2020 - SAKARYA ÜNİVERSİTESİ.pdf

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Eylül 2021

İÇERİK SAKARYA ÜNİVERSİTESİ 2020 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 SAKARYA ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2020 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 20

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ 2020 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ.................................................................................................. 1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU ............................................................................................. 8
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .......................................................................................................... 8
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 9
5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ..................................................................... 9
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ........................................................................................................................... 10
7. DENETİM BULGULARI .................................................................................................................... 10
8. EKLER ................................................................................................................................................. 17

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Teşkilat Yapısı..........................................................................................................3 Tablo 2: İdari Personel Sayıları...............................................................................................4 Tablo 3: Akademik Personel Kadro Durumu ..........................................................................4 Tablo 4: Ekonomik Sınıflandırmaya Göre Ödenek ve Harcama Gerçekleşme Tablosu ............5 Tablo 5: Bütçe Gelirleri Tablosu .............................................................................................6 Tablo 6: Bütçe Giderlerinin 3 Yıllık (2018-2020) Seyri ..........................................................6 Tablo 7: Bütçe Gelirlerinin 3 Yıllık (2018-2020) Seyri ...........................................................6

KISALTMALAR
AB: Avrupa Birliği
KHK: Kanun Hükmünde Kararname
TÜBİTAK: Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. Diğer Bulgular

1. Proje Özel Hesabındaki Dövizler için Ay Sonunda Değerleme Yapılmaması
2. Geçerlilik Süresi Dolan Teminat Mektuplarının İade Edilmemesi
3. Geçici Teminat Olarak Alınan Banka Teminat Mektuplarının Muhasebe Kayıtlarına Alınmaması
4. Doğrudan Temin ve Pazarlık Yöntemi ile Yapılan Alımlarda Kamu İhale Kanununda Belirtilen Üst Sınırın Aşılması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Anayasa’nın 130 uncu maddesinde, çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversitelerin Devlet tarafından kanunla kurulması öngörülmüştür. Sakarya Üniversitesi de 1970 yılında açılan Sakarya Mühendislik ve Mimarlık Yüksekokulu olarak eğitim öğretim faaliyetlerine başlamakla birlikte bu okul 1971 yılında Sakarya Devlet Mimarlık ve Mühendislik Akademisine dönüştürülmüş, 1982-1992 yılları arasında İstanbul Teknik Üniversitesi’ne bağlı bir fakülte olarak eğitim öğretim faaliyetine devam etmiştir. 1992 yılında ise 11.07.1992 tarih ve 21281 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 3837 Sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Hakkında Kanun’un Ek 14' ncü maddesi ile Sakarya Üniversitesi adını almıştır. Bunun yanı sıra 18.05.2018 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 7141 Sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Hakkında Kanun’la, Sakarya Üniversitesine bağlı 3’ü fakülte, 2’si yüksekokul ve 13’ü de meslek yüksekokulu olmak üzere toplam 18 akademik birim Sakarya Üniversitesi bünyesinden alınarak yeni kurulan Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesine bağlanmıştır.
   Yükseköğretimin amaç ve ilkeleri, yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayın, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esaslar 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’yla düzenlenmiştir. Bu Kanun’un 12 nci maddesinde Yükseköğretim Kurumlarının görevleri sayılmakta olup bu görevler; toplumun ihtiyaçları, kalkınma planları ilke ve hedeflerine uygun bilimsel eğitim-öğretim, araştırma, yayım ve danışmanlık yapmak, bu ilke ve hedefler doğrultusunda insan gücü yetiştirmek, toplumun özellikle sanayileşme ve tarımda modernleşme alanlarında eğitilmesini sağlamak, üretimde artışı sağlayacak uygulamalı çalışmalarda bulunmak, bu amaçla döner sermaye işletmelerini kurmak ve bu faaliyetlerin geliştirilmesine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmak olarak özetlenebilir. Yükseköğretim kurumları için temel mevzuat 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve 2914 sayılı Yüksek Öğretim Personel Kanunudur. Bunların dışında üniversitelerin faaliyetlerini

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 yürütürken tabi oldukları mevzuat ise başta 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu, 3843 sayılı Yükseköğretim Kurumlarında İkili Öğretim Yapılması, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bir Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun olmak üzere, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu ile diğer ilgili mevzuattır. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Sakarya Üniversitesi akademik ve idari birimlerden oluşmaktadır Akademik yapısı Rektör, Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, Rektör Yardımcıları, Fakülte Dekanlıkları, Yüksekokul Müdürlükleri, Enstitü Müdürlükleri, Meslek Yüksekokulu Müdürlükleri ile Araştırma ve Uygulama Merkezlerinden oluşmaktadır. Üniversitenin idari yapısında ise; Rektör, Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, Rektör Yardımcıları, İç Denetim Birimi, Koordinatörlükler, Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi, Genel Sekreterlik, Daire Başkanlıkları, Fakülte, Yüksekokul, Meslek Yüksekokul Sekreterlikleri, Enstitü Sekreterlikleri, Şube Müdürlükleri ile Hukuk Müşavirliği ve Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü bulunmaktadır. Üniversitenin üst yöneticisi olan Rektör, Cumhurbaşkanı tarafından, Dekan ataması ise Yükseköğretim Kurulunca yapılmaktadırlar. Üniversitenin akademik karar organı Senato olup Üniversite Yönetim Kurulu ise idari faaliyetlerde Rektöre yardımcı olmaktadır Sakarya Üniversitesi bünyesinde 15 fakülte, 2 yüksekokul, 6 enstitü, 3 meslek yüksekokulu, 32 araştırma uygulama merkezi, 2 Kurul, 4 Koordinatörlük ve Yayın Komisyonu Başkanlığı bulunmaktadır. 3 fakülte, 1 meslek yüksekokulu, 1 enstitü kampüs dışındadır. Sakarya Üniversitesi akademik ve idari birimlerine ilişkin teşkilat şeması aşağıdaki gibidir;

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 Tablo 1: Teşkilat Yapısı I. İdari Teşkilat Yapısı II. Akademik Birimler  Rektör  Rektör Yardımcıları  Genel Sekreterlik  İç Denetim Birimi  Hukuk Müşavirliği  Daire Başkanlıkları  Bilgi İşlem Daire Başkanlığı  Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı  Öğrenci İşleri Dairesi Başkanlığı  Sağlık Kültür ve Spor Dairesi Başkanlığı  Personel Dairesi Başkanlığı  İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı  Yapı İşleri ve Teknik Dairesi Başkanlığı  Kütüphane ve Dokümantasyon Dairesi Başkanlığı  Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü  Fakülte, Yüksekokul ve Meslek Yüksekokulu Sekreterlikleri  Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi  Akademik Kalite Değerlendirme Kurulu  İş Sağlığı ve Güvenliği Koordinatörlüğü  İletişim Koordinatörlüğü  Uluslararası İlişkiler Koordinatörlüğü  Etik Kurulu  Kariyer ve Yetenek Yönetimi Koordinatörlüğü  Yayın Komisyonu Başkanlığı  Rektör  Rektör Yardımcıları  Yönetim Kurulu  Senato Fakülteler:  Bilgisayar ve Bilişim Bilimleri Fakültesi  İletişim Fakültesi  Teknik Eğitim Fakültesi  Diş Hekimliği Fakültesi  Eğitim Fakültesi  Fen-Edebiyat Fakültesi  Sanat Tasarım ve Mimarlık Fakültesi  Hukuk Fakültesi  İşletme Fakültesi  İlahiyat Fakültesi  Mühendislik Fakültesi  Sağlık Bilimleri Fakültesi  İşletme Fakültesi  Tıp Fakültesi  Siyasal Bilgiler Fakültesi Enstitüler:  Fen Bilimleri Enstitüsü  Sağlık Bilimleri Enstitüsü  Sosyal Bilimler Enstitüsü  Orta Doğu Enstitüsü  İşletme Enstitüsü  Eğitim Bilimleri Enstitüsü Yüksekokullar  Yabancı Diller Yüksekokulu  Devlet Konservatuvarı Meslek Yüksekokulları  Adalet Meslek Yüksekokulu  Adapazarı Meslek Yüksekokulu  Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Uygulama ve Araştırma Merkezleri (32 adet) ile Uzaktan Eğitim Merkezi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Üniversitede 2020 yılsonu itibariyle akademik ve idari personel sayısı toplam 2.133'dür. Bu personelden 1.580'i kadrolu akademik personel, 553'ü idari personel olup ayrıca 5 sözleşmeli idari personel ve 483 işçi kadrosunda idari personel bulunmaktadır. Tablo 2: İdari Personel Sayıları Dolu Boş Toplam Genel İdari Hizmetler 382 197 579 Sağlık Hizmetleri Sınıfı 29 151 180 Teknik Hizmetleri Sınıfı 118 72 190 Avukatlık Hizmetleri 3 2 5 Din Hizmetleri 0 1 1 Yardımcı Hizmetli 21 42 63 Toplam 553 465 1.018 Tablo 3: Akademik Personel Kadro Durumu Unvan Kadroların Doluluk Durumu İstihdam Şekli Dolu Boş Toplam Tam zamanlı Yarı zamanlı Profesör 292 62 354 354 Doçent 190 98 288 288 Dr. Öğretim Üyesi 415 128 543 543 Öğretim Görevlisi 216 56 272 272 Araştırma Görevlisi 467 156 623 623 Toplam 1580 500 2080 2080 Üniversitenin Diğer Kurum ve Kuruluşlarla İlişkisi: Yükseköğretim Kurulu, yükseköğretim kurumlarının öğretimini ve bilimsel araştırma faaliyetlerini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmakla görevlidir. Yükseköğretim Denetleme Kurulu, Yükseköğretim Kurulu adına üniversiteleri, bağlı birimlerini, öğretim elemanlarını ve bunların faaliyetlerini gözetim ve denetim yetkisine sahiptir. Üniversitelerce hazırlanan bütçeler, Anayasa’nın 130’uncu maddesi uyarınca Yükseköğretim Kurulu tarafından tetkik edilerek onaylanmakta, T.C. Milli Eğitim Bakanlığına sunulmakta ve merkezi yönetim bütçesinin bağlı olduğu esaslara uygun olarak yürürlüğe konulmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 1.3. Mali Yapı “Özel Bütçeli İdare” olarak 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 5436 sayılı Kanun’un 12’nci maddesi ile değiştirilmiş (II) sayılı cetvelinin (A) bölümünde sayılan Yükseköğretim Kurulu, Üniversiteler ve İleri Teknoloji Enstitüleri içerisinde yer alan Kamu İdaresi, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen hazine yardımı ve öz gelirlerini kullanarak giderlerini finanse etmektedir. 2020 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile Sakarya Üniversitesine 379.542.000 TL ödenek tahsis edilmiş olup yıl içinde 25.825.952 TL ödenek eklenmesiyle tahsis edilen toplam ödenek tutarı 405.367.951 TL’ye ulaşmıştır. Yıl sonu itibarıyla bu tutarın 355.227.448 TL’sının harcanmasıyla toplam ödeneğin kullanılma oranı %88 olarak gerçekleşmiştir. Ekonomik sınıflandırma açısından İdarenin 2020 yılı bütçesinde yer alan ödeneklerin dağılımı ve yıl sonu gerçekleşmeleri aşağıda gösterilmiştir: Tablo 4: Ekonomik Sınıflandırmaya Göre Ödenek ve Harcama Gerçekleşme Tablosu 2020 Mali Yılı Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu Ekonomik Kod Bütçe Başlangıç Ödeneği (TL) Toplam
Ödenek (TL) Toplam Harcanan (TL) Gerçekleşme Oranı ( % ) Bütçe Giderleri İçindeki Payı (%) 01-Personel Giderleri 284.432.000 289.554.078 268.834.931 93 74 02-SGK Devlet Primi Gid. 44.213.000 44.667.903 39.395.696 88 12 03-Mal ve Hizmet Alım Giderleri 29.110.000 33.095.950 21.591.099 65 8 05-Cari Transferler 8.221.000 11.547.020 11.042.381 96 2 06-Sermaye Giderleri 13.566.000 26.503.000 14.363.341 54 4 Toplam 379.542.000 405.367.951 355.227.448 88 100 2020 yılında bütçe giderleri %88 seviyesinde gerçekleşmiştir. Bütçe giderlerinde başlangıç bütçesinde öngörülen tutarlara göre toplamda %6 oranında eksik gerçekleşme olmuştur. Buna karşılık Başlangıç ödeneğine göre cari transferler %34, sermaye giderleri ise %6 oranında öngörülenden daha fazla gerçekleşmiştir. Ekonomik sınıflandırmaya göre 2020 yılı gelir bütçesi tahmin ve gerçekleşme rakamları ise aşağıdadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 Tablo 5: Bütçe Gelirleri Tablosu 2020 Mali Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu Ekonomik Kod Bütçe Başlangıç Tahmini (TL) Gerçekleşen Tutar (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Bütçe Gelirleri İçindeki Payı (%) 03- Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 40.143.000 42.799.229 107 10 04- Alınan Bağış ve Yardımlar ile Öz Gelirler 332.665.000 311.936.106 94 88 05- Diğer Gelirler 6.734.000 15.872.801 236 2 06-Sermaye Gelirleri 18.976
Toplam 379.542.000 370.627.112 98 100 2020 yılı için yapılan gelir tahmini %98 oranında gerçekleşmiştir. Hazine yardımlarının öngörülen miktarlardan daha az gerçekleşmesi nedeniyle bu fark oluşmuştur. Üniversitenin bütçe gelirler ve giderlerinin ekonomik sınıflandırmaya göre son üç yıllık seyri değişim yüzdeleri aşağıdaki tablolarda yer almaktadır; Tablo 6: Bütçe Giderlerinin 3 Yıllık (2018-2020) Seyri Bütçe Giderinin Çeşidi 2018 Yılı (TL) (A) 2019 Yılı (TL) (B) 2020 Yılı (TL) (C) 2019- 2018Değişim Oranı (%) [D=(B-A)/A] 2020- 2019Değişim Oranı (%) [E=(C-B/B] Personel Giderleri 245.451.402 245.084.795 268.834.931 -0,15 9,69 Sos. Güv. Kur. Devlet Primi Gid. 35.575.262 35.834.220 39.395.696 0,73 9,94 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 40.313.775 27.467.404 21.591.099 -31,87 -21,39 Cari Transferler 8.609.875 6.722.818 11.042.381 -21,92 64,25 Sermaye Giderleri 15.468.347 18.870.131 14.363.341 21,99 -23,88 Toplam 345.418.661 333.979.369 355.227.449 -3,31 6,36 Tablo 7: Bütçe Gelirlerinin 3 Yıllık (2018-2020) Seyri Bütçe Giderinin Çeşidi 2018 Yılı (TL) (A) 2019 Yılı (TL) (B) 2020 Yılı (TL) (C) 2019- 2018Değişim Oranı (%) [D=(B-A)/A] 2020- 2019Değişim Oranı (%) [E=(C-B/B] Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 42.317.457,25 37.692.319,90 44.321.799,96 10,93 17,59 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Öz Gelirler 291.448.685,59 288.755.442,12 311.936.106,00 -0,92 8,03 Diğer Gelirler 16.568.129,19 6.923.030,61 15.908.441,63 -58,21 129,79 Toplam 350.334.272,03 333.370.792,63 372.166.347,59 -4,84 11,64 Bütçe Gelirlerinden Red ve İadeler Toplamı (-) 4.500.000,00 528.759,41 1.539.235,97 -88,25 191,1 Net Toplam 345.834.272,03 332.842.033,22 370.627.111.,62 -3,76 11,35

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 Kurumun 2020 yılı faaliyet gelirleri toplamı 464.806.812,82 TL, faaliyet giderleri toplamı 376.963.437,63 TL olup Kurum 2020 yılını 87.843.375,19 TL olumlu faaliyet sonucu ile kapatmıştır. Sakarya Üniversitesi merkezi yönetim bütçesi içerisinde yer alan özel bütçeli bir kamu idaresi olmakla birlikte 5018 sayılı Yasa’da tanımlanan bütçe türleri dışında kalan döner sermaye işletmesi bütçesi de kaynakları arasında yer almaktadır. Sakarya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi, 2020 yılını 1.443.504,25 TL dönem karı ile kapatmıştır. Üniversite'nin ortağı olduğu Teknokent A,Ş bulunmaktadır. 27.08.2008 tarih ve 26980 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2008/13961 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 30.07.2009 tarihinde kurulan Sakarya Üniversitesi Teknokent A.Ş statüsündedir. Üniversite, sermayesi 1 milyon TL olan Teknokent A.Ş’ye, 550 bin TL sermaye ile %55 oranında ortaktır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Kamu İdaresi, Kanun’un 80’inci maddesinin T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup, bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir. Üniversite bütçesi, analitik bütçe hazırlama rehberi çerçevesinde hazırlanmaktadır. Özel bütçeli bir idare olan Üniversitede tahakkuk esaslı devlet muhasebe sistemi kullanılmaktadır. Üniversitenin muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine tabi olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın Bütünleşik Mali Kontrol Yönetim Sistemi (BMKYS) Web Tabanlı Otomasyon Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Kurum bütçesinin takibi ve muhasebe işlemleri, Genel Sekreterliğe bağlı olarak faaliyet gösteren Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından yapılmaktadır. Kamu İdarelerinin Kesin Hesaplarının Düzenlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik uyarınca kesin hesap cetvel ve belgeleri, strateji geliştirme birimi tarafından bütçe uygulamasına esas

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 muhasebe kayıtları dikkate alınarak hazırlanmaktadır. Kuruma ilişkin mali istatistikler ise 5018 sayılı Kanun kapsamında T.C.Hazine ve Maliye Bakanlığına bildirilmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup; denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır; • Birleştirilmiş veriler defteri, • Bilanço • Geçici ve kesin mizan, • Faaliyet sonuçları tablosu, • Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu, • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli, Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosu verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Sakarya Üniversitesince İç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planı, 18 kamu iç kontrol standardı ve bu standartları sağlayan 79 genel şartı içerecek şekilde ilk kez 2009 yılında hazırlanmış, ancak idarenin bütçe dışı kaynakları arasında yer alan Döner Sermaye İşletmesine eylem planında yer verilmemiştir. Sakarya Üniversitesinin iç kontrol sistemi değerlendirildiğinde, kurumun iç kontrol sistemine ilişkin yasal mevzuatın gerekliliklerini bazı eksikliklere rağmen yerine getirdiği görülmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 Söz konusu eksikliklere ilişkin olarak, Kurum tarafından iç kontrole ilişkin riskler belirlenmemiş, risklerin en aza indirilmesi için uygulanacak kontrol faaliyetleri hayata geçirilmemiştir. Öte yandan kurumun iç kontrol sisteminin iç denetim birimleri tarafından denetlenmediği dolayısıyla iç kontrolün izleme fonksiyonunun yerine getirilmediği görülmüştür. Kurumun iç kontrol sistemini önemli oranda hayata geçirdiği, gerekliliklerini bir kısım eksikliklere rağmen yerine getirdiği, öte yandan uyum ve yapılandırma çalışmalarının devam ettiği değerlendirilmiştir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Sakarya Üniversitesinin 2020 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Proje Özel Hesabındaki Dövizler için Ay Sonunda Değerleme Yapılmaması 104 Proje özel hesabında yer alan Avrupa Birliği hibeleri için döviz değerleme işlemlerinin ay sonu yapılmadığı görülmüştür. Avrupa Birliği ve Uluslararası Kuruluşların Kaynaklarından Kamu İdarelerine Proje Karşılığı Aktarılan Hibe Tutarlarının Harcanması ve Muhasebeleştirilmesine İlişkin Yönetmelik’inin “Proje karşılığı hibelerin muhasebeleştirilmesi’’ başlıklı 8'inci maddesinde; “…

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 c) Yapılan muhasebeleştirme işleminde kur farkı olması durumunda; olumlu fark tutarı, 104-Proje Özel Hesabına borç, 600-Gelirler Hesabına alacak; olumsuz fark tutarı ise 630- Giderler Hesabına borç, 104-Proje Özel Hesabına alacak kaydedilir. d) Ay sonlarında döviz mevcudunun Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının ay sonu döviz satış kuru üzerinden değerlemesi sonucunda; kur artışından doğan farklar, 104-Proje Özel Hesabına borç, 600-Gelirler Hesabına alacak; kur azalışından doğan farklar ise 630- Giderler Hesabına borç, 104-Proje Özel Hesabına alacak kaydedilir.” denilmektedir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin proje özel hesabının işleyişine ilişkin 25’inci maddesinde özel hesaplardaki dövizlerin ay sonlarında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden yapılacak değerlemesi sonucunda oluşan kur artışı farklarının bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedileceği, kur azalışı farklarının ise bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedileceği hüküm altına alınmıştır. Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre, hibe kapsamında elde edilmiş olan dövizler için ay sonu değerleme işlemlerinin yapılması, ortaya çıkan kar/zarar durumuna göre gelir ya da gider hesaplarının çalıştırılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında, söz konusu bulguya iştirak edilmiş ve gerekli işlemlerin yapıldığından bahsedilmiştir. Kamu idaresi her ne kadar gerekli işlemleri yerine getirmiş olsa da söz konusu işlemlerin 2020 yılı mali tablolarını etkilemediği değerlendirilmektedir. BULGU 2: Geçerlilik Süresi Dolan Teminat Mektuplarının İade Edilmemesi Teminat mektuplarına ilişkin yapılan inceleme sonucunda, Kurum hesaplarında geçerlilik süresi dolan ve yükleniciye iadesi yapılmayan toplam 76 adet ve 3.028.232,45 –TL değerinde olan teminat mektuplarının bulunduğu görülmüştür. 05.01.2002 tarih ve 4735 sayılı Kamu İhaleleri Sözleşmeleri Kanunu’nun “Kesin teminat ve ek kesin teminatların geri verilmesi” başlıklı 13 üncü maddesinde aynen; “Taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra alınmış olan kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların; a) Yapım işlerinde; varsa eksik ve kusurların giderilerek geçici kabul tutanağının onaylanmasından sonra yarısı, Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesi getirilmesi ve kesin kabul tutanağının onaylanmasından sonra kalanı,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 b) Yapım işleri dışındaki işlerde Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesinin getirildiği saptandıktan sonra; alınan mal veya yapılan iş için bir garanti süresi öngörülmesi halinde yarısı, garanti süresi dolduktan sonra kalanı, garanti süresi öngörülmeyen hallerde ise tamamı, yükleniciye iade edilir. …” denilmektedir. Aynı Kanun’ un 14 üncü maddesinde, mahsup işlemi yapılmasına gerek bulunmayan hallerde; yapım işlerinde kesin hesap ve kesin kabul tutanağının onaylanmasından, diğer işlerde ise işin kabul tarihinden veya varsa garanti süresinin bitim tarihinden itibaren iki yıl içinde idarenin yazılı uyarısına rağmen talep edilmemesi nedeniyle iade edilemeyen kesin teminat mektuplarının hükümsüz kalacağı ve bankasına iade edileceği, teminat mektubu dışındaki teminatların ise sürenin bitiminde Hazineye gelir kaydedileceği hüküm altına alınmıştır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ nin konuya ilişkin 458 inci maddesinin (3) numaralı fıkrası ise; “Teminat ve garanti mektupları ile şahsi kefalete ilişkin belgelerin muhasebe birimlerinde gereksiz olarak bekletilmesini önlemek için; alınan teminata ait işin sonuçlandırılıp sonuçlandırılmadığı, mevzuatındaki süreler de dikkate alınarak muhasebe birimlerince takip edilir ve her malî yılsonunda teminat ve garanti mektupları ile şahsi kefalete ilişkin belgeler hakkında ilgili idareden bilgi alınır ve alınan bilgi doğrultusunda söz konusu mektup ve belgeler ilgilisine veya ilgili bankaya iade edilir ya da ertesi malî yıla devredilir.” şeklindedir. Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine aykırı olarak üniversite tarafından ihalelere ilişkin olarak yüklenicilerden alınan ve geçerlilik süreleri dolduğu halde yüklenicilerine iade edilmeyen teminat mektuplarının bulunduğu ve 910 Alınan Teminat Mektupları Hesabı ve 911 Alınan Teminat Mektupları Emanetleri Hesaplarından düşülmediği tespit edilmiş, izleme ve bilgi verme fonksiyonu olan bilanço dip notu niteliğindeki ilgili nazım hesapların doğru tutarı göstermediği görülmüştür. Kamu idaresi cevabında, bulguya iştirak edilmiş olup gerekli çalışmaların yapılacağı belirtilmiştir. Söz konusu çalışmalar gelecek denetim dönemlerinde izlenecektir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 BULGU 3: Geçici Teminat Olarak Alınan Banka Teminat Mektuplarının Muhasebe Kayıtlarına Alınmaması İdarenin yaptığı ihalelerde; ihale üzerinde kalan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin geçici teminat olarak verdiği teminat mektuplarının muhasebe birimine gönderilmediği, dolayısıyla söz konusu geçici teminatların muhasebe kayıtlarına alınmadığı görülmüştür. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 34 üncü maddesinde; ihale üzerinde kalan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye ait teminat mektuplarının ihaleden sonra saymanlık ya da muhasebe müdürlüklerine teslim edilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Ayrıca Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 459’uncu maddesinde; muhasebe birimlerine teminat ve depozito olarak teslim edilen teminat ve garanti mektuplarının 910- Alınan Teminat Mektupları Hesabına borç kaydı, 911-Alınan Teminat Mektupları Emanetleri Hesabına ise alacak kaydı yapılması gerektiği belirtilmiştir. Yukarıdaki mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, ihale üzerinde kalan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin geçici teminat olarak verdiği teminat mektuplarının muhasebe birimine gönderilmesi ve söz konusu muhasebe birimince kayıtlara alınması gerektiği düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında, 2020 yılı içerisinde yapılan ihalelere ilişkin geçici teminatların ya mektup cinsinden alınmış olduğundan ya da İdarenin saymanlık hesabına nakit olarak yatırıldığından bahsedilmiştir. 2021 yılı için ise e- ihale uygulamasına geçildiğinden dolayı e- geçici teminat alındığından bahsedilmiş olup söz konusu e-geçici teminatların fiziki bir mektup olmadığından dolayı saymanlık ya da muhasebe müdürlüklerine bildirilmediği ifade edilmiştir. Bu bağlamda, e-geçici teminatların muhasebeleştirilmesinin teknik olarak mümkün olması halinde muhasebe kayıtlarına alınacağı belirtilmiştir. Bilindiği üzere, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin, hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerinin kayıt dışında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesini sağlamak amacıyla Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği yayımlanmıştır. Söz konusu Yönetmelik’ in 12 nci maddesinde, nazım hesaplardan bahsedilmiş ve nazım hesaplara muhasebenin bilgi verme ve izleme görevi yüklenmiştir. Bu doğrultuda, muhasebe disiplini altında toplanması istenen işlemler ile gelecekte doğması muhtemel hak ve yükümlülüklere ilişkin işlemleri izlemek üzere nazım hesapların kullanılacağı belirtilmiştir. Öte

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 yandan yine aynı Yönetmelik’ in 16 ncı maddesinde aynen; “(1)Bir ekonomik değer; yaratıldığında, başka bir şekle dönüştürüldüğünde, mübadeleye konu edildiğinde, el değiştirdiğinde veya yok olduğunda muhasebeleştirilir.” denilerek muhasebe işlemlerinin kayıt zamanı hüküm altına alınmıştır. Yapılan açıklamalardan ve mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, ekonomik değer yaratıldığında, başka bir şekle dönüştürüldüğünde, mübadeleye konu edildiğinde, el değiştirdiğinde veya yok olduğunda muhasebeleştirilmelidir. Bu minvalde, nazım hesapların muhasebenin bilgi verme ve izleme görevini teminen, e-geçici teminatlar için de çalıştırılmalıdır. Kamu idaresi tarafından söz konusu muhasebe işlemlerinin yerine getirilmesi sağlamak için gerekli çalışmaların yapılması gerekmektedir. BULGU 4: Doğrudan Temin ve Pazarlık Yöntemi ile Yapılan Alımlarda Kamu İhale Kanununda Belirtilen Üst Sınırın Aşılması 4734 sayılı Kamu İhale Kanununda yer alan 62 nci maddenin (ı) bendindeki % 10 sınırının (1.881.290,00 –TL) Kamu İhale Kurumunun uygun görüşü alınmadan aşıldığı, 4734 sayılı Kanun’ un 21 ve 22 nci maddelerindeki parasal limitlere göre toplam mal alımları tutarının 3.920.923,25 –TL düzeyinde gerçekleştiği görülmüştür. Kamu İhale Kanunu’ nun 62 nci maddesinin (ı) bendinde, bu Kanunun 21 ve 22 nci maddelerindeki parasal limitler dahilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamının, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin % 10’ unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşamayacağı ifade edilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin “4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin (ı) bendinin uygulanmasına ilişkin açıklamalar” başlıklı 21 inci maddesinde; “ 21.1.1.1. 4964 sayılı Kanunla 4734 sayılı Kanuna eklenen 62 nci maddenin (ı) bendi ile 21/f ve 22/d maddelerine göre yapılacak alımlara sınırlama getirilmiştir. Söz konusu madde ile Kanun kapsamında bulunan kurum ve kuruluşların Kanunun 21 ve 22 nci maddelerinde belirtilen parasal limitler dahilinde yapacakları harcamaların yıllık toplamının idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin % 10 unu aşamayacağı öngörülmüştür. Bu düzenleme ile Kanun kapsamındaki kurum ve kuruluşlar tarafından yapılacak mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin harcamaların, 4734 sayılı Kanunda belirtilen temel ilkelere ve usullere uygun bir şekilde yapılması amaçlanmıştır. …

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 21.2. 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (f) bendi ve 22 nci maddesinin (d) bendine göre ihtiyaçların temininde kurum ve kuruluşlar, yıllık bütçelerinde belirlenen toplam ödenek miktarını dikkate alacaklardır. Kurum ve kuruluşlar, mal alımı, hizmet alımı veya yapım işleri için bütçelerine konan yıllık toplam ödenekleri üzerinden her biri için ayrı ayrı % 10 oranını hesaplayacaklardır. Burada önemli olan husus, ilgili veya bağlı birimlerin değil kurum veya kuruluşun toplam ödeneklerinin % 10’unun aşılıp aşılmamasıdır.” denilmektedir. İdarelerin doğrudan temin ve pazarlık yöntemi ile yapılan alımlarında, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin % 10 unun Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadan aşılamayacağı belirtilmiştir. İdarenin mal alımlarına bakıldığında, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’ nun 62 nci maddesinin (ı) bendinde belirtilen % 10’ luk yasal sınırın % 108 düzeyinde gerçekleştiği tespit edilmiş, Kamu İhale Kanunu’ nda belirtilen söz konusu sınırın Kamu İhale Kurumunun uygun görüşü alınmadan aşıldığı görülmüştür. Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’ nun “Görevlilerin ceza sorumluluğu” başlıklı 60 ıncı maddesinde, 62 nci maddede belirtilen kurallara aykırı olarak ihaleye çıkılmasına izin verenler ve ihale yapanlar hakkında aynı Kanun’ un 62 nci maddesinde belirtilen müeyyidelerin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. Kamu idaresi cevabında, kamu ihale mevzuatı ve Sayıştay Başkanlığı’nın önerilerine titizlikle uyulmasına ve gereken özenin gösterilmesine ilişkin Rektörlük tarafından 07.06.2021 tarih ve 33977 sayılı yazı ile İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığına, 07.06.2021 tarih ve 34001 sayılı yazı ile de tüm harcama birimlerine bildirimde bulunulduğundan bahsedilmiş olup bulguya iştirak edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 8. EKLER EK 1: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Geliştirme ile Eğitim ve Öğretim Ödeneğinin Takibine İlişkin Bilgi Akışının Yetersiz Olması 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi Gerekli çalışmalar yapılmıştır. Sakarya Üniversitesi Eğitim Ve Araştırma Hastanesinde Poliklinik Hizmet Veren Öğretim Üyelerine Aynı Saatlerde Ders Görevinin Verilmesi, Tıp Fakültesi Bünyesinde Ek ders Uygulamalarının Manuel Olarak Yapılması 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi Bulguya istinaden gerekli iş ve işlemler yapılmış olup, süreç devam etmektedir. Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Olmadan Kamu İhale Kanununda Belirtilen Sınırın Üzerinde Alım Yapılması 2019 Yerine Getirilmedi Bulgu konusu edildi. Malzeme Alımları İhalesine Mesleki Yeterlilik Şartlarını Yerine Getiremeyen Firmaların Davet Edilmesi 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi Bulguya istinaden söz konusu hususa ilerleyen dönemlerde dikkat edilmektedir. Üniversitece Teknokente Ortaklık Nedeniyle Taahhüt Edilen ve Ödenen Sermaye Katılım Tutarlarının Özel Bütçe Muhasebe Kayıtlarında Görülmemesi 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi Söz konusu işlemler muhasebe kayıtlarına aktarılmıştır.

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2020 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ................................................................................................ 20
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU ........................................................................................... 22
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ........................................................................................................ 22
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ...................................................... 22
5. DENETİM GÖRÜŞÜ ........................................................................................................................... 23
6. DENETİM BULGULARI .................................................................................................................... 23
7. EKLER ................................................................................................................................................. 26

KISALTMALAR AB: Avrupa Birliği KHK: Kanun Hükmünde Kararname TÜBİTAK: Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. Diğer Bulgular

1. Vadeli Banka Hesabına İlişkin Olarak Elde Edilen Faiz Gelirinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Sakarya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin faaliyet alanları, Sakarya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği çerçevesince belirlenmiştir. Söz konusu Yönetmelik’in “Faaliyet alanları” başlıklı 4’üncü maddesiyle, İşletme faaliyet alanına giren iş ve hizmetler; a) Yükseköğretim kurumları dışındaki kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişiler tarafından istenilecek bilimsel görüş, proje, araştırma ve benzeri hizmetlerde bulunmak, kurslar ve hizmet içi eğitim programları hazırlamak ve uygulamak, seminer, konferans, sempozyum düzenlemek. b) Faaliyet alanı ile ilgili her türlü danışmanlık, analiz, sentez, bakım onarım, iş değerlendirmesi ve organizasyonu yapmak, deneyle kurumsal raporlar ve bunlarla ilgili görüş ve öneriler sunmak, işletme hesapları ve fizibilite raporları hazırlamak. c) Klinikler, poliklinikler, ameliyathaneler ve laboratuvarlarda yapılacak her çeşit tetkik, tedavi, tahlil, ameliyat, bakım ve benzeri hizmetleri yapmak. ç) Mevcut fiziki kapasiteyi değerlendirerek birimlerin faaliyet alanları ile sınırlı olmak üzere iş ve hizmet üretmek, elde edilen ürünleri önceden Rektörün izni alınmak şartıyla pazarlamak ve satımı yapılmak üzere satış ve teşhir yerleri açmak. d) Uzaktan eğitim vermek, çoklu ortam öğretim materyali geliştirme, eğitim yazılımı hazırlama, elektronik sınav, merkezi sınav destek hizmetleri ile elektronik içerik yayımcılığı hizmetleri sağlamak. e) Faaliyet alanı ile ilgili her türlü yayın ve basım işlerini yapmak. Olarak belirlenmiştir. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Rektörlüğe bağlı bir birim olarak yapılandırılan Döner Sermaye İşletmesi, İşletme Müdürlüğü ve Saymanlık Müdürlüğü olarak teşkilatlandırılmıştır. İşletme Müdürlüğü bünyesinde kadrolu personel bulunmamaktadır. İşletmenin Saymanlık Müdürlüğünde, T.C Hazine ve Maliye Bakanlığı personeli görev yapmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 1.3. Mali Yapı Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulmuş olan döner sermayeli işletmelerin iş ve işlemleri ile bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması, muhasebesi, kontrol ve denetimi ile muhasebe yetkililerinin niteliklerine ilişkin usul ve esaslar, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Dolayısıyla, 5018 sayılı Kanun’un bütçe ile ilgili hükümlerine tabi olmayan İşletme bütçesi, adı geçen Yönetmelik’in 4’üncü maddesine göre hazırlanmakta olup; Kamu İdaresinin üst yöneticisi olan Rektör tarafından onaylanarak yürürlüğe girmektedir. Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü, elde ettiği gelirlerle giderlerini finanse etmekte olup, 2020 yılında özel bütçe kaynaklarından herhangi bir kaynak kullanmamıştır. Başlangıç bütçesinde 35.822.910.00 TL gelir öngörülmüş olup, gider bütçesi de aynı tutarda hazırlanmıştır.
2020 yılı bilançosuna göre İşletmenin sermayesi 1000 TL olup toplam aktif büyüklüğü ise 11.180.538,50 TL’dir. 2020 Yılı Gelir Tablosuna göre, faaliyet geliri 16.055.213,25 TL olan İşletme, faaliyet gideri olarak 14.611.709,00 TL gider gerçekleştirmek suretiyle dönemi 1.443.504,25 TL net kar elde ederek tamamlamıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Sakarya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi muhasebe ve raporlama işlemlerini, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan hükümlere göre T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kurulan ve yönetilen Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Sistemi üzerinden yürütmektedir. İşletme, Yönetmelik’te hüküm bulunmayan hallerde 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun’a dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin genel esaslarını, kıyasen uygulamakta olup; T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan diğer düzenlemelere de tabidir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda yer almakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır:

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Gelir tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Sakarya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin 2020 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 6. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 BULGU 1: Vadeli Banka Hesabına İlişkin Olarak Elde Edilen Faiz Gelirinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi Sakarya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesine ait vadeli banka hesaplarına tahakkuk eden faiz tutarlarından, banka tarafından yapılan %15 oranında Gelir Vergisi tevkifatının 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabı yerine 612 Diğer İndirimler Hesabında muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ nin 54 üncü maddesinde; “Gelir ve giderler, herhangi bir düzenleme veya standart ile aksi kararlaştırılmadıkça gayrisafi olarak kaydedilir.” denilmektedir. İlgili Yönetmelik’in 421 inci maddesi gereğince bankada bulunan mevduata dönem sonunda tahakkuk ettirilen faizlerin brüt tutarı 642 numaralı hesaba alacak, faiz geliri üzerinden yapılan vergi ve fon payı kesintileri 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabına, kalan tutar da 102 Bankalar Hesabına borç kaydedilir. Ayrıca 800 ve 805 Bütçe Gelir Hesaplarına ise 102 Banka Hesabına aktarılan net tutar üzerinden kaydedilecektir. 2020 yılı içerisinde 327.605,47 -TL brüt faiz geliri elde edilmiş, 41.883,21 -TL ise bankalar tarafından gelir vergisi olarak kesilmiştir. İşletmelerin 2020 yılı mali tabloları incelendiğinde, 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabına herhangi bir kayıt yapılmadığı, 193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar Hesabına kaydedilmesi gereken tutarın 612 Diğer indirimler hesabına kaydedildiği görülmüştür. İşletme tarafından elde edilen faiz gelirlerinin ilgili yönetmelik hükümlerine aykırı olarak hesaplara kaydedilmesi sonucu, 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabının 41.883,21 -TL tutarında olduğundan eksik, 612 Diğer İndirimler Hesabının da söz konusu tutar kadar fazla gösterilmesine neden olunmuştur. Kamu idaresinde cevabında, bulguya istinaden 2021 yılı itibariyle işlem tesis edileceği belirtilmiştir. Söz konusu işlemler gelecek denetim dönemlerinde izlenecek olup, 2021 yılında yapılan bu işlemlerin 2020 yılı mali tablolarını etkilemediği değerlendirilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Sakarya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 7. EKLER EK 1: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Sürekli Eğitim Merkezinin Uzlaştırıcı Eğitimi Organizasyon Hizmeti Alımının Pazarlık Usulüyle İhalesine Yeterlik Belgesi Olmayan Firmaların Davet Edilmesi 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi Bulgu konusu hususlara dikkat edilmektedir. İletişim Koordinatörlüğünce Döner Sermaye Bütçesinden Yapılan Tanıtım Ve Yayın Hizmeti Alımında Tanıtım Yayınlandıktan Sonra İhale Onayı Alınması, Birden Çok İstekli Bulunduğu Halde 22/b Maddesine Göre Alım Yapılması 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi Bulgu konusu hususlara dikkat edilmektedir.