GEBZE TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Eylül 2021
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Teşkilat Yapısı..........................................................................................................3 Tablo 2: İdari Personel Sayıları...............................................................................................4 Tablo 3: Akademik Personel Kadro Durumu ..........................................................................4 Tablo 4: : 2020 Yılı Bütçe Giderleri ve Ödenekler (TL) ..........................................................5 Tablo 5: 2020 Yılı Bütçe Gelirleri (TL) ..................................................................................6 Tablo 6: 2018-2020 Bütçe Giderleri (TL) ...............................................................................7 Tablo 7: 2018-2020 Bütçe Gelirleri (TL) ................................................................................7 Tablo 8: 2020 Yılı Faaliyet Sonuçları Tablosu (TL) ................................................................8
KISALTMALAR AFAD: T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı AR-GE : Araştırma Geliştirme A.Ş: Anonim Şirket BKMYBS: Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi EKAP: Elektronik Kamu Alımları Platformu EPC: European Patent Convantion GTÜ: Gebze Teknik Üniversitesi GTÜ112: Gebze Teknik Üniversitesi 112 projesi MARKA: Doğu Marmara Kalkınma Ajansı MOSİP: SGK. Mali Otomasyon Sistemi Projesi PTC: Patent Cooperation Treaty R.G.: Resmi Gazete SGK: Sosyal Güvenlik Kurumu TBMM: Türkiye Büyük Millet Meclisi TGB: Teknoloji Gelişim Bölgesi TTO: Teknoloji Tanıtım Ofisi TÜBİTAK: Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Başkanlığı TÜSEB: Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı YÖK: Yüksek Öğretim Kurulu YÖK. TEBİP BURSU: YÖK Tarafından Oluşturulan Üstün Başarı Sınıflarında Okumaya Hak Kazanan Öğrencilere Verilen Burs YÖK. YUDAB PROGRAMI: Doktora Tez Aşamasında Olup Devlet Üniversitelerinde Görev Yapmakta Olan Araştırma Görevlilerinden, Tez Konusu Ülkemizin Öncelikli Alanları İle İlgili Olanlara, Tezleri İle İlgili Yurt Dışında Araştırma Yapma İmkanı Sunulması Programı,
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gebze Teknik Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gebze Teknik Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 Bu Kanun’un 12’nci maddesinde yükseköğretim kurumlarının görevleri sayılmakta olup bu görevler; toplumun ihtiyaçları, kalkınma planları ilke ve hedeflerine uygun bilimsel eğitim-öğretim, araştırma, yayım ve danışmanlık yapmak, bu ilke ve hedefler doğrultusunda insan gücü yetiştirmek, toplumun özellikle sanayileşme ve tarımda modernleşme alanlarında eğitilmesini sağlamak, üretimde artışı sağlayacak uygulamalı çalışmalarda bulunmak, bu amaçla döner sermaye işletmelerini kurmak ve bu faaliyetlerin geliştirilmesine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmak olarak özetlenebilir. Yükseköğretim kurumları için temel mevzuat 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve 2914 sayılı Yüksek Öğretim Personel Kanunu’dur. Bunların dışında üniversitelerin faaliyetlerini yürütürken tabi oldukları mevzuat ise 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu, 3843 sayılı Yükseköğretim Kurumlarında İkili Öğretim Yapılması, 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bir Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 6245 sayılı Harcırah Kanunu ve diğer ilgili mevzuattır. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Gebze Teknik Üniversitesi akademik ve idari birimlerden oluşmaktadır. Akademik yapısı; Rektör, Üniversite Senatosu, Üniversite Yönetim Kurulu, Rektör Yardımcıları, Fakülte Dekanlıkları, Enstitü Müdürlükleri, Rektörlüğe Bağlı Bölümler ile Araştırma ve Uygulama Merkezlerinden oluşmaktadır. Üniversitenin idari yapısında ise; Rektör, Üniversite Senatosu, Üniversite Yönetim Kurulu, Rektör Yardımcıları, İç Denetim Birimi, Genel Sekreterlik, Daire Başkanlıkları, Şube Müdürlükleri, Hukuk Müşavirliği, Koordinatörlükler, Birim ve Komisyonlar, Yazı İşleri ile Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü ve Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü bulunmaktadır. Üniversitenin üst yöneticisi olan Rektör Cumhurbaşkanı tarafından, dekanlar ise Yükseköğretim Kurulunca atanmaktadırlar. Üniversitenin akademik karar organı Senato olup; Üniversite Yönetim Kurulu ise idari faaliyetlerde Rektör’e yardımcı olmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Gebze Teknik Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3
Gebze Teknik Üniversitesi bünyesinde aynı kampüs 5 fakülte ve 9 enstitü
bulunmaktadır.
Gebze Teknik Üniversitesi akademik ve idari birimlerine ilişkin teşkilat şeması
aşağıdaki gibidir.
Tablo 1: Teşkilat Yapısı
I. İdari Birimler II. Akademik Birimler
Rektör
Rektör Yardımcıları
Yönetim Kurulu
Senato
İç Denetim Birimi
Genel Sekreterlik
Daire Başkanlıkları
Hukuk Müşavirliği
Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü
Fakülte ve Enstitü Sekreterlikleri
Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon
Birimi
Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü
Yazı İşleri Müdürlüğü
Afet ve Acil Durum Yönetim Birimi
Bilgi Edinme Birimi
Engelsiz GTÜ Birimi
Dış İlişkiler Ofisi
Kalite Ofisi
Teknoloji Transfer Ofisi
Burslar Koordinatörlüğü
İş Sağlığı ve Güvenliği Koordinatörlüğü
Rektör
Rektör Yardımcıları
Yönetim Kurulu
Senato
Fakülteler
-Temel Bilimler Fakültesi
-Mühendislik Fakültesi
-Mimarlık Fakültesi
-İşletme Fakültesi
-Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi
Enstitüler:
-Fen Bilimleri Enstitüsü
-Sosyal Bilimler Enstitüsü
-Enerji Teknolojileri Enstitüsü
-Biyoteknoloji Enstitüsü
-Nanoteknoloji Enstitüsü
-Yer ve Deniz Bilimleri Enstitüsü
-Ulaşım Teknolojileri Enstitüsü
-Savunma Teknolojileri Enstitüsü
-Bilişim Teknolojileri Enstitüsü
Araştırma ve Uygulama Merkezleri
(7 adet) ile Uzaktan Eğitim Uygulama
ve Araştırma Mrkezi
Üniversitede 2020 yılsonu itibariyle akademik ve idari personel sayısı toplam 1.080'dir.
Bu personelden 669 kadrolu akademik personel, 9 yabancı uyruklu sözleşmeli akademik
personel, 300 idari personel ve 102 işçi kadrosunda idari personel bulunmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gebze Teknik Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Tablo 2: İdari Personel Sayıları Sınıfı Dolu Boş TOPLAM Genel İdare Hizmetleri 195 330 525 Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri 8 14 22 Teknik Hizmetler Sınıfı 74 70 144 Avukatlık Hizmetleri 2 5 7 Yardımcı Hizmetler 21 43 64 Toplam 300 462 762 Tablo 3: Akademik Personel Kadro Durumu Unvan Kadroların Doluluk Durumu İstihdam Şekli Dolu Boş Toplam Tam zamanlı Yarı zamanlı Profesör 115 89 204 * Doçent 56 241 297 * Dr. Öğretim Üyesi 117 250 367 * Öğretim Görevlisi 104 260 364 * Araştırma Görevlisi 277 422 699 * Toplam 669 1.262 1.931 * Üniversitenin diğer kurum ve kuruluşlarla ilişkisi: Yükseköğretim Kurulu, yükseköğretim kurumlarının öğretimini ve bilimsel araştırma faaliyetlerini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmakla görevlidir. Yükseköğretim Denetleme Kurulu, Yükseköğretim Kurulu adına üniversiteleri, bağlı birimlerini, öğretim elemanlarını ve bunların faaliyetlerini gözetim ve denetim yetkisine sahiptir. Üniversitelerce hazırlanan bütçeler, Anayasa’nın 130’uncu maddesi uyarınca Yükseköğretim Kurulu tarafından tetkik edilerek onaylanmakta, T.C. Milli Eğitim Bakanlığı’na sunulmakta ve merkezi yönetim bütçesinin bağlı olduğu esaslara uygun olarak yürürlüğe konulmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Gebze Teknik Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5
1.3. Mali Yapı
Gebze Teknik Üniversitesi "Özel Bütçeli İdare" olarak 5018 sayılı Kamu Mali
Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 5436 Sayılı Kanun'un 12'inci maddesi ile değiştirilmiş (II)
sayılı cetvelin (A) bölümünde sayılan Yükseköğretim Kurulu, Üniversiteler ve İleri Teknoloji
Enstitüleri içerisinde yer alan Kamu İdaresi, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen hazine
yardımı ve öz gelirlerini kullanarak giderlerini finanse etmektedir.
2020 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile Gebze Teknik Üniversitesine
144.616.000,00 TL ödenek tahsis edilmiş olup yıl içinde 20.360.866,00 TL ödenek
eklenmesiyle toplam tahsis edilen ödenek 164.976.866,00 TL’ye ulaşmıştır. Yılsonu itibarıyla
bu tutarın 163.255.995,45 TL'sının harcanmasıyla toplam ödeneğin kullanılma oranı %98,96
olarak gerçekleşmiştir.
Ekonomik sınıflandırma açısından İdarenin 2020 yılı bütçesinde yer alan ödeneklerin
dağılımı ve yılsonu gerçekleşmeleri aşağıda gösterilmiştir:
Tablo 4: 2020 Yılı Bütçe Giderleri ve Ödenekler (TL)
Ekonomik Kod Bütçe Başlangıç
Ödeneği
Toplam
Ödenek
Toplam
Harcama
Gerçekleşme
Oranı (%)
Bütçe
Giderleri
İçindeki Payı
(%)
01-Personel Giderleri 96.634.000,00 103.895.400,00 103.651.074,88 99,76 63,49
02-SGK Devlet Primi
Giderleri 14.292.000,00 14.849.000,00 14.812.904,62 99,76 9,07
03-Mal ve Hizmet Alım
Giderleri 9.104.000,00 13.745.408,00 13.208.593,90 96,09 8,09
05-Cari Transferler 3.086.000,00 6.038.350,00 5.425.296,76 89,85 3,32
06-Sermaye Giderleri 21.500.000,00 26.448.708,00 26.158.125,29 98,90 16,03
Toplam 144.616.000,00 164.976.866,00 163.255.995,45 98,96 100,00
Bütçe başlangıç ödenekleri ile harcama tutarları dikkate alındığında bütçe başlangıç
ödeneğinin %12,88 oranında aşıldığı görülmüştür. Bu oran, Personel giderlerinde %07,26,
sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderlerinde %03,64, mal ve hizmet alım giderlerinde
%45,08, cari transfer giderlerinde %75,80, sermaye giderlerinde ise %21,66 oranında artış
olarak gerçekleşmiştir. Personel, sosyal güvenlik, mal ve hizmet alım, cari transfer ve sermaye
gider kalemleri öngörülenin üzerinde gerçekleşmiştir.
Bunun dışında, Üniversitede 2020 yılında TÜBİTAK (Türkiye Bilimsel ve Teknolojik
Araştırma Kurumu Başkanlığı) kaynaklarından proje karşılığı alınan destekler, Erasmus,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gebze Teknik Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 Mevlana ve Farabi Değişim Programları destekleri, Avrupa Birliği ve Uluslararası Kuruluşların kaynaklarından proje karşılığı alınan tutarlar, Kalkınma Ajanslarından Doğu Marmara Kalkınma Ajansı (MARKA) alınan destekler ile T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) ve Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) kaynaklarından proje karşılığı alınan destekler çerçevesinde toplam 14.409.185,28 TL proje özel hesaplarında takip edilen bütçe dışı kaynak kullanılmıştır. Ekonomik sınıflandırmaya göre 2020 yılı gelir bütçesi tahmin ve gerçekleşme rakamları ise aşağıdadır: Tablo 5: 2020 Yılı Bütçe Gelirleri (TL) Ekonomik Kod Bütçe Başlangıç Tahmini Gerçekleşen Tutar (Red ve İadeler Sonrası) Gerçekleşme Oranı (%) Bütçe Gelirleri İçindeki Payı (%) 03-Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 1.001.000,00 3.486.355,60 348,29 2,17 04-Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 142.244.000,00 153.284.658,00 107,76 95,45 05-Diğer Gelirler 1.371.000,00 3.830.021,90 279,36 2,38 Toplam 144.616.000,00 160.601.035,50 111,05 100,00 2020 yılı için 144.616.000,00 TL olarak yapılan bütçe gelir tahmini 160.601.035,50 TL seviyesinde ve tahminin %111,05 üzerinde gerçekleşmiştir. Bütçe gelirleri içinde %2,17 ile en düşük paya sahip 03-Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri ekonomik kodundan yapılan tahsilatlar, başlangıç bütçesinde öngörülen tutar olan 1.001.000,00 TL’nin %348,29 üzerinde ve 3.486.355,60 TL olarak gerçekleşmiştir. Üniversitenin 2020 yılı bütçe gelirleri içinde %95,45 ile en yüksek paya sahip 04- Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler ise tahmin edilen oranın %107,76 üzerinde ve 153.284.658,00 TL olarak gerçekleşmiştir. Bütçe gelirleri içindeki payı %2,38 olan 05-Diğer Gelirler kodundan yapılan tahsilatlar ise tahmin edilen tutar olan 1.371.000,00 TL’nin %279,36 üzerinde ve 3.830.021,90 TL seviyesinde gerçekleşmiştir. Üniversitenin bütçe gelirler ve giderlerinin ekonomik sınıflandırmaya göre son üç yıllık seyri değişim yüzdeleri aşağıdaki tablolarda yer almaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gebze Teknik Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 Tablo 6: 2018-2020 Bütçe Giderleri (TL) Bütçe Giderinin Çeşidi 2018 Yılı (A) 2019 Yılı (B) 2020 Yılı (C) 2019-2018 Değişim Oranı (%) [D=(B- A)/A] 2020-2019 Değişim Oranı (%) [E=(C-B)/B] 01-Personel Giderleri 71.778.755,73 87.841.268,64 103.651.074,88 22,38 18,00 02-Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 10.197.720,49 12.811.095,71 14.812.904,62 25,63 15,62 03-Mal ve Hizmet Alım Giderleri 13.482.115,90 14.497.666,11 13.208.593,90 7,53 - 8,89 05-Cari Transferler 3.943.917,48 4.704.078,33 5.425.296,76 19,28 15,33 06-Sermaye Giderleri 38.741.639,84 30.601.806,03 26.158.125,29 - 21,01 - 14,52 Toplam 138.144.149,44 150.455.914,82 163.255.995,45 8,91 8,51 Tablo 7: 2018-2020 Bütçe Gelirleri (TL) Bütçe Gelirinin Çeşidi 2018 Yılı (A) 2019 Yılı (B) 2020 Yılı (C) 2019-2018 Değişim Oranı (%) [D=(B- A)/A] 2020-2019 Değişim Oranı (%) [E=(C- B)/B] 03-Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 3.764.060,41 4.350.003,16 3.553.279,60 15,57 -18,32 04-Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 125.777.401,86 150.156.411,94 153.284.658,00 19,38 2,08 05-Diğer Gelirler 2.230.248,56 10.445.696,46 3.830.021,90 368,36 -63,33 T O P L A M 131.771.710,83 164.952.111,56 160.667.959,50 25,18 -2,60 Bütçe Gelirlerinden Red ve İadeler Toplamı (-) 37.774,30 9.141.790,83 66.924,00 24.101,09 -99,27 Net Toplam 131.733.936,53 155.810.320,73 160.601.035,50 18,28 3,07 2019 yılında 05-Diğer Gelirler ekonomik kodunda tahsilat tutarı bir önceki yıla göre %368,36 oranında, red ve iade tutarı ise %24.101,09 oranında artış göstermiştir. Tutarlardaki ve oranlardaki bu kayda değer artış 2019 yılı içerisinde T. C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesine gönderilmesi gereken 9.000.000,00 TL hazine yardımının Gebze Teknik Üniversitesine gönderilmesinden kaynaklanmaktadır. Bütçe geliri olarak kayıtlara alınan tutar yılsonunda Muhasebat Genel Müdürlüğünün talebi üzerine gelirlerden red ve iade yapılarak ilgili Üniversiteye gönderilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gebze Teknik Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 Üniversitenin, 2020 yılı dönem faaliyet gideri 224.534.807,87 TL, faaliyet geliri ise 240.233.500,90 TL olmak üzere 15.698.693,03 TL olumlu faaliyet sonucu ile tamamladığı anlaşılmıştır. Tablo 8: 2020 Yılı Faaliyet Sonuçları Tablosu (TL) Faaliyet Giderleri Faaliyet Gelirleri İndirim, İade, Iskonto Toplamı Net gelir Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu 224.534.807,87 240.300.424,90 66.924,00 240.233.500,90 15.698.693,03 Gebze Teknik Üniversitesi merkezi yönetim bütçesi içerisinde yer alan özel bütçeli bir kamu idaresi olmakla birlikte 5018 sayılı Kanun’da tanımlanan bütçe türleri dışında kalan döner sermaye işletmesi bütçesi de kaynakları arasında yer almaktadır. Üniversitenin Döner Sermaye İşletmesi, 2020 yılını 512.265,54 TL dönem karı ile kapatmıştır. Üniversitede Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin Yemek Servisi Hizmetleri başlıklı 7’nci maddesi çerçevesinde kurulmuş bulunan “Gebze Teknik Üniversitesi Yemek Servisi Yürütme Kurulu” 2020 yılını 0,00 TL dönem zararı/karı ile kapatmıştır. 2020 yılı sonu itibarıyla Üniversitenin ortakları arasında yer aldığı bir Teknoloji Geliştirme Bölgesi, hissesinin tamamına sahip olduğu yine bir diğer Teknoloji Geliştirme Bölgesi bulunmaktadır. Ortakları arasında yer aldığı “Mualimköy Teknoloji Geliştirme Bölgesi” 11.06.2011 tarih ve 27961 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 04.04.2011 tarihli ve 2011/1813 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kurulmuş olup sermayesi 338.910.582,00 TL olan yönetici şirkete Üniversite, 33.875.000,00 TL sermaye ile %9,99 oranında ortaktır. Üniversitenin hisselerinin tamamına sahip olduğu “Gebze Teknik Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi” 23.03.2018 tarihli ve 30369 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 19.02.2018 tarihli ve 2018/11420 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kurulmuş olup sermayesi 250.000.00 TL dir. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Muhasebe Sistemi” başlıklı 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gebze Teknik Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 tarafından belirlenmektedir. Kamu İdaresi, Kanun’un 80’inci maddesinin T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere ve kamu idarelerinde uygulanacak çerçeve hesap planı ile düzenlenecek raporların şekil, süre ve türlerine ilişkin hususlar ile standartların uygulanmasına ilişkin hükümler içeren Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne tabidir. Muhasebe işlemleri, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne uygun olarak hazırlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde yürütülmektedir. Üniversite bütçesi, analitik bütçe hazırlama rehberi çerçevesinde hazırlanmaktadır. Özel bütçeli bir idare olan Üniversitede tahakkuk esaslı devlet muhasebe sistemi kullanılmaktadır. Üniversitenin muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'ne tabi olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın web tabanlı otomasyon sistemi olan Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi (BKMYBS) üzerinden yürütülmektedir. Kurum bütçesinin takibi ve muhasebe işlemleri, Genel Sekreterliğe bağlı olarak faaliyet gösteren Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından yapılmaktadır. Kamu İdarelerinin Kesin Hesaplarının Düzenlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik uyarınca kesin hesap cetvel ve belgeleri, strateji geliştirme birimi tarafından bütçe uygulamasına esas muhasebe kayıtları dikkate alınarak hazırlanmaktadır. Kuruma ilişkin mali istatistikler ise 5018 sayılı Kanun kapsamında T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığınca derlenmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup; denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır: • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Faaliyet sonuçları tablosu, • Öz kaynak değişim tablosu,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gebze Teknik Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 • Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu, • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli, Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gebze Teknik Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 2020 yılsonu itibariyle; 26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki değerlendirmeler yapılmıştır: 5018 sayılı Kanun’un 3 üncü maddesinde tanımlandığı üzere mali kontrol, kamu kaynaklarının belirlenmiş amaçlar doğrultusunda, ilgili mevzuatla belirlenen kurallara uygun, etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılmasını sağlamak için oluşturulan kontrol sistemi ile kurumsal yapı, yöntem ve süreçleri ifade etmektedir. İç kontrol sisteminin ne olduğu, amacı, yapısı ve işleyişi 5018 sayılı Kanun’un beşinci kısmında, 55 ile 67 inci maddeler arasında belirlenmiştir. Buna göre, kamu idarelerinin mali yönetim ve kontrol sistemlerinin yapısını aşağıda belirten unsurlar oluşturmaktadır: Harcama birimleri, Muhasebe ve mali hizmetler Ön mali kontrol İç denetim Temel unsurları bu olan iç kontrolün işleyişi ile ilgili ayrıntılı hükümler, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar ile T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan rehberlerle belirlenmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Gebze Teknik Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12
2020 yılı denetimi kapsamında, mezkur mevzuat çerçevesinde, kurum iç kontrol sistemi
aşağıdaki şekilde değerlendirilmektedir:
Kurum stratejik planı ve bu planın yıllık uygulama dilimi olan performans programı ile
faaliyet sonuçlarını ve değerlendirmelerini içeren idare faaliyet raporlarının bulunduğu
görülmüştür.
Üniversitenin 2017-2021 yıllarını kapsayan Stratejik Plan ve 2020 yılı Faaliyet
Raporunda, İdarenin misyonu ve vizyonu belirtilmiştir. Personelin tamamının idarenin misyon
ve vizyonundan haberdar olduğu kanaatine varılmıştır. Misyonun gerçekleştirilmesini
sağlamak üzere idare birimleri ve alt birimlerce yürütülecek görevler yazılı olarak
tanımlanmıştır.
İç kontrol sistemi ve işleyişinin üst yönetici ve personel tarafından sahiplenilmesi ve
desteklenmesinin sağlandığı, kurum organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve
sorumlulukların açık bir şekilde belirlendiği, yetkiler ve yetki devrinin sınırlarının açıkça
belirlendiği ve yazılı olarak bildirildiği anlaşılmıştır.
2017-2021 yıllarını kapsayan stratejik plan idarenin kendi birimleri ve personelinin
katkılarıyla mevzuata uygun olarak hazırlanmıştır. İdarenin yürüteceği program, faaliyet ve
projeleri ile bunların kaynak ihtiyacını, performans hedef ve göstergelerini içeren performans
programını hazırlanmıştır. Ayrıca İdare, bütçesini stratejik plan ve performans programına
uygun olarak hazırlamıştır.
Kurumsal risk yönetim çalışmaları için planlama yapıldığı ve çalışmaların devam ettiği
ancak tamamlanmadığı tarafımıza bildirilmiştir. Üniversitede Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve
Esaslar hazırlanmıştır.
Birimlere ait görev tanımları ve iş akış şemaları oluşturulmuş ve çalışmalar
tamamlanmıştır.
Üniversitede yönetimin ihtiyaç duyduğu gerekli bilgileri ve raporları üretecek ve analiz
yapma imkanı sunacak bir yönetim bilgi sistemi bulunduğu anlaşılmıştır.
Faaliyet sonuçları ve değerlendirmeler, İdare Faaliyet Raporlarında gösterilmekte ve
duyurulmaktadır. 2020 Yılı Gebze Teknik Üniversitesi İdare Faaliyet Raporu Şubat ayı;
Üniversite web sayfasında yayınlanmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gebze Teknik Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulunun, üst yöneticinin onayı ile görevlendirildiği, İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı hazırlandığı, eylem planında döner sermaye ilgili eylemlerin belirlenmediği, İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planında yer alan eylemlerin gerçekleşme sonuçlarının izlendiği, planın revize edildiği beyan edilmiştir. Ayrıca İç kontrol sisteminin yılda en az bir kez değerlendirildiği ve değerlendirme formları ve raporların düzenlendiği, İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulunun rapora ilişkin güncellemeleri tamamlayıp uygun görüşüyle üst yöneticinin onayına sunduğu görülmüştür. Üniversite bünyesinde 3 adet iç denetçi kadrosu bulunmaktadır. İki adet iç denetçi ataması yapılmıştır. İç denetim birimi tarafından iç kontrol sisteminin incelenmesi ve değerlendirilmesine yönelik çalışmalar yapılmadığı, hazırlanan raporun üst yöneticiye sunulmadığı, üst yöneticinin de İç Denetim Koordinasyon Kuruluna rapor göndermediği anlaşılmıştır. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Gebze Teknik Üniversitesi 2020 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Kamu İdaresinin Sosyal Güvenlik Kurumuna Olan Ek Karşılık Primleri ve Faturalı Borçların Mali Tablolarda Yer Almaması Üniversitenin Sosyal Güvenlik Kurumuna olan ek karşılık primleri ve faturalı borçlarının mali tablolarda yer almadığı tespit edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gebze Teknik Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 81’inci maddesinde; “4’üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamındaki sigortalılara bağlanan veya bağlanacak vazife malullük aylıkları ile bunların hak sahiplerine bağlanacak ölüm aylıklarının karşılığı olmak üzere, bu kapsamdaki sigortalılar için kamu idarelerinin bütçelerinden ayrılan sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi ödeneklerinin % 20’si oranında ek karşılık primi alınacağı, ayrılan ek karşılık priminin tamamının kurum bütçelerinin yetkili makamlarca onaylanarak yürürlüğe girdiği tarihi takip eden aybaşlarından itibaren altı ay içinde ve aylık eşit taksitlerle ödeneceği, genel bütçe kapsamındaki idarelerin ek karşılık primlerinin Maliye Bakanlığı bütçesine konulacak ödenekten karşılanacağı”, hükme bağlanmıştır. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yayımlanan 09.12.2013 tarih ve 73616264 sayılı Ek Karşılık Primi ve Faturalı Alacaklara ilişkin Genel Yazıda; ek karşılıkların kamu idarelerinin Merkezi Tahsilat Sistemi (MOSİP) üzerinden bildirimleri üzerine tahakkuk ettirileceği, süresi içerisinde bildirilmeyen ek karşılık primleri hakkında 5510 sayılı Kanun’un 102 nci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendi gereğince idari para cezası uygulanacağı, süresinde ödenmeyen ek karşılık primleri ile ilgili olarak da Kanun’un 89 uncu maddesi gereğince gecikme cezası ve gecikme zammı alınacağı belirtilmiştir. Diğer taraftan 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun Geçici 4’üncü maddesinin birinci, dördüncü ve sekizinci fıkraları gereğince faturalı alacaklar olarak tabir edilen, 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu’nun 89, Ek 4, Ek 68 ve Ek 71’inci maddelerinde düzenlenen emekli ikramiyesi, emekli/adi malullük/vazife malullüğü aylığı alanların ölümü halinde ödenen ölüm yardımı, emekli veya yetimlerine ödenen makam/temsil/görev tazminatları ve diğer ödemelerden kaynaklanan alacakların takip ve tahsil işlemleri Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından gerçekleştirilmektedir. Dolayısıyla Sosyal Güvenlik Kurumunca ödenen ve faturalı alacaklar olarak tabir edilen emekli ikramiyesi, ölüm yardımı, makam/temsil/görev tazminatları ve diğer ödemelerden kaynaklanan ve ilgili kamu idarelerine fatura edilen idare borçları söz konusudur. Gebze Teknik Üniversitesinin MOSİP Bilgi Sisteminde bulunan verilere göre 2020 yılı sonu itibariyle Sosyal Güvenlik Kurumuna bu kapsamda 2017 yılından bu yana toplam 6.783.904,47 TL si anapara 749.512,63 TL si gecikme zammı olmak üzere toplam 7.533.417,10 TL borcu bulunmaktadır. Ancak Üniversitenin ödemek zorunda olduğu bu borçlar mali tablolara yansımamıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gebze Teknik Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde vadesi geçmiş, ertelenmiş veya taksitlendirilmiş vergi ve diğer yükümlülükler için 368 Vadesi Geçmiş, Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabı ile 438 Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabı, bu hesapların kullanılamaması halinde ise 379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları Hesabının kullanılmasına izin veren hükümler bulunmakta olup Üniversitenin bu hesaplara herhangi bir kayıt yapmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle Sosyal Güvenlik Kurumuna olan 7.533.417,10 TL borcun muhasebe kayıtları bulunmadığından mali tabloların gerçeği yansıtmadığı düşünülmektedir. Kamu İdaresi cevabında; bulguda belirtilen şekilde muhasebe kaydının 2021 yılı içerisinde yapıldığı bildirimişse de bunun 2020 yılı mali tablolarına yansımasının mümkün olmaması nedeniyle, Üniversitenin ödemek zorunda olduğu borçların mali tablolara yansıması önem arz etmektedir. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Doğrudan Temin Yoluyla Yapılan Alımların Elektronik Kamu Alımları Platformuna Girilmemesi İdare bünyesindeki birimlerin doğrudan temin yoluyla yaptıkları tüm alımlarını EKAP üzerinden Kamu İhale Kurumuna bildirmediği tespit edilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliği'nin “Doğrudan temin kayıt formu” başlıklı 30.9.2. maddesi gereğince doğrudan temin yoluyla yapılan alımların, takip eden ayın onuncu gününe kadar “Doğrudan Temin Kayıt Formu” doldurularak EKAP üzerinde kayıt altına alınması gerekir. Doğrudan temin yoluyla yapılan tüm alımların mevzuatın öngördüğü şekilde elektronik olarak EKAP üzerinden Kamu İhale Kurumuna bildirilmemesinin kontrol riski oluşturacağı değerlendirilmektedir. Kamu İdaresi cevabında gerekli işlemlerin yapılmaya başlandığı anlaşılmakla birlikte 2020 yılı itibariyle bulgu konusu devam etmektedir. Doğrudan temin yoluyla yapılan tüm alımların mevzuatın öngördüğü şekilde elektronik olarak EKAP üzerinden Kamu İhale Kurumuna bildirilmemesi giriş işlemlerinde aksamalar yaşanmaması için Kamu İdaresinin gerekli tedbirleri alması önem arz etmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gebze Teknik Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gebze Teknik Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 8. EKLER EK 1: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Taşınır İşlemlerde Mevzuatın Öngördüğü İşlemlerin Tam ve Doğru Şekilde Yapılmaması 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi İlgili bulguda taşınır malların kayıt numaralarının, zimmetle verilen yerlerde bulunmadığı ve terkin işlemi yapılması gerekenlerin yapılmadığı ve yılsonu kapanış kayıtlarının yılı sayımı yapılmaması nedeniyle fiili durum ile kayıtlı durumun uyuşmadığı tespit edilmiştir. 2020 yılı içinde nulguda bahsedilen hususlarla ilgili olarak getrekli işlemler yapılmıştur. Süresinde Mahsup Edilmeyen Avans ve Krediler İçin Faiz Hesaplanmaması 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi İlgili bulguda Bilimsel Araştırma Projeleri için verilen avans ve kredi evraklarının incelenmesinde avans
T.C. Sayıştay Başkanlığı Gebze Teknik Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 ve kredi işleminde mahsup sürelerine uyulmadığı ve mahsubu geciken avans için faiz hesaplanmadığı tespit edilmiştir. Söz konusu hususlarla ilgili olarak gerekli işlemler 2020 yılı içinde yapılmıuştır. Kurum Personelinin İzin, Rapor ve Görevlendirmelerinin Elektronik Ortamda Birbiri ile Entegre Olmayan Yapılarda Takip ve Kontrol Edilmesi 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi Bulguda bahsedilen hususla ilgili olarak gerekli işlemler yapılmıştır. Bilimsel Araştırma Projelerinde Bitirme Raporunu Zamanında Vermeyen Projelere İlişkin Yaptırımda Bulunulmaması 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi Bulguda yer alan hususla ilgili olarak gerekli çalışmalarrın yapıldığı tespit edilmiştir. Bilimsel Araştırma Projesi kapsamında alınan demirbaşların Taşınır Mal Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde kayıtlarına alındığı görülmüştür.