi için Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının yaptırılmasının önem arz ettiği değerlendirilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 36 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 37
T.C. Sayıştay Başkanlığı Süleyman Demirel Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 38 7. EKLER EK 1: İZLEME Önceki Yıl Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Prim Borcu Olanlara Sunulan Sağlık Hizmetlerinin Sosyal Güvenlik Kurumu’na Fatura Edilememesi 2019 Kısmen Yerine Getirildi. Prim borcu olanlara sunulan sağlık hizmetleri Sosyal Güvenlik Kurumuna fatura edilmeyeceğine ilişkin Cumhur Başkanlığı Kararnamesi bulunduğundan Kamu İdaresi tarafından yapılacak herhangi bir işlem olmadığı değerlendirilmiştir. Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının Bulunmaması 2019 Yerine Getirilmedi. Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası yaptırılmaması hususunun devam ettiği tespit edilmiş olup söz konusu husus bulgu konusu yapılmıştır. Geçmiş Yıllar Karları Hesabının Hatalı Kullanılması 2019 Kısmen Yerine Getirildi Geçmiş Yıllar Karları Hesabının hatalı kullanılması hususu Hazine ve Maliye Bakanlığının sunmuş olduğu programdan kaynaklandığından dolayı Kamu İdaresi tarafından yapılacak herhangi bir işlem olmadığı değerlendirilmiştir.