NEVŞEHİR HACI BEKTAŞ VELİ ÜNİVERSİTESİ Eylül 2021
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Teşkilat Yapısı..........................................................................................................3 Tablo 2: İdari Personel Sayıları...............................................................................................4 Tablo 3: Akademik Personel Kadro Durumu ..........................................................................4 Tablo 4: 2020 Mali Yılı Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu ..............................................6 Tablo 5: 2020 Yılı Bütçe Gelirleri Tahmin ve Gerçekleşme Bilgileri ......................................6 Tablo 6:Bütçe Dışından Gelen Kaynaklar ...............................................................................7 Tablo 7: Bütçe Giderlerinin 3 Yıllık (2018-2020) Seyri ..........................................................7 Tablo 8: Bütçe Gelirlerinin 3 Yıllık (2018-2020) Seyri ...........................................................8 Tablo 9: Bilanço ve İdare Taşınır Mal Yönetimi Ayrıntılı Hesap Cetveli Arasındaki Tutar Farklılıkları .......................................................................................................................... 15
KISALTMALAR MOSİP: Mali Otomasyon Sistemi Projesi SGK: Sosyal Güvenlik Kurumu T.C.: Türkiye Cumhuriyeti TL: Türk Lirası
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular
T.C. Sayıştay Başkanlığı Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bir Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu ile diğer ilgili düzenlemelerdir. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi akademik ve idari birimlerden oluşmaktadır. Akademik yapısı rektör, senato, üniversite yönetim kurulu, rektör yardımcıları, fakülte dekanlıkları, yüksekokul müdürlükleri, enstitü müdürlükleri, rektörlüğe bağlı bölümler ile araştırma merkezlerinden oluşmaktadır. Üniversitenin idari yapısında ise; rektör, senato, üniversite yönetim kurulu, etik kurulu, rektör yardımcıları, iç denetim birimi, koordinatörlükler, bilimsel araştırma projeleri koordinasyon birimi, genel sekreterlik, daire başkanlıkları ve şube müdürlükleri ile hukuk müşavirliği ve döner sermaye işletme müdürlüğü bulunmaktadır. Üniversitenin üst yöneticisi olan rektör Cumhurbaşkanı tarafından, dekanlar ise Yükseköğretim Kurulunca atanmaktadır. Üniversitenin akademik karar organı senato olup; üniversite yönetim kurulu ise idari faaliyetlerde rektöre yardımcı olmaktadır. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi bünyesinde 9 fakülte, 2 yüksekokul, 9 meslek yüksekokulu, 4 enstitü ile Rektörlüğe bağlı 4 bölüm bulunmaktadır. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi akademik ve idari birimlerine ilişkin teşkilat şeması aşağıdaki gibidir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 Tablo 1: Teşkilat Yapısı I. İdari Birimler II. Akademik Birimler Rektör Rektör Yardımcıları Senato Yönetim Kurulu Genel Sekreterlik Etik Kurulu İç Denetim Birimi Hukuk Müşavirliği Daire Başkanlıkları Bilgi İşlem Daire Başkanlığı İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı Personel Daire Başkanlığı Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü Fakülte, Yüksek Okul ve Meslek Yüksek Okul Sekreterlikleri Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi Basın-Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü Uluslararası İlişkiler Ofisi Sivil Savunma Uzmanlığı Birimi Teknoloji Transfer Ofisi Kapadokya Teknopark Kapadokya Kuluçka Merkezi Rektör Rektör Yardımcıları Yönetim Kurulu Senato Fakülteler Diş Hekimliği Fakültesi Eğitim Fakültesi Fen Edebiyat Fakültesi Güzel Sanatlar Fakültesi İktisadi ve İdari Birimler Fakültesi İlahiyat Fakültesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Semra ve Vefa Küçük Sağlık Bilimleri Fakültesi Turizm Fakültesi Enstitüler: Fen Bilimleri Enstitüsü Sosyal Bilimler Enstitüsü Hacı Bektaş Veli Araştırma ve Uygulama Enstitüsü Turizm Araştırmaları Enstitüsü Yüksekokullar Spor Bilimleri ve Teknolojisi Yüksekokulu Yabancı Diller Yüksekokulu Meslek Yüksekokulları 9 adet Rektörlüğe Bağlı Bölümler Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bölümü Beden Eğitimi ve Spor Bölümü Enformatik Bölümü Türk Dili Bölümü Araştırma Merkezleri 15 adet
T.C. Sayıştay Başkanlığı Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Üniversitede 2020 yılsonu itibariyle akademik ve idari personel sayısı toplam 1.240'dır. Bu personelden; 696’sı kadrolu akademik, 7’si yabancı uyruklu sözleşmeli akademik, 263’ü idari, 1’i sözleşmeli idari ve 273’ü sürekli işçi kadrosunda bulunmaktadır. Tablo 2: İdari Personel Sayıları Dolu Boş Toplam Genel İdari Hizmetler 196 158 354 Sağlık Hizmetleri Sınıfı 10 9 19 Teknik Hizmetleri Sınıfı 40 46 86 Avukatlık Hizmetleri 1 3 4 Yardımcı Hizmetli 16 4 20 Toplam 263 220 483 Tablo 3: Akademik Personel Kadro Durumu Üniversitenin diğer kurum ve kuruluşlarla ilişkisi: Yükseköğretim Kurulu, yükseköğretim kurumlarının öğretimini ve bilimsel araştırma faaliyetlerini planlamak düzenlemek, yönetmek, denetlemek, üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmakla görevlidir. Yükseköğretim Denetleme Kurulu, Yükseköğretim Kurulu adına üniversiteleri, bağlı birimlerini, öğretim elemanlarını ve bunların faaliyetlerini gözetim ve denetim yetkisine Unvan Kadroların Doluluk Durumu İstihdam Şekli Dolu Boş Toplam Profesör 32 29 61 Tam zamanlı Doçent 58 34 92 Tam zamanlı Dr. Öğretim Üyesi 226 33 259 Tam zamanlı Öğretim Görevlisi 204 58 262 Tam zamanlı Araştırma Görevlisi 183 49 232 Tam zamanlı Toplam 703 203 906 Tam zamanlı
T.C. Sayıştay Başkanlığı Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 sahiptir. Üniversitelerce hazırlanan bütçeler, Anayasa’nın 130’uncu maddesi uyarınca Yükseköğretim Kurulu tarafından tetkik edilerek onaylanmakta, T.C. Milli Eğitim Bakanlığına sunulmakta ve merkezi yönetim bütçesinin bağlı olduğu esaslara uygun olarak yürürlüğe girmektedir. 1.3. Mali Yapı “Özel Bütçeli İdare” olarak 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun, 5436 sayılı Kanun’un 12’nci maddesi ile değiştirilmiş (II) sayılı cetvelinin (A) bölümünde sayılan Yükseköğretim Kurulu, Üniversiteler ve Yüksek Teknoloji Enstitüleri içerisinde yer alan Kamu İdaresi, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen hazine yardımı ve öz gelirlerini kullanarak giderlerini finanse etmektedir. Ekonomik sınıflandırma açısından İdarenin 2020 yılı bütçesinde yer alan ödeneklerin dağılımı ve yılsonu gerçekleşmelerinin yer aldığı aşağıdaki tabloda; 2020 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 143.051.000,00 TL ödenek tahsis edildiği, yıl içinde 10.512.825,00 TL ödenek eklendiği, toplam tahsis edilen ödeneğin 153.563.825,00 TL’ye ulaşmış olduğu, bu ödeneğin %98’inin yani 150.862.417,34 TL’sinin kullanıldığı, kullanılmayan 2.701.407,66 TL ödeneğin ise yılsonunda iptal edildiği, yapılan harcamaların %82’sinin Personel Giderleri ve SGK Devlet Primi Giderlerinden, %6’sının Mal ve Hizmet Alımlar Giderlerinden, %2’sinin Cari Transferlerden ve %10’ununda Sermaye Giderlerinden oluştuğu görülmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6
Tablo 4: 2020 Mali Yılı Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu
Hesap Kodu
Bütçe
Başlangıç
Ödeneği
(TL)
Toplam
Ödenek
(TL)
Toplam
Harcanan
(TL)
Gerçekleşme
Oranı
(%)
Giderin Toplam
Harcama İçindeki
Oranı
(%)
01-Personel
Giderleri 102.025.000,00 108.965.415,54 107.953.153,49 99 72
02-SGK Devlet
Primi Giderleri 14.861.000,00 15.430.104,46 15.344.296,21 99 10
03-Mal ve Hizmet
Alım Giderleri 8.222.000,00 10.833.355,00 9.683.428,50 89 6
05-Cari Transferler 2.943.000,00 3.229.950,00 3.229.526,30 100 2
06-Sermaye
Giderleri 15.000.000,00 15.105.000,00 14.652.012,84 97 10
Toplam 143.051.000,00 153.563.825,00 150.862.417,34 98 100
2020 yılı bütçe başlangıç ödeneği 143.051.000,00 TL olarak belirlenmesine karşın bütçe
gideri bütçe başlangıç ödeneğinin %105’i oranında yani 150.862.417,34 TL olarak
gerçekleşmiştir. Başlangıç bütçesine göre yalnızca Sermaye Giderleri tahmin edilenin altında
%98 olarak gerçekleşmiştir.
Ekonomik sınıflandırma açısından İdarenin 2020 yılı bütçesinde yer alan gelirlerin
dağılımının ve yılsonu gerçekleşmelerinin yer aldığı aşağıdaki tabloda;
Tablo 5: 2020 Yılı Bütçe Gelirleri Tahmin ve Gerçekleşme Bilgileri
Hesap Kodu Bütçe Başlangıç
Tahmini
(TL)
Gerçekleşen
Tutar
(TL)
Gerçekleşme
Oranı
(%)
Gelirin Toplam
Harcama İçindeki
Oranı
(%)
03-Teşebbüs ve Mülkiyet
Gelirleri
4.130.000,00 4.688.826,08 114 3
04-Alınan Bağış ve
Yardımlar ile Özel
Gelirler
135.952.000,00 138.103.600,00 102 93
05-Diğer Gelirler 2.969.000,00 6.381.492,61 215 4
Red ve İadeler (-) 0,00 90.622,15
Toplam 143.051.000,00 149.083.296,54 104 100
Bütçe gelir tahmininin 143.051.000,00 TL olmasına karşılık gerçekleşmenin %4
fazlasıyla 149.083.296,54 TL’ye ulaşmış olduğu, toplam gelir gerçekleşmesinin bütçe içindeki
payının %93’ünün Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler, %4’ünün Diğer Gelirler ve
%3’ünün de Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirlerinden oluştuğu görülmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 Diğer Gelirlerde tahmin ve gerçekleşme arasındaki yüksek orandaki sapma Öğrenci Katkı Payı Telafi Gelirlerinin 5.402.723,20 TL olarak gerçekleşmesi sonucu meydana gelmiştir. Bunun dışında, Üniversiteye 2020 yılında ayrıntısı aşağıdaki tabloda gösterilen bütçe dışı kaynak gelmiştir. Tablo 6: Bütçe Dışından Gelen Kaynaklar Proje Türü Gelen Tutar Para Birimi TÜBİTAK-SANTEZ Projeleri 283.698,00 TL Bilimsel Araştırma Projeleri 270.638,50 TL Kalkınma Ajansı Projeleri 405.428,65 TL Avrupa Birliği Projeleri 72.524,72 EURO Üniversitenin bütçe gelir ve giderlerinin ekonomik sınıflandırmaya göre son üç yıllık değişim yüzdelerinin seyri aşağıdaki tablolarda yer almaktadır. Tablo 7: Bütçe Giderlerinin 3 Yıllık (2018-2020) Seyri Bütçe Giderinin Çeşidi 2018 Yılı (TL) A 2019 Yılı (TL) B 2020 Yılı (TL) C 2019-2018 Değişim Oranı (%) [D=(B- A)/A] 2020-2019 Değişim Oranı (%) [E=(C- B)/B] Personel Giderleri 76.146.850,77 94.373.653,87 107.953.153,49 24 14 SGK Devlet Prim Giderleri 10.393.759,14 13.407.472,77 15.344.296,21 29 14 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 14.584.321,84 12.533.525,62 9.683.428,50 -14 -23 Cari Transferler 2.100.866,61 2.883.789,33 3.229.526,30 37 12 Sermaye Giderleri 23.503.358,04 19.191.171,38 14.652.012,84 -18 -24 Toplam 126.729.156,40 142.389.612,97 92.905.557,83 12 -35 Bütçe giderleri 2020 yılında 2019 yılına göre %35 azalış göstermiştir. Sermaye Giderleri %24, Mal Ve Hizmet Alım Giderleri %23 azalırken Cari Transferler %12, Personel Giderleri ve SGK Devlet Primi Giderleri ise %14 artış göstermiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 Tablo 8: Bütçe Gelirlerinin 3 Yıllık (2018-2020) Seyri Bütçe Gelirinin Çeşidi 2018 Yılı (TL) A 2019 Yılı (TL) B 2020 Yılı (TL) C 2019-2018 Değişim Oranı (%) [D=(B- A)/A] 2020-2019 Değişim Oranı (%) [E=(C- B)/B] Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 5.104.296,67 5.152.595,19 4.688.826,08 1 -9 Alınan Bağış ve Yardım ile Özel Gelirler 114.145.200,00 138.329.205,00 138.103.600,00 21 0 Diğer Gelirler 3.726.909,76 2.621.623,99 6.381.492,61 -30 143 Toplam 122.976.406,43 146.103.424,18 149.173.918,69 19 2 Bütçe Gelirlerinden Red ve İadeler Toplamı (-) 132.188,98 117.874,45 90.622,15 -11 -23 Net Toplam 122.844.217,45 145.985.549,73 149.083.296,54 19 2 Bütçe gelirleri 2020 yılında 2019 yılına göre %2 artış göstermiştir. Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirlerinde %9 azalış olurken Diğer Gelirlerde %143 artış gerçekleşmiştir. Yukarıda bütçe gelir ve gider tahmin ve gerçekleşmeleri verilen Üniversitenin, bütçe ile ilgili olsun veya olmasın tahakkuk eden her türlü gelir ve giderin raporlandığı Faaliyet Sonuçları Tablosu’nda(EK1) dönem net faaliyet gelirinin 159.986.176,29 TL, dönem faaliyet giderinin 157.054.992,86 TL olduğu ve 2020 yılını 2.931.183,43 TL olumlu faaliyet sonucu ile tamamladığı görülmektedir. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi, 2020 yılını 155.073,84 TL net dönem zararı ile kapatmıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Kamu İdaresi, Kanun’un 80’inci maddesinin T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup, bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 Üniversite bütçesi, analitik bütçe hazırlama rehberi çerçevesinde hazırlanmaktadır. Özel bütçeli bir idare olan Üniversitede tahakkuk esaslı devlet muhasebe sistemi kullanılmaktadır. Üniversitenin muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'ne tabi olarak T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın Bütünleşik Mali Kontrol Yönetim Sistemi Web Tabanlı Otomasyon Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Kurum bütçesinin takibi ve muhasebe işlemleri, Genel Sekreterliğe bağlı olarak faaliyet gösteren Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından yapılmaktadır. Kamu İdarelerinin Kesin Hesaplarının Düzenlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik uyarınca kesin hesap cetvel ve belgeleri, strateji geliştirme birimi tarafından bütçe uygulamasına esas muhasebe kayıtları dikkate alınarak hazırlanmaktadır. Kuruma ilişkin mali istatistikler ise 5018 sayılı Kanun kapsamında T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığına bildirilmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup; denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır: • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Faaliyet sonuçları tablosu • Öz kaynak değişim tablosu, • Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu, • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan Bilanço ve Faaliyet Sonuçları Tablosuna verilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri
T.C. Sayıştay Başkanlığı Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 2020 yılsonu itibarıyla; 26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki değerlendirmeler yapılmıştır: 5018 sayılı Kanun’un 3’üncü maddesinde tanımlandığı üzere mali kontrol, kamu kaynaklarının belirlenmiş amaçlar doğrultusunda, ilgili mevzuatla belirlenen kurallara uygun, etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılmasını sağlamak için oluşturulan kontrol sistemi ile kurumsal yapı, yöntem ve süreçleri ifade etmektedir. İç kontrol sisteminin ne olduğu, amacı, yapısı ve işleyişi 5018 sayılı Kanun’un beşinci kısmında, 55 ile 67’nci maddeler arasında belirlenmiştir. Buna göre, kamu idarelerinin malî yönetim ve kontrol sistemlerinin yapısını aşağıda belirten unsurlar oluşturmaktadır: Harcama birimleri, Muhasebe ve malî hizmetler, Ön malî control, İç denetim. Temel unsurları bu olan iç kontrolün işleyişi ile ilgili ayrıntılı hükümler, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar ile T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayınlanan rehberlerle belirlenmiştir. 2020 yılı denetimi kapsamında, mezkur mevzuat çerçevesinde, kurum iç kontrol sistemi aşağıdaki şekilde değerlendirilmektedir:
T.C. Sayıştay Başkanlığı Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 Kurum stratejik planı ve bu planın yıllık uygulama dilimi olan performans programı ile faaliyet sonuçlarını ve değerlendirmelerini içeren idare faaliyet raporları mevcuttur. Üniversitenin 2018-2022 yıllarını kapsayan Stratejik Plan ve 2020 yılı Faaliyet Raporu’nda, İdarenin misyonu ve vizyonu belirtilmiştir. Bu nedenle personelin tamamının İdarenin misyon ve vizyonu hakkında bilgi sahibi olduğu kanaatine varılmıştır. Misyonun gerçekleştirilmesini sağlamak üzere İdare birimleri ve alt birimlerce yürütülecek görevler yazılı olarak tanımlanmıştır. İç kontrol sistemi ve işleyişinin üst yönetici ve personel tarafından sahiplenilmesi ve desteklenmesinin sağlandığı, kurum organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumluluklar ile yetki devri sınırlarının açıkça belirlendiği ancak pandemi dolayısıyla hazırlayan birimlerle sürekli iyileştirme çalışmaları kapsamında birlikte toplantı yapılamadığından uygulamaya konulamadığı anlaşılmıştır. 2018-2022 yıllarını kapsayan Stratejik Plan İdarenin kendi birimleri ve personelinin katkılarıyla mevzuata uygun olarak hazırlanmıştır. İdarenin yürüteceği; program, faaliyet ve projeler ile bunların kaynak ihtiyacı, performans hedef ve göstergelerini içeren Performans Programı hazırlanmıştır. İdare, Bütçesi’ni; Stratejik Plan ve Performans Programı’na uygun olarak hazırlamıştır. Risklerin tespitine yönelik prosedürleri içeren Risk Strateji Belgesi tamamlanmış olup buna göre risk tespitleri ve değerlendirmesi yapılmıştır. Ön Mali Kontrol Sistemi, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’a uygun olarak kurulmuştur. Ön mali kontrol görevini yürütenler, mali karar ve işlemlerin hazırlanması ve uygulanması aşamalarında görevlendirilmemiştir. Yönetimin ihtiyaç duyduğu gerekli bilgileri ve raporları üreten ve analiz yapma imkanı sunan Elektronik Bilgi Yönetim Sistemi her yönüyle kullanılmakta iken Üniversite Bilgi Yönetim Sistemi kısmen kullanılmaktadır. Kullanılan bu sistemlerin bilgi güvenliğini ve yedekleme gerekliliklerini sağlayacak şekilde Felaket Kurtarma Merkezi Sistemi kullanılmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 Faaliyet sonuçları ve değerlendirmeler, İdare Faaliyet Raporlarında gösterilmekte ve duyurulmaktadır. 2020 yılı İdare Faaliyet Raporu hazırlanmış Kurum web sitesinde yayınlanmıştır. İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu görevlendirilmiş olmasına karşın İç Kontrol Sistemi hakkında yeterli çalışma ve değerlendirme yapılamadığından konuya ilişkin herhangi bir rapor oluşturulmamıştır. İdare Faaliyet Raporunda yer alan İç Kontrol Güvence Beyanı Üst Yönetici tarafından, Birim Faaliyet Raporunda yer alan İç Kontrol Güvence Beyanı ise harcama yetkilileri tarafından imzalanmış, birimlerin web sayfasında yayımlanmıştır. Üniversite bünyesinde 3 tane iç denetçi kadrosu bulunmaktadır. Bu kadrolardan 2 tanesi doludur. İç denetim fonksiyonun etkin yerine getirilebilmesi, İç denetim biriminin yönetim ve kontrol yapılarını değerlendirip raporlayabilmesi için görevlendirilen İç denetçi sayısının yeterli olmadığı değerlendirilmektedir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi 2020 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Taşınırların Mali Tablolarda Tam ve Doğru Raporlanmaması Taşınır hesaplarının bilançodaki tutarları ile idare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli tutarlarının uyumlu olmadığı görülmüştür. Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun taşınır işlemlerine ilişkin hükümlerine dayanılarak çıkarılan, Taşınır Mal
T.C. Sayıştay Başkanlığı Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 Yönetmeliği uyarınca taşınır kayıtlarını tutmak ve mali yılsonunda Taşınır Yönetim Hesabı'nı düzenlemekle yükümlü kılınmıştır. Yönetmelik’in 34’üncü maddesinin 1’inci fıkrasında “Taşınır mal yönetim hesabı, Kanunun kaynakların kullanılması ve yönetilmesi konusunda harcama birimi ve harcama yetkililerine yüklediği sorumluluğun gereği olarak taşınır kayıt ve işlemlerinin usulüne uygun yapılıp yapılmadığının harcama yetkilisi tarafından kontrol ve denetimine esas olmak üzere taşınır kayıt yetkilisi tarafından harcama birimleri itibarıyla hazırlanır ve taşınır kontrol yetkilisince kayıt ve belgeler ile mali tablolara uygunluğu kontrol edilerek imzalanır. Taşınır mal yönetim hesabında; önceki yıldan devredilen, yılı içinde giren, çıkan ve ertesi yıla devredilen taşınırlar ile yılsonu sayımında bulunan fazla ve noksanlar gösterilir.” düzenlemesine yer verilmiştir. Aynı maddenin devamında ise taşınır mal yönetim hesabını oluşturan cetveller; yılsonu sayımına ilişkin sayım tutanağı, taşınır sayım ve döküm cetveli, harcama birimi taşınır mal yönetim hesabı cetveli ve yılsonu itibarıyla en son düzenlenen taşınır işlem fişinin sıra numarasını gösterir tutanak olarak sayılmıştır. Yönetmelik’in aynı maddesinde ayrıca; muhasebe yetkililerinin gönderilen taşınır yönetim hesabı cetvellerindeki kayıtları muhasebe kayıtlarıyla karşılaştırıp uygunluğunu onayladıktan sonra harcama yetkilisine geri göndereceği de hüküm altına alınmıştır. Yönetmelik’in “Taşınır giriş ve çıkış işlemlerinin muhasebe birimine bildirilmesi” başlıklı 30’uncu maddesinde ise, taşınır giriş ve çıkış kayıtlarının muhasebe birimlerine hangi süreler itibarıyla bildirileceği düzenlenmiştir. Buna göre, yıl içinde giriş veya çıkışı yapılan taşınırların belirli sürelerle ve en geç yılsonu itibarıyla muhasebe birimine bildirilmiş olması gerekmektedir. Yukarıda belirtilen açıklamalardan, idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetvelinde görünen tutarlar ile muhasebe kayıtlarında görünen tutarların uyumlu olması gerektiği anlaşılmaktadır. Yapılan incelemede, bu tutarların uyuşmadığı, taşınır kayıtlarının ve takibinin sağlıklı bir şekilde işlemediği tespit edilmiş olup hesap bazında aradaki farklılıklara aşağıdaki tabloda yer verilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 Tablo 9: Bilanço ve İdare Taşınır Mal Yönetimi Ayrıntılı Hesap Cetveli Arasındaki Tutar Farklılıkları Taşınır Hesabının Kodu ve Adı Bilançoda Yer Alan Tutarlar Taşınır Mal Yönetimi Ayrıntılı Hesap Cetvelinde Yer Alan Tutarlar Fark 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı 3.103.964,12 2.613.991,94 489.972,18 253 Tesis Makine ve Cihazlar Hesabı 15.631.131,27 15.024.410,80 606.720,47 255 Demirbaşlar Hesabı 31.876.531,55 31.611.265,97 265.265,58 Tabloda da görüldüğü üzere Bilanço’da 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabında 489.972,18 TL; 253 Tesis Makine ve Cihazlar Hesabında 606.720,47 TL ve 255 Demirbaşlar Hesabında 265.265,58 TL hata ortaya çıkmıştır. Söz konusu farkların; TÜBİTAK, Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü, Erasmus Plus Koordinatörlüğü vb. Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Sisteminde ayrı bir vergi kimlik numarasına sahip birimlerin bütçe dışı proje hesaplarından yapılan alımlardan kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Nitekim projelerden satın alma işlemi için yapılan taşınır kayıt işlemleri Taşınır Kayıt Yönetim Sistemine ilgili Fakülte/MeslekYüksekokulu/Yüksekokul/Enstitü tarafından bağış olarak girilmekte ve muhasebe birimine gönderilmekte, muhasebeye gönderilen varlık bağış alma sistemi ile onaylanmakta, böylece bütçe dışı projelerden hazırlanan ödeme emrinin yevmiyeleştirilmesinin yanı sıra harcama birimi tarafından varlık işlem fişi hazırlandığından ilgili maddi duran varlık hesabında mükerrer kayıt oluşmaktadır. Bir başka ifade ile Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Sisteminin vergi kimlik numarası özelinde, bütçe ve bütçe dışı işlemleri kapsaması; Taşınır Kayıt Yönetim Sisteminin ise yalnızca bütçeye dahil işlemleri içermesi söz konusu mükerrer kayıtlara yol açmaktadır. 2020 yılsonu itibarıyla İdare Taşınır Mal Yönetimi Ayrıntılı Hesap Cetveli ile Bilanço’daki tutarlar arasındaki uyumsuzluk giderilmemiş olup Bilanço’da 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı, 253 Tesis Makine ve Cihazlar Hesabı ve 255 Demirbaşlar Hesabında toplam 1.361.958,23 TL hata oluşmuştur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 BULGU 2: Sosyal Güvenlik Kurumuna Olan Faturalı Borçların Mali Tablolarda Raporlanmaması Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından Üniversiteye fatura edilen borçların muhasebeleştirilmediği ve bu nedenle mali tabloların söz konusu yükümlülüklere ilişkin bilgi sunmadığı görülmüştür. 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu’nun, memurların emekliliğine ilişkin hükümlerinin mülga edilmesinin akabinde 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun geçici 4’üncü maddesinde, kapsama dâhil olan personelin emeklilik ve benzeri diğer haklarının Sosyal Güvenlik Kurumunca (SGK) ödeneceği hükme bağlanmıştır. SGK tarafından yayımlanan 09.12.2013 tarih ve 73616264 sayılı Ek Karşılık Primi ve Faturalı Alacaklara İlişkin Genel Yazı’da ise ilgilisine ödenen söz konusu tutarların kamu idaresi adına borç tahakkuk ettirilerek iki ay içerisinde anlaşmalı bankalara ödeneceği, süresinde ödenmeyenler ile ilgili 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre gecikme faizi uygulanacağı belirtilmiştir. Özetle; 5434 sayılı Kanun’un mülga hükümlerine tabi personele SGK tarafından yapılan emekli ikramiyesi, ölüm yardımı, makam, temsil ve görev tazminatları gibi ödemeler, personelin bağlı olduğu kurumlardan tahsil edileceğinden bu kurumlar açısından yükümlülük oluşturmaktadır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 50’nci maddesi hükmü uyarınca tüm mali işlemlerin muhasebeleştirilerek mali tablolarda raporlanması gerekmektedir. Bu gerekliliğin yerine getirilmesi, aynı zamanda saydamlığın ve hesap verme sorumluluğunun tesisi açısından da önem arz etmektedir. Bahse konu olan yükümlülüklerin muhasebeleştirilmesine ilişkin ayrıntılı düzenleme ise Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde yer almaktadır. Anılan Yönetmelik’te bu işlemlerin muhasebeleştirilmesinde, 368 Vadesi Geçmiş, Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabının, bu hesabın kullanılamaması halinde ise 379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları Hesabının kullanılmasına imkân tanıyan hükümler bulunmaktadır. Üniversitenin bu kapsamdaki borçlarının takibi için SGK tarafından yetkilendirildiği MOSİP Bilgi Sisteminde bulunan verilere göre 2020 yılı itibarıyla 292.914,78 TL’si gecikme zamlarından kaynaklanmak üzere toplam 1.786.911,77 TL borcu bulunmaktadır. Ancak Üniversite kendisine fatura edilen bu tutarları muhasebeleştirmediğinden söz konusu yükümlülükler mali tablolarda raporlanmamaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 Öte yandan T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığının 03.07.2020 tarih ve 28165485- 210.16.99-E.336232 sayılı Yazısı’nda 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 81’inci maddesine istinaden SGK’ya ödenmesi gereken %20’lik ek karşılık primlerinin ilgili yükümlülük hesaplarına kaydedilmesi, tahakkuk kayıtlarının mali yıl başlangıçlarında ve her halükarda taksit ödemeleri başlamadan önce yapılması gerekliliği belirtilmiş olsa da bulgu konusu edilen husus İdarenin ek karşılık borçlarına ilişkin olmayıp faturalı borçlarına ilişkindir ve ilgili yazı bu yükümlülüklerin kaydının nasıl ve ne zaman yapılacağına dair herhangi özel bir hüküm içermemektedir. Dolayısıyla İdare SGK’ya olan faturalı borçlarından kaynaklanan yükümlülüklerini Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde yer verilen hükümler doğrultusunda raporlamalıdır. Üniversitenin, saydamlığı ve hesap verilebilirliği teminen, ödemekle yükümlü olduğu 1.786.911,77 TL tutarındaki borcuna mali tablolarında yer vermesi gerekmektedir. B. DİĞER BULGULAR Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 8. EKLER EK 1: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama İhtiyaçların Parçalara Bölünerek Pazarlıkla ve Doğrudan Temin Usulüyle Karşılanması 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi Konunun İdare tarafından anlaşıldığı görülmüştür. 2020 yılında özellikle pandemi süreci dolayısıyla yapılan alımlarda da sorun görülmemiştir. Doğrudan temin işlemleri 2021 yılında mutat olarak incelenecek olup 2020 yılı için bulgu konusu yapılmasına gerek olmadığı düşünülmektedir. İktisadi İşletmenin Hukuki Alt Yapısında Eksiklikler Olması 2019 Kısmen Yerine Getirildi İlgili husus bulgu konusu yapılmakla birlikte İdarenin göndermiş olduğu cevapta iktisadi işletmesini kapattığı anlaşıldığından tespitin Denetim Raporu'ndan çıkarılması gerektiğine karar verilmiştir. Üniversitenin İktisadi İşletmesi Tarafindan İşletilen Kuruma Ait Bazı Taşınmazların Kira Bedellerinin Üniversite Özel Bütçe Hesapları Yerine Döner 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi 2020 yılında 554.730,74 m2 ölçümlü Öğrenci Yaşam Merkezi’nin kiralama ihalesi yapılmış olup bulgu konusu hususun 2020 yılında ortadan
T.C. Sayıştay Başkanlığı Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 Sermaye İşletme Müdürlüğü Hesaplarına Yatırılması kalktığı düşünüldüğünden bulgu yazılmamıştır. Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan Sermaye Tutarının Gerçeği Göstermemesi 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi Bulgu konusu husus sermaye tutarının 242 nolu hesaba kayıt edildiği görüldüğünden bulgu konusu yapılmamıştır. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi İktisadi İşletmesi Sermayesinin Üniversite Özel Bütçe Bilançosunda Yer Almaması 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi Bulguda ifade edilen 1.100.000,00 TL nin 241 nolu hesapta yer aldığı görüldüğünden bulgu konusu yapılmamıştır. Proje Özel Hesabında Yer Alan Avrupa Birliği Hibelerinin Değerlemesinin Yapılmaması 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi Yapılan denetimde bahse konu işlemlerin Bulgu’da öneriler doğrultusunda yerine getirildiği tespit edilmiştir. Üniversitenin Teknokent Şirketindeki Sermaye Payının Mali Tablolarında Yer Almaması 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi Bulguda ifade edilen 300.000,00 TL nin 241 nolu hesapta yer aldığı görüldüğünden bulgu konusu yapılmamıştır. Mülkiyeti Devredilmeden Milli Eğitim Bakanlığına Tahsis Edilen Taşınmazın Muhasebe Kayıtlarından Çıkarılması 2019 Kısmen Yerine Getirildi Bulgu konusu husus 2020 yılında da düzeltilemediğinden bulgu konusu yapılmıştır. Ancak İdare tarafından 2021 yılında düzreltildiği ifade edildiğinden İzlemeye Alınan Bulgular kısmında yer almasının uygun olacağı düşünülmektedir.