2020 - MANİSA CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ.pdf

MANİSA CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ Eylül 2021

İÇERİK MANİSA CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ 2020 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 MANİSA CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2020 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 29 MANİSA CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ SOSYAL TESİS 2020 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 44

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI MANİSA CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ 2020 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ...................................................................................................... 1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .................................................................................................. 9
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .............................................................................................................. 9
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 9
5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ...................................................................... 10
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 12
7. DENETİM BULGULARI .......................................................................................................................... 12
8. EKLER ........................................................................................................................................................ 28

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Üniversite Teşkilat Yapısı ........................................................................................... 2 Tablo 2: İdari Personel Sayıları .................................................................................................. 3 Tablo 3: Akademik Personel Sayıları ......................................................................................... 4 Tablo 4: 2020 Yılına İlişkin Bütçe Giderleri ve Ödenekleri Tablosu ........................................ 5 Tablo 5: 2020 Mali Yılına İlişkin Bütçe Gelirleri Tablosu ........................................................ 6 Tablo 6: Bütçe Giderlerinin 3 Yıllık (2018-2020) Seyri Tablosu .............................................. 6 Tablo 7: Bütçe Gelirlerinin 3 Yıllık (2018-2020) Seyri Tablosu ............................................... 7 Tablo 8: 2020 Yılı Faaliyet Sonuçları Tablosu .......................................................................... 7 Tablo 9: Üst Görevlerden Yapılan Atamalar ........................................................................... 26

KISALTMALAR T.C. Türkiye Cumhuriyeti TL Türk Lirası Dr. Doktor Prof. Profesör Müd. Yrd. Müdür Yardımcısı

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular

1. Kurum Muhasebe Hesaplarında İzlenmeyen Banka Hesabının Bulunması
2. Sermaye Taahhütleri Hesabının Hatalı Kullanılması B. Diğer Bulgular
3. Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabının Gerçeği Yansıtmaması
4. Üniversitenin Banka Hesabında Yabancı Para Cinsinden Tutulan Varlıkların Ay Sonu Değerlemelerinin Yapılmaması
5. Yapım İşi Kapsamında Hakedişe Dâhil Olarak Alınan Taşınırların Kayıt İşlemlerinin Yapılmaması
6. Dekanlık Görevlerinin Vekaleten Gördürülmesinde Mevzuatında Belirlenen Usullere Uyulmaması ve Üniversite Yönetim Kurulunun Eksik Sayı ile Toplanması
7. Öğretim Üyesi Kadrolarına Objektif Kriterlere Aykırı Atama Yapılması
8. Şube Müdürlüğü ve Hastane Müdürlüğü Kadrolarına, Söz Konusu Kadrolardan Daha Üst Görev Niteliğinde Bulunan Kadrolardan Sınavsız Atama Yapılması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Manisa Celal Bayar Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Anayasa’nın 130’uncu maddesinde, çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversitelerin Devlet tarafından kanunla kurulması öngörülmüştür. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Anayasa’nın yukarıda yer verilen hükmüne istinaden, 11.07.1992 tarih ve 3837 sayılı Kanun ile kurulmuştur. Yükseköğretimin amaç ve ilkeleri, yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayın, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esaslar 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’yla düzenlenmiştir. Bu Kanun’un 12’nci maddesinde Yükseköğretim Kurumlarının görevleri sayılmakta olup bu görevler; toplumun ihtiyaçları, kalkınma planları ilke ve hedeflerine uygun bilimsel eğitim-öğretim, araştırma, yayım ve danışmanlık yapmak, bu ilke ve hedefler doğrultusunda insangücü yetiştirmek, toplumun özellikle sanayileşme ve tarımda modernleşme alanlarında eğitilmesini sağlamak, üretimde artışı sağlayacak uygulamalı çalışmalarda bulunmak, bu amaçla döner sermaye işletmelerini kurmak ve bu faaliyetlerin geliştirilmesine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmak olarak özetlenebilir. Yükseköğretim kurumları için temel mevzuat 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve 2914 sayılı Yüksek Öğretim Personel Kanunudur. Bunların dışında üniversitelerin faaliyetlerini yürütürken tabi oldukları mevzuat ise başta 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu, 3843 sayılı Yükseköğretim Kurumlarında İkili Öğretim Yapılması, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bir Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun olmak üzere, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu ile diğer ilgili mevzuattır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Manisa Celal Bayar Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Manisa Celal Bayar Üniversitesi akademik ve idari birimlerden oluşmaktadır Akademik yapısı Rektör, Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, Rektör Yardımcıları, Fakülte Dekanlıkları, Yüksekokul Müdürlükleri, Enstitü Müdürlükleri ile Uygulama ve Araştırma Merkezlerinden oluşmaktadır. Üniversite’nin idari yapısında ise; Rektör, Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, Rektör Yardımcıları, İç Denetim Birimi, Koordinatörlükler-Direktörlükler, Bilimsel Araştırma Birimi Genel Sekreterlik, Daire Başkanlıkları, Müdürlükler, Hukuk Müşavirliği ve Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü ile Fakülte, Yüksek Okul ve Meslek Yüksek Okul Sekreterlikleri bulunmaktadır. Üniversitenin üst yöneticisi olan Rektör Cumhurbaşkanı tarafından, dekanlar ise Yükseköğretim Kurulunca atanmaktadırlar. Üniversitenin akademik karar organı Senato olup; Üniversite Yönetim Kurulu ise idari faaliyetlerde Rektöre yardımcı olmaktadır Manisa Celal Bayar Üniversitesi bünyesinde 15 fakülte, 2 yüksekokul, 3 enstitü, 15 meslek yüksekokulu ve 29 uygulama ve araştırma merkezi bulunmaktadır. Üniversite Manisa Merkez, Şehit Prof. Dr. İlhan Varank ve Uncubozköy yerleşkelerinde faaliyet göstermektedir. Manisa Celal Bayar Üniversitesi akademik ve idari birimlerine ilişkin teşkilat şeması aşağıdaki gibidir. Tablo 1: Üniversite Teşkilat Yapısı I. İdari Birimler II. Akademik Birimler  Rektör  Rektör Yardımcıları  Yönetim Kurulu  Genel Sekreterlik  İç Denetim Birimi  Hukuk Müşavirliği  Daire Başkanlıkları Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı Personel Daire Başkanlığı Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı  Rektör  Rektör Yardımcıları  Yönetim Kurulu  Senato  Fakülteler Fen Edebiyat Fakültesi Mühendislik Fakültesi Eğitim Fakültesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Spor Bilimleri Fakültesi Diş Hekimliği Fakültesi Güzel Sanatlar, Tasarım ve Mimarlık Fakültesi Hasan Ferdi Turgutlu Teknoloji Fakültesi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Manisa Celal Bayar Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı Bilgi İşlem Daire Başkanlığı  Fakülte, Yüksek Okul ve Meslek Yüksek Okul Sekreterlikleri  Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü  Protokol Basın ve Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğü  Hafsa Sultan Hastanesi Başmüdürlüğü  Döner Sermaye ve İşletme Müdürlüğü  Koruma ve Güvenlik Şube Müdürlüğü  Yazı İşleri Şube Müdürlüğü  Genel Evrak Kayıt Şube Müdürlüğü  Sosyal Tesisler İşletme Müdürlüğü  Basımevi Müdürlüğü  Araştırma Girişimcilik ve Yenilikçilik Koordinatörlüğü  Engelli Danışma ve Koordinasyon Koordinatörlüğü  Hizmet İçi Eğitim Koordinatörlüğü  İş Sağlığı ve Güvenliği Koordinatörlüğü  İş Yeri Uygulama Eğitimi Koordinatörlüğü  Kalite Koordinatörlüğü  Kariyer ve Mezunlar Koordinatörlüğü  Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı Kurum Koordinatörlüğü  Üniversite Seçmeli Dersler Koordinatörlüğü  Uluslararası İlişkiler Koordinatörlüğü İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İlahiyat Fakültesi İletişim Fakültesi İşletme Fakültesi Salihli İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Tıp Fakültesi Uygulamalı Bilimler Fakültesi  Enstitüler: Fen Bilimleri Enstitüsü Sağlık Bilimleri Enstitüsü Sosyal Bilimler Enstitüsü  Yüksekokullar Yabancı Diller Yüksekokulu Tütün Eksperliği Yüksekokulu  Meslek Yüksekokulları Manisa Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Ahmetli Meslek Yüksekokulu Akhisar Meslek Yüksekokulu Alaşehir Meslek Yüksekokulu Demirci Meslek Yüksekokulu Gördes Meslek Yüksekokulu Kırkağaç Meslek Yüksekokulu Köprübaşı Meslek Yüksekokulu Kula Meslek Yüksekokulu Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Salihli Meslek Yüksekokulu Sarıgöl Meslek Yüksekokulu Saruhanlı Meslek Yüksekokulu Soma Meslek Yüksekokulu Turgutlu Meslek Yüksekokulu  Uygulama ve Araştırma Merkezleri (28 adet) ile Uzaktan Eğitim Merkezi Üniversitede 2020 yılsonu itibariyle akademik ve idari personel sayısı toplam 4130’dur. Bu personelden 1797 kadrolu akademik personel, 9 yabancı uyruklu sözleşmeli akademik personel, 1095 idari personel, 313 sözleşmeli idari personel ve 916 işçi kadrosunda idari personel bulunmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Manisa Celal Bayar Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Tablo 2: İdari Personel Sayıları Dolu Boş TOPLAM Genel İdare Hizmetleri Sınıfı 513 367 880 Sağlık Hizmetleri Sınıfı 391 167 558 Teknik Hizmetler Sınıfı 113 53 166 Avukatlık Hizmetleri Sınıfı 3 1 4 Din Hizmetleri Sınıfı 1 1 2 Yardımcı Hizmetler Sınıfı 74 59 133 Toplam 1.095 648 1.743 Tablo 3: Akademik Personel Sayıları Unvan Kadroların Doluluk Durumu İstihdam Şekli Dolu Boş Toplam Tam zamanlı Yarı zamanlı Profesör 246 71 317 X Doçent 152 116 268 X Dr. Öğretim Üyesi 365 146 511 X Öğretim Görevlisi 354 175 529 X Araştırma Görevlisi 680 132 812 X TOPLAM 1.797 640 2.437 X Üniversitenin diğer kurum ve kuruluşlarla ilişkisi: Yükseköğretim Kurulu, Yükseköğretim kurumlarının öğretimini ve bilimsel araştırma faaliyetlerini planlamak düzenlemek, yönetmek, denetlemek, üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmakla görevlidir. Yükseköğretim Denetleme Kurulu, Yükseköğretim Kurulu adına üniversiteleri, bağlı birimlerini, öğretim elemanlarını ve bunların faaliyetlerini gözetim ve denetim yetkisine sahiptir. Üniversitelerce hazırlanan bütçeler, Anayasa’nın 130’uncu maddesi uyarınca Yükseköğretim Kurulu tarafından tetkik edilerek onaylanmakta, T.C. Milli Eğitim Bakanlığına sunulmakta ve merkezi yönetim bütçesinin bağlı olduğu esaslara uygun olarak yürürlüğe konulmaktadır. 1.3. Mali Yapı “Özel Bütçeli İdare” olarak 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 5436 sayılı Kanun’un 12’nci maddesi ile değiştirilmiş (II) sayılı cetvelinin (A) bölümünde sayılan Yükseköğretim Kurulu, Üniversiteler ve İleri Teknoloji Enstitüleri içerisinde yer alan Kamu İdaresi, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen hazine yardımı ve özgelirlerini

T.C. Sayıştay Başkanlığı Manisa Celal Bayar Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 kullanarak giderlerini finanse etmektedir. 2020 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile Manisa Celal Bayar Üniversitesine 391.942.000,00 TL ödenek tahsis edilmiş olup yıl içinde 70.154.902,19 TL ödenek eklenmesiyle toplam tahsis edilen ödenek tutarı 462.096.902,19 TL’ye ulaşmıştır. Yıl sonu itibarıyla bu tutarın 437.970.747,00 TL’sinin harcanmasıyla toplam ödeneğin kullanılma oranı % 94,78 olarak gerçekleşmiştir. Ekonomik sınıflandırma açısından İdarenin 2020 yılı bütçesinde yer alan ödeneklerin dağılımı ve yılsonu gerçekleşmeleri aşağıda gösterilmiştir: Tablo 4: 2020 Yılına İlişkin Bütçe Giderleri ve Ödenekleri Tablosu Ekonomik Kod Bütçe Başlangıç Ödeneği (TL) Toplam Ödenek (TL) Toplam Harcanan (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Bütçe Giderleri İçindeki Payı (%) 01-Personel Giderleri 279.596.000,00 309.116.737,00 300.935.237,00 97,35 68,71 02-Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 46.618.000,00 49.666.075,00 49.664.517,00 99,99 11,34 03-Mal ve Hizmet Alım Giderleri 21.419.000,00 29.005.853,00 24.154.834,00 83,28 5,52 05-Cari Transferler 13.170.000,00 13.304.015,00 13.243.038,00 99,54 3,02 06-Sermaye Giderleri 31.139.000,00 61.005.549,00 49.973.121,00 81,92 11,41 TOPLAM 391.942.000,00 462.098.229,00 437.970.747,00 94,78 100 Bütçe başlangıç ödenekleri ile harcama tutarları dikkate alındığında bütçe başlangıç ödeneğinin %11,74 oranında aşıldığı görülmüştür. Bu oran personel giderlerinde %7,63 sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderlerinde %6,54 mal ve hizmet alım giderlerinde %12,77 cari transfer giderlerinde %0,55 sermaye giderlerinde ise %60,48 oranında artış olarak gerçekleşmiştir. Bütün gider kalemleri beklenenin üstünde gerçekleşmiştir. Bunun dışında, Üniversitede Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu destekleri, Erasmus Değişim Programı, Mevlana Değişim Programı, Farabi Değişim Programı, Avrupa Birliği hibe işlemleri olmak üzere 2020 yılı için toplam 50.876.097,97 TL bütçe dışı kaynak kullanılmıştır. Ekonomik sınıflandırmaya göre 2020 yılı gelir bütçesi tahmin ve gerçekleşme rakamları ise aşağıdadır:

T.C. Sayıştay Başkanlığı Manisa Celal Bayar Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 Tablo 5: 2020 Mali Yılına İlişkin Bütçe Gelirleri Tablosu Ekonomik Kodu Bütçe Başlangıç Tahmini (TL) Gerçekleşen Tutar (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Bütçe Gelirleri İçindeki Payı (%) 03-Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 20.628.000,00 19.687.102,25 95,44 4,54 04-Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 357.932.000,00 388.656.508,82 108,58 89,63 05-Diğer Gelirler 13.382.000,00 25.282.726,67 188,93 5,83 06-Sermaye Gelirleri 0,00 2.562,48 - 0,00059 TOPLAM 391.942.000,00 433.628.900,22 110,64 100 09-Red İadeler-Diğer Gelirler (-) 0,00 1.575.999,55 - TOPLAM 391.942.000,00 432.052.900,67 110,23 Buna göre 2020 yılında gerçekleşen bütçe geliri, bütçe başlangıç tahmin tutarının %110,64’ü oranında gerçekleşmiştir. Tabloda yer alan gelir kalemlerden, Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri gerçekleşmeleri bütçe başlangıç tahminlerinin altında, diğerleri bütçe tahminlerinin üzerinde gerçekleşmiştir. Üniversitenin bütçe gelir ve giderlerinin ekonomik sınıflandırmaya göre son üç yıllık seyri değişim yüzdeleri aşağıdaki tablolarda yer almaktadır. Tablo 6: Bütçe Giderlerinin 3 Yıllık (2018-2020) Seyri Tablosu Bütçe Giderinin Çeşidi 2018 Yılı (TL) (A) 2019 Yılı (TL) (B) 2020 Yılı (TL) (C) 2019-2018 Değişim Oranı (%) [D=(B- A)/A] 2020-2019 Değişim Oranı (%) [E=(C- B)/B] Personel Gid. 214.076.937,91 255.246.503,09 300.935.237,00 19,23 17,90 SGK Devlet Prim Giderleri 34.137.403,30 41.621.676,05 49.664.517,00 21,92 19,32 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 28.873.371,67 31.601.682,19 24.154.834,00 9,45 -23,56 Faiz Giderleri 0 0 0 0 0 Cari Transf. 7.942.689,67 11.035.276,21 13.243.038,00 38,94 20,01 Sermaye Gid. 62.116.180,55 25.276.259,98 49.973.121,00 -59,31 97,71 Sermaye Transf. 0 0 0 0 0 TOPLAM 347.146.583,10 364.781.397,52 437.970.747,00 5,08 20,06

T.C. Sayıştay Başkanlığı Manisa Celal Bayar Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 Tablo 7: Bütçe Gelirlerinin 3 Yıllık (2018-2020) Seyri Tablosu Bütçe Gelirinin Çeşidi 2018 Yılı (TL) (A) 2019 Yılı (TL) (B) 2020 Yılı (TL) (C) 2019-2018 Değişim Oranı (%) [D=(B-A)/A] 2020-2019 Değişim Oranı (%) [E=(C-B)/B] Vergi Gelirleri 0 0 0 0 0 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 20.780.651,15 20.328.666,81 19.687.102,25 -2,18 -3,16 Alınan Bağış ve Yardım ile Özel Gelirler 311.859.700,00 332.479.889,78 388.656.508,82 6,61 16,90 Diğer Gelirler 17.517.774,29 16.952.293,31 25.282.726,67 -3,23 49,14 Sermaye Gelirleri 0 0 2.562,48 0 - Toplam 350.158.125,44 369.760.849,90 433.628.900,22 5,60 17,27 Bütçe Gelirlerinden Red ve İadeler Toplamı (-) 1.355.865,64 1.516.087,40 1.575.999,55 11,82 3,95 NET TOPLAM 348.802.259,80 368.244.762,50 432.052.900,67 5,57 17,33 Dönem faaliyet geliri 462.571.922,79 TL, faaliyet gideri ise 476.716.270,39 TL olan Üniversitenin, 1.576.048,98 TL indirim, iade ve iskontolar da göz önüne alındığında 2020 yılını 15.720.396,58 TL olumsuz faaliyet sonucu ile tamamladığı anlaşılmıştır. Tablo 8: 2020 Yılı Faaliyet Sonuçları Tablosu Faaliyet Giderleri Faaliyet Gelirleri İndirim, İade, Iskonto Toplamı Net gelir Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu 476.716.270,39 462.571.922,79 1.576.048,98 460.995.873,81 - 15.720.396,58 Manisa Celal Bayar Üniversitesi merkezi yönetim bütçesi içerisinde yer alan özel bütçeli bir kamu idaresi olmakla birlikte 5018 sayılı Yasa’da tanımlanan bütçe türleri dışında kalan döner sermaye işletmesi bütçesi de kaynakları arasında yer almaktadır. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi, 2020 yılını 21.257.342,34 TL dönem karı ile kapatmıştır. Üniversitenin ortağı olduğu teknokent bulunmaktadır. Üniversite bünyesinde özel bütçeden ayrı olarak sosyal tesis işletmesi bulunmakta olup, 2020 yılı faaliyet gelirleri toplamı 4.550.743,09 TL, faaliyet giderleri toplamı 4.991.730,52 TL olarak gerçekleşmiştir. Böylelikle sosyal tesis işletmesi 2020 yılını 440.987,43 TL dönem zararı ile tamamlamıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Manisa Celal Bayar Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanun’un 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Kamu İdaresi, Kanun’un 80’inci maddesinin T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup, bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir. Üniversite bütçesi, analitik bütçe hazırlama rehberi çerçevesinde hazırlanmaktadır. Özel bütçeli bir idare olan Üniversitede tahakkuk esaslı devlet muhasebe sistemi kullanılmaktadır. Üniversitenin muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'ne tabi olarak T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığının Bütünleşik Mali Kontrol Yönetim Sistemi Web Tabanlı Otomasyon Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Kurum bütçesinin takibi ve muhasebe işlemleri, Genel Sekreterliğe bağlı olarak faaliyet gösteren Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından yapılmaktadır. Kamu İdarelerinin Kesin Hesaplarının Düzenlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik uyarınca kesin hesap cetvel ve belgeleri, strateji geliştirme birimi tarafından bütçe uygulamasına esas muhasebe kayıtları dikkate alınarak hazırlanmaktadır. Kuruma ilişkin mali istatistikler ise 5018 sayılı Kanun kapsamında T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığına bildirilmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup; denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Faaliyet sonuçları tablosu,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Manisa Celal Bayar Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 • Öz kaynak değişim tablosu, • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli, Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence

T.C. Sayıştay Başkanlığı Manisa Celal Bayar Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 2020 yılsonu itibariyle; 26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki değerlendirmeler yapılmıştır: 5018 sayılı Kanun’un 3’üncü maddesinde tanımlandığı üzere mali kontrol, kamu kaynaklarının belirlenmiş amaçlar doğrultusunda, ilgili mevzuatla belirlenen kurallara uygun, etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılmasını sağlamak için oluşturulan kontrol sistemi ile kurumsal yapı, yöntem ve süreçleri ifade etmektedir. İç kontrol sisteminin ne olduğu, amacı, yapısı ve işleyişi 5018 sayılı Kanun’un beşinci kısmında, 55 ile 67’nci maddeler arasında belirlenmiştir. Buna göre, kamu idarelerinin malî yönetim ve kontrol sistemlerinin yapısını aşağıda belirten unsurlar oluşturmaktadır:  Harcama birimleri,  Muhasebe ve malî hizmetler  Ön malî kontrol  İç denetim

T.C. Sayıştay Başkanlığı Manisa Celal Bayar Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 Temel unsurları bu olan iç kontrolün işleyişi ile ilgili ayrıntılı hükümler, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar ile T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan rehberlerle belirlenmiştir. 2020 yılı denetimi kapsamında, mezkûr mevzuat çerçevesinde, kurum iç kontrol sistemi aşağıdaki şekilde değerlendirilmektedir: Kurum stratejik planı ve bu planın yıllık uygulama dilimi olan 2020 yılı Performans Programı ile faaliyet sonuçlarını ve değerlendirmelerini içeren 2020 yılı İdare Faaliyet Raporları mevcuttur. Üniversite’nin 2018-2022 yıllarını kapsayan Stratejik Plan ve 2020 yılı Faaliyet Raporunda, İdarenin misyonu ve vizyonu belirtilmiştir. Bu nedenle personelin tamamının idarenin misyon ve vizyonundan haberdar olduğu kanaatine varılmıştır. Misyonun gerçekleştirilmesini sağlamak üzere idare birimleri ve alt birimlerce yürütülecek görevler yazılı olarak tanımlanmıştır. Kurumun organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumluluklar yazılı hale getirdiği, ayrıca, Rektörlük birimlerinden sorumlu Rektör Yardımcıları görev dağılımının ayrı ayrı yazılı olarak belirtildiği; İş tanımlarının yapılarak iş akış şemalarının çıkarıldığı; yetki devirleri ve sınırlarının yazılı olarak belirlendiği, bu çalışmaların Üniversite’nin Kalite Koordinatörlüğü ile işbirliği içerisinde gerçekleştirildiği görülmüştür. Kurum, yaptığı görevlendirmelerde görevler ayrılığı ilkesini genel olarak dikkate almaktadır. Bu anlamda, ön mali kontrol işlemlerini yapan personelin, birimlerin ihale komisyonlarında görevlendirilmemesine, harcama yetkilisi ve muhasebe yetkilisi ünvanlarının aynı kişide birleşmemesine, satın alma süreçlerinde oluşturulan komisyonlarda farklı personel bulundurulmasına önem verilmektedir. Kamu İç kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı, Kamu İç kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı ve Kamu İç Kontrol Standartları Tebliğine uygun olarak 2020 yılında hazırlanmıştır. Kurumda, kamu görevlileri etik davranış ilkeleri ile ilgili olarak, etik sözleşmelerin tüm personele imzalatılarak ve özlük dosyalarında saklandığı, eğitim ve bilgilendirme çalışmaları için planlamalar yapıldığı; personelin işe alınması, yer değiştirmesi, görevde yükselmesi, yeterlilik-performans değerlendirmesi ile disiplin hükümlerine yönelik insan kaynakları

T.C. Sayıştay Başkanlığı Manisa Celal Bayar Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 politikasının Üniversite’nin Kalite Koordinatörlüğü ile işbirliği içerisinde belirlendiği görülmüştür.
Stratejik plan, performans programı ve idare faaliyet raporu içerik olarak mevzuata uygun olarak Kurumun kendi birim ve personelinin katkılarıyla hazırlanmış ve yayımlanmıştır. Ayrıca, Kurumun bütçesi performans hedefleri ve faaliyetlerle ilişkilendirilmiştir. Üst yönetici ve harcama birimleri idare faaliyet raporunda iç kontrol güvence beyanını imzalamışlardır. Üniversite’nin İdare Risk Kurulu ve tüm birimlerinde Birim Risk Kurulu oluşturulması, kurumsal ve iç kontrol riskleri belirlenmesi çalışmaları başlamıştır. Ön mali kontrol sisteminin, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslara uygun olarak kurulduğu, Ön Mali Kontrol Yönergesinin çıkarıldığı; Mevcut bilgi yönetim sistemlerinin bilgi güvenliğini ve yedekleme gerekliliklerini sağlayacak şekilde dizayn edildiği anlaşılmaktadır. İç Kontrol Eylem Planının 2020 yılında yürürlüğe girdiği, 2020 yılı içerisinde Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından İç Kontrol Rehberindeki soru formunun tüm birimlere gönderildiği, alınacak cevaplara göre iç kontrol sisteminin yıllık değerlendirilmesi raporunun hazırlanmasının ve yasal süresi içinde üst yöneticinin onayına sunulmasının planlandığı görülmüştür. Kurumda 2 iç denetçi tarafından iç denetim faaliyeti yürütülmektedir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Manisa Celal Bayar Üniversitesinin 2020 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR

T.C. Sayıştay Başkanlığı Manisa Celal Bayar Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Kurum Muhasebe Hesaplarında İzlenmeyen Banka Hesabının Bulunması Manisa Celal Bayar Üniversitesi Rektörlüğü adına açılmış olan ve stant açma ücreti, araç giriş ücreti gibi tahsilatların izlendiği banka hesabının kurumun muhasebe sisteminde izlenmediği görülmüştür. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Üst yöneticiler” başlıklı 11’inci maddesinde üst yöneticilerin, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi ve izlenmesinden sorumlu oldukları ifade edilmiştir. Aynı Kanun’un “Muhasebe sistemi” başlıklı 49’uncu maddesinde ise; kurumun muhasebe sisteminde bulunan hesapların kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulacağı “Kayıt zamanı” başlıklı 50’nci maddesinde de bütün malî işlemlerin muhasebeleştirilmesinin ve her muhasebe kaydının belgeye dayanmasının şart olduğu hüküm altına alınmıştır. Öte yandan, söz konusu Kanun’un “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61’ inci maddesinde; Muhasebe hizmetinin; gelirlerin ve alacakların tahsili, giderlerin hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm malî işlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanması işlemleri olduğu ayrıca bu işlemleri yürütenlerin de muhasebe yetkilisi olduğu belirtilerek muhasebe yetkilisinin, bu hizmetlerin yapılmasından ve muhasebe kayıtlarının usulüne uygun, saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasından sorumlu olduğu ifade edilmiştir. Ayrıca muhasebe yetkilisi adına ve hesabına para ve parayla ifade edilebilen değerleri geçici olarak almaya, vermeye ve göndermeye yetkili olanların muhasebe yetkilisi mutemedi oldukları ve muhasebe yetkilisi mutemetlerinin doğrudan muhasebe yetkilisine karşı sorumlu oldukları belirtilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Manisa Celal Bayar Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, muhasebe yetkilileri ile muhasebe yetkilisi mutemetleri dışında hiçbir kamu görevlisinin kamu gelirlerinin tahsil edilmesinde ve yine kamu giderinin ilgili kişilere ödemesinde görev alamayacakları ifade edilmiştir. Nitekim aynı Kanun’un “Yetkisiz tahsil ve ödeme” başlıklı 72’nci maddesinde de, Kanunların öngördüğü şekilde yetkili kılınmamış hiçbir gerçek veya tüzel kişinin, kamu adına tahsilat veya ödeme yapamayacağı; yetkisiz tahsilât veya ödeme yapılması, kamu hizmeti karşılığında veya kamu hizmetleriyle ilişkilendirilerek bağış veya yardım toplanması veya başka adlarla tahsilât veya ödeme yapılması hallerinde; söz konusu tutarlar, yetkisiz tahsilat veya ödeme yapılanlardan alınarak, ilgisine göre bütçeye gelir kaydedileceği veya ilgililerine iade edilmek üzere emanet hesaplarına kaydedileceği ayrıca, bunlar hakkında ilgili kanunları uyarınca adli ve idari yönden gerekli işlemlerin yapılacağı hüküm altına alınmıştır. Kurumun hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerin kayıt dışında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi için banka hesaplarından yapılan işlemler ile yılsonunda hesapta bulunan bakiyelerin ilgili muhasebe hesaplarında izlenmesi zorunludur. Aksi halde birimlerin kurum bütçesi dışında kalacak şekilde banka hesabı açması, bu hesaplara tahsilat yapmak suretiyle para aktarması ve bu hesapları kullanarak bütçe dışı harcama yapması yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine aykırıdır. Öte yandan söz konusu bu durum kurumun mali tablolarında yer alması gereken bazı gelir ve giderlerin mali tablolarda yer almamasına neden olmakta ve mali tabloların güvenilirliğini zedelemektedir. Sonuç olarak muhasebe hesaplarında izlenmeyen banka hesabı 2021 yılı içinde kapatılmış olsa da yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri gereğince, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Rektörlüğü adına açılmış olan ve stant açma ücreti, araç giriş ücreti gibi tahsilatların izlendiği banka hesabının 2020 yılı mali tablolarında yer almadığı, bu haliyle mali tabloların tam ve doğru bilgi vermediği tespit edilmiştir. Hatalı uygulamanın tekrar edilmemesi gerekmektedir. BULGU 2: Sermaye Taahhütleri Hesabının Hatalı Kullanılması Üniversitenin kurucu sermayedarlarından olduğu Celal Bayar Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi Anonim Şirketi için verilen sermaye taahhüdünün tamamının yerine getirilmesine rağmen 247 Sermaye Taahhütleri Hesabında takip edildiği görülmüştür.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Manisa Celal Bayar Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 27.12.2014 tarih ve 29218 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 247 Sermaye Taahhütleri Hesabına ilişkin düzenlemeler getiren 165’inci maddesinde; sermaye taahhütleri hesabının, kamu idarelerinin malî kuruluşlar, mal ve hizmet üreten kuruluşlar ve döner sermayeli kuruluşlarla ilgili sermaye taahhütlerinin izlenmesi için kullanılacağı, aynı Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 166’ncı maddesinde ise; yerine getirilen sermaye taahhüt tutarlarının bir taraftan bu hesaba borç, taahhüdün yerine getirilme şekline göre ilgili hesaplara alacak; diğer taraftan 830 Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835 Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedileceği hüküm altına alınmıştır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre kamu idareleri, mali duran varlıklar için taahhüt ettikleri sermaye tutarını yerine getirene kadar 247 Sermaye Taahhütleri Hesabında takip etmeli, taahhüdün tamamen yerine getirilmesi ile birlikte artık bu hesap kullanılmamalıdır. Yapılan incelemeler neticesinde Manisa Celal Bayar Üniversitesi tarafından Celal Bayar Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi Anonim Şirketi’ne taahhüt edilen toplam 11.600.000,00 TL’nin tamamının yerine getirilmesine rağmen hala 247 Sermaye Taahhütleri Hesabında izlendiği görülmüştür. Üniversite’nin yerine getirdiği sermaye taahhüdüne ilişkin hatalı olarak 247 Sermaye Taahhütleri Hesabında izlediği tutarı, envanter işlemi yaparak bu hesaba borç, 500 Net Değer Hesabına alacak kaydetmesi gerekmektedir. Sonuç olarak Celal Bayar Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi Anonim Şirketi’ne taahhüt edilen ve tamamı yerine getirilen toplam 11.600.000,00 TL için envanter işlemi 2021 yılı içerisinde yapılmış olsa da Kurum’un 2020 yılı bilançosunda 247 Sermaye Taahhütleri Hesabının olması gerekenden 11.600.000,00 TL fazla, 500 Net Değer Hesabının ise olması gerekenden 11.600.000,00 TL eksik görünmesine sebebiyet vermiştir. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Manisa Celal Bayar Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 BULGU 1: Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabının Gerçeği Yansıtmaması Gelirlerden Takipli Alacaklar hesabına ilişkin yapılan incelemede tahsili sağlanamadığı için icra dairelerince takibi yapılan alacakların tamamının, 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında izlenmediği tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına dair “Hesabın niteliği” başlıklı 54’üncü maddesine göre; Gelirlerden takipli alacaklar hesabı; mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen vergi gelirleri, teşebbüs ve mülkiyet gelirleri, diğer gelirler ve sermaye gelirlerinden ortaya çıkan alacaklardan takibe alınan tutarlar ile bunlardan yapılan tahsilat, tecil ve terkinlerin izlenmesi için kullanılır. Aynı Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 56’ıncı maddesinde ise: Takibe alınan alacakların bu hesaba borç, 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı, 122 Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabı, 127 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı veya 222 Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabına alacak kaydedileceği ve gelirlerden takipli alacaklar hesabında kayıtlı alacaklardan, nakden veya mahsuben yapılan tahsilat tutarları bir taraftan bu hesaba alacak, 100 Kasa Hesabı veya 102 Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan 800 Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805 Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedileceği belirtilmiştir. Yapılan incelemeler neticesinde, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Hukuk Müşavirliğince hazırlanan tahsili sağlanamadığı için takibe alınan alacaklar listesine göre takipli alacaklar hesabında izlenilmesi gereken toplam rakamın 257.586,70 TL olması gerekirken, Üniversite bilançosunda 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında 66.092,83 TL kayıtlı takipli alacak bulunduğu görülmüştür. Sonuç olarak, 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında izlenmeyen takipli alacakların 140 Kişilerden Alacaklar Hesabında takip edildiği ifade edilse de söz konusu alacaklar mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen vergi gelirleri, teşebbüs ve mülkiyet gelirleri, diğer gelirler ve sermaye gelirlerinden ortaya çıkan alacaklardan kaynaklandığı için bu alacakların mevzuata göre 140 Kişilerden Alacaklar Hesabında değil 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında izlenmesi gerekmektedir. Dolayısıyla takipli alacakların tamamının 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında izlenmemesi bilançoda 191.493,87 TL tutarında hataya sebebiyet vermiştir. Üniversitenin takipli alacaklarının takibinin muhasebe sistemi üzerinden de yapılabilmesinin sağlanması için bu hesabın doğru bir şekilde kullanılmaya başlanmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Manisa Celal Bayar Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 BULGU 2: Üniversitenin Banka Hesabında Yabancı Para Cinsinden Tutulan Varlıkların Ay Sonu Değerlemelerinin Yapılmaması Üniversitenin 104 Proje Özel Hesabında izlenen uluslararası kuruluş destekli proje hibeleri için ay sonu döviz değerleme işlemlerinin yapılmadığı görülmüştür. Merkezi Yönetim Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 104 Proje özel hesabı bölümünün “Hesabın niteliği” başlıklı 23’üncü maddesinde; “(1) Proje özel hesabı; dış finansman kaynağından, kamu idareleri adına dış proje kredisi olarak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası veya uygun görülen diğer bankalar nezdinde açılan özel hesaplara aktarılan tutarlar, bu tutarlardan yapılan giderler, verilen avanslar, açtırılan akreditifler ile avans ve akreditiflerden nakden geri alınanların ve hesap bakiyesinin değerlemesi sonucu ortaya çıkan kur farklarının Devlet Borçları Muhasebe Birimi veya genel bütçe kapsamı dışındaki kullanıcı kamu idareleri muhasebe birimlerince izlenmesi için kullanılır.” “Hesabın İşleyişi” başlıklı 25’inci maddesinin a bendi 6’ncı fıkrasında; “Özel hesaplardaki dövizlerin ay sonlarında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden yapılacak değerlemesi sonucunda oluşan kur artışı farkları bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.”, b bendi 8’inci fıkrasında; "Özel hesaplardaki dövizlerin ay sonlarında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru esas alınarak yapılacak değerlemesi sonucunda oluşan kur azalışı farkları bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.” denilmektedir. Avrupa Birliği ve Uluslararası Kuruluşların Kaynaklarından Kamu İdarelerine Proje Karşılığı Aktarılan Hibe Tutarlarının Harcanması ve Muhasebeleştirilmesine İlişkin Yönetmelik’in “Proje karşılığı hibelerin muhasebeleştirilmesi’’ başlıklı 8'inci maddesinin (d) bendinde; ay sonlarında döviz mevcudunun Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının ay sonu döviz satış kuru üzerinden değerlemesi sonucunda; kur artışından doğan farkların, 104 Proje Özel Hesabına borç, 600 Gelirler Hesabına alacak; kur azalışından doğan farkların ise 630 Giderler Hesabına borç, 104 Proje Özel Hesabına alacak kaydedileceği hükmü yer almaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Manisa Celal Bayar Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 Belirtilen mevzuat hükümleri gereğince, 104 Proje Özel Hesabında izlenen hibe kapsamında elde edilmiş olan dövizler için ay sonu değerleme işlemi yapılması gerekmektedir. Yapılan inceleme neticesinde, Kurum hesaplarında uluslararası kuruluş hibeleri ile yürütülen projelerden gelen dövizler bulunmasına rağmen, Üniversite tarafından söz konusu dövizler için ay sonu değerleme işleminin yapılmadığı tespit edilmiştir. Kamu idaresi tarafından döviz değerleme işlemlerinin yıl sonunda yapıldığı ifade edilse de döviz değerleme işlemleri sadece yıl sonunda değil mevzuat uyarıca her ay sonunda yapılması gerekmektedir. Dolayısı ile yıl içinde yapılması gereken ay sonu değerlemelerinin yapılmaması sonucunda oluşması muhtemel olumlu/olumsuz farka göre, Bilançoda 104 Proje Özel Hesabı, Faaliyet Sonuçları Tablosunda ise 600 Gelirler Hesabı ya da 630 Giderler Hesabında hata meydana gelecektir. Bu haliyle bahsi geçen hesapların yıl içerisinde doğru ve güvenilir veri içermediği değerlendirilmektedir. BULGU 3: Yapım İşi Kapsamında Hakedişe Dâhil Olarak Alınan Taşınırların Kayıt İşlemlerinin Yapılmaması Manisa Celal Bayar Üniversitesi tarafından yapım işleri kapsamında hakedişlere dahil olarak alınan ancak binanın bütünleyici unsurlarından olmayan dayanıklı taşınırların kayıt işlemlerinin yapılmadığı görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin maddi duran varlıklara ilişkin “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 170’inci maddesinde, maddi duran varlıklar hakkında; Taşınır Mal Yönetmeliği’nin ilgili hükümlerine göre işlem yapılacağı ve edinilen maddi duran varlıkların, maliyet bedeli ile hesaplara alınacağı hüküm altına alınmıştır. Aynı Yönetmelik’in 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabına ilişkin “Hesabın işleyişi” başlıklı 178’inci ve 255 Demirbaşlar Hesabına ilişkin “Hesabın işleyişi” başlıklı 182’nci maddelerinde söz konusu hesaplara ilişkin borç ve alacak kayıtlarının nasıl yapılacağı belirtilmiştir. 18.01.2007 tarih ve 26407 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Taşınırların kaydı” başlıklı 12’nci maddesinde; Kamu idarelerince bütün taşınırların ve bunlara ilişkin işlemlerin kayıt altına alınmasının esas olduğu, her bir kaydın belgeye dayanmasının şart olduğu belirtilmiştir. Aynı Yönetmelik’in “Kayıt zamanı, kayıt değeri ve değer tespit komisyonu” başlıklı 13’üncü maddesinin 1’inci fıkrasında da taşınırların,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Manisa Celal Bayar Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 edinme şekline bakılmaksızın kamu idaresince kullanılmak üzere teslim alındığında, giriş kaydının yapılması gerektiği ifade edilmiştir. Anılan Yönetmelik’in “Satın alınan taşınırların giriş işlemleri” başlıklı 15’inci maddesinin 5’inci fıkrasında da; Kamu idarelerince satın alma suretiyle edinilen binalarla birlikte teslim alınan ancak binanın bütünleyici unsurlarından olmayan taşınır kapsamındaki tesisler ile diğer büro makine ve malzemelerinin, varsa belgesinde gösterilen bedeli, böyle bir belge yoksa komisyonca tespit edilen gerçeğe uygun değeri üzerinden envanter işlem seçeneğiyle taşınır kayıtlarına alınması gerektiği ifade edilmiştir. Yukarıda yer verilen Yönetmelik hükümleri gereğince; yapım işleri kapsamında hakedişlere dâhil olarak elde edilen ancak binanın bütünleyici unsurlarından olmayan taşınır kapsamındaki tesisler ile diğer büro makine ve malzemelerinin, varsa hakedişlerde gösterilen bedeli üzerinden, bedelleri tespit edilemiyorsa değer tespit komisyonunca tespit edilen gereceğe uygun değerleri üzerinden ilgili taşınır kayıtlarına alınmalıdır. Yapılan incelemeler neticesinde Manisa Celal Bayar Üniversitesi tarafından yapım işleri kapsamında hakedişlere dahil olarak alınan dayanıklı taşınırların taşınır kayıtlarının yapılmadığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak her ne kadar söz konusu dayanıklı taşınırların kayıt işlemlerinin yapılacağı ifade edilse de yapım işleri kapsamında hakedişlere dahil olarak alınan dayanıklı taşınırların mevzuata uygun olarak ilgili hesaplara kayıt işlemlerinin yapılmaması kamu idaresinin 2020 yılı bilançosunda yer alan dayanıklı taşınır hesaplarının gerçeği yansıtmamasına sebep olmuştur. BULGU 4: Dekanlık Görevlerinin Vekaleten Gördürülmesinde Mevzuatında Belirlenen Usullere Uyulmaması ve Üniversite Yönetim Kurulunun Eksik Sayı ile Toplanması Üniversite bünyesinde bulunan bazı fakültelerin dekanlarının atamalarının asaleten yapılmayarak, Kanun'da belirlenen usule uyulmaksızın vekaleten atandıkları ve bu sebeple üniversite yönetim kurulunun eksik sayı ile toplandığı tespit edilmiştir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Üniversite Yönetim Kurulu” başlıklı 15’inci maddesinde; yönetim kurulunun rektörün başkanlığında dekanlardan, üniversiteye bağlı değişik

T.C. Sayıştay Başkanlığı Manisa Celal Bayar Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 öğretim birim ve alanlarını temsil edecek şekilde senatoca dört yıl için seçilecek üç profesörden oluşacağı düzenlenmiştir. Aynı Kanun’un “Dekan” başlıklı 16’ncı maddesinde ise; fakültenin ve birimlerinin temsilcisi olan dekanın, rektörün önereceği, üniversite içinden veya dışından üç profesör arasından Yükseköğretim Kurulunca üç yıl süre ile seçilip normal usul ile atanacağı, dekana görevi başında olmadığı zaman yardımcılarından birinin vekalet edeceği, göreve vekaletin altı aydan fazla sürmesi durumunda yeni bir dekan atanacağı hükme bağlanmıştır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden de açıkça anlaşılacağı üzere, dekanlık görevinin asaleten yürütülmesi esastır. Dekanlığa vekalet yalnızca, dekanın görevinin başında olmadığı arızi durumlarda yardımcılarından birinin en fazla 6 ay yerine getirebileceği bir görev şeklinde düzenlenmiştir. Dolayısıyla dekan vekilliği sadece ve sadece dekan yardımcılarının, geçici durumlarda ve sınırlı süre ile yapabileceği bir görevdir. Oysa ki Manisa Celal Bayar Üniversitesinde söz konusu vekaleten görevlendirmeler, Üniversitenin talebi üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından asaleten bir görevlendirme gibi yapılmıştır. Dolayısıyla 15 dekanın 7’si bu şekilde atanarak mevzuatın izin vermediği bir atama usulü fiili bir durum haline getirilmiştir. Dekanlık görevi vekaleten yürütülen söz konusu fakültelerden Diş Hekimliği Fakültesi henüz fiilen eğitim-öğretim faaliyetine başlamamış olduğundan bünyesinde hiç akademik personel bulunmamaktadır. Bu sebeple Diş Hekimliği Fakültesinin Dekan Vekilliği görevi sağlık alanındaki Rektör Yardımcısının uhdesine bırakılmak durumunda kalınmıştır. İletişim ve Sağlık Bilimleri Fakültelerine ise asaleten Dekan görevlendirilmesine ilişkin süreç başlatılmış bulunmaktadır. Ayrıca rektörün yukarıda bahsedilen hatalı uygulama ile vekaleten yürüttüğü dekanlık sebebiyle üniversite yönetim kurulunda 2 oy hakkı bulunmaktadır. Bu sebeple üniversite yönetim kurulu fiilen Kanunun öngördüğünden 1 kişi eksik toplanmakta ve karar almaktadır. Dekan fakültenin ve bağlı birimlerinin öğretim kapasitesinin rasyonel bir şekilde kullanılmasında ve geliştirilmesinde gerektiği zaman güvenlik önlemlerinin alınmasında, öğrencilere gerekli sosyal hizmetlerin sağlanmasında, eğitim - öğretim, bilimsel araştırma ve yayını faaliyetlerinin düzenli bir şekilde yürütülmesinde, bütün faaliyetlerin gözetim ve denetiminin yapılmasında, takip ve kontrol edilmesinde ve sonuçlarının alınmasında rektöre karşı birinci derecede sorumludur. Dekanların söz konusu görevlerini güven içinde ve herhangi bir baskı altında kalmaksızın yapabilmeleri için Kanunla kendilerine bir takım güvenceler verilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Manisa Celal Bayar Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 Dekanların sürekli olarak vekaleten görevlendirilmeleri ve her zaman görevden alınma ihtimali bulunması, onların bağımsız bir şekilde görevlerini ifa etmelerinin önünde risk oluşturmaktadır. Ayrıca yönetim kurulunun eksik sayıda toplanıp karar alması da bir temsil eksikliğine yol açmaktadır. Bu sebeplerle söz konusu dekanlıklara mevzuatın da öngördüğü şekilde asaleten görevlendirmeler yapılması gerekmektedir. BULGU 5: Öğretim Üyesi Kadrolarına Objektif Kriterlere Aykırı Atama Yapılması Üniversitede bulunan öğretim üyesi kadrolarına, eşitlik ve liyakat ilkelerine aykırı atamalar yapıldığı tespit edilmiştir. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Kanun önünde eşitlik” başlıklı 10’uncu maddesinde Devlet organları ve idare makamlarının bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorunda olduğu düzenlenmiştir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun Öğretim Elemanları ile ilgili düzenlemeler getiren Beşinci Bölümün 23’üncü, 24’üncü ve 26’ıncı maddelerinde öğretim üyeliği kadrolarına yapılacak atamalar için öngörülecek ek koşulların münhasıran bilimsel kaliteyi arttırmaya yönelik, objektif ve denetlenebilir olmaları gerektiği hükme bağlanmıştır. Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri ile Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in 9’uncu maddesinde; kamu görevlilerinin tüm eylem ve işlemlerinde yasallık, adalet, eşitlik ve dürüstlük ilkeleri doğrultusunda hareket edecekleri, takdir yetkilerini, kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda, her türlü keyfilikten uzak, tarafsızlık ve eşitlik ilkelerine uygun olarak kullanacakları belirtilmiştir. Yükseköğretim Kurulu tarafından hazırlanan ve ilan edilen “Akademik kadro ilanlarında aranan ek koşullara ilişkin” bilgi notunda söz konusu hususa değinilmiştir. Bilgi notunda, konu hakkında Yükseköğretim Kurulu’na gelen şikayet dilekçelerinde; üniversitelerin akademik personel alımı için ilana çıktığı kadrolara ilişkin olarak ek koşullar belirlediği, ancak söz konusu ek koşulların bir adayı işaret edecek biçimde spesifik olarak belirlendiği ve böylece ilana diğer adayların katılımın engellendiği, ilanlara konulan ek koşullar yoluyla belirli kişilerin alınarak üniversitede kadrolaşmaya gidildiği şeklinde iddialar yer aldığı, yapılan inceleme ve soruşturmalarda üniversiteler tarafından çıkılan bazı ilanlarda yer alan ek koşulların belirli bir adayı tanımlamaya yönelik olarak ve akademik rekabeti engelleyecek biçimde belirlenebildiği, ataması yapılan kişilerin yayınları ile belirlenen ek koşul arasında büyük benzerlikler

T.C. Sayıştay Başkanlığı Manisa Celal Bayar Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 bulunduğu ve hatta bazı atamalar için doğrudan ataması yapılan kişilerin yüksek lisans ya da doktora tez başlıklarının ek koşul olarak belirlendiği, bazı ilanlarda bilimsel kalite ve bilim disiplinleri arasındaki farklılıklarla açıklanamayacak ölçüde kısıtlayıcı ve rekabeti engelleyici koşullar belirlendiğinin görüldüğü, bunun akademik rekabeti engelleyecek nitelikte olmasının, Anayasa’nın eşitlik ilkesine ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'na aykırılık teşkil edeceği, tesis edilen işlemin dava konusu edilmesi halinde yargı makamları tarafından atama işleminin iptal edileceği, buna bağlı olarak üniversitenin işleyişi üzerinde olumsuzluk etkiler yaratacağı ve kişiler açısından mağduriyetler yaratacağı, söz konusu atama işleminde rol alan yetkililer açısından idari ve cezai sorumluluklar doğuracağının açık olduğu, bu doğrultuda verilmiş bulunan yargı kararlarının bulunduğu, ifade edilmiştir. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın yukarıda değinilen 10’uncu maddesi ile Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri ile Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in yine yukarıda değinilen 9’uncu maddesi uyarınca, kamu görevlileri görevlerini yerine getirirken, eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar. Dolayısıyla kanunlarla kamu görevlilerine verilen takdir yetkisi kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır. Kamu görevlileri bu yetkilerini kullanırken tarafsız kalmak zorundadırlar. Dolayısıyla, her ne kadar rektörün eğitim-öğretim faaliyetleri açısından duyulan ihtiyaç ve hizmet gerekleri göz önünde bulundurularak ilan koşullarını belirleme yetkisi bulunsa da bu koşulların eşitlik ve liyakat ilkeleri doğrultusunda belirli bir kişiye tekabül etmeyecek şekilde tespit edilmesi gerekmektedir. Bu durum Yükseköğretim Kurulu tarafından ilan edilen bilgi notunda da açıkça ortaya konulmuştur. Manisa Celal Bayar Üniversitesince, 2020 yılı içerisinde öğretim üyesi alımı amacıyla çeşitli tarihlerde ilanlar verilmiş, atama yapılacak kadrolara ilişkin olarak 2547 sayılı Kanun'un yukarıda da değinilen maddeleri uyarınca bazı ek koşullar getirilmiş ve boş bulunan kadrolar için öğretim üyesi atamaları gerçekleştirilmiştir. Getirilen söz konusu ek kriterlere örnek verilecek olursa;

• Fen Edebiyat Fakültesi Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Anabilim dalı/Programı profesörlük kadrosu için, Türk Japon İlişkileri, Türk Kadını, Atatürk Dönemi ve Balkan Antantı Konularında Çalışmaları Bulunmak.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Manisa Celal Bayar Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23

• Fen Edebiyat Fakültesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Anabilim dalı/Programı profesörlük kadrosu için, Etnik Kadın Edebiyatında ve Amerikan Romanında; kadın, kimlik, anlatım ve çok kültürlülük konularında çalışmaları bulunmak.
• Fen Edebiyat Fakültesi Biyokimya Anabilim dalı/Programı profesörlük kadrosu için, Biyokimya alanında doçent unvanı almış olmak. Peptid ve protein damgalı polimerler/hidrojeller sentezlenmesi ve karakterizasyonu alanlarında çalışmaları bulunmak.
• Fen Edebiyat Fakültesi Analitik Kimya Anabilim dalı/Programı profesörlük kadrosu için, Kimya alanında doçent unvanı almış olmak. Centri-Voltammetry, Metal-Metal Oksitler ve Polioksometalatların Elektrokimyasal Davranışı konularında çalışmaları bulunmak.
• İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Yönetim ve Organizasyon Anabilim dalı/Programı profesörlük kadrosu için, İş ve Örgüt Psikolojisi alanında doçent unvanı almış olmak. Postmodern örgütler, örgüt kültürü, liderlikte güç kullanımı ve güç kaynakları alanında çalışmaları bulunmak.
• Mühendislik Fakültesi Malzeme Bilimi Anabilim dalı/Programı profesörlük kadrosu için, Alüminyum matrisli kompozitler, alüminyum alaşımlarının kaynağı ve ısıl işlemi, aşınmaya ve korozyona dirençli kaplamalar konularında çalışmaları bulunmak. Yukarıda yer verilen örneklerde de görüleceği üzere, alımı yapılacak öğretim üyeliği kadroları için ek koşullar getirilirken, 2547 sayılı Kanun’un 23’üncü, 24’üncü ve 26'ncı maddelerinde ifade edilen objektif ve denetlenebilirlik ilkelerine riayet edilmemiş, ilanların büyük çoğunluğunda belli bir kişiye işaret eden şartlar istenmiştir. Bunun sonucunda da 2020 yılı içinde ilan verilen toplam 127 öğretim üyesi kadrosunun 115’i için sadece birer kişi başvuru yapabilmiştir. Üniversitenin çıkmış olduğu ilanlarda belirlediği ek koşulların belli bir kişiyi tanımlamaya yönelik olarak akademik rekabeti engelleyecek nitelikte olmasının, Anayasanın eşitlik ilkesine ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'na aykırılık teşkil ettiği ve Üniversite'nin Kanunlarla belirlenen amaçlarına ulaşması açısından risk oluşturduğu değerlendirilmektedir. Bu bakımdan Üniversite tarafından verilen öğretim üyesi ilanlarında yer verilen koşulların eşitlik ve liyakat ilkeleri doğrultusunda belirli bir kişiye tekabül etmeyecek şekilde tespit edilmesi gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Manisa Celal Bayar Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 BULGU 6: Şube Müdürlüğü ve Hastane Müdürlüğü Kadrolarına, Söz Konusu Kadrolardan Daha Üst Görev Niteliğinde Bulunan Kadrolardan Sınavsız Atama Yapılması Eşitlik, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde atama yapılması gereken şube müdürlüğü ve hastane müdürlüğü kadrolarına, bu ilkeler gözetilmeksizin ve mevzuatında belirlenen şartlar dikkate alınmaksızın atamalar gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 3’üncü maddesinde Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmenin, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmenin liyakat sistemine dayandırılması gerektiği ve bu sistemin eşit imkânlarla uygulanmasında Devlet memurlarının güvenliğe sahip kılınması gerektiği düzenlenmiştir. Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinde Yönetmeliğin amacı liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak yükseköğretim üst kuruluşları ile yükseköğretim kurumları memurlarının görevde yükselme ve unvan değişikliğine ilişkin usul ve esasları belirlemek şeklinde tanımlanmıştır. Şube müdürü ve hastane müdürü kadro unvanları görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadro ünvanları arasında sayılmıştır. Görevde yükselme suretiyle atanacaklar için alt görevlerde toplam en az üç yıl hizmeti bulunmak, ilan edilen kadro için bu şartı sağlayan personel bulunmaması durumu hariç olmak üzere, bu hizmet süresinin en az bir yılını kurumda geçirmiş olmak, en az dört yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak, ilan edilen kadrolar için belirlenen başvuru süresinin son günü itibarıyla, yükseköğretim üst kuruluşları ile yükseköğretim kurumlarında şef, koruma ve güvenlik şefi, uzman, sivil savunma uzmanı, araştırmacı, basın ve halkla ilişkiler müşaviri, müze araştırmacısı, çözümleyici, başhemşire, müdür yardımcısı kadrolarından birinde veya en az lisans düzeyinde öğrenim gerektiren unvan değişikliğine tabi kadrolardan birinde çalışıyor olmak gibi genel ve özel şartlar belirlenmiştir. Bunun yanında gruplar arasındaki görevde yükselme ve unvan değişikliği niteliğindeki atamaların görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliğine tabi olduğu ancak, kurumda veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabi tutulmadan atama yapılabileceği de düzenlenmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Manisa Celal Bayar Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 Dolayısıyla 657 sayılı Kanunun ilgili hükümleri gereğince, Devlet Memurlarının sınıfları içerisinde ilerlemeleri ve yükselebilmeleri hususlarında eşit imkanlara sahip olması ve bu konudaki haklarının garanti altına alınmış olması gerekmektedir. Bu amaca dönük olarak yayımlanan Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği ile de, üniversitelerde çalışan devlet memurlarının görevde yükselebilmeleri objektif kriterlere bağlanmış ve bu husus “liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde” ifadesi ile de açıkça ortaya konulmuştur. Her ne kadar görevde yükselebilme genel olarak sınav şartına bağlanmış olsa da, yönetmelik buna bir istisna getirmiş ve şube müdüründen daha üst görevlere en az dört yıllık yükseköğrenim mezunu olmak kaydıyla, genel hükümlere göre sınavsız atama yapılabileceği, yine söz konusu üst görevlerde bulunanların sınav şartı aranmaksızın şube müdürlüğü gibi alt görevlere atanabileceği hüküm altına almıştır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden de açıkça anlaşılacağı üzere, asıl olan memurun eşitlik ve liyakat esasları doğrultusunda objektif kriterler dahilinde görevinde yükselebilmesidir. Ancak Manisa Celal Bayar Üniversitesinde şube müdürlüğü ve hastane müdürlüğü kadrolarına atamalarda mevzuatta öngörülen şartları bertaraf edebilmek için ve bu kadrolara sınavsız atama yapabilmek için öncesinde kısa süreli fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterliği gibi üst görevlere atamalar yapıldığı görülmüştür. Üstelik bu yöntem istisnai olarak değil asıl atama usulü yerine çok sayıda kullanılmıştır. Böylelikle, kısa süreli atamalarla üst görevlere atanan kişiler, Yönetmelik'in söz konusu istisna hükmünden yararlanılarak şube müdürlüğü kadrolarına atanmış, mevzuatla getirilen eşitlik ve liyakat esası göz ardı edilmiştir. Bunun yanı sıra söz konusu istisna bu tür atamalarda sadece sınav şartını ortadan kaldırmaktadır. Bu şekilde ataması yapılacak kişilerin 657 sayılı Kanun ve Yönetmelik'te belirlenen diğer şartları taşıyor olması gerekmektedir. Ataması yapılan kişilerin bir kısmı, şube müdürlüğü ya da hastane müdürlüğü görevinden daha alt görev grubu içerisinde üç yıl süreyle çalışma şartını taşımamaktadırlar. Bu sebeple de, mevzuatın eşitlik ve liyakat esaslarına aykırı olan bu atamalar, aynı zamanda mevzuata da açıkça aykırı olarak gerçekleştirilmiştir. Söz konusu atamalara ilişkin özet tablo aşağıdaki gibidir:

T.C. Sayıştay Başkanlığı Manisa Celal Bayar Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 Tablo 9: Üst Görevlerden Yapılan Atamalar ÖNCEKİ ÜNVANI ATANDIĞI ÜNVANI YILI Fakülte Sekreteri Hastane Müd.Yrd. 2017 Enstitü Sekreteri Hastane Müd.Yrd. 2020 Yüksekokul Sekreteri Hastane Müd.Yrd. 2019 Yüksekokul Sekreteri Hastane Müdürü 2019 Fakülte Sekreteri Şube Müdürü 2018 Fakülte Sekreteri Hastane Müd. Yrd. 2016 Fakülte Sekreteri Şube Müdürü 2018 Fakülte Sekreteri Şube Müdürü 2018 Fakülte Sekreteri Şube Müdürü 2017 Yüksekokul Sekreteri Şube Müdürü 2019 Yüksekokul Sekreteri Şube Müdürü 2006 Fakülte Sekreteri Şube Müdürü 2017 Yüksekokul Sekreteri Şube Müdürü 2020 Fakülte Sekreteri Şube Müdürü 2018 Yüksekokul Sekreteri Şube Müdürü 2012 Yüksekokul Sekreteri Şube Müdürü 2014 Yüksekokul Sekreteri Şube Müdürü 2019 Yüksekokul Sekreteri Şube Müdürü 2014 Yüksekokul Sekreteri Şube Müdürü 2014 Fakülte Sekreteri Şube Müdürü 2018 Yüksekokul Sekreteri Şube Müdürü 2012 Yüksekokul Sekreteri Şube Müdürü 2010 Söz konusu uygulama, Üniversitenin Kanunlarla belirlenmiş amaçlarına ulaşması ve memurların eşitlik ve liyakat esasları dâhilinde görevlerini yerine getirebilmeleri açısından riskler barındırmaktadır. Uygulamanın devam ettirilmemesi gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Manisa Celal Bayar Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Manisa Celal Bayar Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 28 8. EKLER EK 1: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Bilimsel Araştırma Projeleri Kapsamında Verilmesi Gereken Ara ve Sonuç Raporlarının Zamanında Verilmemesi 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi Hata giderilmiştir. Gerekli takip ve uyarılar yapılmaya başlanılmıştır. Geçici Kabul İşlemleri Yapılan Yatırımlara İlişkin Tutarların İlgili Maddi Duran Varlıklar Hesabına Aktarılmaması 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi Gerekli düzeltme kaydı yapılmıştır. Celal Bayar Üniversitesi Bünyesinde Kurulan Teknokent İçin Özel Bütçeden Verilen Sermaye İle İlgili Sermaye Hareketlerinin Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında Takip Edilmemesi 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi Gerekli düzeltme kaydı yapılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Manisa Celal Bayar Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI MANİSA CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2020 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ .................................................................................................... 29
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU ................................................................................................ 31
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................................ 31
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 31
5. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 32
6. DENETİM BULGULARI .......................................................................................................................... 32
7. EKLER ........................................................................................................................................................ 42

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Yıllık Fazla Çalışma Süreleri ..................................................................................... 37

KISALTMALAR T.C. Türkiye Cumhuriyeti TL Türk Lirası SUT Sağlık Uygulama Tebliği

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. Diğer Bulgular

1. Kurumlar Vergisine Tabi Döner Sermaye İşletmelerine Mükellefiyet Tesis Edilmemesi
2. Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortalarının Yaptırılmaması
3. Bazı İşçilerin Fazla Mesailerinde Mevzuatında Öngörülen Azami Fazla Çalışma Süresinin Aşılması
4. İlave Ücret Alınamayacak Sağlık Hizmeti Alan Hastalardan Farklı SUT Kodlarından Fatura Düzenlenmesi Suretiyle İlave Ücret Alınması
5. Haklar Hesabında İzlenmesi Gereken Tutarların Doğrudan Giderleştirilmesi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Manisa Celal Bayar Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Manisa Celal Bayar Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesinin (a) bendi uyarınca, 28.08.2019 tarih ve 30872 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelik kapsamında kurulmuştur. Söz konusu Yönetmelik’in “Faaliyet alanları” başlıklı 5’inci maddesiyle, İşletme faaliyet alanına giren iş ve hizmetler; “a) Yükseköğretim kurumları dışındaki kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişilerce talep edilecek bilimsel görüş, proje, araştırma, sınav ve benzeri hizmetler yapmak, kurslar ve hizmet içi eğitim programları hazırlamak ve uygulamak, seminer, konferans ve sempozyum düzenlemek. b) Plan, inceleme, bilgi işlem ve danışmanlık hizmetleri ile bakım ve onarım iş değerlendirmesi ve organizasyonu yapmak. c) Klinikler, poliklinikler, ameliyathaneler ve laboratuarlarda yapılacak her türlü muayene, tetkik, tahlil, ameliyat, bakım ve hizmet üretimi ile ilgili iş ve benzeri hizmetleri yapmak, açılmış ve açılacak olan her türlü sağlık hizmetleriyle ilgili yataklı, yataksız, sabit ve geçici kuruluşları işletmek. ç) Mevcut fiziki kapasiteyi değerlendirerek birimlerin faaliyet alanı ile sınırlı olarak kurs, seminer, sınav organizasyonu, konferans, sempozyum, sosyal etkinlikler, eğitim programları, sertifika programları ve benzeri iş ve hizmet üretmek, elde edilen ürünleri önceden Rektörün izni olmak şartıyla pazarlamak ve satmak. d) Sosyal, kültürel ve sportif etkinlikleri organize etmek.” olarak belirlenmiştir. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Rektörlüğe bağlı bir birim olarak yapılanan Döner Sermaye İşletmesi, İşletme Müdürlüğü ve Saymanlık Müdürlüğü olarak teşkilatlandırılmıştır. İşletme Müdürlüğü bünyesinde 1 İşletme Müdür Vekili, 1 Şef, 1 Memur ve 1 Sürekli İşçi hizmet vermekte olup;

T.C. Sayıştay Başkanlığı Manisa Celal Bayar Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 30 tüm kadrolar özel bütçededir. İşletmenin Saymanlık Müdürlüğünde, T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı personeli 1 Saymanlık Müdürü, 1 Şef, 1 Memur ve 4 Sürekli İşçi bulunmaktadır. 1.3. Mali Yapı Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulmuş olan döner sermayeli işletmelerin iş ve işlemleri ile bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması, muhasebesi, kontrol ve denetimi ile muhasebe yetkililerinin niteliklerine ilişkin usul ve esaslar, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Dolayısıyla, 5018 sayılı Kanun’un bütçe ile ilgili hükümlerine tabi olmayan İşletme bütçesi, adı geçen Yönetmelik’in 4’üncü maddesine göre hazırlanmakta olup; Kamu İdaresinin üst yöneticisi olan Rektör tarafından onaylanarak yürürlüğe girmektedir. Başlangıç bütçesi 248.044.395,00 TL olarak tahmin edilen İşletmenin 2020 bütçe gideri 249.935.251,97 TL, bütçe geliri ise 235.024.187,21 TL olarak gerçekleşmiştir. 2020 yılı bilançosuna göre İşletmenin sermayesi 36,02 TL olup, toplam aktif büyüklüğü ise 38.258.463,15 TL’dir. 2020 yılı gelir tablosuna göre gelir toplamı 275.202.857,97 TL, gider toplamı 253.945.515,63 TL olan Döner Sermaye İşletmesi, yıl sonu itibarıyla dönemi 21.257.342,34 TL net kar ile tamamlamıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Manisa Celal Bayar Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi muhasebe ve raporlama işlemlerini, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan hükümlere göre T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kurulan ve yönetilen Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Sistemi üzerinden yürütmektedir. İşletme, Yönetmelik’te hüküm bulunmayan hâllerde 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun’a dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin genel esaslarını, kıyasen uygulamakta olup; T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan diğer düzenlemelere de tabidir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar

T.C. Sayıştay Başkanlığı Manisa Celal Bayar Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 31 aşağıda yer almakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır: • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Gelir tablosu, Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Manisa Celal Bayar Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 32 Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Manisa Celal Bayar Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin 2020 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 6. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Manisa Celal Bayar Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 33 B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Kurumlar Vergisine Tabi Döner Sermaye İşletmelerine Mükellefiyet Tesis Edilmemesi Manisa Celal Bayar Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü bünyesinde faaliyette bulunan ve 5520 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu kapsamına giren işletmelerin Kurumlar Vergisi mükellefiyetlerinin tesis edilmediği görülmüştür. 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun “Verginin konusu” başlıklı 1’inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; iktisadi kamu kuruluşlarının kazançları kurumlar vergisinin kapsamına alınmıştır. Aynı Kanun’un “Mükellefler” başlıklı 2’nci maddesinin üçüncü fıkrasında da; Devlete, il özel idarelerine, belediyelere, diğer kamu idarelerine ve kuruluşlarına ait veya bağlı olup faaliyetleri devamlı bulunan ve mezkur maddenin birinci ve ikinci fıkralarında sayılanlar dışında kalan ticari, sınai ve zirai işletmelerin iktisadi kamu kuruluşu olduğu; aynı maddenin altıncı fıkrasında ise iktisadi kamu kuruluşları ile dernek veya vakıflara ait iktisadi işletmelerin kazanç amacı gütmemelerinin, faaliyetlerinin kanunla verilmiş görevler arasında bulunmasının, tüzel kişiliklerinin olmamasının, bağımsız muhasebelerinin ve kendilerine ayrılmış sermayelerinin veya iş yerlerinin bulunmamasının mükellefiyetlerini etkilemeyeceği, mal veya hizmet bedelinin sadece maliyeti karşılayacak kadar olmasının, kar edilmemesi veya karın kuruluş amaçlarına tahsis edilmesinin bunların iktisadi niteliğini değiştirmeyeceği hükme bağlanmıştır. Anılan Kanun’un uygulanmasına ilişkin açıklamalar içeren 1 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği’nin (2.3.1.) bölümünde; iktisadi kamu kuruluşlarının ticari, sınai veya zirai bir işletme oluşturup oluşturmadığı hususunda, Tebliğin (2.4.) bölümünde yapılan açıklamaların dikkate alınması gerektiği belirtilmiştir. Söz konusu Tebliğ’in (2.4.) bölümünde de; iktisadi işletmenin belirlenmesinde işletmenin belirgin özelliklerinin bağlılık, devamlılık ve faaliyetin ticari, sınai veya zirai bir mahiyet arz etmesinin, diğer bir anlatımla iktisadi işletmenin unsurlarının ticari faaliyetin de temel özelliklerinden olan, bir organizasyona bağlı olarak piyasa ekonomisi içerisinde bedel

T.C. Sayıştay Başkanlığı Manisa Celal Bayar Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 34 karşılığı mal alım-satımı, imalatı ya da hizmet ifaları gibi faaliyetler olduğu, Kanun’un bu gibi halleri tek tek saymak yerine, dernek veya vakıf tarafından piyasa ekonomisi içerisinde icra edilen tüm iktisadi faaliyetleri kapsamına aldığı, satılan mal veya hizmete ait bedelin sadece maliyeti karşılayacak kadar olmasının, kar edilmemesinin, karın kuruluş amaçlarına tahsis edilmesinin bunların iktisadi işletme olma vasfını değiştirmeyeceği açıklanmıştır. Ayrıca kazanç sağlama amacı olmasa dahi işletmenin konusunun ve faaliyetinin, her türlü mal ve hizmet satışı ya da bunlara benzer şekillerde olması ve devamlı surette yapılması durumlarında da dernek veya vakıflara ait iktisadi işletme oluştuğu kabul edilecektir. İktisadi işletme tanımı içinde yer alan ve devamlı olarak yapılan ticari, sınai veya zirai faaliyetten söz edebilmek için bu işletmenin tedavül ekonomisine katılması, başka bir ifadeyle işletmede üretilen veya alınan malların veya verilen hizmetin bir bedel karşılığı satılmış olması gerekir. Aksi halde, diğer unsurlar var olsa dahi bir iktisadi işletmenin varlığından söz edilemeyecektir. Aynı Kanun’un “Muafiyetler” başlıklı 4’üncü maddesinde ise muafiyet kapsamında olan kurum, kuruluş ve faaliyetler sayılmıştır. Öte yandan, 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu’nun 56’ncı maddesinin (b) fıkrasında; Üniversiteler ve yüksek teknoloji enstitülerinin, genel bütçeye dâhil kamu kurum ve kuruluşlarına tanınan mali muafiyetler, istisnalar ve diğer mali kolaylıklardan aynen yararlanacağı ifade edilmiştir. Buna göre, her ne kadar söz konusu işletmeler için kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis edileceği ifade edilse de Manisa Celal Bayar Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü bünyesinde özel ve kamu kurum-kuruluşlarına bedel karşılığında verilen ve Kurumlar Vergisi Kanunu’na göre muafiyet kapsamında olmayan çeşitli hizmetler nedeniyle oluşacak iktisadi kamu kuruluşu nezdinde kurumlar vergisi mükellefiyetinin tesis edilmesi işlemlerinin bir an önce gerçekleştirilmesi gerekmektedir. BULGU 2: Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortalarının Yaptırılmaması Manisa Celal Bayar Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünde 2020 mali yılına ilişkin yapılan incelemelerde, Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Mali Sorumluluk Sigortasını yaptırma yükümlülüğü bulunan personelden bir kısmının ilgili mali sorumluluk sigortasını yaptırmadığı görülmüştür.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Manisa Celal Bayar Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 35 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun’un Ek 12’nci maddesine göre; kamu sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışan tabipler, diş tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlar, tıbbi kötü uygulama nedeniyle kendilerinden talep edilebilecek zararlar ile kurumlarınca kendilerine yapılacak rüculara karşı sigorta yaptırmak zorundadır. Bu sigorta priminin yarısı kendileri tarafından, diğer yarısı döner sermayesi bulunan kurumlarda döner sermayeden, döner sermayesi bulunmayan kurumlarda kurum bütçelerinden ödenecektir. Aynı maddenin son fıkrasında zorunlu sigortaları yaptırmayanlara, mülki idare amirince sigortası yaptırılmayan her kişi için beş bin Türk Lirası idari para cezası verileceği de hüküm altına alınmıştır. Zorunlu sigortalara ilişkin teminat tutarları ile uygulama usul ve esaslarının Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak Hazine Müsteşarlığınca belirleneceği ilgili hukuki düzenlemeye istinaden, Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Kurum Katkısına İlişkin Usul ve Esaslara Dair Tebliğ yayımlanmıştır. Söz konusu Tebliğ’in “Primlerin Ödenmesi ve Kurum Katkılarının Tahsili ile İadesi” başlıklı 3’üncü maddesinin ilk fıkrasında; “Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan tabipler, diş tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlar, yaptıracakları sigorta sözleşmesinin primlerini sigortacıya veya sigorta acentesine ödedikten sonra, ödedikleri prim tutarının yarısını döner sermayesi bulunan kurumlarda döner sermayeden, döner sermayesi bulunmayan kurumlarda kurum bütçesinden geri alır. Geri ödemeler, sigortaya ilişkin poliçe veya sigorta şirketi ya da sigorta acentesinin kaşesini taşıyan prim ödeme makbuzunun bir örneğinin ibrazı üzerine ilgili kurum tarafından en geç otuz gün içinde yapılır” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede Kamu sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışan tabiplerin, diş tabiplerinin ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanların, mesleki faaliyetleri sırasında kötü uygulamaları nedeniyle oluşabilecek zararlara karşı sigorta yaptırmaları kanunen zorunlu tutulmuştur. Yapılan incelemede Manisa Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde 2020 yılında zorunlu mesleki sigortayı yaptırmakla yükümlü bulunan 637 çalışandan 340’ının tıbbi kötü uygulamaya ilişkin zorunlu mali sorumluluk sigortasını yaptırmadığı yahut kurumuna bildirmediği tespit edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Manisa Celal Bayar Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 36 Tıp Fakültesi Dekanlığı tarafından ilgili personele bilgilendirilme yapıldığı ve söz konusu hususun takibinin yapılacağı ifade edilse de Manisa Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde görev yapan tabipler, diş tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanların tıbbi kötü uygulama nedeniyle sebep olacakları zararlardan, gerek zarar gören kişilerin gerek kurumlarının ve rücu edilmesi halinde kendilerinin zararlarının en aza indirilmesi için Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının yaptırılması önem arz etmektedir. BULGU 3: Bazı İşçilerin Fazla Mesailerinde Mevzuatında Öngörülen Azami Fazla Çalışma Süresinin Aşılması Manisa Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesinde görevli bazı işçilerin mevzuatında öngörülen azami fazla çalışma süresinin çok üzerinde çalıştırıldıkları tespit edilmiştir. 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Fazla çalışma ücreti” başlıklı 41’inci maddesinde fazla çalışma süresinin toplamı bir yılda iki yüz yetmiş saatten fazla olamayacağı hüküm altına alınmıştır. Aynı Kanun’un “İşin düzenlenmesine ilişkin hükümlere aykırılık” başlıklı 104’üncü maddesinde yasal çalışma sürelerine aykırı olarak işçilerini çalıştıran veya ara dinlenmelerini uygulamayan işveren ya da işveren vekiline idari para cezası uygulanacağı hükme bağlanmıştır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesinde her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından sorumlu oldukları ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorunda oldukları düzenlenmiştir. Söz konusu kanun hükmü gereğince işçinin rızası olsa dahi, idarenin işçilere bu sürenin üzerinde fazla çalışma yaptırabilmesi hukuken mümkün değildir Kanun koyucunun 4857 sayılı İş Kanunu’nda azami 270 saatlik fazla çalışma süresi sınırı belirlemesindeki amaç esasen işçinin bedensel ve ruhsal iyilik halini korumaktır. Yürürlükte olan İş Kanunu, Uluslararası Çalışma Örgütü ve Dünya Sağlık Örgütü ilke ve standartlarına göre hazırlanmıştır. Türkiye hali hazırda bu iki örgütün üyesi konumundadır ve bu örgütlerin belirlediği ilke ve şartlara uygun olarak iç hukukunda düzenlemeler yapmaktadır. Dolayısıyla iç hukukta yapılan düzenlemelerin pratikte de uygulanması, Dünya ölçeğinde kabul görmüş sağlık ve çalışma standartlarının çalışma hayatına aktarılmasını sağlamada önem arz etmektedir. Kamu kurumlarının da bu

T.C. Sayıştay Başkanlığı Manisa Celal Bayar Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 37 noktada öncü olması gerektiği düşünülmektedir. Dolayısıyla yıllık 270 saati aşan fazla çalışmalar işçinin bedensel ve ruhsal sağlığı için de tehdit oluşturmaktadır. Bu durumun ise iş kazası ve meslek hastalığı riskini arttırdığı değerlendirilmektedir. Ayrıca söz konusu hatalı uygulama muhtemel bir iş kazası durumunda idarenin kusur oranını da artırabilecektir. Yukarıda yer verilen yasal düzenlemeler ve açıklamaların aksine hastanede yıllık fazla çalışma süresi, İş Kanunu’nda belirtilen azami 270 saatlik fazla çalışma süresi sınırının çok üzerinde olan işçiler bulunmaktadır. Böylesi bir çalışma düzeni içinde işçinin dinlenmek bir tarafa hayati ihtiyaçları için bile gerekli vakti ayırabileceği şüphelidir. Her ne kadar pandemi sürecinde bir kısım personelin idari izinli olması, emekliliğe ayrılan ya da istifa eden işçilerin olması gibi idareyi fazla çalışma üst sınırının aşılmasına zorlayacak geçerli durumlar olsa da bütün bu gerekçeler dahi Tablo 1’de gösterilen fazla çalışma sürelerini izah etmeye yetmemektedir. Nitekim fazla çalışma süreleri işçiler arasında daha adaletli dağıtılabilir ve böylelikle fazla çalışma süreleri her işçi için makul seviyede tutulabilirdi. Üstelik hastanede kartlı giriş sisteminin bulunmasına rağmen bu sistemin düzenli olarak kullanılmaması bu türlü insanüstü bir çalışma düzeninin gerçekliğinin de şüphe ile karşılanmasına sebep olmaktadır. En çok fazla çalışma yapan 10 işçiye ilişkin özet tablo aşağıdaki gibidir. Tablo 1: Yıllık Fazla Çalışma Süreleri Sıra Yıllık Fazla Çalışma Süresi (Saat) 1 1.841,00 2 1.337,50 3 1.245,00 4 1.215,00 5 1.164,00 6 1.143,50 7 1.141,00 8 1.080,00 9 1.013,00 10 990,50 Sonuç olarak idari para cezasına muhatap olmamak, kamu kaynaklarının hukuka uygun kullanılmasını sağlamak ve muhtemel iş kazaları durumunda idarenin sorumluluğunu bertaraf edebilmek bakımından fazla çalışma uygulamalarında yasal düzenlemelere uyulması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Manisa Celal Bayar Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 38 BULGU 4: İlave Ücret Alınamayacak Sağlık Hizmeti Alan Hastalardan Farklı SUT Kodlarından Fatura Düzenlenmesi Suretiyle İlave Ücret Alınması Manisa Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesinde mesai dışında sunulan ilave ücret alınmayacak sağlık hizmetlerinden faydalanan bazı hastalardan hatalı faturalar düzenlenmek suretiyle yersiz ücret alındığı görülmüştür. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesinin h fıkrasında öğretim üyelerinin mesai saatleri dışında üniversitede sundukları sağlık hizmetlerinden dolayı 31.05.2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 73’üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca alınan ilave ücretlerin döner sermaye işletmesinin ayrı bir hesabında toplanacağı, bu tutardan ayrıca hazine payı kesintisinin ve aynı maddenin b fıkrası kapsamındaki kesintinin yapılmayacağı ve bu şekilde elde edilen gelirin yüzde 50’sinden az ve yüzde 60’ından fazla olmamak üzere üniversite yönetim kurulunca tespit edilecek oranının mesai saatleri dışında sağlık hizmeti sunan öğretim üyesine her ay ayrıca ödeneceği hüküm altına alınmıştır. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na dayanılarak yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği’nin (SUT) 1.9.3. maddesinde, bu maddede yer alan sağlık hizmetleri için hiçbir ilave ücret alınmayacağı belirtilmiş ve aynı maddenin j fıkrasında söz konusu Tebliğ eki EK-2/G listesinde yer alan sağlık hizmetleri de bu kapsamda sayılmıştır. Aynı Tebliğ’in 5.3.1.C maddesinde ise “Hizmet Detay Belgesinin” içeriği düzenlenmiştir. Bu düzenlemeye göre hastanın adı soyadı, T.C. kimlik numarası, muayene tarihi, kısaltma yapılmadan tanı veya ön tanı, işlemlerin (muayene, tetkik, tahlil, vb.) SUT kodu, tarihi, adı, adedi, tutarı gibi bilgiler hizmet detay belgesinde yer alacaktır. Ayrıca hizmet detay belgesindeki epikriz bölümü, yatarak tedavilerde ve cerrahi işlemlerin yapıldığı tüm sağlık hizmetlerinde elektronik ortamda ayrıntılı olarak düzenlenmek zorundadır. Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden, öğretim üyelerinin mesai saatleri dışında üniversitede sundukları sağlık hizmetleri karşılığında hastalardan ilave ücret adı altına bir ücret alınacağı ve alınan bu ücretlerin döner sermaye işletmesine gelir olarak kaydedileceği, tahsil edilen gelirin bir kısmının ücret olarak öğretim elemanlarına ödenebileceği, ancak mesai saatleri dışında tedavi gören hastaların Sağlık Uygulama Tebliği’nde belirtilen bazı sağlık hizmetlerinden ilave ücret ödemeden yararlanabilecekleri, ayrıca hastalara sunulan sağlık hizmetlerine ilişkin olarak elektronik ortamda hizmet detay belgesi adlı bir belge düzenleneceği anlaşılmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Manisa Celal Bayar Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 39 Hizmet detay belgesinde yer alan epikriz bölümünün içeriği ile ilgili yapılan incelemeler neticesinde sağlık kurumlarına başvuran hastaya ilişkin olarak poliklinik tedavisinden itibaren klinik tedavinin bitimine kadar yapılan her türlü işlemin akış durumunu gösteren bilgilerin ve hastaya konulan teşhis ve uygulanan tedavi kapsamında yerine getirilen sağlık hizmetlerine dair tüm bilgilerin detaylı bir şekilde yer aldığı anlaşılmıştır. Üniversite Döner Sermaye İşletmesi’nin 2020 döneminde elde ettiği gelirlerin incelenmesi kapsamında, mesai dışı sağlık hizmetleri dolayısıyla düzenlenen faturalar örneklem seçilmek suretiyle incelenmiştir. Söz konusu inceleme sonucunda mesai saatleri dışında tedavi gören bazı hastalara ilave ücret alınacak sağlık hizmetleri sunulmuş gibi fatura düzenlendiği görülmekle birlikte, aynı hastalara ilişkin olarak elektronik ortamda düzenlenen hizmet detay belgelerinin epikriz bölümlerinde hastaların Sağlık Uygulama Tebliği’nin eki EK- 2/G listesinde yer alan sağlık hizmetlerinden yani ilave ücret alınmayacak sağlık hizmetlerinden faydalandıkları dolayısı ile hastalardan yersiz ilave ücret alındığı tespit edilmiştir. Söz konusu yersiz ücretlerin bir kısmının Sağlık Uygulama Tebliği’nin eki EK-2/G listesinde yer alan sağlık hizmetlerinin kısımlara ayrılması suretiyle tahsil edildiği anlaşılmıştır. Oysa ki, listede yer alan sağlık hizmetlerinin kısımlara ayrılarak birbirinden ayrı değerlendirilmesi mümkün olmadığından Sağlık Uygulama Tebliği'nde tek kod altında düzenlenmiş ve ayrı ayrı fatura edilmesine imkan verilmemiştir. Ayrıca hatalı şekilde alınan bu ücretlerin bir kısmının döner sermaye ek ödemesi şeklinde tedaviyi yapan öğretim elemanlarına ödendiği görülmüştür. Hastanede kullanılan bilgi yönetim sisteminden bu şekilde hatalı uygulamaya maruz kalan 95 hastanın olduğu ve bunlardan yersiz olarak toplam 252.824,37 TL ilave ücret alındığı bilgisi temin edilmiştir. Mevzuata aykırı şekilde hastalardan alınan toplamda 252.824,37 TL tutarındaki fazladan ücretin, döner sermaye ek ödemesi yapılan öğretim elemanları ve hastane döner sermaye bütçesinden karşılanmak suretiyle ilgili 95 hastaya iade edilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir. BULGU 5: Haklar Hesabında İzlenmesi Gereken Tutarların Doğrudan Giderleştirilmesi Manisa Celal Bayar Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü tarafından faaliyetlerinde kullanılmak üzere edinilen ve herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan bilgisayar yazılımı gibi değerlerin 260 Haklar Hesabında izlenmeyip doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Manisa Celal Bayar Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 40 Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 260 Haklar hesabını düzenleyen “Hesabın niteliği” başlıklı 222’nci maddesinde; Haklar hesabının, bedeli karşılığı edinilen imtiyaz, patent, lisans, ticari marka ve unvan gibi hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır. Aynı Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 223’üncü maddesinde ise Haklar Hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtlarının nasıl yapılacağı belirtilmiştir. Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre; bilgisayar yazılımı ve nitelikli elektronik sertifika giderleri ile bilgisayar programlarının güncellenmesine ilişkin harcamaların, veri tabanı abonelik ve diğer abonelik hizmetlerinin ve elektronik ortamda lisans hakkı satın alınan kitap bedelleri vb. harcamalar için 260 Haklar Hesabı kullanılmalı ve söz konusu harcamalar 260 Haklar Hesabının borcuna kaydedilmelidir. Yapılan inceleme neticesinde, Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü tarafından alımı yapılan 1.312.040,20 TL tutarındaki bilgisayar yazılımının 260 Haklar Hesabı yerine hatalı olarak 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabında muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak yapılan hatalı uygulamalar mali tablolarda 1.312.040,20 TL tutarında hataya sebebiyet vermiştir. Kullanılmakta olan Hastane Bilgi Yönetim Sistemi programının hizmet alımı yapılmak suretiyle her yıl temin edilmesi nedeniyle yapılan harcamaların 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabında muhasebeleştirildiği ifade edilse de önemli olan alımın niteliği değil belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla harcama yapılmasıdır. Alımın niteliğinden bağımsız olarak sonuçta bu hak İşletme tarafından kullanılmakta ve yararlanılmaktadır. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü tarafından faaliyetlerinde kullanılmak üzere edinilen ve herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan bilgisayar yazılımı gibi değerlerin 260 Haklar Hesabında muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Manisa Celal Bayar Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 41 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Manisa Celal Bayar Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 42 7. EKLER EK 1: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Mali Sorumluluk Sigortasının Yapılmaması 2019 Yerine Getirilmedi Söz konusu hususa 2020 yılı Denetim Raporu’nda tekrar yer verilmiştir. Hastane Döner Sermaye İşletmesi Fiili Stok Mevcudunun Muhasebe Kayıtlarıyla Örtüşmemesi 2019 Kısmen Yerine Getirildi Söz konusu husus İşletme tarafından kullanılan program ile DMİS programı arasındaki uyumsuzluktan kaynaklanan teknik bir konudur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Manisa Celal Bayar Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 43

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI MANİSA CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ SOSYAL TESİS 2020 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ .................................................................................................... 44
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU ................................................................................................ 45
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................................ 46
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 46
5. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 47

KISALTMALAR T.C. Türkiye Cumhuriyeti TL Türk Lirası

T.C. Sayıştay Başkanlığı Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Tesis 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 44

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Tesisleri İşletmesi 2547 sayılı Kanun’un 47’nci maddesi gereği yürütülmesi gereken iş ve işlemlerin bir bölümünü yürütmek üzere Üniversite Senatosunun 10.02.2010 tarih ve 2010/01 sayılı oturumunda IX no’lu kararı ile kurulmuş ve faaliyetlerine başlamıştır. Sosyal Tesisler İşletmesi;
2. Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller,
3. Her yıl yayımlanan Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğ,
4. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Tesisler İşletmesi Yönergesi,
5. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 47’nci maddesi,
6. Vergi Usul Kanunu, hükümlerine göre faaliyetlerine devam etmektedir. 2010 yılında 4 birim ile faaliyete başlayan Sosyal Tesisler İşletmesi 2020 yılı itibariyle 16 Kantin, 2 Yemek Salonu, 2 Kreş ve Gündüz Çocuk Bakımevi, 2 Misafirhane ve 1 Otopark olmak üzere toplam 23 birim ile hizmet vermektedir. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Manisa Celal Bayar Üniversitesi Üst Yöneticisinin yönetim ve tasarrufu çerçevesinde faaliyet gösteren İşletme Yönetim Kurulu; 1 Rektör Yardımcısının başkanlığında, Genel Sekreter, 2 akademik personel ve İşletme Müdürü olmak üzere 5 kişiden oluşmaktadır. İşletme Müdürlüğünde sürekli işçi statüsü ile istihdam edilen ve giderleri sosyal tesis bütçesinden karşılanan toplam 86 kişi çalışmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Tesis 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 45 1.3. Mali Yapı Gelirleri ile giderlerini karşılayan Sosyal Tesis İşletme Müdürlüğünün 2020 yılı gelir tahmini 15.250.000,00 TL, gider tahmini 14.748.000,00 TL iken konsolide edilmiş gerçekleşmenin 4.550.743,09 TL gelire karşılık 4.991.730,52 TL gider olduğu ve dönemin 440.987,43 TL zararla kapatıldığı anlaşılmıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller ile T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan ve yayımlanan Tebliğlere göre işlemlerini kayıt altına alan, muhasebeleştiren ve mali tablolarını hazırlayıp raporlayan sosyal tesislerden kurumlar vergisi mükellefi olanlar, Esas ve Usuller’in muhasebe işlemlerinin raporlanmasına ve hesapların konsolidasyonuna ilişkin hükümlerine tabidir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda yer almakta olup; denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.  Birleştirilmiş veriler defteri,  Geçici ve kesin mizan,  Bilanço,  Gelir tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak

T.C. Sayıştay Başkanlığı Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Tesis 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 46 yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve

T.C. Sayıştay Başkanlığı Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Tesis 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 47 uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Tesisleri İşletmesi 2020 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Tesis 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 48 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr