2020 - ORDU ÜNİVERSİTESİ.pdf

ORDU ÜNİVERSİTESİ Eylül 2021

İÇERİK ORDU ÜNİVERSİTESİ 2020 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 ORDU ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2020 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 26

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI ORDU ÜNİVERSİTESİ 2020 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ...................................................................................................... 1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .................................................................................................. 9
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................................ 10
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 10
5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ...................................................................... 10
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 13
7. DENETİM BULGULARI .......................................................................................................................... 13
8. EKLER ........................................................................................................................................................ 24

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Üniversite Teşkilat Yapısı ........................................................................................... 2 Tablo 2: İdari Personel Sayıları .................................................................................................. 4 Tablo 3: Akademik Personel Sayıları ......................................................................................... 4 Tablo 4: 2020 Yılına İlişkin Bütçe Giderleri ve Ödenekleri Tablosu ........................................ 5 Tablo 5: 2020 Mali Yılına İlişkin Bütçe Gelirleri Tablosu ........................................................ 6 Tablo 6: Bütçe Giderlerinin 3 Yıllık (2018-2020) Seyri Tablosu .............................................. 7 Tablo 7: Bütçe Gelirlerinin 3 Yıllık (2018-2020) Seyri Tablosu ............................................... 7 Tablo 8: 2020 Yılı Faaliyet Sonuçları Tablosu .......................................................................... 8

KISALTMALAR T.C. Türkiye Cumhuriyeti TL Türk Lirası Dr. Doktor TÜBİTAK Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu AB Avrupa Birliği EKAP Elektronik Kamu Alımları Platformu

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. Diğer Bulgular

1. Yapım İşi Kapsamında Hakedişe Dâhil Olarak Alınan Taşınırların Kayıt İşlemlerinin Yapılmaması
2. Bazı Bilimsel Araştırma Projelerinde Sorunlu Hususların Bulunması
3. Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapılan Alımlarda Yasaklılık Sorgulaması Yapılmaması
4. Dekanlık Görevlerinin Vekaleten Gördürülmesinde Mevzuatında Belirlenen Usullere Uyulmaması ve Üniversite Yönetim Kurulunun Eksik Sayı ile Toplanması
5. Öğretim Üyesi Kadrolarına Objektif Kriterlere Aykırı Atama Yapılması
6. Haklar Hesabında İzlenmesi Gereken Tutarların Doğrudan Giderleştirilmesi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Anayasa’nın 130’uncu maddesinde, çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversitelerin Devlet tarafından kanunla kurulması öngörülmüştür. Ordu Üniversitesi Anayasa’nın yukarıda yer verilen hükmüne istinaden, 17.03.2006 tarih ve 5467 sayılı Kanun ile kurulmuştur. Yükseköğretimin amaç ve ilkeleri, yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayın, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esaslar 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’yla düzenlenmiştir. Bu Kanun’un 12’nci maddesinde Yükseköğretim Kurumlarının görevleri sayılmakta olup bu görevler; toplumun ihtiyaçları, kalkınma planları ilke ve hedeflerine uygun bilimsel eğitim-öğretim, araştırma, yayım ve danışmanlık yapmak, bu ilke ve hedefler doğrultusunda insangücü yetiştirmek, toplumun özellikle sanayileşme ve tarımda modernleşme alanlarında eğitilmesini sağlamak, üretimde artışı sağlayacak uygulamalı çalışmalarda bulunmak, bu amaçla döner sermaye işletmelerini kurmak ve bu faaliyetlerin geliştirilmesine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmak olarak özetlenebilir. Yükseköğretim kurumları için temel mevzuat 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve 2914 sayılı Yüksek Öğretim Personel Kanunudur. Bunların dışında üniversitelerin faaliyetlerini yürütürken tabi oldukları mevzuat ise başta 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu, 3843 sayılı Yükseköğretim Kurumlarında İkili Öğretim Yapılması, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bir Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun olmak üzere, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu ile diğer ilgili mevzuattır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Ordu Üniversitesi akademik ve idari birimlerden oluşmaktadır. Akademik yapısı Rektör, Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, Rektör Yardımcıları, Fakülte Dekanlıkları, Yüksekokul Müdürlükleri, Enstitü Müdürlükleri ile Uygulama ve Araştırma Merkezlerinden oluşmaktadır. Üniversitenin idari yapısında ise; Rektör, Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, Rektör Yardımcıları, İç Denetim Birimi, Koordinatörlükler-Direktörlükler, Bilimsel Araştırma Birimi Genel Sekreterlik, Daire Başkanlıkları, Müdürlükler, Şube Müdürlükleri, Hukuk Müşavirliği ve Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü ile Fakülte, Yüksek Okul ve Meslek Yüksek Okul Sekreterlikleri bulunmaktadır. Üniversitenin üst yöneticisi olan Rektör Cumhurbaşkanı tarafından, dekanlar ise Yükseköğretim Kurulunca atanmaktadırlar. Üniversitenin akademik karar organı Senato olup; Üniversite Yönetim Kurulu ise idari faaliyetlerde Rektöre yardımcı olmaktadır. Ordu Üniversitesi bünyesinde 12 fakülte, 2 yüksekokul, 3 enstitü, 10 meslek yüksekokulu ve 16 uygulama ve araştırma merkezi bulunmaktadır. Üniversite Cumhuriyet, Akyazı, Ünye, Fatsa, Mesudiye, Ulubey, İkizce ve Akkuş yerleşkelerinde faaliyet göstermektedir. Ordu Üniversitesi akademik ve idari birimlerine ilişkin teşkilat şeması aşağıdaki gibidir. Tablo 1: Üniversite Teşkilat Yapısı I. İdari Birimler II. Akademik Birimler  Rektör  Rektör Yardımcıları  Yönetim Kurulu  Genel Sekreterlik  İç Denetim Birimi  Hukuk Müşavirliği  Daire Başkanlıkları Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı Personel Daire Başkanlığı Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı Kütüphane ve Dok. Daire Başkanlığı İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı  Rektör  Rektör Yardımcıları  Yönetim Kurulu  Senato  Fakülteler Fen Edebiyat Fakültesi Ziraat Fakültesi Ünye İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Fatsa Deniz Bilimleri Fakültesi
Eğitim Fakültesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Güzel Sanatlar Fakültesi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı Bilgi İşlem Daire Başkanlığı  Merkezi Birimler Protokol, Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü Hastaneler Başmüdürlüğü Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü Uluslararası İlişkiler Birimi  Fakülte Sekreterlikleri Diş Hekimliği Fakültesi Sekreterliği Eğitim Fakültesi Sekreterliği Fatsa Deniz Bilimleri Fakültesi Sekreterliği Fen Edebiyat Fakültesi Sekreterliği Güzel Sanatlar Fakültesi Sekreterliği İlahiyat Fakültesi Sekreterliği Müzik ve Sahne Sanatları Fakültesi Sekreterliği Sağlık Bilimleri Fakültesi Sekreterliği Tıp Fakültesi Sekreterliği Ünye İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Sekreterliği Ziraat Fakültesi Sekreterliği Turizm Fakültesi Sekreterliği  Yüksekokul Sekreterlikleri Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu Sekreterliği Yabancı Diller Yüksekokulu Sekreterliği  Meslek Yüksekokul Sekreterlikleri Akkuş Meslek Yüksekokulu Sekreterliği Fatsa Meslek Yüksekokulu Sekreterliği İkizce Meslek Yüksekokulu Sekreterliği Mesudiye Meslek Yüksekokulu Sekreterliği Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Sekreterliği Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Sekreterliği Ulubey Meslek Yüksekokulu Sekreterliği Ünye Meslek Yüksekokulu Sekreterliği Aybastı Meslek Yüksekokulu Sekreterliği Gölköy Meslek Yüksekokulu Sekreterliği  Enstitü Sekreterlikleri Fen Bilimleri Enstitüsü Sekreterliği Sosyal Bilimler Enstitüsü Sekreterliği Sağlık Bilimleri Enstitüsü Sekreterliği  Koordinatörlükler Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü Engelli Öğrenci Birim Koordinatörlüğü Erasmus Koordinatörlüğü Farabi Kurum Koordinatörlüğü Müzik ve Sahne Sanatları Fakültesi Diş Hekimliği Fakültesi Tıp Fakültesi İlahiyat Fakültesi Turizm Fakültesi  Enstitüler: Sosyal Bilimler Enstitüsü Fen Bilimleri Enstitüsü Sağlık Bilimleri Enstitüsü  Yüksekokullar Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu
Yabancı Diller Yüksekokulu  Meslek Yüksekokulları Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Ünye Meslek Yüksekokulu Fatsa Meslek Yüksekokulu Mesudiye Meslek Yüksekokulu Ulubey Meslek Yüksekokulu İkizce Meslek Yüksekokulu Akkuş Meslek Yüksekokulu Aybastı Meslek Yüksekokulu Gölköy Meslek Yüksekokulu  Uygulama ve Araştırma Merkezleri (… adet) ile Uzaktan Eğitim Merkezi -Merkezi Araştırma Laboratuvarı Uygulama ve Araştırma Merkezi -Sürekli Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi -Yabancı Diller Uygulama ve Araştırma Merkezi -Fındık Uygulama ve Araştırma Merkezi -İletişim Uygulama ve Araştırma Merkezi -Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi -İstatistik Danışmanlık Uygulama ve Araştırma Merkezi -Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezi -Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi -Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi -Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Uygulama ve Araştırma Merkezi -Toplumsal Cinsiyet Uygulama ve Araştırma Merkezi -Kariyer Geliştirme Uygulama ve Araştırma Merkezi -Teknoloji Transferi Uygulama ve Araştırma Merkezi -Gıda Ürünleri Geliştirme Uygulama ve Araştırma Merkezi -Aile Hekimliği Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 İş Sağlığı ve Güvenliği Koordinatörlüğü Kalite Koordinatörlüğü Meslek Yüksekokullar Koordinatörlüğü Mevlana Değişim Programı Kurum Koordinatörlüğü Mezunlar Koordinatörlüğü Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı Kurum Koordinatörlüğü Üniversitede 2020 yılsonu itibariyle akademik ve idari personel sayısı toplam 1488’dir. Bu personelden 810 kadrolu akademik personel, 348 idari personel, 10 sözleşmeli idari personel ve 320 işçi kadrosunda idari personel bulunmaktadır. Tablo 2: İdari Personel Sayıları Dolu Boş TOPLAM Genel İdari Hizmetler 245 209 454 Sağlık Hizmetleri Sınıfı 38 156 194 Teknik Hizmetleri Sınıfı 43 34 77 Avukatlık Hizmetleri 2 1 3 Din Hizmetleri 0 1 1 Yardımcı Hizmetli 20 25 45 TOPLAM 348 426 774 Tablo 3: Akademik Personel Sayıları Unvan Kadroların Doluluk Durumu İstihdam Şekli Dolu Boş Toplam Tam zamanlı Yarı zamanlı Profesör 72 14 86 x Doçent 98 23 121 x Dr. Öğretim Üyesi 201 123 324 x Öğretim Görevlisi 174 87 261 x Araştırma Görevlisi 265 99 364 x TOPLAM 810 346 1.156
Üniversitenin diğer kurum ve kuruluşlarla ilişkisi: Yükseköğretim Kurulu, Yükseköğretim kurumlarının öğretimini ve bilimsel araştırma faaliyetlerini planlamak düzenlemek, yönetmek, denetlemek, üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmakla görevlidir. Yükseköğretim Denetleme Kurulu, Yükseköğretim Kurulu adına üniversiteleri, bağlı birimlerini, öğretim elemanlarını ve bunların faaliyetlerini gözetim ve denetim yetkisine sahiptir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Üniversitelerce hazırlanan bütçeler, Anayasa’nın 130’uncu maddesi uyarınca Yükseköğretim Kurulu tarafından tetkik edilerek onaylanmakta, T.C. Milli Eğitim Bakanlığına sunulmakta ve merkezi yönetim bütçesinin bağlı olduğu esaslara uygun olarak yürürlüğe konulmaktadır. 1.3. Mali Yapı “Özel Bütçeli İdare” olarak 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 5436 sayılı Kanun’un 12’nci maddesi ile değiştirilmiş (II) sayılı cetvelinin (A) bölümünde sayılan Yükseköğretim Kurulu, Üniversiteler ve İleri Teknoloji Enstitüleri içerisinde yer alan Kamu İdaresi, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen hazine yardımı ve özgelirlerini kullanarak giderlerini finanse etmektedir. 2020 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile Ordu Üniversitesine 159.143.000,00 TL ödenek tahsis edilmiş olup yıl içinde 19.260.894,00 TL ödenek eklenmesiyle toplam tahsis edilen ödenek tutarı 178.403.894,00 TL’ye ulaşmıştır. Yıl sonu itibarıyla bu tutarın 171.982.050,91 TL’sinin harcanmasıyla toplam ödeneğin kullanılma oranı % 96,40 olarak gerçekleşmiştir. Ekonomik sınıflandırma açısından İdarenin 2020 yılı bütçesinde yer alan ödeneklerin dağılımı ve yılsonu gerçekleşmeleri aşağıda gösterilmiştir: Tablo 4: 2020 Yılına İlişkin Bütçe Giderleri ve Ödenekleri Tablosu 2020 Mali Yılı Bütçe Giderleri Ve Ödenekler Tablosu Ekonomik Kod Bütçe Başlangıç Ödeneği (TL) Toplam Ödenek (TL) Toplam Harcanan (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Bütçe Giderleri İçindeki Payı (%) 01-Personel Giderleri 117.523.000,00 125.838.372,00 124.769.173,29 99,15 2,55 02-Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 17.696.000,00 18.749.500,00 18.608.816,81 99,25 10,82 03-Mal ve Hizmet Alım Giderleri 8.431.000,00 14.261.500,00 10.529.062,19 73,83 6,12 05-Cari Transferler 3.806.000,00 4.049.300,00 3.878.942,48 95,79 2,26 06-Sermaye Giderleri 11.687.000,00 15.505.222,00 14.196.056,14 91,56 8,25 TOPLAM 159.143.000,00 178.403.894,00 171.982.050,91 96,40 100

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 Bütçe başlangıç ödenekleri ile harcama tutarları dikkate alındığında bütçe başlangıç ödeneğinin %6,17 oranında aşıldığı görülmüştür. Bu oran personel giderlerinde %5,16 sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderlerinde %24,89 mal ve hizmet alım giderlerinde %1,92 cari transfer giderlerinde %21,47 sermaye giderlerinde ise %8,07 oranında artış olarak gerçekleşmiştir. Bütün gider kalemleri beklenenin üstünde gerçekleşmiştir. Bunun dışında, Üniversitede Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu destekleri, Erasmus Değişim Programı, Mevlana Değişim Programı, Farabi Değişim Programı, Avrupa Birliği hibe işlemleri olmak üzere 2020 yılı için toplam 3.718.075,95 TL, bütçe dışı kaynak kullanılmıştır. Ekonomik sınıflandırmaya göre 2020 yılı gelir bütçesi tahmin ve gerçekleşme rakamları ise aşağıdadır: Tablo 5: 2020 Mali Yılına İlişkin Bütçe Gelirleri Tablosu 2020 Mali Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu Ekonomik Kodu Bütçe Başlangıç Tahmini (TL) Gerçekleşen Tutar (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Bütçe Gelirleri İçindeki Payı (%) 03-Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 4.151.000,00 4.257.180,85 102,56 2,49 04-Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 152.171.000,00 159.389.055,00 104,74 93,34 05-Diğer Gelirler 2.821.000,00 7.116.490,90 252,27 4,17 TOPLAM 159.143.000,00 170.762.726,75 107,30 100 Buna göre 2020 yılında gerçekleşen bütçe geliri, bütçe başlangıç tahmin tutarının % 107,30’u oranında gerçekleşmiştir. Tabloda yer alan gelir kalemlerinin her birinde, bütçe gelir gerçekleşmeleri bütçe başlangıç tahminlerinin üzerinde gerçekleşmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 Üniversitenin bütçe gelirler ve giderlerinin ekonomik sınıflandırmaya göre son üç yıllık seyri değişim yüzdeleri aşağıdaki tablolarda yer almaktadır. Tablo 6: Bütçe Giderlerinin 3 Yıllık (2018-2020) Seyri Tablosu Bütçe Giderinin Çeşidi 2018 Yılı (TL) (A) 2019 Yılı (TL) (B) 2020 Yılı (TL) (C) 2019-2018 Değişim Oranı (%) [D=(B-A)/A] 2020-2019 Değişim Oranı (%) [E=(C- B)/B] Personel Gid. 87.301.398,42 106.667.438,54 124.769.173,29 22,18 16,97 SGK Devlet Prim Giderleri 12.573.540,34 15.929.957,50 18.608.816,81 26,69 16,82 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 15.209.467,41 14.317.073,14 10.529.062,19 -5,87 -26,46 Faiz Giderleri - - - - - Cari Transf. 2.543.312,22 3.156.054,01 3.878.942,48 24,09 22,90 Sermaye Gid. 30.429.268,66 10.518.043,66 14.196.056,14 -65,43 34,97 Sermaye Transferleri - - - - - TOPLAM 148.056.987,05 150.588.566,85 171.982.050,91 1,71 14,21 Tablo 7: Bütçe Gelirlerinin 3 Yıllık (2018-2020) Seyri Tablosu Bütçe Gelirinin Çeşidi 2018 Yılı (TL) (A) 2019 Yılı (TL) (B) 2020 Yılı (TL) (C) 2019-2018 Değişim Oranı (%) [D=(B-A)/A] 2020-2019 Değişim Oranı (%) [E=(C-B)/B] Vergi Gelirleri - - - - - Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 6.470.235,69 6.238.994,56 4.257.180,85 -3,57 -31,76 Alınan Bağış ve Yardım ile Özel Gelirler 130.986.350,00 152.342.700,00 159.389.055,00 16,30 4,63 Diğer Gelirler 5.196.681,32 3.377.842,76 7.116.490,90 -35,00 110,68 Sermaye Gelirleri - - - - - Toplam 142.653.267,01 161.959.537,32 170.762.726,75 13,53 5,44 Bütçe Gelirlerinden Red ve İadeler Toplamı (-) 13.674,48 377.543,33 781.155,42 2660,93 106,90 NET TOPLAM 142.639.592,53 161.581.993,99 169.981.571,33 13,28 5,20 Dönem faaliyet geliri 186.612.669,89 TL, faaliyet gideri ise 185.499.845,08 TL olan Üniversitenin, 2020 yılını 331.669,39 TL olumlu faaliyet sonucu ile tamamladığı anlaşılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 Tablo 8: 2020 Yılı Faaliyet Sonuçları Tablosu Faaliyet Giderleri Faaliyet Gelirleri İndirim, İade, Iskonto Toplamı Net Gelir Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu 185.499.845,08 186.612.669,89 781.155,42 185.831.514,47 331.669,39 Ordu Üniversitesi merkezi yönetim bütçesi içerisinde yer alan özel bütçeli bir kamu idaresi olmakla birlikte 5018 sayılı Yasa’da tanımlanan bütçe türleri dışında kalan döner sermaye işletmesi bütçesi de kaynakları arasında yer almaktadır. Ordu Üniversitesi Üniversite Döner Sermaye İşletmesi, 2020 yılını 2.430.036,98 TL dönem zararı ile kapatmıştır. Üniversitenin ortağı olduğu teknokent bulunmamaktadır. Üniversite bünyesinde özel bütçeden ayrı olarak iktisadi işletmesi bulunmakta olup, 2020 yılı faaliyet gelirleri toplamı 1.204.635,98 TL, faaliyet giderleri toplamı 1.490.065,01 TL olarak gerçekleşmiştir. Böylelikle sosyal tesis işletmesi 2020 yılını 285.429,03 TL dönem zararı ile tamamlamıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanun’un 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Kamu İdaresi, Kanun’un 80’inci maddesinin T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup, bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir. Üniversite bütçesi, analitik bütçe hazırlama rehberi çerçevesinde hazırlanmaktadır. Özel bütçeli bir idare olan Üniversitede tahakkuk esaslı devlet muhasebe sistemi kullanılmaktadır. Üniversitenin muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'ne tabi olarak T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığının Bütünleşik Mali Kontrol Yönetim Sistemi Web Tabanlı Otomasyon Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Kurum bütçesinin takibi ve muhasebe işlemleri, Genel Sekreterliğe bağlı olarak faaliyet gösteren Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından yapılmaktadır. Kamu İdarelerinin Kesin Hesaplarının Düzenlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik uyarınca

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 kesin hesap cetvel ve belgeleri, strateji geliştirme birimi tarafından bütçe uygulamasına esas muhasebe kayıtları dikkate alınarak hazırlanmaktadır. Kuruma ilişkin mali istatistikler ise 5018 sayılı Kanun kapsamında T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığına bildirilmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup; denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Faaliyet sonuçları tablosu, • Öz kaynak değişim tablosu, • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 2020 yılsonu itibariyle; 26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki değerlendirmeler yapılmıştır:

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 5018 sayılı Kanun’un 3 üncü maddesinde tanımlandığı üzere mali kontrol, kamu kaynaklarının belirlenmiş amaçlar doğrultusunda, ilgili mevzuatla belirlenen kurallara uygun, etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılmasını sağlamak için oluşturulan kontrol sistemi ile kurumsal yapı, yöntem ve süreçleri ifade etmektedir. İç kontrol sisteminin ne olduğu, amacı, yapısı ve işleyişi 5018 sayılı Kanun’un beşinci kısmında, 55 ile 67’nci maddeler arasında belirlenmiştir. Buna göre, kamu idarelerinin malî yönetim ve kontrol sistemlerinin yapısını aşağıda belirten unsurlar oluşturmaktadır:  Harcama birimleri,  Muhasebe ve malî hizmetler  Ön malî kontrol  İç denetim Temel unsurları bu olan iç kontrolün işleyişi ile ilgili ayrıntılı hükümler, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan rehberlerle belirlenmiştir. 2020 yılı denetimi kapsamında, mezkur mevzuat çerçevesinde, kurum iç kontrol sistemi aşağıdaki şekilde değerlendirilmektedir: Kurum stratejik planı ve bu planın yıllık uygulama dilimi olan 2020 yılı Performans Programı ile faaliyet sonuçlarını ve değerlendirmelerini içeren 2020 yılı İdare Faaliyet Raporları mevcuttur. Üniversitenin 2020-2024 yıllarını kapsayan Stratejik Plan ve 2020 yılı Faaliyet Raporunda, İdarenin misyonu ve vizyonu belirtilmiştir. Bu nedenle personelin tamamının idarenin misyon ve vizyonundan haberdar olduğu kanaatine varılmıştır. Misyonun gerçekleştirilmesini sağlamak üzere idare birimleri ve alt birimlerce yürütülecek görevler yazılı olarak tanımlanmıştır. Kurumun organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumluluklar yazılı hale getirdiği, ayrıca, Rektörlük birimlerinden sorumlu Rektör Yardımcıları görev dağılımının ayrı ayrı yazılı olarak belirtildiği; İş tanımlarının yapılarak iş akış şemalarının çıkarıldığı; yetki devirleri ve sınırlarının yazılı olarak belirlendiği, bu çalışmaların Üniversitenin Kalite Koordinatörlüğü ile işbirliği içerisinde gerçekleştirildiği görülmüştür.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 Kurum, yaptığı görevlendirmelerde görevler ayrılığı ilkesini genel olarak dikkate almaktadır. Bu anlamda, ön mali kontrol işlemlerini yapan personelin, birimlerin ihale komisyonlarında görevlendirilmemesine, harcama yetkilisi ve muhasebe yetkilisi ünvanlarının aynı kişide birleşmemesine, satın alma süreçlerinde oluşturulan komisyonlarda farklı personel bulundurulmasına önem verilmektedir. Kamu İç kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı, Kamu İç kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı ve Kamu İç Kontrol Standartları Tebliğine uygun olarak 2020 yılında hazırlanmıştır. Kurumda, kamu görevlileri etik davranış ilkeleri ile ilgili olarak, etik sözleşmelerin tüm personele imzalatılarak ve özlük dosyalarında saklandığı, eğitim ve bilgilendirme çalışmaları için planlamalar yapıldığı; personelin işe alınması, yer değiştirmesi, görevde yükselmesi, yeterlilik-performans değerlendirmesi ile disiplin hükümlerine yönelik insan kaynakları politikasının Üniversitenin Kalite Koordinatörlüğü ile işbirliği içerisinde belirlendiği görülmüştür.
Stratejik plan, performans programı ve idare faaliyet raporu içerik olarak mevzuata uygun olarak Kurumun kendi birim ve personelinin katkılarıyla hazırlanmış ve yayımlanmıştır. Ayrıca, Kurumun bütçesi performans hedefleri ve faaliyetlerle ilişkilendirilmiştir. Üst yönetici ve harcama birimleri idare faaliyet raporunda iç kontrol güvence beyanını imzalamışlardır. Üniversitenin İdare Risk Kurulu ve tüm birimlerinde Birim Risk Kurulu oluşturulmuş kurumsal ve iç kontrol riskleri belirlenmiş, risklerin değerlendirilmesi, kontrol faaliyetlerinin ve sorumluların belirlenmesi aşamaları tamamlanmıştır. Ön mali kontrol sisteminin, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslara uygun olarak kurulduğu, Ön Mali Kontrol Yönergesinin çıkarıldığı; yönetimin ihtiyaç duyduğu gerekli bilgileri ve raporları üreten, Bilgi İşlem Daire Başkanlığınca kurulan Yönetim Bilgi Sisteminin mevcut olduğu görülmüştür. Ayrıca, Kurumda veri kayıt ve dosyalama sisteminin mevcut olduğu, mevcut bilgi yönetim sistemlerinin bilgi güvenliğini ve yedekleme gerekliliklerini sağlayacak şekilde dizayn edildiği anlaşılmaktadır. İç Kontrol Eylem Planının 2020 yılında yürürlüğe girdiği, 2020 yılı içerisinde Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından İç Kontrol Rehberindeki soru formunun tüm birimlere gönderildiği, alınacak cevaplara göre iç kontrol sisteminin yıllık değerlendirilmesi raporunun

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 hazırlanmasının ve yasal süresi içinde üst yöneticinin onayına sunulmasının planlandığı görülmüştür. Kurumda iç denetçi tarafından iç denetim faaliyeti yürütülmektedir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Ordu Üniversitesinin 2020 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Yapım İşi Kapsamında Hakedişe Dâhil Olarak Alınan Taşınırların Kayıt İşlemlerinin Yapılmaması Ordu Üniversitesi tarafından yapım işleri kapsamında hakedişlere dahil olarak alınan ancak binanın bütünleyici unsurlarından olmayan dayanıklı taşınırların kayıt işlemlerinin yapılmadığı görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin maddi duran varlıklara ilişkin “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 170’inci maddesinde, maddi duran varlıklar hakkında Taşınır Mal Yönetmeliği’nin ilgili hükümlerine göre işlem yapılacağı ve edinilen maddi duran varlıkların, maliyet bedeli ile hesaplara alınacağı hüküm altına alınmıştır. Aynı Yönetmelik’in 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabına ilişkin “Hesabın işleyişi” başlıklı 178’inci ve 255 Demirbaşlar Hesabına ilişkin “Hesabın işleyişi” başlıklı 182’nci

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 maddelerinde söz konusu hesaplara ilişkin borç ve alacak kayıtlarının nasıl yapılacağı belirtilmiştir. 18.01.2007 tarih ve 26407 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Taşınırların kaydı” başlıklı 12’nci maddesinde; Kamu idarelerince bütün taşınırların ve bunlara ilişkin işlemlerin kayıt altına alınmasının esas olduğu, her bir kaydın belgeye dayanmasının şart olduğu belirtilmiştir. Aynı Yönetmelik’in “Kayıt zamanı, kayıt değeri ve değer tespit komisyonu” başlıklı 13’üncü maddesinin 1’inci fıkrasında da taşınırların, edinme şekline bakılmaksızın kamu idaresince kullanılmak üzere teslim alındığında, giriş kaydının yapılması gerektiği ifade edilmiştir. Anılan Yönetmelik’in “Satın alınan taşınırların giriş işlemleri” başlıklı 15’inci maddesinin 5’inci fıkrasında da; Kamu idarelerince satın alma suretiyle edinilen binalarla birlikte teslim alınan ancak binanın bütünleyici unsurlarından olmayan taşınır kapsamındaki tesisler ile diğer büro makine ve malzemelerinin, varsa belgesinde gösterilen bedeli, böyle bir belge yoksa komisyonca tespit edilen gerçeğe uygun değeri üzerinden envanter işlem seçeneğiyle taşınır kayıtlarına alınması gerektiği ifade edilmiştir. Yukarıda yer verilen Yönetmelik hükümleri gereğince; yapım işleri kapsamında hakedişlere dâhil olarak elde edilen ancak binanın bütünleyici unsurlarından olmayan taşınır kapsamındaki tesisler ile diğer büro makine ve malzemelerinin, varsa hakedişlerde gösterilen bedeli üzerinden, bedelleri tespit edilemiyorsa değer tespit komisyonunca tespit edilen gereceğe uygun değerleri üzerinden ilgili taşınır kayıtlarına alınmalıdır. Yapılan incelemeler neticesinde Ordu Üniversitesi tarafından yapım işleri kapsamında hakedişlere dahil olarak alınan dayanıklı taşınırların taşınır kayıtlarının yapılmadığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak bundan sonra yapımı ve geçici kabul işlemleri tamamlanan binalarda bulunan dayanıklı taşınırların sözleşme birim fiyatları ile ilgili mevzuat doğrultusunda binanın kullanıcılarına teslimi sırasında kayıtlara alınması için gerekli hassasiyetin gösterileceği ifade edilse de 2020 yılı ve öncesinde yapım işleri kapsamında hakedişlere dahil olarak alınan dayanıklı taşınırların mevzuata uygun olarak ilgili hesaplara kayıt işlemlerinin yapılmaması kamu idaresinin bilançosunda yer alan dayanıklı taşınır hesaplarının gerçeği yansıtmamasına sebep olmuştur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 BULGU 2: Bazı Bilimsel Araştırma Projelerinde Sorunlu Hususların Bulunması Bilimsel Araştırma Projeleri dosyalarının incelenmesi neticesinde aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir: a) Üniversitede Yürütülen Dış Destekli Projelerin Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimince Takibinin Yapılmaması Yükseköğretim kurumu araştırmacılarının görev aldığı ulusal ve uluslararası organizasyonlarca desteklenen projelerin ilgili mevzuatla belirlenen süreçlerinin yürütülmesi, izlenmesi, teşvik ve koordine edilmesi süreçlerinin tamamının Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi tarafından yapılmadığı görülmüştür. 26.11.2016 tarih ve 29900 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik’in “Tanımlar ve kısaltmalar” başlıklı 3’üncü maddesinin birinci fıkrasının c bendine göre; Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Biriminin görevleri; Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonunun sekretarya hizmetlerinin yürütülmesi, bütçe ödeneklerinin özel hesaba aktarılması, özel hesaba ilişkin iş ve işlemlerin yürütülmesi ve yükseköğretim kurumu araştırmacılarının görev aldığı ulusal ve uluslararası organizasyonlarca desteklenen projelerin ilgili mevzuatla belirlenen süreçlerinin yürütülmesi, izlenmesi, teşvik ve koordine edilmesi, yükseköğretim kurumu araştırma performansının ölçülmesi, değerlendirilmesi ve araştırma politikalarının belirlenmesiyle ilgili faaliyetlerin yürütülmesi ve üst yöneticinin bilimsel araştırma projeleri ile ilgili olarak vereceği diğer görevleri ilgili birimlerle koordine halinde yürütmektir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri gereğince üniversitede yürütülen dış destekli projelerin takibinin Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimince yerine getirilmesi gerekmektedir. Yapılan incelemelerde Ordu Üniversitesi araştırmacılarının görev aldığı TÜBİTAK ve Doğu Karadeniz Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı tarafından desteklenen çeşitli projelerin takibinin Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi yerine araştırmacıların görev yaptığı birimler tarafından takibinin yapıldığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak 2021 yılı içerisinde bütün projelerle ilgili faaliyetlerin Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimince yürütülmesinin planlandığı ifade edilse de yükseköğretim kurumu araştırmacılarının görev aldığı ulusal ve uluslararası organizasyonlarca desteklenen

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 projelerin ilgili mevzuatla belirlenen süreçlerinin yürütülmesi, izlenmesi, teşvik ve koordine edilmesi faaliyetlerinin tamamının istisnasız bir şekilde Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi tarafından yerine getirilmesinin mümkün olan en kısa sürede sağlanması gerekmektedir. b) Bir kısım projelere ait ara ve sonuç raporlarının, yasal süreleri içinde teslim edilmemesi Yürütülen bazı projelere ilişkin ara ve sonuç raporlarının yasal sürelerinden sonra teslim edildiği; bir kısım projelerde ise verilen ek sürelere rağmen projelerin bitirilmediği ve sonuç raporlarının teslim edilmediği görülmüştür. 26.11.2016 tarih ve 29900 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yüksek Öğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik’in “Proje raporları” başlıklı 8’inci maddesinde; kabul edilen bir projenin yürütücüsünün komisyona altı ayda bir geçmiş dönemdeki çalışmalarla ilgili bilgilerin yer aldığı ara rapor sunacağı, komisyonun ise projenin türüne ve özelliğine göre ara rapor sunma sürelerini ve koşullarını değiştirebileceği ve proje yürütücüsünün, protokolde belirtilen bitiş tarihini izleyen en geç üç ay içerisinde, araştırma sonuçlarını içeren proje sonuç raporunu komisyon tarafından belirlenen formata uygun olarak sunacağı, lisansüstü tez projeleri için, ilgili birimlerce onaylanmış tezlerin de sonuç raporu olarak kabul edilebileceği, sonuç raporunun komisyon tarafından değerlendirilerek projenin başarılı sayılıp sayılmayacağına karar verileceği ifade edilmiştir. Aynı Yönetmelik’in “Proje süresi ve bütçesi” başlıklı 9’uncu maddesinde; projelerin komisyon tarafından onaylanan çalışma takvimine ve bütçe planına uygun olarak yürütülmesinin esas olduğu; ancak, gerekli hallerde proje yürütücüsünün talebi, komisyonunun kararı ile projeler için ek süre, ilave bütçe verilebileceği; bilimsel araştırma projelerinin ek süreler dâhil en çok otuz altı ay içerisinde tamamlanacağı, tez projeleri için verilen sürelerin, yetkili birimler tarafından tezler için verilen yasal ek süreleri kapsayacak şekilde uzatılabileceği; ancak tez projeleri için sağlanacak mali desteklerin, ilgili lisansüstü eğitim ve öğretim mevzuatında belirlenen normal öğrenim süreleri ile sınırlı olduğu belirtilmiştir. Buna göre; yürütülen bilimsel araştırma projeleri için altı ayda bir (Komisyon farklı bir zaman dilimi belirlemişse belirlenen zaman dilimi sonunda) ara raporun, Komisyona sunulması; projelerin, en geç otuz altı ay içinde bitirilmesi ve bitiş tarihinden itibaren üç ay içerisinde sonuç raporlarının hazırlanması ve komisyona teslim edilmesi gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 Yapılan incelemede; Üniversite dahilinde yürütülen projelerin bir kısmına ilişkin ara ve sonuç raporlarının, yasal süreleri geçtikten sonra Komisyona teslim edildiği; bazı projelerin ise, verilen ek sürelere rağmen bitirilmediği ve sonuç raporlarının, Komisyona teslim edilmediği, anlaşılmıştır. Bu şekilde Yönetmelik’in yukarıda belirtilen hükümlerine aykırı davranışlara sebebiyet verilmiştir. Sonuç olarak bulguda belirtilen tespitlerin dikkate alındığı ve mevcut süreçlerin hassasiyetle takip edileceği ifade edilse de yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda; Bilimsel Araştırma Projelerine ait ara ve sonuç raporlarının süresi içerisinde düzenlenmesinin, projelerin zamanında tamamlanmasının, projelerin mevzuat hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilmesinin ve projelerin takibinin sağlıklı bir biçimde yapılmasının uygun olacağı aksi takdirde Ordu Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi Yönergesi’nin 38 ve 39’uncu maddelerinde belirtilen yaptırımların uygulanması gerektiği değerlendirilmektedir. BULGU 3: Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapılan Alımlarda Yasaklılık Sorgulaması Yapılmaması Üniversite tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22/d maddesi uyarınca parasal limitler dahilinde alımlarda yüklenicilere yasaklılık sorgulamasının yapılmadığı görülmüştür. Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Teyit işlemleri” başlıklı 30.5’inci maddesinin 4’üncü fıkrasında; 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesi uyarınca doğrudan temin yoluyla alım yapılması halinde alım yapılacak kişi ya da firmanın ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının teyit ettirilmeyeceği; ancak, anılan Kanun’un 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen parasal limit dâhilinde yapılan alımlarda ise, alım yapılacak gerçek veya tüzel kişinin Kurumun internet sayfasındaki yasaklılar listesinde bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi ve yasaklı olduğunun belirlenmesi durumunda, söz konusu kişiden alım yapılmamasının gerektiği düzenlemesi yer almaktadır. Yukarıda yer verilen Tebliğ düzenlemesinden de anlaşılacağı üzere; doğrudan temin ile alım yapıldığı takdirde kural olarak, alım yapılacak kişi hakkında yasaklılık teyidi yaptırılmamaktadır. Ancak bunun istisnası, Kanun’un 22/d maddesi ile düzenlenen parasal limitler dahilinde yapılan alımlardır. İlgili (d) bendi uyarınca alım yapıldığı takdirde, Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinden yasaklılık teyidi gerçekleştirilmeli, yapılacak

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 sorgulama sonucunda yasaklı olduğu belirlenen gerçek veya tüzel kişilerden alım yapılmamalıdır. Yapılan incelemede, Üniversite birimlerinin çoğunda Kanun’un 22/d maddesi uyarınca gerçekleştirilen alımlarda yasaklılık teyidinin yapılmadığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, bazı birimlerin EKAP üyelikleri bulunmadığından tüm alımlarda sorgulama işlemini yapılamadığını ve bütün birimlerin EKAP üyeliklerinin tesis edilerek, bundan sonra yapılacak alımlarda yasaklılık sorgusu yapılmasına özen gösterileceği ifade edilse de Üniversitenin tüm birimleri tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22/d maddesi kapsamında yapılan alımlarda Kamu İhale Kurumunun internet sayfasından yasaklılık teyidinin yapılması gerektiği değerlendirilmektedir. BULGU 4: Dekanlık Görevlerinin Vekaleten Gördürülmesinde Mevzuatında Belirlenen Usullere Uyulmaması ve Üniversite Yönetim Kurulunun Eksik Sayı ile Toplanması Üniversite bünyesinde bulunan bazı fakültelerin dekanlarının atamalarının asaleten yapılmayarak, Kanun'da belirlenen usule uyulmaksızın vekaleten atandıkları ve bu sebeple üniversite yönetim kurulunun eksik sayı ile toplandığı tespit edilmiştir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Üniversite Yönetim Kurulu” başlıklı 15’inci maddesinde; yönetim kurulunun rektörün başkanlığında dekanlardan, üniversiteye bağlı değişik öğretim birim ve alanlarını temsil edecek şekilde senatoca dört yıl için seçilecek üç profesörden oluşacağı düzenlenmiştir. Aynı Kanun’un “Dekan” başlıklı 16’ncı maddesinde ise; fakültenin ve birimlerinin temsilcisi olan dekanın, rektörün önereceği, üniversite içinden veya dışından üç profesör arasından Yükseköğretim Kurulunca üç yıl süre ile seçilip normal usul ile atanacağı, dekana görevi başında olmadığı zaman yardımcılarından birinin vekalet edeceği, göreve vekaletin altı aydan fazla sürmesi durumunda yeni bir dekan atanacağı hükme bağlanmıştır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden de açıkça anlaşılacağı üzere, dekanlık görevinin asaleten yürütülmesi esastır. Dekanlığa vekalet yalnızca, dekanın görevinin başında olmadığı arızi durumlarda yardımcılarından birinin en fazla 6 ay yerine getirebileceği bir görev şeklinde düzenlenmiştir. Dolayısıyla dekan vekilliği sadece ve sadece dekan yardımcılarının, geçici durumlarda ve sınırlı süre ile yapabileceği bir görevdir. Oysa ki Ordu Üniversitesinde

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 söz konusu vekaleten görevlendirmeler, Üniversitenin talebi üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından asaleten bir görevlendirme gibi yapılmıştır. Dolayısıyla 12 dekanın 10’u bu şekilde atanarak mevzuatın izin vermediği bir atama usulü fiili bir durum haline getirilmiştir. Ayrıca rektörün yukarıda bahsedilen hatalı uygulama ile vekaleten yürüttüğü dekanlıklar sebebiyle üniversite yönetim kurulunda rektörün 3 oy hakkı bulunmaktadır. Bu sebeple üniversite yönetim kurulu fiilen Kanunun öngördüğünden 2 kişi eksik toplanmakta ve karar almaktadır. Dekan fakültenin ve bağlı birimlerinin öğretim kapasitesinin rasyonel bir şekilde kullanılmasında ve geliştirilmesinde gerektiği zaman güvenlik önlemlerinin alınmasında, öğrencilere gerekli sosyal hizmetlerin sağlanmasında, eğitim - öğretim, bilimsel araştırma ve yayını faaliyetlerinin düzenli bir şekilde yürütülmesinde, bütün faaliyetlerin gözetim ve denetiminin yapılmasında, takip ve kontrol edilmesinde ve sonuçlarının alınmasında rektöre karşı birinci derecede sorumludur. Dekanların söz konusu görevlerini güven içerisinde ve herhangi bir baskı altında kalmaksızın yapabilmeleri için Kanunla kendilerine bir takım güvenceler verilmiştir. Dekanların sürekli olarak vekaleten görevlendirilmeleri ve her zaman görevden alınma ihtimali bulunması, onların bağımsız bir şekilde görevlerini ifa etmelerinin önünde risk oluşturmaktadır. Ayrıca yönetim kurulunun eksik sayıda toplanıp karar alması da bir temsil eksikliğine yol açmaktadır. Bu sebeplerle söz konusu dekanlıklara mevzuatın da öngördüğü şekilde asaleten görevlendirmeler yapılması gerekmektedir. BULGU 5: Öğretim Üyesi Kadrolarına Objektif Kriterlere Aykırı Atama Yapılması Üniversitede bulunan öğretim üyesi kadrolarına, eşitlik ve liyakat ilkelerine aykırı atamalar yapıldığı tespit edilmiştir. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Kanun önünde eşitlik” başlıklı 10’uncu maddesinde Devlet organları ve idare makamlarının bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorunda olduğu düzenlenmiştir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun Öğretim Elemanları ile ilgili düzenlemeler getiren Beşinci Bölümün 23’üncü, 24’üncü ve 26’ıncı maddelerinde öğretim üyeliği kadrolarına yapılacak atamalar için öngörülecek ek koşulların münhasıran bilimsel kaliteyi arttırmaya yönelik, objektif ve denetlenebilir olmaları gerektiği hükme bağlanmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri ile Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in 9’uncu maddesinde; kamu görevlilerinin tüm eylem ve işlemlerinde yasallık, adalet, eşitlik ve dürüstlük ilkeleri doğrultusunda hareket edecekleri, takdir yetkilerini, kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda, her türlü keyfilikten uzak, tarafsızlık ve eşitlik ilkelerine uygun olarak kullanacakları belirtilmiştir. Yükseköğretim Kurulu tarafından hazırlanan ve ilan edilen “Akademik kadro ilanlarında aranan ek koşullara ilişkin” bilgi notunda söz konusu hususa değinilmiştir. Bilgi notunda, konu hakkında Yükseköğretim Kurulu’na gelen şikayet dilekçelerinde; üniversitelerin akademik personel alımı için ilana çıktığı kadrolara ilişkin olarak ek koşullar belirlediği, ancak söz konusu ek koşulların bir adayı işaret edecek biçimde spesifik olarak belirlendiği ve böylece ilana diğer adayların katılımın engellendiği, ilanlara konulan ek koşullar yoluyla belirli kişilerin alınarak üniversitede kadrolaşmaya gidildiği şeklinde iddialar yer aldığı, yapılan inceleme ve soruşturmalarda üniversiteler tarafından çıkılan bazı ilanlarda yer alan ek koşulların belirli bir adayı tanımlamaya yönelik olarak ve akademik rekabeti engelleyecek biçimde belirlenebildiği, ataması yapılan kişilerin yayınları ile belirlenen ek koşul arasında büyük benzerlikler bulunduğu ve hatta bazı atamalar için doğrudan ataması yapılan kişilerin yüksek lisans ya da doktora tez başlıklarının ek koşul olarak belirlendiği, bazı ilanlarda bilimsel kalite ve bilim disiplinleri arasındaki farklılıklarla açıklanamayacak ölçüde kısıtlayıcı ve rekabeti engelleyici koşullar belirlendiğinin görüldüğü, bunun akademik rekabeti engelleyecek nitelikte olmasının, Anayasa’nın eşitlik ilkesine ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'na aykırılık teşkil edeceği, tesis edilen işlemin dava konusu edilmesi halinde yargı makamları tarafından atama işleminin iptal edileceği, buna bağlı olarak üniversitenin işleyişi üzerinde olumsuzluk etkiler yaratacağı ve kişiler açısından mağduriyetler yaratacağı, söz konusu atama işleminde rol alan yetkililer açısından idari ve cezai sorumluluklar doğuracağının açık olduğu, bu doğrultuda verilmiş bulunan yargı kararlarının bulunduğu, ifade edilmiştir. Dolayısıyla, her ne kadar rektörün eğitim-öğretim faaliyetleri açısından duyulan ihtiyaç ve hizmet gerekleri göz önünde bulundurularak ilan koşullarını belirleme yetkisi bulunsa da bu koşulların eşitlik ve liyakat ilkeleri doğrultusunda belirli bir kişiye tekabül etmeyecek şekilde tespit edilmesi gerekmektedir. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın yukarıda değinilen 10’uncu maddesi ile Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri ile Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in yine yukarıda değinilen 9’uncu maddesi uyarınca, kamu görevlileri görevlerini yerine getirirken,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar. Dolayısıyla kanunlarla kamu görevlilerine verilen takdir yetkisi kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır. Kamu görevlileri bu yetkilerini kullanırken tarafsız kalmak zorundadırlar. Ordu Üniversitesince, 2020 yılı içerisinde öğretim üyesi alımı amacıyla çeşitli tarihlerde ilanlar verilmiş, atama yapılacak kadrolara ilişkin olarak 2547 sayılı Kanun'un yukarıda da değinilen maddeleri uyarınca bazı ek koşullar getirilmiş ve boş bulunan kadrolar için öğretim üyesi atamaları gerçekleştirilmiştir. Getirilen söz konusu ek kriterlere örnek verilecek olursa;

• İlahiyat Fakültesi Felsefe ve Din Bilimleri Bölümü Din Bilimleri Anabilim Dalı profesörlük kadrosu için, inanç, insan ve topluma dair konuları geleneksellik, modernlik, postmodernlik ve küreselleşme çerçevesinde değerlendirerek, sosyolojik analiz ve yorumlarda bulunmuş; din, kültür, ahlak ve medeniyet üzerine bilimsel eserler vermiş olmak.
• Fen Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü Türk İslam Sanatı Anabilim Dalı profesörlük kadrosu için, Türk İslam sanatı alanında doçentliğini almış olmak. Su mimarisi ve maden sanatı üzerine çalışmalar yapmış olmak.
• Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Bölümü Halk Sağlığı Anabilim Dalı doktor öğretim üyeliği kadrosu için, halk sağlığı hemşireliği dalında doktora yapmış olmak. Evde bakım, yaşlı sağlığı ve müzikle terapi ile ilgili çalışmalar yapmış olmak.
• Eğitim Fakültesi Matematik ve Fen Bilimleri Bölümü Fen Bilgisi Anabilim Dalı doçentlik kadrosu için, doçentliğini biyoloji alanında almış olmak. Ekoloji alanında bitki çeşitliliği konularında çalışmalar yapmış TÜBİTAK ve AB Natura 2000 projelerinde görev almış olmak. Yukarıda yer verilen örneklerde de görüleceği üzere, alımı yapılacak öğretim üyeliği kadroları için ek koşullar getirilirken, 2547 sayılı Kanun’un 23’üncü, 24’üncü ve 26'ncı maddelerinde ifade edilen objektif ve denetlenebilirlik ilkelerine riayet edilmemiş, ilanların büyük çoğunluğunda belli bir kişiye işaret eden şartlar istenmiştir. Bunun sonucunda da 2020 yılı içinde ilan verilen toplam 65 öğretim üyesi kadrosunun yalnızca dördü için sadece iki kişi, geriye kalan 61’i için ise sadece birer kişi başvuru yapabilmiştir. Üniversitenin çıkmış olduğu ilanlarda belirlediği ek koşulların belli bir kişiyi tanımlamaya yönelik olarak akademik rekabeti engelleyecek nitelikte olmasının, Anayasanın eşitlik ilkesine ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'na aykırılık teşkil ettiği ve Üniversite'nin

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 Kanunlarla belirlenen amaçlarına ulaşması açısından risk oluşturduğu değerlendirilmektedir. Bu bakımdan Üniversite tarafından verilen öğretim üyesi ilanlarında yer verilen koşulların eşitlik ve liyakat ilkeleri doğrultusunda belirli bir kişiye tekabül etmeyecek şekilde tespit edilmesi gerekmektedir. BULGU 6: Haklar Hesabında İzlenmesi Gereken Tutarların Doğrudan Giderleştirilmesi Ordu Üniversitesi tarafından faaliyetlerinde kullanılmak üzere edinilen ve herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan bilgisayar yazılımı ve nitelikli elektronik sertifika gibi değerlerin 260 Haklar Hesabında izlenmeyip doğrudan giderleştirildiği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 260 Haklar hesabını düzenleyen “Hesabın niteliği” başlıklı 194’üncü maddesinde; Haklar hesabının, bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır. Aynı Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 195’inci maddesinde ise Haklar Hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtlarının nasıl yapılacağı belirtilmiştir. Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre; bilgisayar yazılımı ve nitelikli elektronik sertifika giderleri ile bilgisayar programlarının güncellenmesine ilişkin harcamaların, veri tabanı abonelik ve diğer abonelik hizmetlerinin ve elektronik ortamda lisans hakkı satın alınan kitap bedelleri vb. harcamalar için 260 Haklar Hesabı kullanılmalı ve söz konusu harcamalar 260 Haklar Hesabının borcuna kaydedilmelidir. Yapılan incelemede neticesinde, Kurum tarafından alımı yapılan 219.237,06 TL tutarındaki bilgisayar yazılımı ve nitelikli elektronik sertifikanın 260 Haklar Hesabı yerine hatalı olarak 630 Giderler Hesabında muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, bundan sonra yapılacak söz konusu alımların 260 Haklar Hesabında izleneceği ifade edilse de 2020 yılı içerisinde yapılan hatalı uygulamalar mali tablolarda 219.237,06 TL tutarında hataya sebebiyet vermiştir. Ordu Üniversitesi tarafından faaliyetlerinde kullanılmak üzere edinilen ve herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan bilgisayar yazılımı ve nitelikli elektronik sertifika gibi değerlerin 260 Haklar Hesabında muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 8. EKLER EK 1: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklarla İlgili Taşınır Mal Yönetmeliği'nde Öngörülen İşlemlerin Yerine Getirilmemesi 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi Söz konusu husus İdare tarafından düzeltilmiştir. Bazı Bilimsel Araştırma Projelerinde Sorunlu Hususların Bulunması 2019 Yerine Getirilmedi Söz konusu hususa 2020 yılı Denetim Raporu'nda tekrar yer verilmiştir. Faal Olmayan Meslek Yüksekokullarına Sekreter Ataması Yapılması 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi Söz konusu husus idare tarafından düzeltilmiştir. İç Kontrol Sisteminde, İç Kontrol Mevzuatı Gereklerinin Tam Olarak Yerine Getirilmemesi 2019 Kısmen Yerine Getirildi Söz konusu husus İdare tarafından yerine getirilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI ORDU ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2020 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ .................................................................................................... 26
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU ................................................................................................ 28
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................................ 28
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 29
5. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 29
6. DENETİM BULGULARI .......................................................................................................................... 29

KISALTMALAR T.C. Türkiye Cumhuriyeti TL Türk Lirası

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. Diğer Bulgular

1. Döner Sermaye İşletmesi Kapsamında Yer Almaması Gereken Bir İşletme Birimi Bulunması
2. Kurumlar Vergisine Tabi Döner Sermaye İşletmelerine Mükellefiyet Tesis Edilmemesi
3. Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortalarının Yaptırılmaması
4. Döner Sermaye İşletmesi Kaynakları ile Temin Edinilen Taşınırların Tamamının Özel Bütçeye Devredilmesi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Ordu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesinin (a) bendi uyarınca, 17.06.2009 tarih ve 27261 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelik kapsamında kurulmuştur. Mezkur Yönetmelik 25.01.2021 tarih ve 31375 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelik ile yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlükteki Yönetmelik’in “Faaliyet alanları” başlıklı 5’inci maddesiyle, İşletme faaliyet alanına giren iş ve hizmetler; “İşletme; çalışmaları sırasında eğitim ve öğretim ile bunlara katkıda bulunan uygulamayı ön planda tutmak ve Üniversitenin esas faaliyetlerini aksatmamak kaydıyla aşağıda belirtilen faaliyetlerde bulunur: a) Yükseköğretim kurumları dışındaki kamu kurum ve kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişiler tarafından talep edilen konularda; bilimsel görüş vermek, proje hazırlamak, araştırma, uygulama ve benzeri hizmetler yapmak. b) Faaliyet alanı ile ilgili her türlü danışmanlık, kontrol, muayene ve benzeri hizmetleri vermek; analiz, ölçüm, test ve kalibrasyon yapmak. c) Klinik, poliklinik, ameliyathane, laboratuvar ve mahallinde yapılacak her çeşit muayene, tetkik, tahlil, tedavi ve sağlık hizmetleri ile yataklı ve yataksız sabit ve geçici kuruluşlar işletmek. ç) Beden eğitimi, spor ve antrenörlük alanlarında, seminerler, eğitim programları, yarışmalar düzenlemek ve bu amaçla ilgili spor tesislerini işletmek. d) Uzaktan veya yüz yüze eğitici-öğretici seminer, konferans, sempozyum düzenlemek ve kurslar açmak. e) Mevcut fiziki kapasiteyi değerlendirerek hizmet birimlerinin faaliyet alanı ile sınırlı olmak üzere iş ve hizmet üretmek, elde edilen ürünleri pazarlamak ve satımı yapılmak üzere satış ve teşhir yerleri açmak.” olarak belirlenmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Rektörlüğe bağlı bir birim olarak yapılanan Döner Sermaye İşletmesi, İşletme Müdürlüğü ve Muhasebe Müdürlüğü olarak teşkilatlandırılmıştır. İşletme Müdürlüğü bünyesinde 1 işletme müdürü, 2 idari memur ve 1sürekli işçi hizmet vermekte olup; 3 idari memurun ve 1 sürekli işçinin kadroları özel bütçededir. İşletmenin Muhasebe Müdürlüğünde, T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı personeli 1 muhasebe müdürü 1 muhasebe müdür yardımcısı, 2 Defterdarlık Uzmanı, 11 idari memur bulunmaktadır. 1.3. Mali Yapı Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulmuş olan döner sermayeli işletmelerin iş ve işlemleri ile bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması, muhasebesi, kontrol ve denetimi ile muhasebe yetkililerinin niteliklerine ilişkin usul ve esaslar, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Dolayısıyla, 5018 sayılı Kanun’un bütçe ile ilgili hükümlerine tabi olmayan İşletme bütçesi, adı geçen Yönetmelik’in 4’üncü maddesine göre hazırlanmakta olup; Kamu İdaresinin üst yöneticisi olan Rektör tarafından onaylanarak yürürlüğe girmektedir. Başlangıç bütçesi 28.690.449,50 TL olarak tahmin edilen İşletmenin 2020 bütçe gideri 9.380.819, 60 TL, bütçe geliri ise 6.852.980, 39 TL olarak gerçekleşmiştir. 2020 yılı bilançosuna göre İşletmenin sermayesi 431.230,75 TL olup, toplam aktif büyüklüğü ise 5.267.985,17 TL’dir. 2020 yılı gelir tablosuna göre gelir toplamı 6.719.671,36 TL, gider toplamı 9.149.708,34 TL olan Döner Sermaye İşletmesi, yıl sonu itibarıyla dönemi 2.430.036,98 TL net zarar ile tamamlamıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Ordu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi muhasebe ve raporlama işlemlerini, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan hükümlere göre T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kurulan ve yönetilen Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Sistemi üzerinden yürütmektedir. İşletme, Yönetmelik’te hüküm bulunmayan hâllerde 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun’a dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin genel esaslarını, kıyasen uygulamakta olup; T.C.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 28 Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan diğer düzenlemelere de tabidir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda yer almakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır: • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Gelir tablosu, Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29 hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Ordu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin 2020 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 6. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 30 A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Döner Sermaye İşletmesi Kapsamında Yer Almaması Gereken Bir İşletme Birimi Bulunması Üniversite Döner sermaye işletmesine bağlı “Rektörlük Birimi” adlı bir işletme birimi bulunduğu, bu birimin harcamalarının üniversite rektörlüğünün temsil ve ağırlama harcamalarından oluştuğu görülmüştür. Yükseköğretim Kurumları Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasına İlişkin Yönetmelik’in “Amaç ve kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde; bu Yönetmelik’in amacının 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesi uyarınca, yükseköğretim kurumlarının eğitim, öğretim, araştırma ve uygulama birimlerinde kendi faaliyet alanları kapsamında bulunmak suretiyle kurulacak döner sermaye işletmelerinin kuruluş ve işleyişine ilişkin usul ve esasları düzenlemek olduğu ve “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde de bu Yönetmelikte geçen “Birim” ifadesinin döner sermaye işletmesi müdürlüğü ve işletmeye bağlı olarak faaliyet gösteren her bir iktisadi işletmeyi ifade ettiği belirtilmiştir. Anılan Yönetmelik’in “Faaliyet alanları” başlıklı 5’inci maddesinde ise; “(1) Döner sermaye işletmelerinin yükseköğretim kurumlarının esas faaliyetlerini aksatmayacak şekilde çalıştırılması gerekir. Bu işletmelerin; a) Bilimsel görüş vermek, proje hazırlamak, araştırma, uygulama ve benzeri hizmetler yapmak, b) Belirli bilimsel sonuçların uygulamasını sağlamak, c) Üniversite ve ona bağlı kurumlarda hasta muayene ve tedavisi yapmak ve bunlarla ilgili tahlil ve araştırmaları yürütmek, ç) Yükseköğretim kurumlarının eğitim ve öğretim faaliyet alanları ile sınırlı olarak mal ve hizmet üretiminde bulunmak, amaçlarından biri veya birkaçına yönelik faaliyette bulunması gerekir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 31 (2) Döner sermaye işletmeleri, çalışmaları sırasında eğitim ve öğretim ile bunlara katkıda bulunan uygulamayı ön planda tutar.” denilmektedir. Yukarıda yer alan Yönetmelik hükümlerinden döner sermaye işletmesi kapsamındaki işletme birimlerinin yükseköğretim kurumlarının eğitim, öğretim, araştırma ve uygulama birimlerinin faaliyetleri kapsamında kurulabileceği anlaşılmaktadır. Üniversitenin döner sermaye işletmesi birimlerinin faaliyetlerine ilişkin yapılan incelemeler neticesinde; döner sermaye işletmesine bağlı “Rektörlük Birimi” adlı bir işletme birimi bulunduğu, bu birimin herhangi bir eğitim, öğretim, araştırma ve uygulama faaliyetinde bulunmadığı, söz konusu birimin herhangi bir faaliyeti bulunmamasına rağmen diğer birimlerin mevduat faiz gelirleri ile devamlı statüde geliri olmayan birimlerin döner sermaye üzerinden ürettikleri mal, hizmet gibi faaliyetlerinin gelirlerinin bu birime gelir olarak kaydedildiği ve anılan birimin bu şekilde elde ettiği gelirlerin üniversite rektörlüğünün temsil ve ağırlama harcamalarında kullanıldığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, söz konusu birimin 2021 yılı içerisinde kapatılacağı ifade edilse de mevzuat hükümlerine göre döner sermaye işletme birimi kurulabilmesinin esas şartı ilgili birimin eğitim, öğretim, araştırma ve uygulama amaçlarına yönelik faaliyette bulunmasıdır. Üniversite Döner Sermaye İşletmesi içerisinde hiç bir faaliyeti bulunmamasına rağmen temsil ağırlama harcaması yapılan böyle bir birimi kurulmasının mevzuata aykırı olduğu ve mevcut uygulamanın derhal sonlandırılması gerektiği değerlendirilmektedir. BULGU 2: Kurumlar Vergisine Tabi Döner Sermaye İşletmelerine Mükellefiyet Tesis Edilmemesi Ordu Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü bünyesinde faaliyette bulunan ve 5520 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu kapsamına giren işletmelerin Kurumlar Vergisi mükellefiyetlerinin tesis edilmediği görülmüştür. 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun “Verginin konusu” başlıklı 1’inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; iktisadi kamu kuruluşlarının kazançları kurumlar vergisinin kapsamına alınmıştır. Aynı Kanun’un “Mükellefler” başlıklı 2’nci maddesinin üçüncü fıkrasında da; Devlete, il özel idarelerine, belediyelere, diğer kamu idarelerine ve kuruluşlarına ait veya bağlı olup faaliyetleri devamlı bulunan ve mezkur maddenin birinci ve ikinci fıkralarında sayılanlar

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 32 dışında kalan ticari, sınai ve zirai işletmelerin iktisadi kamu kuruluşu olduğu; aynı maddenin altıncı fıkrasında ise iktisadi kamu kuruluşları ile dernek veya vakıflara ait iktisadi işletmelerin kazanç amacı gütmemelerinin, faaliyetlerinin kanunla verilmiş görevler arasında bulunmasının, tüzel kişiliklerinin olmamasının, bağımsız muhasebelerinin ve kendilerine ayrılmış sermayelerinin veya iş yerlerinin bulunmamasının mükellefiyetlerini etkilemeyeceği, mal veya hizmet bedelinin sadece maliyeti karşılayacak kadar olmasının, kar edilmemesi veya karın kuruluş amaçlarına tahsis edilmesinin bunların iktisadi niteliğini değiştirmeyeceği hükme bağlanmıştır. Anılan Kanun’un uygulanmasına ilişkin açıklamalar içeren 1 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği’nin (2.3.1.) bölümünde; iktisadi kamu kuruluşlarının ticari, sınai veya zirai bir işletme oluşturup oluşturmadığı hususunda, Tebliğin (2.4.) bölümünde yapılan açıklamaların dikkate alınması gerektiği belirtilmiştir. Söz konusu Tebliğ’in (2.4.) bölümünde de; iktisadi işletmenin belirlenmesinde işletmenin belirgin özelliklerinin bağlılık, devamlılık ve faaliyetin ticari, sınai veya zirai bir mahiyet arz etmesinin, diğer bir anlatımla iktisadi işletmenin unsurlarının ticari faaliyetin de temel özelliklerinden olan, bir organizasyona bağlı olarak piyasa ekonomisi içerisinde bedel karşılığı mal alım-satımı, imalatı ya da hizmet ifaları gibi faaliyetler olduğu, Kanun’un bu gibi halleri tek tek saymak yerine, dernek veya vakıf tarafından piyasa ekonomisi içerisinde icra edilen tüm iktisadi faaliyetleri kapsamına aldığı, satılan mal veya hizmete ait bedelin sadece maliyeti karşılayacak kadar olmasının, kar edilmemesinin, karın kuruluş amaçlarına tahsis edilmesinin bunların iktisadi işletme olma vasfını değiştirmeyeceği açıklanmıştır. Ayrıca kazanç sağlama amacı olmasa dahi işletmenin konusunun ve faaliyetinin, her türlü mal ve hizmet satışı ya da bunlara benzer şekillerde olması ve devamlı surette yapılması durumlarında da dernek veya vakıflara ait iktisadi işletme oluştuğu kabul edilecektir. İktisadi işletme tanımı içinde yer alan ve devamlı olarak yapılan ticari, sınai veya zirai faaliyetten söz edebilmek için bu işletmenin tedavül ekonomisine katılması, başka bir ifadeyle işletmede üretilen veya alınan malların veya verilen hizmetin bir bedel karşılığı satılmış olması gerekir. Aksi halde, diğer unsurlar var olsa dahi bir iktisadi işletmenin varlığından söz edilemeyecektir. Aynı Kanun’un “Muafiyetler” başlıklı 4’üncü maddesinde ise muafiyet kapsamında olan kurum, kuruluş ve faaliyetler sayılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 33 Öte yandan, 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu’nun 56’ncı maddesinin (b) fıkrasında; Üniversiteler ve yüksek teknoloji enstitülerinin, genel bütçeye dâhil kamu kurum ve kuruluşlarına tanınan mali muafiyetler, istisnalar ve diğer mali kolaylıklardan aynen yararlanacağı ifade edilmiştir. Buna göre, her ne kadar söz konusu işletmeler için kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis edileceği ifade edilse de Ordu Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü bünyesinde özel ve kamu kurum-kuruluşlarına bedel karşılığında verilen ve Kurumlar Vergisi Kanunu’na göre muafiyet kapsamında olmayan çeşitli hizmetler nedeniyle oluşacak iktisadi kamu kuruluşu nezdinde kurumlar vergisi mükellefiyetinin tesis edilmesi işlemlerinin bir an önce gerçekleştirilmesi gerekmektedir. BULGU 3: Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortalarının Yaptırılmaması Ordu Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünde 2020 mali yılına ilişkin yapılan incelemelerde, Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Mali Sorumluluk Sigortasını yaptırma yükümlülüğü bulunan personelden bir kısmının ilgili mali sorumluluk sigortasını yaptırmadığı görülmüştür. 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun’un Ek 12’nci maddesine göre; kamu sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışan tabipler, diş tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlar, tıbbi kötü uygulama nedeniyle kendilerinden talep edilebilecek zararlar ile kurumlarınca kendilerine yapılacak rüculara karşı sigorta yaptırmak zorundadır. Bu sigorta priminin yarısı kendileri tarafından, diğer yarısı döner sermayesi bulunan kurumlarda döner sermayeden, döner sermayesi bulunmayan kurumlarda kurum bütçelerinden ödenecektir. Aynı maddenin son fıkrasında zorunlu sigortaları yaptırmayanlara, mülki idare amirince sigortası yaptırılmayan her kişi için beş bin Türk Lirası idari para cezası verileceği de hüküm altına alınmıştır. Zorunlu sigortalara ilişkin teminat tutarları ile uygulama usul ve esaslarının Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak Hazine Müsteşarlığınca belirleneceği ilgili hukuki düzenlemeye istinaden, Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Kurum Katkısına İlişkin Usul ve Esaslara Dair Tebliğ yayımlanmıştır. Söz konusu Tebliğ’in “Primlerin Ödenmesi ve Kurum Katkılarının Tahsili ile İadesi” başlıklı 3’üncü maddesinin ilk fıkrasında;

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 34 “Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan tabipler, diş tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlar, yaptıracakları sigorta sözleşmesinin primlerini sigortacıya veya sigorta acentesine ödedikten sonra, ödedikleri prim tutarının yarısını döner sermayesi bulunan kurumlarda döner sermayeden, döner sermayesi bulunmayan kurumlarda kurum bütçesinden geri alır. Geri ödemeler, sigortaya ilişkin poliçe veya sigorta şirketi ya da sigorta acentesinin kaşesini taşıyan prim ödeme makbuzunun bir örneğinin ibrazı üzerine ilgili kurum tarafından en geç otuz gün içinde yapılır” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede Kamu sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışan tabiplerin, diş tabiplerinin ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanların, mesleki faaliyetleri sırasında kötü uygulamaları nedeniyle oluşabilecek zararlara karşı sigorta yaptırmaları kanunen zorunlu tutulmuştur. Yapılan incelemede Ordu Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesinde 2020 yılında zorunlu mesleki sigortayı yaptırmakla yükümlü bulunan 90 çalışandan 52’sinin tıbbi kötü uygulamaya ilişkin zorunlu mali sorumluluk sigortasını yaptırmadığı yahut kurumuna bildirmediği tespit edilmiştir. Sonuç olarak ilgili personele bilgilendirilme yapıldığı ve söz konusu hususun takibinin yapılacağı ifade edilse de yukarıda anılan mevzuat hükümleri uyarınca Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesinde görev yapan diş tabiplerinin tıbbi kötü uygulama nedeniyle sebep olacakları zararlardan, gerek zarar gören kişilerin gerek kurumlarının ve rücu edilmesi halinde kendilerinin zararlarının en aza indirilmesi için Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının yaptırılması önem arz etmektedir. BULGU 4: Döner Sermaye İşletmesi Kaynakları ile Temin Edinilen Taşınırların Tamamının Özel Bütçeye Devredilmesi Döner Sermaye İşletmesi kaynakları aracılığıyla temin edilen demirbaş ve diğer dayanıklı taşınırların tamamının Üniversite özel bütçesine devredildiği görülmüştür. 18.06.2020 tarih ve 31159 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasına İlişkin Yönetmelik’in “Taşınır işlemleri” başlıklı 13’üncü maddesinde;

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 35 “(1) İşletmelerce edinilen taşınırların kayıtlara alınmasında, verilmesinde ve izlenmesinde, 28/12/2006 tarihli ve 2006/11545 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Taşınır Mal Yönetmeliği hükümleri uygulanır. (2) Döner sermaye işletmesinin genel yönetim faaliyetlerinde kullanılan dayanıklı taşınırlar hariç, döner sermaye gelirleri ile alınan araç, gereç ve diğer demirbaş eşya (canlı demirbaş hariç) en geç satın alındığı ay sonu itibarıyla gelirin elde edildiği yükseköğretim kurumu taşınır birimine devredilir.” hükümleri yer almaktadır. Yukarıda yer verilen düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, Döner Sermaye İşletmelerinin taşınır işlemlerinde, Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. Döner sermaye işletmesi gelirleri ile alınan araç, gereç ve diğer demirbaş eşyalar (canlı demirbaş hariç) en geç satın alındığı ay sonu itibarıyla gelirin elde edildiği yükseköğretim kurumu taşınır birimine devredilecektir. Ancak devri yapılacak taşınırlar içerisinde döner sermaye işletmesinin genel yönetim faaliyetlerinde kullanılan dayanıklı taşınırlar hariç tutulacak, söz konusu taşınırlar Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğü kayıtlarında tutulacaktır. Genel yönetim faaliyetlerinde kullanılan dayanıklı taşınırlardan kasıt, işletmenin genel yönetim fonksiyonu ile ilgili olarak yapılan ve üretimle ya da satılan mal veya hizmet maliyeti ile doğrudan ilişkisi kurulamayan dayanıklı taşınırlardır. Başka bir deyişle, genel yönetim faaliyetlerinin icrasında kullanılan büro mobilyaları, bilgisayar gibi çeşitli demirbaşların ilgili birimlere devri gerçekleştirilmeyecektir. Yapılan incelemede, Ordu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi kaynakları ile alınan tüm taşınırların ayrım yapılmadan Üniversite özel bütçesine devredildiği görülmüştür. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Taşınır Mal Yönetmeliği’nde, taşınır işlemlerinde harcama yetkilileri ile taşınır kayıt ve kontrol yetkililerinin sorumluluk esasları düzenlenmektedir. Dolayısıyla ayrı bir bütçesi ve muhasebe sistemi bulunan Döner Sermaye İşletmesinin tüm dayanıklı taşınırlarının Üniversite özel bütçesine devredilmesi hem sorumluluk tespitini güçleştirmekte hem de Üniversite ve İşletme mali tablolarındaki taşınır hesaplarının gerçeği yansıtmamasına neden olmaktadır. 2020 yılı içerisinde 253 Tesis Makine ve Cihazlar Hesabından 134.289,52 TL, 255 Demirbaşlar Hesabından 197.313,92 TL olmak üzere toplam 331.603,44 TL’lik taşınırın tamamının özel bütçeye devrinin yapıldığı görülmüştür. Söz konusu taşınırların özel bütçeye devri yapılırken İşletmenin genel yönetim faaliyetlerinde kullanılıp kullanılmadığına

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 36 bakılmamış, Döner Sermaye İşletmesi bünyesinde bulunan dayanıklı taşınırların tamamı devredilmiş ve İşletmenin muhasebe kayıtlarından çıkışları yapılmıştır. Dolayısıyla söz konusu husus, İşletmenin 2020 yılı bilançosunda dayanıklı taşınır hesaplarının hiç yer almamasına sebep olmuştur. Sonuç olarak, 2020 yılı içerisinde genel yönetim faaliyetleri kapsamında demirbaş alımı yapılmadığı ifade edilse de muhasebe kayıtlarında çeşitli demirbaş alımlarının yapıldığı tespit edilmiş olması nedeniyle İşletmenin genel yönetim faaliyetlerinde kullanılan dayanıklı taşınırlarına ilişkin muhasebeleştirme işlemlerinin Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde yapılması, Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasına İlişkin Yönetmelik hükmü uyarınca da, İşletmenin, genel yönetim faaliyetlerinde kullanılan dayanıklı taşınırlar hariç, döner sermaye gelirleri ile alınan araç, gereç ve diğer demirbaş eşyanın aylık olarak özel bütçeye devredilmesi, dolayısıyla mali tabloların eksiksiz ve doğru sonuç verebilmesinin sağlanması gerektiği değerlendirilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 37 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr