2020 - HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ.pdf

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ Eylül 2021

İÇERİK HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 2020 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2020 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 31

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 2020 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ...................................................................................................... 1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .................................................................................................. 9
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .............................................................................................................. 9
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 9
5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ...................................................................... 10
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 12
7. DENETİM BULGULARI .......................................................................................................................... 12
8. EKLER ........................................................................................................................................................ 30

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Teşkilat Yapısı ............................................................................................................. 2 Tablo 2: İdari Personel Sayıları .................................................................................................. 4 Tablo 3: Akademik Personel Kadro Durumu ............................................................................. 4 Tablo 4: 2020 Yılı Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleşme Giderleri ..................................... 5 Tablo 5: 2020 Yılı Bütçe Gelirleri Tahmin ve Gerçekleşme Bilgileri ....................................... 6 Tablo 6: Bütçe Giderlerinin 3 Yıllık (2018-2020) Seyri ............................................................ 6 Tablo 7: Bütçe Gelirlerinin 3 Yıllık (2018-2020) Seyri ............................................................. 7 Tablo 8: 2020 Yılı Faaliyet Sonuçları Tablosu (TL) .................................................................. 7

KISALTMALAR MOSİP : Mobil Otomasyon Sistemi Projesi
SGK : Sosyal Güvenlik Kurumu

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular

1. Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının Gerçeği Yansıtmaması
2. Üniversitenin Sosyal Güvenlik Kurumuna Olan Faturaya Dayalı Borçlarının Mali Tablolarda Yer Almaması
3. Verilen Depozito ve Teminatların Uzun Vadeli Faaliyet Alacaklarında Takip Edilmemesi B. Diğer Bulgular
4. Hatalı Tedavi Sebebiyle Üniversite Aleyhine Hükmedilen Tazminatların Kamu Görevlilerine Rücu Edilmesinde Eksiklikler Bulunması
5. Yabancı Uyruklu Öğrencilerden Alınan Sınav Ücretlerinin Üniversite Özel Bütçesi Yerine Döner Sermaye İşletmesi Bütçesine Gelir Kaydedilmesi
6. Erişkin Hastanesi Radyoloji Biriminde Görev Yapan Öğretim Üyelerinin Mesai Saatleri Dışında Tedavi Etmeleri Gereken Ücretli Hastalarının Tetkik ve Muayenelerini Mesai Saatleri İçerisinde Gerçekleştirmesi
7. Tıp Fakültesinde Tedavi Gören Hasta veya Hasta Yakının Yeterince Bilgilendirilmeden Tedaviye Başlanması ve Sonradan Açılan Davaların Kaybedilmesi ve Bu Nedenle Tazminat Ödenmesi
8. Taşınmaz Kira Gelirleri ve Bu Taşınmazlara Ait Elektrik, Su ve Isınma Gibi Giderlerin Takibinin Düzenli Yapılamaması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Hacettepe Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Anayasa’nın 130’uncu maddesinde, çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversitelerin Devlet tarafından kanunla kurulması öngörülmüştür. Hacettepe Üniversitesi Anayasa’nın yukarıda yer verilen hükmüne istinaden 8 Temmuz 1967 tarihli Resmi Gazete ’de yayımlanan 892 sayılı Kanun'la kurulmuştur. Yükseköğretimin amaç ve ilkeleri, yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayın, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esaslar 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’yla düzenlenmiştir. Bu Kanun’un 12’nci maddesinde Yükseköğretim Kurumlarının görevleri sayılmakta olup bu görevler; toplumun ihtiyaçları, kalkınma planları ilke ve hedeflerine uygun bilimsel eğitim-öğretim, araştırma, yayım ve danışmanlık yapmak, bu ilke ve hedefler doğrultusunda insan gücü yetiştirmek, toplumun özellikle sanayileşme ve tarımda modernleşme alanlarında eğitilmesini sağlamak, üretimde artışı sağlayacak uygulamalı çalışmalarda bulunmak, bu amaçla döner sermaye işletmelerini kurmak ve bu faaliyetlerin geliştirilmesine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmak olarak özetlenebilir. Yükseköğretim kurumları için temel mevzuat 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve 2914 sayılı Yüksek Öğretim Personel Kanunu'dur. Bunların dışında üniversitelerin faaliyetlerini yürütürken tabi oldukları mevzuat ise başta 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu, 3843 sayılı Yükseköğretim Kurumlarında İkili Öğretim Yapılması, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bir Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun olmak üzere, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu ile diğer ilgili mevzuattır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Hacettepe Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Hacettepe Üniversitesi akademik ve idari birimlerden oluşmaktadır. Akademik yapısı Rektör, Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, Rektör Yardımcıları, Fakülte Dekanlıkları, Yüksekokul Müdürlükleri, Enstitü Müdürlükleri ile Araştırma ve Uygulama Merkezlerinden oluşmaktadır. Üniversitenin idari yapısında ise; Rektör, Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, Rektör Yardımcıları, İç Denetim Birimi, Koordinatörlükler, Bilimsel Araştırma Birimi Genel Sekreterlik, Daire Başkanlıkları ve Şube Müdürlükleri ile Hukuk Müşavirliği ve Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü bulunmaktadır. Üniversitenin üst yöneticisi olan Rektör Cumhurbaşkanı tarafından, dekanlar ise Yükseköğretim Kurulunca atanmaktadırlar. Üniversitenin akademik karar organı Senato olup; Üniversite Yönetim Kurulu ise idari faaliyetlerde Rektöre yardımcı olmaktadır Hacettepe Üniversitesi bünyesinde 17 fakülte, 3 yüksekokul, 15 enstitü, 6 meslek yüksekokulu bulunmaktadır. Hacettepe Üniversitesi akademik ve idari birimlerine ilişkin teşkilat şeması aşağıdaki gibidir. Tablo 1: Teşkilat Yapısı I. İdari Birimler II. Akademik Birimler x Rektör x Rektör Yardımcıları x Genel Sekreterlik x İç Denetim Birimi x Hukuk Müşavirliği x Daire Başkanlıkları x Bilgi İşlem Daire Başkanlığı x Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı x Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı x Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı x Personel Daire Başkanlığı x Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı x İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı x Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı x Rektör x Rektör Yardımcıları x Yönetim Kurulu x Senato x Fakülteler x Tıp Fakültesi x Beytepe Tıp Fakültesi x Diş Hekimliği Fakültesi x Eczacılık Fakültesi x Edebiyat Fakültesi x Eğitim Fakültesi x Fen Fakültesi x Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Fakültesi x Güzel Sanatlar Fakültesi x Hemşirelik Fakültesi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Hacettepe Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 x Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü x Fakülte, Yüksek Okul ve Meslek Yüksek Okul Sekreterlikleri x Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi x Basın-Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü x Hukuk Fakültesi x İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi x Mimarlık Fakültesi x Mühendislik Fakültesi x İletişim Fakültesi x Sağlık Bilimleri Fakültesi x Spor Bilimleri Fakültesi x Enstitüler: x Aşı Enstitüsü x Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ens. x Bilişim Enstitüsü x Çocuk Sağlığı Enstitüsü x Eğitim Bilimleri Enstitüsü x Fen Bilimleri Enstitüsü x Güzel Sanatlar Enstitüsü x Halk Sağlığı Enstitüsü x Nörolojik Bilimler ve Psikiyatri Ens. x Nüfus Etütleri Enstitüsü x Nükleer Bil. Enstitüsü x Kanser Enstitüsü x Sağlık Bilimleri Enstitüsü x Sosyal Bilimler Enstitüsü x Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü x Yüksekokullar x Devlet Konservatuvarı x Mesleki Teknoloji Yüksekokulu x Yabancı Diller Yüksekokulu x Meslek Yüksekokulları x Hacettepe ASO 1. OSB Mes. Yüksekokulu x Polatlı Teknik Bilimler Mes. Yüksekokulu x Polatlı Sağlık Hiz. Mes. Yüksekokulu x Sağlık Hizmetleri Mes. Yüksekokulu x Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu x Başkent OSB Teknik Bil. Mes. Y.Okulu x Uygulama ve Araştırma Merkezleri (94 adet) ile Uzaktan Eğitim Merkezi Üniversitede 2020 yılsonu itibariyle akademik ve idari personel sayısı toplam 8.771'dir. Bu personelden 3.919 kadrolu akademik personel, 4.852 idari personel, 630 sözleşmeli idari personel ve 1.160 işçi kadrosunda idari personel bulunmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Hacettepe Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Tablo 2: İdari Personel Sayıları Dolu Boş TOPLAM Genel İdari Hizmetler 1.696 1.386 3.082 Sağlık Hizmetleri Sınıfı 1.697 1.084 2.781 Teknik Hizmetleri Sınıfı 508 313 821 Avukatlık Hizmetleri 12 5 17 Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı 22 3 25 Din Hizmetleri 2 3 5 Yardımcı Hizmetler 915 1.135 2.050 Toplam 4.852 3.929 8.781 Tablo 3: Akademik Personel Kadro Durumu Unvan Kadroların Doluluk Durumu İstihdam Şekli Dolu Boş Toplam Tam zamanlı Yarı zamanlı Profesör 925 134 1.059 862 63 Doçent 348 284 632 348 - Dr. Öğretim Üyesi 547 150 697 547 - Öğretim Görevlisi 571 177 748 571 - Araştırma Görevlisi 1.528 219 1.747 1.528 - TOPLAM 3.919 964 4.883 3.856 63 Üniversitenin diğer kurum ve kuruluşlarla ilişkisi: Yükseköğretim Kurulu, Yükseköğretim kurumlarının öğretimini ve bilimsel araştırma faaliyetlerini planlamak düzenlemek, yönetmek, denetlemek, üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmakla görevlidir. Yükseköğretim Denetleme Kurulu, Yükseköğretim Kurulu adına üniversiteleri, bağlı birimlerini, öğretim elemanlarını ve bunların faaliyetlerini gözetim ve denetim yetkisine sahiptir. Üniversitelerce hazırlanan bütçeler, Anayasa’nın 130’uncu maddesi uyarınca Yükseköğretim Kurulu tarafından tetkik edilerek onaylanmakta, T.C. Milli Eğitim Bakanlığına sunulmakta ve merkezi yönetim bütçesinin bağlı olduğu esaslara uygun olarak yürürlüğe konulmaktadır. 1.3. Mali Yapı “Özel Bütçeli İdare” olarak 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 5436 sayılı Kanun’un 12’nci maddesi ile değiştirilmiş (II) sayılı cetvelinin (A) bölümünde

T.C. Sayıştay Başkanlığı Hacettepe Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 sayılan Yükseköğretim Kurulu, Üniversiteler ve İleri Teknoloji Enstitüleri içerisinde yer alan Kamu İdaresi, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen hazine yardımı ve öz gelirlerini kullanarak giderlerini finanse etmektedir. 2020 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 1.148.726.000 TL ödenek tahsis edilen Üniversite bütçesine, yıl içinde 137.586.151,00 TL ödenek eklenmiş ve toplam tahsis edilen ödenek 1.286.312.151,00 TL’ye ulaşmış olup, ödeneğin %89,63’ü yani 1.152.872.7820,00 TL’si kullanılmıştır. Ekonomik sınıflandırma açısından İdarenin 2020 yılı bütçesinde yer alan ödeneklerin dağılımı ve yılsonu gerçekleşmeleri aşağıda gösterilmiştir: Tablo 4: 2020 Yılı Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleşme Giderleri Ekonomik Kod Bütçe Başlangıç Ödeneği (TL) Toplam Ödenek (TL) Toplam Harcanan (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Bütçe Giderleri İçindeki Payı (%) 01-Personel Giderleri 766.226.000,00 782.103.314,00 769.909.558,00 98,44 66,78 02-Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 135.040.000,00 137.364.692,00 135.319.819,00 98,51 11,74 03-Mal ve Hizmet Alım Giderleri 74.394.000,00 94.855.296,00 73.787.933,00 77,78 6,40 05-Cari Transferler 36.734.000,00 41.995.787,00 41.236.088,00 98,19 3,58 06-Sermaye Giderleri 136.332.000,00 229.993.062,00 132.619.384,00 57,56 11,50 TOPLAM 1.148.726.000,00 1.286.312.151,00 1.152.872.782,00 89,00 100,00 Buna göre personel giderlerinde %98,44 sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderlerinde %98,51, mal ve hizmet giderlerinde %77,78 cari transferlerde %98,19 ve sermaye giderlerinde %57,56 oranlarında harcama yapılmıştır. Bunun dışında, Üniversitede Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu destekleri/Erasmus Değişim Programı/ Mevlana Değişim Programı/ Farabi Değişim Programı /AB hibe işlemleri olmak üzere 2020 yılı için toplam 35.430.135,56 TL bütçe dışı kaynak kullanılmıştır. Ekonomik sınıflandırmaya göre 2020 yılı gelir bütçesi tahmin ve gerçekleşme rakamları ise aşağıdadır:

T.C. Sayıştay Başkanlığı Hacettepe Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 Tablo 5: 2020 Yılı Bütçe Gelirleri Tahmin ve Gerçekleşme Bilgileri Ekonomik Kodu Bütçe Başlangıç Tahmini (TL) Gerçekleşen Tutar (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Bütçe Gelirleri İçindeki Payı (%) 03-Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri
33.106.000,00 42.698.565,00 128,98 3,82 04-Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler
1.084.281.000,00 1.007.655.634,00 92,93 90,11 05-Diğer Gelirler 31.339.000,00 57.446.848,00 183,31 5,14 06-Sermaye Gelirleri 0 10.461.000,00 0 0,93 TOPLAM 1.148.726.000,00 1.118.262.047,00 97,35 100,00 Buna göre 2020 yılı bütçe geliri %97,35 seviyesinde gerçekleşmiştir. Bütçe gelirleri başlangıç bütçesinde öngörülen seviyenin altındadır. Teşebbüs ve mülkiyet gelirleri %128,98, diğer gelirler %183,31 oranlarında beklentinin üstünde gerçekleşirken, alınan bağış ve yardımlar %92,93 oranında beklenin altında gerçekleşmiştir. Üniversitenin 2020 Yılı Bilançosunda 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında 3.664.750,42 TL takipli alacak bulunmaktadır, Söz konusu tutar Hukuk Müşavirliği’ne intikal ettirilen taşınmaz kira gelirlerine aittir. Üniversitenin bütçe gelirler ve giderlerinin ekonomik sınıflandırmaya göre son üç yıllık seyri değişim yüzdeleri aşağıdaki tablolarda yer almaktadır. Tablo 6: Bütçe Giderlerinin 3 Yıllık (2018-2020) Seyri Bütçe Giderinin Çeşidi 2018 Yılı (TL) (A) 2019 Yılı (TL) (B) 2020 Yılı (TL) (C) 2019-2018 Değişim Oranı (%) [D=(B- A)/A] 2020-2019 Değişim Oranı (%) [E=(C- B)/B] Personel Giderleri 568.944.433,00 689.755.061,00 769.909.558,00 0,21 0,12 SGK Devlet Prim Giderleri 97.085.507,00 120.258.003,00 135.319.819,00 0,24 0,13 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 94.133.045,00 108.498.706,00 73.787.933,00 0,15 -0,32 Faiz Giderleri 0 0 0
Cari Transferler 28.980.411,00 36.908.677,00 41.236.088,00 0,27 0,12 Sermaye Giderleri 193.385.714,00 152.765.772,00 132.619.384,00 -0,21 -0,13 Sermaye Transferleri 0 0 0
Toplam 982.529.110,00 1.108.186.219,00 1.152.872.782,00 0,13 0,04

T.C. Sayıştay Başkanlığı Hacettepe Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 Tablo 7: Bütçe Gelirlerinin 3 Yıllık (2018-2020) Seyri Bütçe Gelirinin Çeşidi 2018 Yılı (TL) (A) 2019 Yılı (TL) (B) 2020 Yılı (TL) (C) 2019-2018 Değişim Oranı (%) [D=(B- A)/A] 2020-2019 Değişim Oranı (%) [E=(C- B)/B] Vergi Gelirleri 0 0 0 0 0 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 46.466.102,00 57.470.103,00 43.140.119,00 0,24 -0,25 Alınan Bağış ve Yardım ile Özel Gelirler 840.485.461,00 1.021.457.924,00 1.008.649.561,00 0,22 -0,01 Diğer Gelirler 42.212.102,00 46.386.900,00 57.482.089,00 0,10 0,24 Sermaye Gelirleri 0 47.990.881,00 10.461.000,00 0 -0,78 Toplam 929.163.665,00 1.173.305.808,00 1.119.732.769,00 0,26 -0,05 Bütçe Gelirlerinden Red ve İadeler Toplamı (-) 1.618.189,00 1.085.812,00 1.470.722,00 -0,33 0,35 Net Toplam 927.545.476,00 1.172.219.996,00 1.118.262.047,00 0,26 -0,05 Dönem faaliyet geliri 1.311.997.626,65 TL, faaliyet gideri 1.308.294.647,56 TL olan Üniversitenin, 2020 yılını 3.711.633,69 TL olumlu faaliyet sonucu ile tamamladığı anlaşılmıştır. Tablo 8: 2020 Yılı Faaliyet Sonuçları Tablosu (TL) Faaliyet Giderleri Faaliyet Gelirleri İndirim, İade, Iskonto Toplamı Net gelir Dönem Olumlu Sonucu 1.308.285.992,96 1.313.476.677,95 1.479.051,30 1.311.997.626,65 3.711.633,69 Hacettepe Üniversitesi merkezi yönetim bütçesi içerisinde yer alan özel bütçeli bir kamu idaresi olmakla birlikte 5018 sayılı Yasa’da tanımlanan bütçe türleri dışında kalan döner sermaye işletmesi bütçesi de kaynakları arasında yer almaktadır. Hacettepe Üniversite Döner Sermaye İşletmesi, 2020 yılını 71.677.215,64 TL dönem karı ile kapatmıştır. Üniversite'nin ortağı olduğu Hacettepe Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi Yönetici AŞ, 10 Ocak 2003 tarih ve 24989 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2002/4965 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kurulmuş olup Üniversite, kurulan bu şirkete 380.493,00 TL bedel ile ortaktır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Hacettepe Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 Üniversite bünyesinde özel bütçeden ayrı olarak Sosyal Tesis ve İşletmeleri Müdürlüğü bulunmakta olup, 2020 yılı gelirleri toplamı 14.064.463,30 TL, giderleri toplamı 12.042.015,27 TL’dir. Sosyal Tesis dönem sonunu 2.022.448, 03 TL kar ile kapatmıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Kamu İdaresi, Kanun’un 80’inci maddesinin T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup, bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir. Üniversite bütçesi, analitik bütçe hazırlama rehberi çerçevesinde hazırlanmaktadır. Özel bütçeli bir idare olan Üniversitede tahakkuk esaslı devlet muhasebe sistemi kullanılmaktadır. Üniversitenin muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'ne tabi olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın Bütünleşik Mali Kontrol Yönetim Sistemi Web Tabanlı Otomasyon Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Kurum bütçesinin takibi ve muhasebe işlemleri, Genel Sekreterliğe bağlı olarak faaliyet gösteren Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından yapılmaktadır. Kamu İdarelerinin Kesin Hesaplarının Düzenlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik uyarınca kesin hesap cetvel ve belgeleri, strateji geliştirme birimi tarafından bütçe uygulamasına esas muhasebe kayıtları dikkate alınarak hazırlanmaktadır. Kuruma ilişkin mali istatistikler ise 5018 sayılı Kanun kapsamında T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığına bildirilmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup; denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır: x Birleştirilmiş veriler defteri, x Geçici ve kesin mizan,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Hacettepe Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 x Bilanço, x Faaliyet sonuçları tablosu x Öz kaynak değişim tablosu, x Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu, x İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki

T.C. Sayıştay Başkanlığı Hacettepe Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 2020 yılsonu itibariyle; 26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki değerlendirmeler yapılmıştır: 5018 sayılı Kanun’un 3’üncü maddesinde tanımlandığı üzere mali kontrol, kamu kaynaklarının belirlenmiş amaçlar doğrultusunda, ilgili mevzuatla belirlenen kurallara uygun, etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılmasını sağlamak için oluşturulan kontrol sistemi ile kurumsal yapı, yöntem ve süreçleri ifade etmektedir. İç kontrol sisteminin ne olduğu, amacı, yapısı ve işleyişi 5018 sayılı Kanun’un beşinci kısmında, 55 ile 67’nci maddeler arasında belirlenmiştir. Buna göre, kamu idarelerinin malî yönetim ve kontrol sistemlerinin yapısını aşağıda belirten unsurlar oluşturmaktadır: • Harcama birimleri, • Muhasebe ve malî hizmetler • Ön malî kontrol

T.C. Sayıştay Başkanlığı Hacettepe Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 • İç denetim Temel unsurları bu olan iç kontrolün işleyişi ile ilgili ayrıntılı hükümler, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan rehberlerle belirlenmiştir. 2020 yılı denetimi kapsamında, mezkûr mevzuat çerçevesinde, kurum iç kontrol sistemi aşağıdaki şekilde değerlendirilmektedir: Kurum stratejik planı ve bu planın yıllık uygulama dilimi olan performans programı ile faaliyet sonuçlarını ve değerlendirmelerini içeren idare faaliyet raporları mevcuttur. Üniversitenin 2018-2022 yıllarını kapsayan Stratejik Planı ve 2020 yılı Faaliyet Raporunda, İdarenin misyonu ve vizyonu belirtilmiştir. Bu nedenle personelin tamamının idarenin misyon ve vizyonundan haberdar olduğu kanaatine varılmıştır. Misyonun gerçekleştirilmesini sağlamak üzere idare birimleri ve alt birimlerce yürütülecek görevler yazılı olarak tanımlanmıştır. İç kontrol sistemi ve işleyişinin üst yönetici ve personel tarafından sahiplenilmesi ve desteklenmesinin sağlandığı, yetkiler ve yetki devrinin sınırlarının açıkça belirlendiği ve yazılı olarak bildirildiği kurum organizasyon yapısının genel olarak, temel yetki ve sorumluluk dağılımı, hesap verebilirlik ve uygun raporlama ilişkisini gösterecek şekilde oluşturulduğu görülmektedir. 2018-2022 yıllarını kapsayan stratejik plan idarenin kendi birimleri ve personelinin katkılarıyla mevzuata uygun olarak hazırlanmıştır. İdarenin yürüteceği program, faaliyet ve projeleri ile bunların kaynak ihtiyacını, performans hedef ve göstergelerini içeren performans programı hazırlanmıştır. Ayrıca İdare, bütçesini stratejik plan ve performans programına uygun olarak hazırlamıştır. Kurumsal risk yönetim çalışmaları için, İdarenin amaç ve hedeflerinin gerçekleşmesini engelleyebilecek iç kontrol risklerinin tanımlanmadığı, kontrol faaliyetleri belirlenmediği ve risklerin gerçekleşip gerçekleşmediğinin ve kontrol faaliyetlerinin çalışıp çalışmadığının izlenmediği görülmüştür. Üniversitede Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar hazırlanmış olup, bu esas ve usullere göre gerekli iş ve işlemler yürütülmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Hacettepe Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 Birimlere ait görev tanımları ve iş akış şemalarının oluşturulduğu ve buna bağlı olarak fonksiyonel görev dağılımlarının belirlendiği anlaşılmıştır. Üniversitede yönetimin ihtiyaç duyduğu gerekli bilgileri ve raporları üretecek ve analiz yapma imkânı sunacak bir yönetim bilgi sistemi bulunduğu, ancak iş ve işlemlerin kaydedilmesi ve sınıflandırılması, evrak kayıt ve dosyalama işlemleri için yeterli bir “Arşiv ve Dokümantasyon” imkânı bulunmadığı bildirilmiştir. Faaliyet sonuçları ve değerlendirmeler, İdare Faaliyet Raporlarında gösterilmekte ve duyurulmaktadır. 2020 yılı İdare Faaliyet Raporu hazırlanmış ve mevzuatta öngörülen süre içerisinde yayınlanmıştır. İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulunun, üst yöneticinin onayı ile görevlendirildiği, İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı hazırlandığı, eylem planında döner sermaye ile ilgili eylemlerin belirlendiği ancak planın revize edilmesi çalışmalarının ve izlemesinin henüz tamamlanamadığı bildirilmiştir. Üniversite bünyesinde 10 tane iç denetçi kadrosu bulunmaktadır. Bu kadroların tamamı doludur. İlgili iç denetim birimi tarafından iç kontrol sisteminin incelenmesi ve değerlendirilmesine yönelik çalışmaların yapıldığı, hazırlanan raporun üst yöneticiye sunulduğu, üst yöneticinin de İç Denetim Koordinasyon Kuruluna ilgili raporu gönderdiği anlaşılmıştır. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Hacettepe Üniversitesi 2020 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olan bulgular yer almaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Hacettepe Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 BULGU 1: Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının Gerçeği Yansıtmaması Hacettepe Üniversitesinin Döner Sermaye İşletmesinde 18.087.828,66 TL sermaye payı bulunmasına rağmen 242 Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına bu tutarın kaydedilmediği tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 163'üncü maddesinde; 242 Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının döner sermayeli kuruluşların öz kaynak hesaplarında karşılık olarak yer alan tutarlarla eşit olması gerektiği ve döner sermayeli kuruluşlara verilen sermayenin işletilmesi sonucunda ortaya çıkan ve özel kanunlarında sermayeye eklenmesine yetki verilen kârların bu hesaba kaydedilmesi gerektiği belirtilmiştir. Üniversite döner sermaye işletmesine ait 2020 yılı bilançosunda 500 Sermaye Hesabında 18.087.828,66 TL kayıtlı iken, üniversite özel bütçesine ait 2020 yılı bilançosunda 242 Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında eksiklik bulunduğu görülmüş olup 242 Hesabında yer alan tutarın doğru olmadığı değerlendirilmiştir. BULGU 2: Üniversitenin Sosyal Güvenlik Kurumuna Olan Faturaya Dayalı Borçlarının Mali Tablolarda Yer Almaması Üniversitenin ödenek yetersizliği sebebiyle Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK)’na olan faturalı borçlarını ödeyemediği, faturalı borçların mali tablolarda yükümlülük olarak gösterilmediği tespit edilmiştir. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun Geçici 4’üncü maddesinin birinci, dördüncü ve sekizinci fıkraları gereğince faturalı alacaklar olarak tabir edilen, 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu’nun 89, Ek 4, Ek 68 ve Ek 71’inci maddelerinde düzenlenen emekli ikramiyesi, emekli/adi malüllük/vazife malüllüğü aylığı alanların ölümü halinde ödenen ölüm yardımı, emekli veya yetimlerine ödenen makam/temsil/görev tazminatları ve diğer ödemelerden kaynaklanan alacakların takip ve tahsil işlemleri SGK tarafından gerçekleştirilmektedir. Dolayısıyla SGK’ce ödenen ve faturalı alacaklar olarak tabir edilen emekli ikramiyesi, ölüm yardımı, makam/temsil/görev tazminatları ve diğer ödemelerden kaynaklanan ve ilgili kamu idarelerine fatura edilen idare borçları söz konusudur. SGK tarafından yayımlanan "SGK-080- Ek Karşılık Primi Ve Faturalı Alacaklar" isimli yazıda; Faturalı alacakların Kurumca ilgilisine ödendiği tarihte ilgili kamu idarelerine borç tahakkuk ettirilerek MOSİP Bilgi Sisteminde görüntüleneceği, kamu idarelerince her ay bir

T.C. Sayıştay Başkanlığı Hacettepe Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 önceki aya ait borç olup olmadığının sistem üzerinden sorgulanarak borç bulunması halinde, ödemenin yapıldığı tarihi izleyen iki ay içerisinde anlaşmalı bankalara ödeneceği, süresinde ödenmeyen faturalı alacaklara 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre gecikme faizi uygulanacağı belirtilmiştir. Üniversitenin 2020 yılına ait SGK’ye ödenmemiş faturalı borç tutarı 413.298.502,06 TL olup; 275.454.875,55 TL’si anapara, 137.843.626, 51 TL’si ise faizdir. İdarenin faturalı borçlarını zamanında ödeyememesinin temel sebebi, Üniversitenin bütçe tertiplerine ilgili mali yıl Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile yeterli ödenek konmamasıdır. Dolayısıyla bütçe uygulamalarının sonucu olarak Kamu İdaresi, ödenek verildikçe başka bir kamu idaresine borçlarını gecikme cezasıyla birlikte ödemek durumunda kalmaktadır. Genel Yönetim Muhasebesinin muhasebe ilke ve kurallarının dayanağını oluşturan kavramlara göre yürütülmesi esastır. Bu kavramlar ve ilkeler Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde yer bulmaktadır. Yönetmelikte sayılan kavramlardan “Tam açıklama” ve “Önemlilik” kavramları bulguda yer verilen tespitler için önemlidir. Zira Yönetmelikte “Tam açıklama” ilkesinin mali tabloların, bu tablolardan yararlanacak olanların doğru karar vermelerine yardımcı olacak ölçüde yeterli, açık ve anlaşılır şekilde düzenlenmesi olduğu, “Önemlilik” ilkesinin bir hesap kalemi veya mali bir olayın nispî ağırlık ve değerinin, mali tablolara dayanılarak yapılacak değerlendirmeleri veya alınacak kararları etkileyebilecek düzeyde olmasını ifade ettiği belirtilmiş, dolayısıyla muhasebenin de diğer kavramların yanı sıra bu iki kavrama göre yürütülmesi gerektiği açıklanmıştır. Ayrıca önemli hesap kalemleri, mali olaylar ve diğer hususların mali tablolarda yer alması zorunlu tutulmuştur. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde vadesi geçmiş, ertelenmiş veya taksitlendirilmiş vergi ve diğer yükümlülükler için 368 Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabının veya 379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları Hesabının kullanılmasına cevaz veren hükümler bulunmakta olup Kamu İdaresi bu hesaplara faturaya dayalı borçtan kaynaklanan yükümlülüklerini kaydetmemiş, dolayısıyla görüş verilen 2020 Mali Yılı Bilançosuna da yansıtmamıştır. İdarenin gelecek yıllarda ödemekle yükümlü olduğu faturalı borçlarının toplamı olan 413.298.502,06 TL’yi göstermemesi nedeniyle, faaliyet sonuçları tablosunda ve bilançoda söz konusu tutar kadar hata bulunmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Hacettepe Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 BULGU 3: Verilen Depozito ve Teminatların Uzun Vadeli Faaliyet Alacaklarında Takip Edilmemesi Üniversite tarafından elektrik dağıtım şirketine yapılan "güvence bedeli" ödemelerinin 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabına kaydedilmek suretiyle aktifleştirilmediği bu ödemelerin 630 Giderler Hesabı ile ilgili yılına doğrudan gider kaydedildiği tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin 142'nci maddesine göre; 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı, kamu idarelerince, bir işin yapılmasının üstlenilmesi veya bir sözleşmenin ya da diğer işlemlerin karşılığı olarak diğer kamu idareleri veya kişilere bir yıldan daha uzun süreli verilen depozito ve teminat niteliğindeki değerlerin izlenmesi için kullanılır. Aynı Yönetmeliğin "Hesabın işleyişi" başlıklı 143'üncü maddesine göre; bir yıldan daha uzun bir süre için bütçedeki ödeneğine dayanılarak verilen depozito ve teminatlar bir taraftan bu hesaba borç, 100 Kasa Hesabı, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya 325 Nakit Talep ve Tahsisleri Hesabına ya da ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830 Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835 Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir. Üniversite tarafından elektrik dağıtım şirketine "güvence bedeli" adı altında yapılan ödemelerin toplam tutarı 321.013,26-TL’dir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümleri gereğince 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabına kaydedilmesi ve aktifleştirilmesi gereken bedellerin tamamının "abone bedeli" adı altında 630 Giderler Hesabında muhasebeleştirilmesi nedeniyle 2020 yılı mali bilançosunda 226 Hesabında 321.013,26-TL tutarında eksiklik mevcuttur. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Hatalı Tedavi Sebebiyle Üniversite Aleyhine Hükmedilen Tazminatların Kamu Görevlilerine Rücu Edilmesinde Eksiklikler Bulunması Hatalı tedavi sonucunda zarar görenlerin/yakınlarının Üniversite aleyhine açtıkları davalara ilişkin mahkemelerce hükmedilen maddi ve manevi tazminatların, zarara sebebiyet veren kamu görevlilerine rücu edilmesinde mevzuat hükümlerine aykırı davranıldığı görülmüştür. Anayasa’nın 125’inci maddesinde, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü bulunduğu hükme bağlanmış olup, buna göre idarelerin kamu hizmetlerinin yerine getirilmesi sırasında şahıslara verdiği zararları hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk

T.C. Sayıştay Başkanlığı Hacettepe Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 esaslarına göre tazmin etmek zorunda olduğu idare hukukunun genel bir ilkesi olarak kabul edilmiş bulunmaktadır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Kişilerin Uğradıkları Zararlar” başlıklı 13’üncü maddesinde; “Kişiler kamu hukukuna tabi görevlerle ilgili olarak uğradıkları zararlardan dolayı bu görevleri yerine getiren personel aleyhine değil, ilgili kurum aleyhine dava açarlar. Ancak, Devlet dairelerine tevdi veya bu dairelerce tahsil veya muhafaza edilen para ve para hükmündeki değerli kağıtların ilgili personel tarafından zimmete geçirilmesi halinde, zimmete geçirilen miktar, cezai takibat sonucu beklenmeden Hazine tarafından hak sahibine ödenir. Kurumun, genel hükümlere göre sorumlu personele rücu hakkı saklıdır.” Düzenlemesi yer almaktadır. Aynı Kanun’un “Kişisel Sorumluluk ve Zarar” başlıklı 12’nci maddesinde de “Devlet memurları, görevlerini dikkat ve itina ile yerine getirmek ve kendilerine teslim edilen Devlet malını korumak ve her an hizmete hazır halde bulundurmak için gerekli tedbirleri almak zorundadırlar. Devlet memurunun kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği sonucu idare zarara uğratılmışsa, bu zararın ilgili memur tarafından rayiç bedeli üzerinden ödenmesi esastır. Zararların ödettirilmesinde bu konudaki genel hükümler uygulanır. " denilmektedir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 61’inci maddesine göre, idare aleyhine açılan davalarda üçüncü kişilerin müdahil olma şansının kişilere verilebilmesi için idare tarafından rücu hakkı kullanılacak kişilere davanın ihbar edilmesi gerekmektedir. Keza aynı Kanun’un Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun 69’uncu maddesinde fer'i müdahilin tarafla rücu ilişkisinde, asıl davadaki uyuşmazlık hakkında yanlış karar verildiği iddiasının dinlenilmeyeceği düzenlenmiş, bunun istisnasının müdahilin savunma hakkını kullanmasının mümkün olmadığı haller olduğu belirtilmiştir. Nitekim Yargıtay kararlarında da ilk dava ihbar edilmeksizin ve ilgili kişinin müdahil olması sağlanmaksızın açılan rücuen tazminat davalarında, rücu istemi yöneltilen kişinin kendisini savunma imkânı bulamadığı ilk davadaki hükmün, doğrudan rücu davasında hükme esas alınması halinde savunma hakkının ihlal edileceği ifade edilmiştir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin 1’inci fıkrasında, Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin, hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği, aynı maddenin 2’nci fıkrasında ise konusu belli bir miktar paranın ödenmesini gerektiren davalarda hükmedilen miktar ile her türlü davalarda hükmedilen

T.C. Sayıştay Başkanlığı Hacettepe Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin, davacının veya vekilinin davalı idareye yazılı şekilde bildireceği banka hesap numarasına, bu bildirim tarihinden itibaren, birinci fıkrada belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde yatırılacağı, birinci fıkrada belirtilen süreler içinde ödeme yapılmaması halinde, genel hükümler dairesinde infaz ve icra olunacağı hükümlerine yer verilmiştir. 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesinde kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması olarak tanımlanmıştır. Aynı maddede kontrol, denetim, inceleme, kesin hükme bağlama veya yargılama sonucunda tespit edilen kamu zararının, zararın oluştuğu tarihten itibaren ilgili mevzuatına göre hesaplanacak faiziyle birlikte ilgililerden tahsil edileceği belirtilmiştir. 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesinin verdiği yetkiye istinaden Bakanlar Kurulunca hazırlanıp 19.10.2006 tarih ve 26324 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in 7’nci maddesinin (a) fıkrasında da kontrol, denetim veya inceleme sonucu tespit edilen kamu zararına ilişkin yazı, tutanak, rapor, ilâm ve benzeri belgelerin ilgili kamu idaresine gönderileceği ifade edilmiştir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; ilgili kamu kurumu görevlilerinin hatalı eylem ve işlemlerinden doğan tazminat ve benzeri yükümlülüklerinin öncelikle ilgili kamu kurumu tarafından ödenmesi, ödenen tazminat ve benzeri zararların kamu üzerinde bırakılmaması, zarara neden olan kişilere kusurları oranında rücu edilmesi gerekmektedir. Nitekim Yargıtay 4’üncü Hukuk Dairesinin 14.03.2017 tarih ve 2016/7638E. 2017/1653K. Sayılı kararında bu husus “...tazminatı ödeyen davalı idare, kusuru oranında personeline rücu edebilir. ” şeklinde ifade edilmiştir. Buna göre idarenin olası tazminata muttali olduğu andan itibaren, muhtemel tazminatın oluşup oluşmayacağını, tazminatın oluşması muhtemel ise sebeplerini ve muhtemel tazminata varsa sebebiyet veren kamu görevlilerini yapacağı inceleme ile tespit etmesi, yukarıda anılan Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in 7’nci maddesinin amir hükmüdür. Bir başka ifadeyle İdarenin, tazminata ilişkin dilekçe, iddia vb. başvurularla muttali olduğu tazminat doğurması muhtemel eylem ve işlemler ile ilgili gerekli incelemeyi yapıp ona göre işlem tesis etmesi, yukarıda değinilen mevzuata göre basiretli davranmasının gereğidir. Hacettepe Üniversitesinde, özellikle Tıp Fakültesi bünyesinde faaliyet gösteren Döner Sermaye İşletmesi bünyesindeki hatalı tedavi işlemlerinde, ilgililerin tazminat taleplerinin herhangi bir inceleme yapılmaksızın doğrudan cevap verilerek veya zımnen reddedildiği,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Hacettepe Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 tazminat talep edenlerin doğrudan idari yargı yoluna yönlendirildiği görülmüştür. Kamu idaresi cevabında; başvurulara verilen cevap yazılarında; yapılan değerlendirmenin ve tazminat talebinin ret gerekçesinin ayrıntılı olarak yazılmamasının başvurunun incelenmeksizin reddedildiği anlamına gelmediği ve hukuken bir sakıncasının bulunmadığı ifade edilmişse de; uygulamada ilgili birimden bilgi ve belge istendikten sonra, hatalı işlem içerdiği kesin olan olaylar da dâhil tüm tazminat talepleri reddedilerek, tazminat talebinde bulunanlara yargı yolu gösterilmiştir. Tazminat konusunun incelenmesi, tazminat talebine ilişkin olayın mahiyeti, varsa kusurun niteliği ve kusurun sorumluların tespitinin yapılarak bir rapora bağlanması, basiretli davranmanın, hukuk devletinin ve fuzuli mahkeme masrafının ödenmemesi için yapılması gereken bir işlemdir. Kamu İdaresi tarafından böyle bir işlem tesis edilmemiştir. Ayrıca muhtemel tazminata sebebiyet veren ameliyatta fiilen bulunmayan eğitim sorumlusu doktorların çoğunlukla dava sonuçlanıp tazminat tutarı kendilerine rücu edildiğinde konudan haberdar oldukları ve buna bağlı olarak bu kişilerin kanuni hakları olan “davaya katılma" hakkından mahrum bırakıldıkları, tüm bunların yanı sıra yargı kararlarında kamu görevlilerine kusur atfedilmediği halde İdarenin kusursuz sorumluluk gerekçesiyle hükmedilen manevi tazminat tutarlarının da kişilere rücu edildiği anlaşılmıştır. Üniversitenin kusurlu bulunduğu ve tazminata hükmedildiği tüm dava dosyaları içinde kesinleşenlerle ilgili rücu hakkının kullanılmadığı dosyaların yanı sıra, yargı kararları kesinleşmeden ödeme yapılan dosyalar da olduğu görülmüştür. Oysa İdarenin yargı kararıyla kusurlu olduğunun tespit edilmesi ve yargı kararının kesinleşmesinden sonra varsa kusursuz sorumluluk dışındaki tazminat tutarının kusurları oranında sorumlulara rücu edilmesi gerekmektedir. Keza, hükmedilen tazminatın yargı süreci tüketilmeden, dolayısıyla yargı kararı kesinleşmeden ödemesinin yapılması da, yargılamanın ilerleyen safhalarında davanın idare lehine sonuçlanması halinde, ödenen tazminat tutarının yeniden tahsilinin bazen imkânsızlaşması neticesi doğurarak kamu zararına sebebiyet verebilecektir. Her ne kadar, İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinde mahkeme kararlarının idari işlemlerle ilgili olanlarının 30 gün içinde yerine getirilme zorunluluğu bulunsa da, aynı maddenin 2’nci fıkrasında, ödeme gerektiren tazminat ve benzeri yükümlülüklerin genel hükümler çerçevesinde yürütüleceği hüküm altına alınmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Hacettepe Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 BULGU 2: Yabancı Uyruklu Öğrencilerden Alınan Sınav Ücretlerinin Üniversite Özel Bütçesi Yerine Döner Sermaye İşletmesi Bütçesine Gelir Kaydedilmesi Hacettepe Üniversitesi tarafından gerçekleştirilen Yabancı Uyruklu Öğrenci Sınavından elde edilen gelirin Döner Sermaye İşletmesi bütçesine gelir kaydedildiği tespit edilmiştir. 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun ‘Tanımlar’ başlıklı 3' ncü maddesinde: “Münhasıran bu Kanunun uygulanmasında; (…) i) Kamu geliri; Kanunlarına dayanılarak toplanan vergi, resim, harç, fon kesintisi, pay veya benzeri gelirler, faiz, zam ve ceza gelirleri, taşınır ve taşınmazlardan elde edilen her türlü gelirler ile hizmet karşılığı elde edilen gelirler, borçlanma araçlarının primli satışı suretiyle elde edilen gelirler, sosyal güvenlik primi kesintileri, alınan bağış ve yardımlar ile diğer gelirleri, (…) ifade eder.” Denilerek kamu gelirinin neleri içerdiği açıklanmıştır. Bu Kanun'un 3' üncü maddesine göre; hizmet karşılığı elde edilen gelirlerin kamu geliri olduğu, aynı Kanuna ekli II sayılı cetvelde yer alan kurum ve kuruluşların özel bütçeli kurumlar olduğu ve Kanun'un 60/e maddesinde de idare gelirlerini tahakkuk ettirerek tahsil işlemlerini yürütme görevinin mali hizmetler biriminin görevi olduğu belirtilmiştir. Hacettepe Üniversitesi yabancı uyruklu öğrencilerinin sınav faaliyetlerinin kamu hizmeti dışında düşünülmesi mümkün olmadığı gibi, bu hizmetler karşılığında adaylardan alınan başvuru ücretinin kamu geliri olarak değerlendirilmemesi de mümkün değildir. Dolayısıyla, söz konusu paraların Kanun'un 12' nci maddesi doğrultusunda 5018 sayılı Kanuna ekli (II) sayılı cetvelde gösterilen Hacettepe Üniversitesinin Strateji Daire Başkanlığı bünyesinde idare olunan özel bütçesine “gelir” olarak kaydedilmesi gerekmektedir. Diğer taraftan, 2547 sayılı Yüksek Öğrenim Kanunu'nun “Gelir Kaynakları” başlıklı 55 inci maddesinde: “Yükseköğretim üst kuruluşları, yükseköğretim kurumları ve bunlara bağlı birimlerin gelir kaynakları: a-Her yıl bütçeye konulacak ödenekler, b-Kurumlarca yapılacak yardımlar, c-Alınacak harç ve ücretler, d-Yayın ve satış gelirleri, e-Taşınır ve taşınmaz malların gelirleri, f-Döner sermaye işletmelerinden elde edilecek kârlar,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Hacettepe Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 g-Bağışlar, vasiyetler ve diğer gelirlerdir.” denilmektedir. Madde hükmü incelendiğinde, adaylardan alınan paraların, yükseköğretim kurumlarının gelir kaynaklarının sıralandığı söz konusu maddenin (c) bendinde belirtilen “alınacak harç ve ücretler” içinde olduğu kolaylıkla anlaşılmaktadır. Hacettepe Üniversitesi yabancı öğrenci sınavı sonucunda alınan ücretler, kamu hizmetinin bedeli olarak alınan ücretlerdir. Yapılan sınav faaliyetini üniversite öğretim elemanları tarafından döner sermaye kapsamında üretilen özel bir hizmet olarak nitelendirmek mümkün değildir. Bu sebeple bu hizmetler üniversiteler açısından bir görev ve sıradan bir kamu hizmeti olduğundan katılımcılardan elde edilen gelirin üniversitenin özel bütçesine aktarılması gerekmektedir. Yukarıda yapılan açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, yabancı uyruklu öğrenci sınavı ücretlerinin üniversitenin özel bütçesine gelir kaydedilmesi gerekmektedir. Söz konusu sınavın döner sermaye birimi aracılığıyla yaptırılmış olmasının sınav ücretlerinin döner sermaye işletmesi bütçesinin geliri olduğu anlamına gelmediği değerlendirilmiştir. BULGU 3: Erişkin Hastanesi Radyoloji Biriminde Görev Yapan Öğretim Üyelerinin Mesai Saatleri Dışında Tedavi Etmeleri Gereken Ücretli Hastalarının Tetkik ve Muayenelerini Mesai Saatleri İçerisinde Gerçekleştirmesi Hacettepe Üniversitesi Erişkin Hastanesi Radyoloji biriminde görev yapan öğretim üyelerinin, ilave ücret almak suretiyle mesai dışında tedavi etmeleri gereken özel hastalarının tetkik ve muayenelerini mesai saatleri içerisinde gerçekleştirdikleri tespit edilmiştir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Döner Sermaye” başlıklı 58’inci maddesinin (h) bendinde; “Öğretim üyelerinin mesai saatleri dışında üniversitede sundukları sağlık hizmetlerinden dolayı 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 73 üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca alınan ilave ücretler döner sermaye işletmesinin ayrı bir hesabında toplanır. Bu tutardan ayrıca Hazine payı kesintisi ve (b) fıkrası uyarınca kesinti yapılmaz. Bu şekilde elde edilen gelirin yüzde 50’sinden az ve yüzde 60’ından fazla olmamak üzere üniversite yönetim kurulunca tespit edilecek oranı, mesai saatleri dışında sağlık hizmeti sunan öğretim üyesine, mesai içinde gerçekleştirilen iş miktarı ve çeşidi dikkate alınarak belirlenen toplam performansı aşmamak kaydıyla, ek ödeme matrahının yüzde 800’ünü geçmemek üzere her ay ayrıca ödenir.” Hükmü yer almaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Hacettepe Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 Yukarıda yer verilen hükümde belirtilen 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 73'üncü maddesinin 3'üncü fıkrasında ise; “Kamu idaresi sağlık hizmeti sunucuları ise otelcilik hizmeti ile dördüncü fıkrada belirtilen istisnai sağlık hizmetleri dışında, sağladıkları sağlık hizmetleri için genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerden ilave ücret talep edemez. (Mülga ikinci cümle: 21/1/2010-5947/19 md.) (…) (Ek cümleler: 21/5/2013-6486/4) Ancak yükseköğretim kurumlarına ait sağlık hizmeti sunucularında öğretim üyeleri tarafından mesai saatleri dışında bizzat verilen sağlık hizmetleri için Kurumca belirlenmiş sağlık hizmetleri bedelinin, poliklinik muayenelerinde bir katını, diğer hizmetlerde yüzde ellisini geçmemek üzere, üniversite yönetim kurulu kararıyla öğretim üyelerinin unvanları itibarıyla belirlenen miktarda ilave ücret alınabilir. Ancak alınacak ilave ücret bir defada asgari ücretin iki katını geçemez. Bu oranları bir katına kadar artırmaya Cumhurbaşkanı yetkilidir. Kurum bu fıkra kapsamında ilave ücret alınamayacak sağlık hizmetlerini belirlemeye yetkilidir.” Aynı şekilde Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in “Dağıtım Esasları” başlıklı 5’inci maddesinin 15’inci bendinde; “Öğretim üyelerinin mesai saatleri dışında üniversitede sundukları sağlık hizmetlerinden dolayı 5510 sayılı Kanunun 73 üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca alınan ilave ücretler döner sermaye işletmesinin ayrı bir hesabında toplanır. Elde edilen gelirin % 50’sinden az % 60’ından fazla olmamak üzere Üniversite Yönetim kurulunca tespit edilecek oranı, mesai saatleri dışında sağlık hizmeti sunan öğretim üyesine/üyelerine mesai içinde gerçekleştirilen iş miktarı ve çeşidi dikkate alınarak belirlenen toplam performansı aşmamak kaydıyla, ek ödeme matrahının % 800’ünü geçmemek üzere her ay ayrıca ödenir.” Hükmü yer almaktadır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinde belirtildiği gibi üniversite hastanelerinde görev yapan öğretim üyeleri tarafından mesai saatleri dışında bizzat verilen sağlık hizmetleri için kişilerden ilave ücret alınabilmektedir. Bu çerçevede Hacettepe Üniversitesi hastanelerinde öğretim üyeleri tarafından ilave ücret ödemesi yapan hastalara “mesai dışı öğretim üyesi muayenesi” niteliğinde sağlık hizmeti sunulmaktadır. Başta Erişkin Hastanesi Ultrason birimi olmak üzere, farklı radyoloji birimlerinde öğretim üyeleri tarafından mesai dışında bizzat yapılan ultrason tetkikleri ve girişimsel radyoloji işlemleri için yasal mevzuatta yer alan “mesai dışı öğretim üyesi muayenesi” ifadesinin gereği olarak, hem ilgili tetkik veya işlemin hem de yapılan muayene ve tetkiklere ilişkin raporlama hizmetinin tümüyle mesai sonrasında gerçekleştirilmesi mecburiyeti

T.C. Sayıştay Başkanlığı Hacettepe Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 bulunmaktadır. Ancak Hacettepe Üniversitesi Erişkin Hastanesinde Radyoloji biriminde görev yapan öğretim elemanlarının söz konusu muayene, tetkik ve işlemleri mesai saatleri içerisinde gerçekleştirdikleri, bazı öğretim elemanlarının da mesai içerisinde gerçekleştirdikleri ücretli hastalara ait muayene ve tetkiklere ilişkin olarak “Hastane Bilgi Sisteminde” düzenledikleri raporları, mesai dışında onaylamak suretiyle mesai içinde gerçekleştirdikleri tetkik ve işlemleri mesai dışında gerçekleştirmiş izlenimi yarattıkları Hastane Bilgi Sisteminden alınan verilerden tarafımızca tespit edilmiştir. Kamu İdaresi cevabında; radyoloji tetkiklerinin, ön hazırlık işlemlerinin gerçekleştirilmesinden hekim raporunun hazırlanması aşamasına kadar olan tüm süreçlerin oldukça uzun bir zamanı kapsadığı ve hasta yoğunluğu sebebiyle mesai içi- mesai dışı ayrımının gözetilemediği ifade edilmişse de; Türkiye'de aynı koşullarda hizmet veren pek çok Devlet Hastanesinde mesai içi-mesai dışı ayrımına dayalı sistemin uygulanabildiği görülmektedir. Nitekim mesai içi- mesai dışı ayrımı öğretim elemanlarına ödenen performansa dayalı ek ödemelerin de temelini oluşturmaktadır. Mesai sonrası öğretim üyesi muayenesi uygulamasının temel amacının hastaların “özel fark” ödemek suretiyle bizzat öğretim üyelerinden doğrudan sağlık hizmeti almalarını sağlamak olduğu aşikârdır. Radyoloji tetkiklerini ve muayenelerini mesai saatleri içerisinde sosyal güvenceleri kapsamında yaptırmak isteyen hastalar için ayrılması zorunlu olan zaman dilimlerinde, önemli sayıdaki randevuların öğretim üyelerine özel muayene yapmaları için tahsis edilmesiyle, özel fark ödemeyen ve sosyal güvencesi kapsamında muayene olmak isteyen hasta tetkik randevularında aşırı yığılmalar meydana geldiğinden bu hastaların tetkiklerinin oldukça geç tarihlerde yapılmasına/yapılamamasına sebebiyet verilmektedir. Yukarıda yer verilen uygulamalar sonucunda sosyal güvencesi kapsamında mesai içinde muayene ve tetkik yaptırmak isteyen hastalara ayrılması gereken zaman dilimlerinin ve kamu olanaklarının “özel muayene” randevularına açılmasının mevzuata açıkça aykırılık teşkil ettiği ve özel fark ödeme gücü bulunmayan sosyal güvenceli hastalar aleyhine bir durum yaratıldığı değerlendirilmektedir. BULGU 4: Tıp Fakültesinde Tedavi Gören Hasta veya Hasta Yakının Yeterince Bilgilendirilmeden Tedaviye Başlanması ve Sonradan Açılan Davaların Kaybedilmesi ve Bu Nedenle Tazminat Ödenmesi Tıp Fakültesi hastanesinde tedavi gören hastalara yönelik yapılan işlemlerin öncesinde hasta ve hasta yakınlarının mevzuata uygun olarak bilgilendirilmediği, işlem sonrası yaşanan

T.C. Sayıştay Başkanlığı Hacettepe Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 olumsuzluklara karşı İdare aleyhine açılan davaların kaybedilerek maddi/manevi tazminat ödendiği tespit edilmiştir. Anayasa’nın 125’inci maddesinde, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü bulunduğu hükme bağlanmış olup, buna göre idarelerin kamu hizmetlerinin yerine getirilmesi sırasında şahıslara verdiği zararları hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk esaslarına göre tazmin etmek zorunda olduğu idare hukukunun genel bir ilkesi olarak kabul edilmiş bulunmaktadır. İdare, yasalarla kendi yetki ve sorumluluğuna bırakılan kamu hizmetini yasal yetkileri içinde ve gereği gibi yürütmek amacıyla önceden gerekli teşkilatı kurmak, bu teşkilatın ve hizmetin gerektirdiği araç, gereç ve personeli her an hizmete hazır tutmak ve hizmetin iyi bir şekilde yürütülmesi için gerekli tüm özeni göstermekle yükümlüdür. Hizmetin iyi işlememesi, geç işlemesi veya hiç işlememesi yüzünden kişilerin zarara uğramaları halinde, idarenin hukuksal sorumluluğu söz konusu olur ve uğranılan zararın hizmeti yürütmekle görevli idarece tazmini gerekir. İdare Hukuku ilkeleri ve Danıştayın yerleşik içtihatlarına göre, zarar gören kişinin hizmetten yararlanan durumda olduğu ve hizmetin riskli bir nitelik taşıdığı hallerde, idarenin tazmin yükümlülüğünün doğması için, zararın, idarenin ağır hizmet kusuru sonucu meydana gelmiş olması gerekmektedir. Bünyesinde risk taşıyan hizmetlerden olan sağlık hizmetinden yararlananın zarara uğraması halinde, bu zararının tazmini, ancak idarenin ağır hizmet kusurunun varlığı halinde olanaklı olabilecektir. Sağlık hizmetinden yararlanan kişilerin uğramış olduğu manevi zararın tazmin edilebilmesi için idarenin ilgiliye yönelik bir eyleminin (hizmetinin) olması, bu eylemden dolayı zarara uğraması, eylem ile zarar arasında illiyet bağının bulunması, bu eylem ve zarar nedeniyle ilgilinin elem ve ızdırap duyması, yaşama sevincinde azalma meydana gelmesi, eylemde ve hizmetin yürütülmesinde idarenin ağır hizmet kusurunun bulunması gerekmektedir. Bilindiği üzere; idarenin malî sorumluluğunun türlerinden birisi olan kusurlu sorumluluk, hizmet kusuru kavramı ile açıklanmaktadır. Buradaki kusur kavramı ise özel hukuktaki kast, ihmal, dikkatsizlik gibi öznel unsurlar ile tanımlanmamakta, idare tarafından yürütülen bir hizmetin kurulmasında, düzenlenmesinde ya da işletilmesindeki bozukluk ve aksaklık şeklinde nesnel bir tanımlama yapılarak, hizmetin kötü işlemesi, geç işlemesi veya hiç işlememesi gibi hâllerden doğan zararların tazmininde idarenin kusurlu sorumluluğu ilke ve esasları uygulanmaktadır. Dolayısıyla bir olayda idarenin kusurlu sorumluluğundan bahsedilebilmesi için, öncelikle ortada hizmet kusuru teşkil eden bir durumun varlığı gerekmektedir. İdarenin işlemlerinden doğan zararların tazmin edilmesi amacıyla açılan tam

T.C. Sayıştay Başkanlığı Hacettepe Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 yargı davalarında, idari işlemin hukuka aykırı olması idarenin hizmet kusurunun varlığını ortaya koymakladır. Ancak hizmet kusurunun bulunması yeterli olmayıp, genel sorumluluk koşullarının da olayda gerçekleşmiş olması aranmaktadır. Bu koşullar ise, idari bir işlem ya da idareden sadır olan ihmalî veya icraî bir eylemin varlığı, tazmin isteminde bulunanın maddî veya manevî bir zararının bulunması ve söz konusu zararın idarenin işlem veya eyleminin bir sonucu olması, yani zarar ile idari davranış arasında kurulabilen bir illiyet bağının mevcudiyetidir. Öte yandan, Avrupa İnsan Haklan Sözleşmesi’nin 2’nci maddesinin devlete yüklediği pozitif yükümlülükler, devlet tarafından, özel ya da kamu hastanelerine hastaların yaşamını koruyacak nitelikteki tedbirleri alma zorunluluğu getiren yasal ve düzenleyici çerçevenin konulmasını gerektirmektedir. Bu yükümlülük, hastaları, tıbbi müdahalelerin bu bağlamda meydana getirebileceği ağır sonuçlardan mümkün olabildiğince koruma gerekliliğine dayanmaktadır. Böylelikle, taraf devletler, bu yükümlülük uyarınca, hekimlerin, uygulanması düşünülen tıbbi müdahalenin hastaların fiziksel bütünlüğüyle ilgili olarak meydana getirebileceği öngörülebilir sonuçlar hakkında sorgulanmaları ve hastalarını aydınlatarak, rıza göstermelerini sağlayacak şekilde kendilerini bu tıbbi müdahale hakkında önceden bilgilendirmeleri amacıyla gereken düzenleyici yasal tedbirleri almakla yükümlüdürler (Codarcea/Romanya, No. 31675/04, 2 Haziran 2009). 11.04.1928 tarihli ve 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun’un 70. maddesinde, "Tabipler, diş tabipleri ve dişçiler yapacakları her nevi ameliye için hastanın, hasta küçük veya tahtı hacirde ise veli veya vasisinin evvelemirde muvafakatini alırlar. Büyük ameliyei cerrahiyeler için bu muvafakatin tahriri olması lazımdır. (Veli veya vasisi olmadığı veya bulunmadığı veya üzerinde ameliye yapılacak şahıs ifadeye muktedir olmadığı takdirde muvafakat şart değildir.) Hilafında hareket edenlere ikiyüzelli Türk Lirası İdarî para cezası verilir." hükmü yer almaktadır. 5013 sayılı Kanun ile onaylanması uygun bulunan ve 16/03/2004 tarih ve 2004/7024 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile onaylanan "Biyoloji ve Tıbbın Uygulanması Bakımından İnsan Haklan ve İnsan Haysiyetinin Korunması Sözleşmesi (İnsan Haklan ve Biyotıp Sözleşmesi)’nin "Amaç ve konu” başlıklı 1’inci maddesinde, “Bu Sözleşmenin Tarafları, tüm insanların haysiyetini ve kimliğini koruyacak ve biyoloji ve tıbbın uygulanmasında, ayrım yapmadan herkesin, bütünlüğüne ve diğer hak ve özgürlüklerine saygı gösterilmesini güvence altına alacaklardır.”; "Mesleki standartlar" başlıklı 4’üncü maddesinde, “Araştırma dahil, sağlık alanında herhangi bir müdahalenin, ilgili mesleki yükümlülükler ve standartlara uygun olarak yapılması gerekir.” kurallarına yer verilmiştir. Sözleşme, iç hukukumuzun bir parçası

T.C. Sayıştay Başkanlığı Hacettepe Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 haline gelmiş olup, anılan düzenlemede her türlü tıbbi müdahalenin mesleki yükümlülükler ve standartlara uygun olması benimsenmiştir. Diğer taraftan, Sözleşmenin "Muvafakat" başlıklı (II) numaralı bölümünde yer alan 5’inci maddesinde “muvafakat” konusu düzenlenmiş ve “Sağlık alanında herhangi bir müdahale, ilgili kişinin bu müdahaleye özgürce ve bilgilendirilmiş bir şekilde muvafakat etmesinden sonra yapılabilir. Bu kişiye, önceden, müdahalenin amacı ve niteliği ile sonuçları ve tehlikeleri hakkında uygun bilgiler verilecektir. İlgili kişi muvafakatini her zaman serbestçe geri alabilir.” düzenlemesiyle muvafakatin kapsamı belirlenmiştir. Türk Tabipler Birliğince kabul edilen Hekimlik Meslek Etiği Kuralları’nın 26’ncı maddesinde ise “Hekim hastasını, hastanın sağlık durumu ve konulan tanı, önerilen tedavi yönteminin türü, başarı şansı ve süresi, tedavi yönteminin hastanın sağlığı için taşıdığı riskler, verilen ilaçların kullanılışı ve olası yan etkileri, hastanın önerilen tedaviyi kabul etmemesi durumunda hastalığın yaratacağı sonuçlar, olası tedavi seçenekleri ve riskleri konularında aydınlatır. Yapılacak aydınlatma hastanın kültürel, toplumsal ve ruhsal durumuna özen gösteren bir uygunlukta olmalıdır. Bilgiler hasta tarafından anlaşılabilecek biçimde verilmelidir. Hastanın dışında bilgilendirilecek kişileri, hasta kendisi belirler. Sağlıkla ilgili her türlü girişim, kişinin özgür ve aydınlatılmış onamı ile yapılabilir. Alınan onam, baskı, tehdit, eksik aydınlatma ya da kandırma yoluyla alındıysa geçersizdir. Acil durumlar ile, hastanın reşit olmaması veya bilincinin kapalı olduğu ya da karar veremeyeceği durumlarda yasal temsilcisinin izni alınır ..." kuralına yer verilmiştir. 01/08/1998 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Hasta Hakları Yönetmeliği'nin 15’inci maddesinde, “Hasta; sağlık durumunu, kendisine uygulanacak tıbbi işlemleri, bunların faydaları ve muhtemel sakıncaları, alternatif tıbbi müdahale usulleri, tedavinin kabul edilmemesi halinde ortaya çıkabilecek muhtemel sonuçlan ve hastalığın seyri ve neticeleri konusunda sözlü veya yazılı olarak bilgi istemek hakkına sahiptir.” 22. maddesinin I fıkrasında, “Kanunda gösterilen istisnalar hariç olmak üzere, kimse, rızası olmaksızın ve verdiği rızaya uygun olmayan bir şekilde tıbbi ameliyeye tabi tutulamaz."; “Rızanın Kapsamı” başlıklı 31’inci maddesinde de, “Rıza alınırken hastanın veya kanuni temsilcisinin tıbbi müdahalenin konusu ve sonuçlan hakkında bilgilendirilip aydınlatılması esastır. Hastanın, uygulanacak tıbbi müdahale için verdiği rıza, bu müdahalenin gerektirdiği sair tıbbi işlemleri de kapsar. Ancak, tıbbi işlemlerin uygulanmasında, bu Yönetmelik'te ve diğer mevzuatta belirlenen hakların ihlal edilmemesi için azami ihtimam gösterilir.” Düzenlemeleri yer alır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Hacettepe Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 Bu bağlamda herhangi bir tıbbi müdahaleye başlamadan önce kişilerin yapılacak işlemlerin riskleriyle ilgili olarak aydınlatılması ve rızalarının alınması gerekmekte olup, aydınlatma ve rızanın alınmaması hali, sağlık hizmetinin kusurlu yürütüldüğü sonucunu doğurmaktadır. Anayasa Mahkemesi ve Danıştay kararları da, hükmedilen tazminatlarda yukarıdaki hukuki düzenlemeleri esas almaktadır. Yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde sağlık hizmeti veren idarenin, sağlık hizmetine ilişkin işlemlere başlamadan önce sağlık hizmetinden yaralanan kişiyi ve/veya kişi yakınını aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirmesi, yapılacak tedaviye yönelik işlemlerin detaylarıyla açıkça belirtilmesi ve ilgililerin yukarıda belirtilen mevzuat doğrultusunda aydınlatıldığının da ayrıca imza altına alınarak belgelendirilmesi gerekmektedir. BULGU 5: Taşınmaz Kira Gelirleri ve Bu Taşınmazlara Ait Elektrik, Su ve Isınma Gibi Giderlerin Takibinin Düzenli Yapılamaması Üniversite tarafından gerçekleştirilen taşınmaz kiralama işlemlerine ait gelir takibinin düzenli yapılamadığı tespit edilmiştir. Üniversiteye ait kira sözleşmelerinin elektrik, su ve ısınma giderlerinin takip ve tahsiline ilişkin maddesinde; “Kiralanan yerde tüketilen elektrik, su, doğalgaz tüketimi varsa miktarı kiracı tarafından bu tesisatın girişlerine konacak süzme sayaçla ölçülendirilecek bu amaçla ilgili idarenin belirteceği tesisat tadilatları yaptırılacak ve elektrik, su, doğalgaz giderleri kendisine üniversitece yapılacak yazılı tebligat üzerine 15 (onbeşgün) içinde Hacettepe Üniversitesi Strateji Geliştirme Daire Başkanlığına ödenecek olup ödeme belgesi İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı Kiralama Müdürlüğüne teslim edilecektir.” Denilmektedir. Kamu İdaresine ait taşınmazların kira gelirlerinin incelenmesi neticesinde; 87 adet taşınmazın 14'ünün ödenmemiş kira ve fatura giderleri sebebiyle icra takibinde olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca tahsilata ilişkin çalışmaların manuel olarak İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı, Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı ve Hukuk Müşavirliği tarafından gerçekleştirildiği, bu birimler tarafından sunulan mevcut borç bilgilerini içeren verilerin birbiriyle tutarlı olmadığı, Üniversite taşınmazlarına ilişkin kira gelirlerinin takibinin manuel olarak yapılmasının tahsilatların düzenli şekilde izlenmesine olanak sağlamadığı görülmüştür.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Hacettepe Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27 Üniversite bünyesinde yer alan fazla sayıda taşınmazın kira ve fatura giderlerine ait hesaplama, takip ve tahsil işlemlerinin zamanında ve düzenli olarak gerçekleştirilebilmesi için gelir takibinin manuel olarak değil, bir yazılım programı aracılığıyla sistematik ve hataya sebebiyet vermeyecek şekilde gerçekleştirilmesi, tahsilatların izlenmesinde ilgili birimler arası koordinasyonun sağlanması gerektiği değerlendirilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Hacettepe Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 28 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Hacettepe Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29

T.C. Sayıştay Başkanlığı Hacettepe Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 30 8. EKLER EK 1: İZLEME Önceki Yıl Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Zamanında Kapatılmayan Avans ve Kredilerin Bulunması 2019 Kısmen Yerine Getirildi. 2019 yılına ilişkin avans ve krediler kapatılmıştır. Yalnızca akreditifler pandemi sebebiyle esnek mesaiden ötürü belge iletimi geciktiğinden açık kalmış o da düzeltilme aşamasında olduğundan bulguya konu edilmemiştir. Vadeli Mevduat Hesabından Elde Edilen Faiz Gelirlerinin Net Tutar Üzerinden Muhasebeleştirilmesi 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi. Bulguya konu husus yerine getirilmiştir. Taşınmaz Kira Gelirlerinin Takibinin Düzenli Yapılamaması 2019 Yerine Getirilmedi. Aynı konu 2020 yılında da bulgu konusu edilmiştir. Üniversiteye Ait Taşınmazların Cins Tashihi İşlemlerinin Tamamlanmaması 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi. İdare çalışmaları başlatmış olup süreç devam etmektedir. Resmi Taşıtların Mevzuata Aykırı Şekilde Kullanılması 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi. İdare tarafından bulgu konusu husus dikkate alınarak gerekli çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Değer Hareketleri Hesabının Hatalı Kullanılması 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi. Bulguya konu husus yerine getirilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Hacettepe Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 31 Yapım İşlerine ait Geçici Kabul Komisyonunda Teknik Eleman Olmayanların Görevlendirilmesi 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi Bulguya konu husus yerine getirilmiştir. İç Kontrol Yapılandırma Çalışmalarının Tamamlanmamış Olması 2019 Kısmen Yerine Getirildi İdare yapılandırma çalışmalarını çok büyük oranda tamamlamıştır. Kontrol faaliyetleri ile ilgili süreç devam etmektedir. Tüm Üniversite Personelinin Maaş Hesaplamalarının Tahakkuk Biriminden Yürütülmesi, İşçi Maaşlarının Zamanında Ödenmemesi 2019 Yerine Getirilmedi. Aynı konu 2020 yılında da bulguya konu edilmiştir. Vakıf Üniversitelerinden Hacettepe Üniversitesine Yerleştirilen Öğrencilerin Harç Tahakkuklarının Muhasebe Sistemi İçinde İzlenmemesi 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi. Bulguya konu husus yerine getirilmiştir. Hurdaya Ayrılarak Satış Yoluyla Elden Çıkarılan Dayanıklı Taşınırların Bilançoda Varlık Olarak Gösterilmeye Devam Edilmesi 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi. Bulguya konu husus yerine getirilmiştir. Binaların Ömrünü Uzatan Tadilat İşlerine İlişkin Tutarların Binaların Kayıtlı Değerine Eklenmek Yerine Giderler Hesabına Kaydedilmesi 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi. Bulguya konu husus yerine getirilmiştir. Kapatılan Bala Meslek Yüksekokuluna Ait Makine Teçhizat ve Demirbaşların 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi. Bulguya konu husus yerine getirilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Hacettepe Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 32 Muhasebe Kayıtlarında Yer Alması Kıdem Tazminatı Karşılık Hesaplarının Kullanılmaması 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi Bulguya konu husus yerine getirilmiştir.

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2020 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ .................................................................................................... 31
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU ................................................................................................ 33
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................................ 34
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 34
5. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 35
6. EKLER ........................................................................................................................................................ 37

T.C. Sayıştay Başkanlığı Hacettepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 31

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Hacettepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü, döner sermaye kapsamına giren faaliyetlerini gerçekleştirmek amacıyla 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 14’üncü maddesi ile “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesinin (a) bendinin birinci fıkrasına istinaden, 20 Ekim 2000 tarih ve 24206 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Hacettepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği ile kurulmuştur. Söz konusu Yönetmelik'in "Faaliyet Alanları" başlıklı 2’inci maddesinde İşletmesinin faaliyet alanına giren iş ve hizmetler; a) Yükseköğretim kurumları dışındaki kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişilerce talep edilecek bilimsel görüş, proje, araştırma ve benzeri hizmetler yapmak, seminer, konferans, sempozyumlar düzenlemek, kurslar açmak, b) Klinik, poliklinik, ameliyathane ve laboratuvarlarda her çeşit muayene, tetkik, tahlil, tedavi, ameliyat, bakım ve üretimle ilgili iş ve benzeri hizmetlerin yapılması, açılmış olan her türlü sağlık hizmetleri ile ilgili yataklı, yataksız sabit ve geçici kuruluşlar ve benzeri yerler ile belirli bilimsel sonuçların uygulanmasını sağlamak üzere açılmış bulunan eğitim ve uygulama eczanelerini işletmek, c) Danışmanlık, her türlü tercüme hizmetleri, plan, proje uygulama, deney raporları, fizibilite etüdü, proses değerlendirmesi ve geliştirmesi, model deneyleri, bilgi işlem ve iş değerlendirmesi veya organizasyonu, analiz, ölçme ve etanolaj hizmetleri ve faaliyet alanı ile ilgili olarak bakım, onarım, basım, yayın, cilt ve üretimle ilgili hizmetleri yapmak, d) Sportif alanda bireysel ve takım olarak performans değerlendirmesi, psikolojik danışmanlık, diyet analiz ve kontrolü, antreman planlaması, sporcu sağlığını koruma ve geliştirmeye yönelik hizmetlerde bulunmak, e) Güzel Sanatlar, müzik ve sahne sanatları alanlarında yaratı ve araştırma çalışmaları ile eğitim, öğretime yönelik uygulamalarla sınırlı kalmak üzere grafik tasarımı, afiş, broşür, sergi ve fuar düzenlenmesi, iç ve dış mekan düzenlemeleri, tanıtım ve reklam filmleri, resim, heykel, seramik çalışmaları, müzikli oyunlar ve tiyatro oyunları yazılması, sahnelenmesi, bale ve tiyatro temsilleri ile konser ve resitaller düzenlenmesi ve benzeri hizmetleri yapmak,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Hacettepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 32 f) Mevcut fiziki kapasiteyi değerlendirerek hizmet birimlerinin faaliyet alanı ile sınırlı olmak üzere yukarıda sayılanlar dışında kalan her türlü iş, hizmet ve mal üretiminde bulunmak ve Rektör’ün izni alınmak koşuluyla üretilen iş, hizmet ve malları pazarlamak ve satmak. Olarak belirlenmiştir. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Döner Sermaye İşletmesi Yönetim Kurulu Hacettepe Üniversitesi Yönetim Kuruludur. Sağlık Hizmetleri Birimleri adına Yönetim Kurulu, Rektörlüğe bağlı olarak kurulmuş olan Hacettepe Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Birimleri Yönetim Kurulu olup; Yönetim Kurulu Başkanlığı’nı Rektör Yardımcısı yürütmektedir. Döner Sermaye İşletme Müdürü, üniversite personeli arasından Rektör tarafından atanmıştır. Diğer yandan Merkez ve Beytepe Birimlerinde Rektör tarafından gelir ve gider gerçekleştirme görevlileri atanmıştır. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nca atanmış olan Muhasebe Yetkilisi muhasebe hizmetlerinden sorumludur. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/A, 4/B ve 4/D maddeleri kapsamında görevli olan personelin İşletmeye bağlı birimlerde döner sermaye faaliyetlerine direkt ve/veya endirekt olarak katkısı bulunmaktadır. Ana faaliyetler esas itibariyle öğretim üyeleri ve görevlileri tarafından yürütülmektedir. 1.3. Mali Yapı Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulmuş olan döner sermayeli işletmelerin iş ve işlemleri ile bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması, muhasebesi, kontrol ve denetimi ile muhasebe yetkililerinin niteliklerine ilişkin usul ve esaslar, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Dolayısıyla, 5018 sayılı Kanun’un bütçe ile ilgili hükümlerine tabi olmayan işletme bütçesi, adı geçen Yönetmelik’in 4’üncü maddesine göre hazırlanmakta olup; kamu idaresinin üst yöneticisi olan Rektör tarafından onaylanarak yürürlüğe girmektedir. Başlangıç bütçesi 993.680.000,00-TL olarak tahmin edilen İşletmenin 2020 bütçe gideri 843.378.298,69- TL, bütçe geliri ise 852.327.758,07-TL olarak gerçekleşmiştir. 2020 yılı bilançosuna göre İşletmenin sermayesi 18.087.828,66-TL olup, toplam aktif büyüklüğü ise 186.391.990,20-TL’dir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Hacettepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 33 2020 yılı gelir tablosuna göre gelir toplamı 908.639.557,10-TL, gider toplamı 836.962.341,46-TL olan Döner Sermaye İşletmesi, yılsonu itibarıyla dönemi 71.677.215,64- TL net kar ile tamamlamıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Hacettepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi muhasebe ve raporlama işlemlerini, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan hükümlere göre Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kurulan ve yönetilen Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Sistemi üzerinden yürütmektedir. İşletme, Yönetmelik’te hüküm bulunmayan hâllerde 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun’a dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin genel esaslarını, kıyasen uygulamakta olup Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan diğer düzenlemelere de tabidir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştay'a Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar'ın 5 inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştay'a gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile Usul ve Esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Gelir Tablosu Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile

T.C. Sayıştay Başkanlığı Hacettepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 34 bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Hacettepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 35 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Hacettepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Hacettepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 36 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Hacettepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 37 6. EKLER EK 1: İZLEME Önceki Yıl Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Prim Borcu Olanlara Sunulan Sağlık Hizmetlerinin Sosyal Güvenlik Kurumu’na Fatura Edilememesi 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi. Bulguya konu husus yerine getirilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Hacettepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 38