2020 - GAZİ ÜNİVERSİTESİ.pdf

Oluşturulma tarihi: 2.09.2026 12:44    Güncellendi: 2.09.2026 12:44

GAZİ ÜNİVERSİTESİ Eylül 2021

İÇERİK GAZİ ÜNİVERSİTESİ 2020 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 GAZİ ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2020 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 26

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI GAZİ ÜNİVERSİTESİ 2020 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu

İÇİNDEKİLER

  1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ...................................................................................................... 1
  2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU ................................................................................................ 10
  3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................................ 11
  4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 11
  5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ...................................................................... 12
  6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 14
  7. DENETİM BULGULARI .......................................................................................................................... 14
  8. EKLER ........................................................................................................................................................ 22

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Teşkilat Yapısı ............................................................................................................. 3 Tablo 2: İdari Personel Kadro Durumu ...................................................................................... 4 Tablo 3:Akademik Personel Kadro Durumu .............................................................................. 4 Tablo 4: 2020 Mali Yılı Bütçe Giderleri Ve Ödenekler Tablosu ............................................... 5 Tablo 5: Mali Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu ................................................................................ 6 Tablo 6: Bütçe Giderlerinin 3 Yıllık Seyri (2018-2020) ............................................................ 7 Tablo 7: Bütçe Gelirlerinin 3 Yıllık Seyri (2018-2020) ............................................................. 8 Tablo 8: 2020 Yılı Faaliyet Sonuçları Tablosu .......................................................................... 9

KISALTMALAR TÜBİTAK: Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu ULAKBİM: Ulusal Akademik Ağ Bilgi Merkezi CABİM: Cahit Arf Bilgi Merkezi

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. Diğer Bulgular

  1. Geçerlilik Süresi Dolan Teminat Mektuplarının İade Edilmemesi
  2. Proje Özel Hesabındaki Dövizler İçin Ay Sonunda Değerleme Yapılmaması
  3. Taşınır İşlemlerinin Yürütülmesinde Eksiklikler Bulunması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gazi Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

  1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Anayasa’nın 130’uncu maddesinde, çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversitelerin Devlet tarafından kanunla kurulması öngörülmüştür. 1926 yılında temelleri atılan Gazi Üniversitesi bugünkü Rektörlük binasında "Orta Muallim Mektebi ve Terbiye Enstitüsü" adıyla açılmıştır. Adı 1929 yılında "Gazi Orta Muallim Mektebi ve Terbiye Enstitüsü" olarak değiştirilmiş ve bu isimle uzun yıllar hizmet vermiştir. Gazi Orta Muallim Mektebi ve Terbiye Enstitüsü 1976 yılında isim değişikliği sonrasında “Gazi Eğitim Enstitüsü” adını almıştır. Gazi Eğitim Enstitüsü, 1982 yılında “Gazi Üniversitesi” kimliğine kavuşmuştur. Üniversitede hali hazırda 11 fakülte, 2 yüksekokul, 4 meslek yüksekokulu, 5 enstitü ile 34 uygulama ve araştırma merkezi bulunmaktadır. Eğitim, tıp, diş hekimliği, eczacılık, sağlık bilimleri, fen, mühendislik, mimarlık, teknoloji ve spor bilimleri alanlarında eğitim - öğretime devam eden Üniversitede, 2020 yılsonu itibarıyla toplam 41.456 öğrenci, 929 yabancı uyruklu öğrenci ve 3.235 öğretim elemanı bulunmaktadır. Gazi Üniversitesi’nin Merkez Yerleşkesi dışında, Beşevler, Emek, Maltepe, Gölbaşı, Çankaya, Ostim ve Kahramankazan’da da yerleşkeleri bulunmaktadır. Yükseköğretimin amaç ve ilkeleri, yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayın, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esaslar 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’yla düzenlenmiştir. Bu Kanun’un 12’nci maddesinde Yükseköğretim Kurumlarının görevleri sayılmakta olup bu görevler; toplumun ihtiyaçları, kalkınma planları ilke ve hedeflerine uygun bilimsel eğitim-öğretim, araştırma, yayım ve danışmanlık yapmak, bu ilke ve hedefler doğrultusunda insangücü yetiştirmek, toplumun özellikle sanayileşme ve tarımda modernleşme alanlarında eğitilmesini sağlamak, üretimde artışı sağlayacak uygulamalı çalışmalarda bulunmak, bu amaçla döner sermaye işletmelerini kurmak ve bu faaliyetlerin geliştirilmesine ilişkin gerekli

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gazi Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 düzenlemeleri yapmak olarak özetlenebilir. Yükseköğretim kurumları için temel mevzuat 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve 2914 sayılı Yüksek Öğretim Personel Kanunudur. Bunların dışında üniversitelerin faaliyetlerini yürütürken tabi oldukları mevzuat ise başta 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu, 3843 sayılı Yükseköğretim Kurumlarında İkili Öğretim Yapılması, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bir Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun olmak üzere, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu ile diğer ilgili mevzuattır. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Gazi Üniversitesi akademik ve idari birimlerden oluşmaktadır. Akademik yapısı Rektör, Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, Rektör Yardımcıları, Fakülte Dekanlıkları, Yüksekokul Müdürlükleri, Enstitü Müdürlükleri ile Araştırma ve Uygulama Merkezlerinden oluşmaktadır. Üniversitenin idari yapısında ise; Rektör, Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, Rektör Yardımcıları, İç Denetim Birimi, Koordinatörlükler, Genel Sekreter, Genel Sekreter Yardımcıları, Daire Başkanlıkları, Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü, Hastane Başmüdürlüğü, Hukuk Müşavirliği ve Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü bulunmaktadır. Üniversitenin üst yöneticisi olan Rektör Cumhurbaşkanı tarafından, dekanlar ise Yükseköğretim Kurulunca atanmaktadırlar. Üniversitenin akademik karar organı Senato olup; Üniversite Yönetim Kurulu ise idari faaliyetlerde Rektöre yardımcı olmaktadır. Üniversitenin yerleşkeleri ise şunlardır: Merkez Yerleşke, Beşevler Yerleşkesi, Maltepe Yerleşkesi, Emek Yerleşkesi, Tunus Caddesi Yerleşkesi, Gölbaşı Yerleşkesi, Çayyolu Yerleşkesi, Çankaya Yerleşkesi, Kahramankazan Yerleşkesi, OSTİM Yerleşkesi, Çubuk Yerleşkesi. Gazi Üniversitesi akademik ve idari birimlerine ilişkin teşkilat şeması aşağıdaki gibidir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gazi Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 Tablo 1: Teşkilat Yapısı I. İdari Birimler II. Akademik Birimler  Rektör  Rektör Yardımcıları  Genel Sekreter  Genel Sekreter Yardımcıları  İç Denetim Birimi  Hukuk Müşavirliği  Daire Başkanlıkları  Bilgi İşlem Daire Başkanlığı  İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı  Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı  Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı  Personel Daire Başkanlığı  Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı  Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı  Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı  Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü  Basın-Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü  Fakülte, Yüksek Okul ve Meslek Yüksek Okul Sekreterlikleri  Koordinatörlükler  Araştırma Geliştirme Kurum Koordinatörlüğü  Eğitim, Öğretim ve Dış İlişkiler Kurum Koordinatörlüğü  Sosyal İşler Kurum Koordinatörlüğü  Yerleşkeler Kurum Koordinatörlüğü  İş Sağlığı ve Güvenliği Koordinatörlüğü  Rektör  Rektör Yardımcıları  Senato  Yönetim Kurulu  Fakülteler  Diş Hekimliği Fakültesi  Eczacılık Fakültesi  Fen Fakültesi  Gazi Eğitim Fakültesi  Mimarlık Fakültesi  Mühendislik Fakültesi  Sağlık Bilimleri Fakültesi  Spor Bilimleri Fakültesi  Teknoloji Fakültesi  Tıp Fakültesi  Uygulamalı Bilimler Fakültesi  Enstitüler:  Bilişim Enstitüsü  Eğitim Bilimleri Enstitüsü  Fen Bilimleri Enstitüsü  Kazaları Araştırma ve Önleme Enstitüsü  Sağlık Bilimleri Enstitüsü  Yüksekokullar  Dr. Refik Saydam Sağlık Yüksekokulu  Yabancı Diller Yüksekokulu  Meslek Yüksekokulları  Keçiören Meslek Yüksekokulu  Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu  Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu  Tusaş Kazan Meslek Yüksekokulu  Uygulama ve Araştırma Merkezleri (32 adet- Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi dâhil) Üniversitede 2020 yılsonu itibariyle akademik ve idari personel sayısı toplam 8.634'tür. Bu personelden; 3.235’i kadrolu akademik personel, 2’si yabancı uyruklu sözleşmeli akademik

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gazi Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 personel, 2.706’sı idari personel, 525’i sözleşmeli idari personel ve. 2.166’sı işçi kadrosundadır. Tablo 2: İdari Personel Kadro Durumu Sınıfı Dolu Boş Toplam Genel İdare Hizmetleri 1.076 1.200 2.276 Sağlık Hizmetleri 1.001 859 1.860 Teknik Hizmetler 253 157 410 Eğitim ve Öğretim Hizmetleri 4 14 18 Avukatlık Hizmetleri 10 2 12 Din Hizmetleri 2 3 5 Yardımcı Hizmetler 360 240 600 TOPLAM 2.706 2.475 5.181 Tablo 3:Akademik Personel Kadro Durumu Unvan Kadroların Doluluk Oranına Göre Akademik Personel Sayısı Kadroların İstihdam Şekline Göre Akademik Personel Sayısı Dolu Boş Toplam Tam Zamanlı Yarı Zamanlı Profesör 946 110 1.056 946 - Doçent 359 180 539 359 - Dr. Öğr. Üyesi 204 181 385 204 - Öğr. Gör. 558 318 876 558 - Araştırma Görevlisi 1.168 283 1.451 1.168 - TOPLAM 3.235 1.072 4.307 3.235 - Üniversitenin diğer kurum ve kuruluşlarla ilişkisi: Yükseköğretim Kurulu, Yükseköğretim kurumlarının öğretimini ve bilimsel araştırma faaliyetlerini planlamak düzenlemek, yönetmek, denetlemek, üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmakla görevlidir. Yükseköğretim Denetleme Kurulu, Yükseköğretim Kurulu adına üniversiteleri, bağlı birimlerini, öğretim elemanlarını ve bunların faaliyetlerini gözetim ve denetim yetkisine sahiptir. Üniversitelerce hazırlanan bütçeler, Anayasa’nın 130’uncu maddesi uyarınca Yükseköğretim Kurulu tarafından tetkik edilerek onaylanmakta, T.C. Milli Eğitim Bakanlığına sunulmakta ve merkezi yönetim bütçesinin bağlı olduğu esaslara uygun olarak yürürlüğe

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gazi Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 konulmaktadır. 1.3. Mali Yapı “Özel Bütçeli İdare” olarak 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 5436 sayılı Kanun’un 12’nci maddesi ile değiştirilmiş (II) sayılı cetvelinin (A) bölümünde sayılan Yükseköğretim Kurulu, Üniversiteler ve İleri Teknoloji Enstitüleri içerisinde yer alan Kamu İdaresi, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen hazine yardımı ve özgelirlerini kullanarak giderlerini finanse etmektedir. 2020 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile Gazi Üniversitesine 888.073.000,00 TL ödenek tahsis edilmiş olup yıl içinde 182.812.093,43 TL ödenek eklenmesiyle toplam tahsis edilen ödenek tutarı 1.070.885.093,43 TL’ye ulaşmıştır. Yıl sonu itibarıyla bu tutarın 962.595.706,70 TL’sinin harcanmasıyla toplam ödeneğin kullanılma oranı %89,88 olarak gerçekleşmiştir. Ekonomik sınıflandırma açısından İdarenin 2020 yılı bütçesinde yer alan ödeneklerin dağılımı ve yılsonu gerçekleşmeleri aşağıda gösterilmiştir: Tablo 4: 2020 Mali Yılı Bütçe Giderleri Ve Ödenekler Tablosu Ekonomik Kod Bütçe Başlangıç Ödeneği (TL) Toplam Ödenek (TL) Toplam Harcanan (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Bütçe Giderleri İçindeki Payı (%) 01-Personel Giderleri 602.047.000 626.699.866 617.256.230 98,49 64,12 02-Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 103.697.000 105.590.350 105.006.815 99,44 10,91 03-Mal ve Hizmet Alım Giderleri 47.430.000 76.286.127 54.498.006 71,44 5,66 05-Cari Transferler 29.335.000 45.385.450 44.270.961 97,551 4,60 06-Sermaye Giderleri 105.564.000 216.923.300 141.563.695 65,25 14,71 TOPLAM 888.073.000 1.070.885.093 962.595.707 89,88 100,00 Bütçe başlangıç ödenekleri ile harcama tutarları dikkate alındığında bütçe başlangıç ödeneğinin %8,39 oranında aşıldığı görülmüştür. Bu oran, personel giderlerinde %2,52, sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderlerinde %1,26, mal ve hizmet alım giderlerinde %14,9

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gazi Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 cari transfer giderlerinde %50,91, sermaye giderlerinde ise %34,1 oranında artış olarak gerçekleşmiştir. Bunun dışında, Üniversitede 2020 yılı için toplam 36.126.017,17 TL bütçe dışı kaynak kullanılmıştır. Ekonomik sınıflandırmaya göre 2020 yılı gelir bütçesi tahmin ve gerçekleşme rakamları ise aşağıdadır: Tablo 5: Mali Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu Ekonomik Kodu Bütçe Başlangıç Tahmini (TL) Gerçekleşen Tutar (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Bütçe Gelirleri İçindeki Payı (%) 03-Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 13.265.000 11.972.189 90,25 1,29 04-Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 837.688.000 883.359.228 105,45 95,28 05-Diğer Gelirler 37.120.000 31.835.215 85,76 3,43 TOPLAM 888.073.000 927.166.632 104,40 100,00 Gazi Üniversitesinin 2020 yılı bütçe gelirleri bir önceki yıla göre göre yaklaşık olarak %0,87 oranında artarak 927.166.632,00 TL olmuştur. Bu tutarla 2020 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile planlanan gelirin üzerinde gelir gerçekleşmiştir. Bu tutarla 2020 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile planlanan gelire göre %104,40 oranında gelir gerçekleşmesi sağlanmıştır. Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 2020 toplam gelirlerin %1,29’unu oluşturmuştur. Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirlerinde 2020 yılında planlanan gelirin %90’ı gerçekleşmiştir. Toplam gelirin %95’ini oluşturan Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler beklentilerin üzerinde gerçekleşmiştir (%105,45). Diğer Gelirler toplam gelirin %3,43’ünü oluşturmakla birlikte bu gelir kodunda planlanan gelirin %85’i gerçekleşmiştir. Üniversitenin bütçe gelirler ve giderlerinin ekonomik sınıflandırmaya göre son üç yıllık seyri değişim yüzdeleri aşağıdaki tablolarda yer almaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gazi Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 Tablo 6: Bütçe Giderlerinin 3 Yıllık Seyri (2018-2020) Bütçe Giderinin Çeşidi 2018 Yılı (TL) (A) 2019 Yılı (TL) (B) 2020 Yılı (TL) (C) 2019-2018 Değişim Oranı (%) [D=(B-A)/A] 2020-2019 Değişim Oranı (%) [E=(C-B)/B] Personel Giderleri 525.820.460 549.005.769 617.256.230 4,41 12,43 SGK Devlet Prim Giderleri 84.454.514 93.084.310 105.006.815 10,22 12,81 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 70.922.567 72.302.860 54.498.006 1,95 -24,63 Faiz Giderleri
Cari Transferler 24.998.575 28.830.080 44.270.961 15,33 53,56 Sermaye Giderleri 143.161.199 103.961.343 141.563.695 -27,38 36,17 Sermaye Transferleri
Toplam 849.357.314 847.184.363 962.595.707 -0,26 13,62 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 2020 yılında 2019 yılına göre %24,63 oranında azalmıştır. Söz konusu azalış Covid-19 Küresel Salgını döneminde başta yolluk ödemeleri ve zorunlu giderler (elektrik, su, yakacak alımı vb.) olmak üzere bu gruptaki giderlerin azalmasından kaynaklanmıştır. Cari transferler de 2020 yılında bir önceki yıla göre %53,56 oranında artmıştır. Söz konusu artış Gazi Üniversitesinin geçmiş dönemlere ait SGK ek karşılık ve faturalı alacaklarının bir kısmının ödenmesinden kaynaklanmıştır. Cari Transferler kapsamında Sosyal Güvenlik Kurumuna 2020 yılında ek karşılık ve faturalı alacak olmak üzere toplam 30.505.031,99 TL ödenmiştir. 2019 yılında 2018 yılına göre %27 azalan sermaye giderleri 2020 yılında bir önceki yıla göre %36 artmıştır. Bu artışta 2020 Yılı Yatırım Programı Sağlık sektöründe yer alan Acil Servis ve Onkoloji Hastanesi projesi için hak ediş ödenmesi ve Teknolojik Araştırma Sektöründe yer alan projelere Yedek Ödenekten 14.500.000,00 TL aktarılmasıyla birlikte proje ödeneklerinin ilgili mevzuat gereğince proje özel hesabına aktarılarak kullanılmasının etkili olduğu anlaşılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gazi Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 Tablo 7: Bütçe Gelirlerinin 3 Yıllık Seyri (2018-2020) Bütçe Gelirinin Çeşidi 2018 Yılı (TL) (A) 2019 Yılı (TL) (B) 2020 Yılı (TL) (C) 2019-2018 Değişim Oranı (%) [D=(B-A)/A] 2020-2019 Değişim Oranı (%) [E=(C-B)/B] Vergi Gelirleri - - - - - Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 18.756.600 16.147.645 11.972.189 -13,91 -25,86 Alınan Bağış ve Yardım ile Özel Gelirler 749.223.850 864.326.250 883.359.228 15,36 2,20 Diğer Gelirler 37.333.167 38.551.975 31.835.215 3,26 -17,42 Sermaye Gelirleri - - - - - Toplam 805.313.617 919.025.871 927.166.632 14,12 0,89 Bütçe Gelirlerinden Red ve İadeler Toplamı (-) 472.421 300.481 493.397 -36,40 64,20 Net Toplam 804.841.196 918.725.390 926.673.235 14,15 0,87 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 2020 yılında 2019 yılına göre yaklaşık %26 oranında azalmıştır. Bu azalış Covid-19 Küresel Salgını nedeniyle öğrenci katkı payı gelirleri ile kiraya verilen taşınmazlardan tahsil edilen kira gelirlerinde azalma meydana gelmesinden kaynaklanmıştır. Üniversitenin temel gelirini oluşturan Hazine Yardımı, 2020 yılında bir önceki yıla göre %2,26 artarak 881.035.578,37 TL olmuştur. Söz konusu tutar ile planlanan gelirin üzerinde bütçe gerçekleşmesi sağlanmıştır. Anılan tutarın 793.592.261,00 TL’si cari, 87.443.317,37 TL’si ise sermaye geliri olarak kaydedilmiştir. Gelir olarak tahsil edilen 881.035.578,37 TL’nin 222.597.578,37 TL’si Hazine ve Maliye Bakanlığınca 2019 yılında tahakkuklarından devreden tutar olarak gelirleştirilmiştir. Ayrıca Hazine Yardımı olarak 2020 yılında 878.586.000,00 TL tahakkuk ettirilmiş olup, bu tutarın 220.148.000,00 TL ise 2021 yılına devretmiştir. Diğer Gelirler 2020 yılında bir önceki yıla göre %17,42 oranında azalmıştır. Bu gelirler içerisinde yer alan Araştırma Projeleri Gelirleri ise 2020 yılında 2019 yılına göre %9,26 azalmıştır. Diğer Gelirler içerisinde yer alan Öğrenci Katkı Payı Telafi Gelirleri 5.602.249,90 TL olarak gerçekleşmiştir. Dönem faaliyet geliri 973.387.590,82 TL, İndirim, İade ve iskontolar 493.396,54 TL, faaliyet gideri ise 1.335.627.721,62 TL olan Üniversitenin, 2020 yılını 362.733.527,34 TL olumsuz faaliyet sonucu ile tamamladığı anlaşılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gazi Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 Tablo 8: 2020 Yılı Faaliyet Sonuçları Tablosu Faaliyet Giderleri Faaliyet Gelirleri İndirim, İade, Iskonto Toplamı Net gelir Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu 1.335.627.721,62 973.387.590,82 493.396,54 972.894.194,28 362.733.527,34 Gazi Üniversitesi merkezi yönetim içerisinde yer alan özel bütçeli bir kamu idaresi olmakla birlikte 5018 sayılı Yasa’da tanımlanan bütçe türleri dışında kalan döner sermaye işletmesi bütçesi de kaynakları arasında yer almaktadır. Gazi Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi, 2020 yılını 57.325.894,80 TL dönem zararı ile kapatmıştır. Üniversite'nin ortağı olduğu Teknokent bulunmaktadır. 10.10.2007 tarih ve 26669 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2007/12619 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kurulan Gazi Teknopark Teknoloji Geliştirme Bölgesi A.Ş.’dir. Üniversite, sermayesi 829.900,00 TL olan Teknokent A.Ş.’ne 382.700,00 TL sermaye ile %46,11 oranında ortaktır. Üniversite bünyesinde özel bütçeden ayrı olarak iktisadi işletmesi bulunmakta olup işletmenin 2020 yılı faaliyet gelirleri toplamı 3.491.899,93 TL, faaliyet giderleri toplamı 4.051.984,66 TL'dir. İktisadi işletmenin dönem olumsuz faaliyet sonucu 560.084,73 TL olarak gerçekleşmiştir. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanun’un 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Kamu İdaresi, Kanun’un 80’inci maddesinin T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup, bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir. Üniversite bütçesi, analitik bütçe hazırlama rehberi çerçevesinde hazırlanmaktadır. Özel bütçeli bir idare olan Üniversitede tahakkuk esaslı devlet muhasebe sistemi kullanılmaktadır. Üniversitenin muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'ne tabi olarak

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gazi Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın Bütünleşik Mali Kontrol Yönetim Sistemi olan Web Tabanlı Otomasyon Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Kurum bütçesinin takibi ve muhasebe işlemleri, Genel Sekreterliğe bağlı olarak faaliyet gösteren Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından yapılmaktadır. Kamu İdarelerinin Kesin Hesaplarının Düzenlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik uyarınca kesin hesap cetvel ve belgeleri, strateji geliştirme birimi tarafından bütçe uygulamasına esas muhasebe kayıtları dikkate alınarak hazırlanmaktadır. Kuruma ilişkin mali istatistikler ise 5018 sayılı Kanun kapsamında T.C.Hazine ve Maliye Bakanlığına bildirilmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup; denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır: • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Faaliyet sonuçları tablosu, • Öz kaynak değişim tablosu, • Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu, • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gazi Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gazi Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 2020 yılsonu itibariyle; 26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki değerlendirmeler yapılmıştır: 5018 sayılı Kanun’un 3’üncü maddesinde tanımlandığı üzere mali kontrol, kamu kaynaklarının belirlenmiş amaçlar doğrultusunda, ilgili mevzuatla belirlenen kurallara uygun, etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılmasını sağlamak için oluşturulan kontrol sistemi ile kurumsal yapı, yöntem ve süreçleri ifade etmektedir. İç kontrol sisteminin ne olduğu, amacı, yapısı ve işleyişi 5018 sayılı Kanun’un beşinci kısmında, 55 ile 67’nci maddeler arasında belirlenmiştir. Buna göre, kamu idarelerinin malî yönetim ve kontrol sistemlerinin yapısını aşağıda belirten unsurlar oluşturmaktadır:  Harcama birimleri,  Muhasebe ve malî hizmetler  Ön malî kontrol  İç denetim Temel unsurları bu olan iç kontrolün işleyişi ile ilgili ayrıntılı hükümler, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan rehberlerle belirlenmiştir. 2020 yılı denetimi kapsamında, mezkur mevzuat çerçevesinde, kurum iç kontrol sistemi aşağıdaki şekilde değerlendirilmektedir: Kurum stratejik planı ve bu planın yıllık uygulama dilimi olan performans programı ile faaliyet sonuçlarını ve değerlendirmelerini içeren idare faaliyet raporları mevcuttur. Üniversitenin 2019 – 2023 yıllarını kapsayan Stratejik Planında İdarenin misyonu ve vizyonu belirtilmiştir. Bu nedenle personelin tamamının idarenin misyon ve vizyonundan haberdar olduğu kanaatine varılmıştır. Misyonun gerçekleştirilmesini sağlamak üzere idare birimleri ve alt birimlerce yürütülecek görevler yazılı olarak tanımlanmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gazi Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 2020 yılı Faaliyet Raporu yayınlanmamıştır. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığınca rapor formatında değişiklik yapıldığından, raporun bu formatta tamamlanmaya çalışıldığı anlaşılmıştır. İdare Faaliyet Raporları içerisinde yer alan faaliyet sonuçları ve değerlendirmeler de dolayısıyla gösterilmemiş ve duyurulmamıştır. İç kontrol sistemi ve işleyişinin üst yönetici ve personel tarafından sahiplenilmesi ve desteklenmesinin sağlandığı, kurum organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumluluklar açık bir şekilde belirlendiği, yetkiler ve yetki devrinin sınırları açıkça belirlendiği ve yazılı olarak bildirildiği anlaşılmıştır 2019 - 2023 yıllarını kapsayan stratejik plan idarenin kendi birimleri ve personelinin katkılarıyla mevzuata uygun olarak hazırlanmıştır. İdarenin yürüteceği program, faaliyet ve projeleri ile bunların kaynak ihtiyacını, performans hedef ve göstergelerini içeren performans programını hazırlanmıştır. Ayrıca İdare, bütçesini stratejik plan ve performans programına uygun olarak hazırlamıştır. Kurumsal risk yönetim çalışmaları için planlama yapıldığı ve çalışmaların devam ettiği ancak tamamlanmadığı tarafımıza bildirilmiştir. Üniversitede Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar hazırlanmış olup, bu esas ve usullere göre gerekli iş ve işlemler yürütülmektedir. Birimlere ait görev tanımları ve iş akış şemaları oluşturmak için çalışmalar başlamış ancak tamamlanmamıştır. Üniversitede yönetimin ihtiyaç duyduğu gerekli bilgileri ve raporları üretecek ve analiz yapma imkânı sunacak bir yönetim bilgi sistemi bulunmamakta olup bu yönde çalışmalar devam etmektedir. İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulunun, üst yöneticinin onayı ile görevlendirildiği, İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı hazırlandığı, eylem planında döner sermaye ile ilgili eylemlerin belirlendiği, fakat İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planında yer alan eylemlerin gerçekleşme sonuçlarının izlenmediği, planın revize edilmesi çalışmalarının takibinin yapıldığı ve raporlandığı beyan edilmiştir. Ayrıca İç kontrol sisteminin yıl içinde değerlendirilmediği ve dolayısıyla değerlendirme formları ve raporların da düzenlenmediği ifade edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gazi Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 Üniversite bünyesinde 13 tane iç denetçi kadrosu bulunmaktadır. Bu kadrolardan 9 tanesi doludur. İlgili iç denetim birimi tarafından iç kontrol sisteminin incelenmesi ve değerlendirilmesine yönelik çalışmaların yapıldığı, hazırlanan raporun üst yöneticiye sunulduğu, üst yöneticinin de İç Denetim Koordinasyon Kuruluna ilgi raporu gönderdiği anlaşılmıştır. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Gazi Üniversitesi 2020 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Geçerlilik Süresi Dolan Teminat Mektuplarının İade Edilmemesi Gazi Üniversitesi Strateji Geliştirme Daire Başkanlığında teminat mektuplarına ilişkin yapılan incelemede, toplam tutarı 19.762.937,64 TL olan 213 adet teminat mektubunun vadesinin geçtiği ve hükümsüz hale geldiği tespit edilmiştir. 05.01.2002 tarih ve 4735 sayılı Kamu İhaleleri Sözleşmeleri Kanunu’nun “Kesin teminat ve ek kesin teminatların geri verilmesi” başlıklı 13’üncü maddesinde aynen; “Taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra alınmış olan kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların;

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gazi Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 a) Yapım işlerinde; varsa eksik ve kusurların giderilerek geçici kabul tutanağının onaylanmasından sonra yarısı, Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesi getirilmesi ve kesin kabul tutanağının onaylanmasından sonra kalanı, b) Yapım işleri dışındaki işlerde Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesinin getirildiği saptandıktan sonra; alınan mal veya yapılan iş için bir garanti süresi öngörülmesi halinde yarısı, garanti süresi dolduktan sonra kalanı, garanti süresi öngörülmeyen hallerde ise tamamı, yükleniciye iade edilir.” denilmektedir. Aynı Kanun’un “İade edilemeyen teminatlar” başlıklı 14' üncü maddesinde, mahsup işlemi yapılmasına gerek bulunmayan hallerde; yapım işlerinde kesin hesap ve kesin kabul tutanağının onaylanmasından, diğer işlerde ise işin kabul tarihinden veya varsa garanti süresinin bitim tarihinden itibaren iki yıl içinde idarenin yazılı uyarısına rağmen talep edilmemesi nedeniyle iade edilemeyen kesin teminat mektuplarının hükümsüz kalacağı ve bankasına iade edileceği, teminat mektubu dışındaki teminatların ise sürenin bitiminde Hazineye gelir kaydedileceği hüküm altına alınmıştır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 910 Alınan teminat mektupları hesabına ilişkin düzenlemeler getiren “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 458'inci maddesinin (3) numaralı fıkrasında ise; “Teminat ve garanti mektupları ile şahsi kefalete ilişkin belgelerin muhasebe birimlerinde gereksiz olarak bekletilmesini önlemek için; alınan teminata ait işin sonuçlandırılıp sonuçlandırılmadığı, mevzuatındaki süreler de dikkate alınarak muhasebe birimlerince takip edilir ve her malî yılsonunda teminat ve garanti mektupları ile şahsi kefalete ilişkin belgeler hakkında ilgili idareden bilgi alınır ve alınan bilgi doğrultusunda söz konusu mektup ve belgeler ilgilisine veya ilgili bankaya iade edilir ya da ertesi malî yıla devredilir.” hükmü yer almaktadır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve mevcut durum değerlendirildiğinde, toplam tutarı 19.762.937,64 TL olan 213 adet teminat mektubunun vadesinin geçtiği ve hükümsüz hale geldiği görülmüş olup, vadesi geçen ilgili teminat mektuplarının mevzuata uygun şekilde iade işlemlerinin gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Kamu idaresinin cevabından, idarenin bulgumuza katıldığı ve bulgudaki hususlara ilişkin olarak gerekli yazışmaların yapılarak, bahis konusu teminat mektuplarının hesaplardan düşülmesine ilişkin işlemlerin ivedilikle yapılacağı bildirilmiştir. Ancak süresi geçmiş teminat

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gazi Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 mektuplarına ilişkin henüz bir muhasebe kaydı yapılmadığı anlaşılmaktadır. İdarenin ilgili mevzuat gereği aldığı teminat mektuplarının süresinin takip edilmesi, vadesi geçen ve hükümsüz hale gelen teminat mektuplarıyla ilgili işlemlerin bir an önce tamamlanması gereklidir. Bu haliyle teminat mektuplarına ilişkin hesapların 19.762.937,64 TL hata içermesi nedeniyle üniversitenin mali rapor ve tablolarının da bu tutarda gerçeği yansıtmayacağı düşünülmektedir. İdare tarafından verilen cevapta bulgudaki hususlara ilişkin olarak gerekli düzeltmelerin yapılacağı ifade edilmekle birlikte süresi geçmiş teminat mektuplaına ilişkin herhangi bir muhasebe kaydı yapılmadığı anlaşılmaktadır. BULGU 2: Proje Özel Hesabındaki Dövizler İçin Ay Sonunda Değerleme Yapılmaması Gazi Üniversitesi 104 Proje Özel Hesabının incelenmesi neticesinde Avrupa Birliği hibeleri için ay sonu döviz değerleme işlemlerinin yapılmadığı görülmüştür. Merkezi Yönetim Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 104 Proje Özel Hesabı bölümünün “Hesabın niteliği” başlıklı 23’üncü maddesinde; “(1) Proje özel hesabı; dış finansman kaynağından, kamu idareleri adına dış proje kredisi olarak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası veya uygun görülen diğer bankalar nezdinde açılan özel hesaplara aktarılan tutarlar, bu tutarlardan yapılan giderler, verilen avanslar, açtırılan akreditifler ile avans ve akreditiflerden nakden geri alınanların ve hesap bakiyesinin değerlemesi sonucu ortaya çıkan kur farklarının Devlet Borçları Muhasebe Birimi veya genel bütçe kapsamı dışındaki kullanıcı kamu idareleri muhasebe birimlerince izlenmesi için kullanılır.” “Hesabın İşleyişi” başlıklı 25’inci maddesinin 6’ncı fıkrasında ise; “Özel hesaplardaki dövizlerin ay sonlarında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden yapılacak değerlemesi sonucunda oluşan kur artışı farkları bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.” denilmektedir. Avrupa Birliği ve Uluslararası Kuruluşların Kaynaklarından Kamu İdarelerine Proje Karşılığı Aktarılan Hibe Tutarlarının Harcanması ve Muhasebeleştirilmesine İlişkin Yönetmelik’in “Proje karşılığı hibelerin muhasebeleştirilmesi’’ başlıklı 8'inci maddesinin (d)

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gazi Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 bendinde; ay sonlarında döviz mevcudunun Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının ay sonu döviz satış kuru üzerinden değerlemesi sonucunda; kur artışından doğan farkların, 104 Proje Özel Hesabına borç, 600 Gelirler hesabına alacak; kur azalışından doğan farkların ise 630 Giderler hesabına borç, 104 Proje Özel hesabına alacak kaydedileceği hükmü yer almaktadır. Belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca 104 Proje Özel Hesabında izlenen hibe kapsamında elde edilmiş olan dövizler için ay sonu değerleme işlemi yapılması gerekmektedir. Gazi Üniversitesi 104 Proje Özel Hesabına ilişkin yardımcı defterlerin incelenmesi neticesinde; hesaplardaki dövizlere ilişkin ay sonlarında Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden yapılması gereken değerlemelerin yalnızca yılsonunda yapıldığı tespit edilmiştir. Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre hibe kapsamında elde edilmiş olan dövizler için her ay sonu değerleme işlemi yapılması gerekmekte olup, ortaya çıkan kar/zarar durumuna göre gelir ya da gider hesaplarının çalıştırılması gerekmektedir. BULGU 3: Taşınır İşlemlerinin Yürütülmesinde Eksiklikler Bulunması Üniversitenin taşınır işlemlerine ilişkin olarak bazı birimler ve depolarda yapılan incelemelerde Taşınır Mal Yönetmeliği ve ilgili mevzuatın uygulanmasında eksiklikler olduğu görülmüştür. Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Sorumluluk” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Harcama yetkilileri taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesinden, kullanılmasından, kontrolünden, kayıtlarının bu Yönetmelikte belirtilen esas ve usullere göre saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını sağlamaktan sorumludur. Harcama yetkilileri taşınır kayıtlarının bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak tutulması ve taşınır mal yönetim hesabının hazırlanması sorumluluğunu taşınır kayıt yetkilileri ve taşınır kontrol yetkilileri aracılığıyla yerine getirir.” hükmüne yer verilmiştir. Diğer taraftan söz konusu Yönetmelik’in “Taşınır kayıt yetkilileri ve taşınır kontrol yetkilileri” başlıklı 6’ncı maddesinde; “… (4) Taşınır kayıt yetkililerinin görev ve sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gazi Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 … c)Taşınırların giriş ve çıkışına ilişkin kayıtları tutmak, bunlara ilişkin belge ve cetvelleri düzenlemek ve taşınır mal yönetim hesap cetvellerini istenilmesi halinde konsolide görevlisine göndermek. … f) Ambar sayımını ve stok kontrolünü yapmak, harcama yetkilisince belirlenen asgari stok seviyesinin altına düşen taşınırları harcama yetkilisine bildirmek.” g) Kullanımda bulunan dayanıklı taşınırları bulundukları yerde kontrol etmek, sayımlarını yapmak ve yaptırmak.”, ... (5) Taşınır kontrol yetkililerinin görev ve sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir. a)Taşınır kayıt ve işlemleri ile ilgili olarak düzenlenen belge ve cetvellerin mevzuata ve mali tablolara uygunluğunu kontrol etmek. … (6) Taşınır kayıt yetkilileri ile taşınır kontrol yetkilileri, düzenledikleri ve imzaladıkları cetvellerin doğruluğundan harcama yetkilisine karşı birlikte sorumludur.” denilmektedir. Yönetmelik’in “ Taşınırların kaydı” başlıklı 12’incimaddesinde; (1) Kamu idarelerince bütün taşınırların ve bunlara ilişkin işlemlerin kayıt altına alınması esastır. Taşınır kayıtları, yönetim hesabı verilmesine esas olacak şekilde tutulur. Her bir kaydın belgeye dayanması şartı, (2) Bu çerçevede; a) Önceki yıldan devren gelen taşınırlar ile içinde bulunulan yılda herhangi bir şekilde edinilen veya elden çıkarılan taşınırlar, b) Taşınırlardaki kayıp, fire, yıpranma ve benzeri nedenlerle meydana gelen azalmalar. c) Sayım sonucunda ortaya çıkan fazlalar, miktar ve değer olarak kayıtlara alınarak takip edilir.” denilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gazi Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 Yönetmelik’in “ Kayıt zamanı, kayıt değeri ve değer tespit komisyonu” başlıklı 13’üncümaddesinde; (1) Taşınırlar, edinme şekline bakılmaksızın kamu idaresince kullanılmak üzere teslim alındığında giriş; tüketime verildiğinde, satıldığında, başka harcama birimlerine devredildiğinde, bağışlandığında veya yardım yapıldığında, çeşitli nedenlerle kullanılamaz hale geldiğinde, hurdaya ayrıldığında veya kaybolma, çalınma, canlı taşınırın ölümü gibi yok olma hallerinde çıkış kaydedilir. (2) Giriş ve çıkış kayıtları Taşınır İşlem Fişine dayanılarak yapılır. Giriş ve çıkış kayıtlarında; a) Satın alma suretiyle edinme ve değer artırıcı değişiklik hallerinde maliyet bedeli, b) Bedelsiz devir, kullanılamaz hale gelme, yok olma ve hurdaya ayrılma hallerinde kayıtlı değeri, c) Bağış ve yardım yoluyla edinilen taşınırlarda; bağış ve yardımda bulunan tarafından ispat edici bir belge ile değeri belirtilmiş ise bu değer, belli bir değeri yoksa değer tespit komisyonunca belirlenen değer, esas alınır. (3) Değer tespit komisyonu, harcama yetkilisinin onayı ile taşınır kayıt ve kontrol yetkilisinin ve işin uzmanının da katıldığı en az üç kişiden oluşturulur. Komisyon değer tespitinde ticaret odası, sanayi odası, borsa, meslek kuruluşları, ilgili diğer kuruluşlardan veya aynı nitelikteki taşınırı satın alan idarelerden ve fiyat araştırması sonuçlarından yararlanabilir. (4) Satın alma suretiyle edinilen taşınırların maliyet bedelinin tespitinde, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin ilgili hükümleri uygulanır. Faturada çeşitli taşınırlar için topluca gösterilmiş giderler olması durumunda, giderler taşınırların alış bedelleri ile orantılı olarak paylaştırılır. Taşınırlar faturada kayıtlara esas olacak şekilde çeşitleri itibarıyla ayrı ayrı gösterilir.” denilmektedir. Yine Yönetmelik’in “ Sayım ve sayım sonrası yapılacak işlemler” başlıklı 32’incimaddesinde;

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gazi Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20

  1. Kamu idarelerine ait taşınırların, taşınır kayıt kontrol yetkililerinin görevlerinden ayrılmalarında, yıl sonlarında ve harcama yetkilisinin gerekli gördüğü durum ve zamanlarda sayımı yapılır. (2) Taşınır sayımları, harcama yetkilisince, kendisinin veya görevlendireceği bir kişinin başkanlığında taşınır kayıt ve kontrol yetkilisinin de katılımıyla, en az üç kişiden oluşturulan sayım kurulu tarafından yapılır. …” denilmektedir. Örneklem yapılarak ana depolarda ve farklı yerleşkelerde yapılan incelemeler sonucunda; Depolarda çok sayıda taşınır eşya bulunduğu, muhafaza etmek için konulan pek çok eski büro malzemesi ile yine çok sayıda sıfır büro malzemesi ve sıfır elektronik malzemenin bir arada olduğu, tasnif yapılmadığı, çok sayıda toner stoklandığı ve yönetmelikte öngörülen sürelerde taşınırların sayım işleminin yapılmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca müzedeki eserlere ait tespit yapıldığı, kayıt altına alındığı ancak bu taşınırların henüz ilgili muhasebe kayıtlarına girmediği görülmüştür. İncelemelerde tespit edilen eksikliklerin giderilerek taşınırların, kamu kaynaklarının verimli etkin ve tutumlu bir şekilde kullanımımın sağlanması, tüm taşınırların kayıt altında olsa dahi muhasebe kayıtlarında da yer almasının sağlanması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu tespitlerimizi ortadan kaldıracak işlemlere başlandığı, gerekli eksikliklerin tamamlanmaya çalışıldığı, Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerinin hassasiyetle uygulanması konusunda harcama birimlerinin harekete geçirilerek mevzuata uygunluğun sağlanmasına yönelik çalışmalara devam edileceği belirtilmiştir. Yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda taşınırların muhafazasından ve yönetilmesinden sorumlu olanların, taşınır kayıtlarının yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine uygun olarak tutulması konusunda gerekli tedbirleri alması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gazi Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gazi Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 8. EKLER EK 1: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Geçerlilik Süresi Dolan Teminat Mektuplarının İade Edilmemesi 2019 Yerine Getirilmedi Bu husus yeniden bulgu konusu yapılmıştır. Kamu Bilgi Sistemi İçerisinde Yer Alan Kamu Personel Harcama Yönetim Sisteminin Eksiklikler İçermesi 2019 Kısmen Yerine Getirildi Gazi Üniversitesi 2019 Sayıştay Denetim Raporunda yer alan “Kamu Bilgi Sistemi İçerisinde Yer Alan Kamu Personel Harcama Yönetim Sisteminin Eksiklikler İçermesi” bulgusu üzerine Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından Gazi Üniversitesi’ne 17.12.2020 tarih ve 44613834- 845.99-E.689573 sayılı bir yazı gönderilmiştir. İlgili yazıda bulgu konusu yapılan hususlarla ilgili olarak aşağıdaki açıklamalara yer verilmiştir: Sistem üzerinde yabancı dil tazminatına ilişkin kontrollerin yetersiz olması: Kamu personelinin yabancı dil sonuç belgesinin Ölçme, Seçme Ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığından elektronik ortamda alınmasına yönelik çalışmalara başlanılmış

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gazi Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 olup bulguda eleştiri konusu edilen ve yabancı dil seviye bilgisinde hata olduğu düşünülen personel bilgilerinin bildirilmesi durumunda konuya ilişkin gerekli inceleme yapılabilecektir. Asgarî geçim indiriminde 18 yaş kontrolünün yapılmaması: Asgarî geçim indirimi belirlenirken kişinin beyanı esas olup öğrenimi devam eden çocuklar için öğrenim durum bilgileri ilgili kurumlardan alınamadığından Sistem üzerine 18 yaş kontrolü konulamamaktadır. 5434 sayılı kanuna tabi personelin %100 artış keseneklerinin SGK kesenek bilgi sisteminde verilen örnekteki gibi hesaplanmaması Kullanıcılar tarafından doğru veri girişi yapıldığında 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununa tabi personelin %100 artış kesenekleri doğru hesaplanmakta olup hatalı hesaplama konusunda SGK ve Kullanıcılar tarafından tarafımıza yapılan bildirim de bulunmamaktadır. Bulguda tespit edilen ve keseneğinin hatalı hesaplandığı belirtilen personel bilgilerinin bildirilmesi durumunda konuya ilişkin gerekli inceleme yapılabilecektir. Kıdem yılı artışlarında ödeme yapılacak ayın kıdem hizmetinden sayılması: KPHYS üzerinde merkezden yapılan güncelleme ile kıdem sürresi otomatik olarak

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gazi Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 değişmekte olduğundan fazladan kıdem hesaplanması ve ödeme yapılması mümkün değildir. Hatalı kıdem hesaplaması yapıldığı belirtilen personelin bilgilerinin bildirilmesi durumunda konuya ilişkin gerekli inceleme yapılabilecektir. Zam tazminat ek gösterge gibi maaş unsurlarının otomatik olarak değiştirilebilmesi ve veri girişi yapan kişinin buna müdahale etmemesi gerekliliği: Mevzuat, mahkeme kararları vb. kaynaklı olarak kişiye özel durumlarla karşılaşıldığından sistem üzerinde “İstisna Bilgi Ekranı” oluşturulmuş, gerçekleştirme görevlisi tarafından manuel olarak seçim ve veri girişi yapılabilmesi sağlanmıştır. Özel sigorta ödemesi nedeniyle vergi indirimi yapılan kişilerin bu bilgilerinin veri girişinin yapıldığı ekranların ayrı olmaması: Personelin kendisi, eşi ve/veya çocukları için yaptırdığı özel şahıs sigorta prim ödemeleri aylık tutarı maaş bilgi girişinde bulunan "Şahıs Sigorta Poliçesi" alanına girilmekte olup yapılan veri girişleri mevzuatta yer alan sınırlar çerçevesinde personelin gelir vergisi matrahından indirilmektedir. Ayrıca yeni proje kapsamında özel sigorta bilgilerinin ayrı ve detaylı olarak yapılabilmesine yönelik çalışmalar devam etmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gazi Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 İcra kesintileri ile ilgili takip sisteminde daha kolaylaştırıcı modüllerin konulması: İcra, nafaka, kişi borcu gibi muhasebe sisteminde tutulan dosyalı kesintiler kullanıcıların işlerini kolaylaştırmak amacıyla muhasebe sisteminden otomatik olarak alınmakta ve KBS Kesinti Bilgi Girişi ekranına yansıtılmaktadır. Ayrıca icra kesintilerinin Adalet Bakanlığı tarafından yürütülmekte olan UYAP sisteminden elektronik ortamda alınmasına ilişkin çalışmalar yeni proje kapsamında planlanmaktadır. Sistemde kullanıcıların işlemlerini kolaylaştıracak bir raporlama mekanizmasının mevcut olmaması: KPHYS üzerinde kullanıcıların işlemlerini kolaylaştıran, üzerinden inceleme ve denetim yapılabilen ve içerisinde 100’ün üzerinde farklı rapor barındıran bir raporlama mekanizması mevcuttur. Bahsedilen üniversite birimlerinin tamamını kapsayan sendika kesintisi raporu gibi esnek bir raporlama yapılabilmesine yönelik çalışma yeni proje kapsamında planlanmaktadır. Ek ders hesaplamaları için ders programlarını baz alarak ek ders ücret çizelgelerinin sistem tarafından otomatik olarak oluşturulması gerekliliği: Ders programları baz alınarak ek ders ücret çizelgelerinin oluşturulmasına ilişkin iş süreci kurumların kendi sistemleri üzerinden

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gazi Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 yürütülmekte olup Kurumların kendi sistemlerinden üretilen ek ders puantajları, KBS - Ek Ders modülünde dönem seçilerek puantaj sayfasına manuel olarak girilebildiği gibi, excel dosyası şeklinde de yüklenebilmektedir. İlgili döneme ait ek ders puantajları Sisteme yüklendikten sonra ek ders bordrosu hesaplanıp Ödeme Emri Belgesi ve eki belgeler otomatik oluşturulmaktadır. Üniversiteye Ait Taşınmazların Cins Tashihi İşlemlerinin Yapılmaması 2019 Kısmen Yerine Getirildi Bulgu konusu hususa ilişkin Milli Emlak Müdürlüğü ile gerekli yazışmalar yapılmaktadır. Ancak Üniversite kampüsünün A.O.Ç. arazisi içinde yer alması ve binaların ruhsat sorunları nedeniyle çalışmalar devam etmektedir. Bu nedenle bu yıl söz konusu bulgu konu yapılmamıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gazi Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI GAZİ ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2020 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu

İÇİNDEKİLER

  1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ .................................................................................................... 26
  2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU ................................................................................................ 28
  3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................................ 28
  4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 29
  5. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 29
  6. DENETİM BULGULARI .......................................................................................................................... 29
  7. EKLER ........................................................................................................................................................ 41

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Boş Yevmiye Numaraları .......................................................................................... 39

KISALTMALAR SUT: Sağlık Uygulama Tebliği SGK: Sosyal Güvenlik Kurumu MEDULA: Reçete Revizyon Sistemi GSS: Genel Sağlık Sigortası DMİS: Döner Sermaye Harcama ve Muhasebe Bilişim Sistemi

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. Diğer Bulgular

  1. Faiz Gelirlerinin Net Tutar Üzerinden Muhasebeleştirilmesi
  2. Yanlış Teşhis ve Tedaviden Kaynaklanan, İdare Aleyhine Sonuçlanan Davalarla İlgili Rücu Davası Açılmamış Olması
  3. Döner Sermaye İşletmesi Bünyesinde Faaliyeti Olmayan Birimlerin Bulunması
  4. Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının Yapılmaması
  5. Yevmiye Defterinde Boş Yevmiye Kayıtlarının Bulunması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gazi Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26

  1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Gazi Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 58'inci maddesinin 2'nci fıkrasının (a) bendi uyarınca 23.05.2000 tarih ve 24057 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelik kapsamında kurulmuştur. Söz konusu Yönetmelik’in “Faaliyet alanları” başlıklı 2’nci maddesiyle, İşletme faaliyet alanına giren iş ve hizmetler; a) Yükseköğretim kurumları dışındaki kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişilerce talep edilecek bilimsel görüş, proje, araştırma ve benzeri hizmetler yapmak, seminer, konferans, sempozyumlar düzenlemek, kurslar açmak, b) Her türlü çalışmaları ve danışmanlık hizmetlerini yapmak, c) Klinikler, poliklinikler, ameliyathaneler ve laboratuvarda yapılacak her türlü muayene, tetkik, tahlil, ameliyat, bakım ve hizmet üretimi ile ilgili iş ve benzeri hizmetleri yapmak, d) Açılmış olan her türlü sağlık hizmetleri ile ilgili yataklı ve yataksız sabit ve geçici kuruluşları işletmek, e) Her türlü yayım ve basım işlerini yapmak, f) Belirli bilimsel sonuçların uygulanmasını sağlamak, g) Mevcut fiziki kapasiteyi değerlendirerek birimlerin faaliyet alanları ile sınırlı olarak iş ve hizmet üretmek, elde edilen ürünlerin önceden Rektörün izni alınmak şartıyla pazarlanması ve satılması için satış ve teşhir yerleri açmak, olarak belirlenmiştir. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Rektörlüğe bağlı bir birim olarak yapılanan Döner Sermaye İşletmesi, İşletme Müdürlüğü ve Saymanlık Müdürlüğü olarak teşkilatlandırılmıştır. İşletme Müdürlüğü bünyesinde 1 işletme müdürü, 8 idari memur ve 5 sürekli işçi hizmet vermekte olup; 6 idari

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gazi Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27 memurun kadroları, özel bütçede, diğerlerinin ise İşletmededir. İşletmenin Saymanlık Müdürlüğünde, T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı personeli 1(Bir) saymanlık müdürü, 1 (Bir) saymanlık müdür yardımcısı ve 13 (Onüç).memur bulunmaktadır. 1.3. Mali Yapı Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulmuş olan döner sermayeli işletmelerin iş ve işlemleri ile bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması, muhasebesi, kontrol ve denetimi ile muhasebe yetkililerinin niteliklerine ilişkin usul ve esaslar, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Dolayısıyla, 5018 sayılı Kanun’un bütçe ile ilgili hükümlerine tabi olmayan işletme bütçesi, adı geçen Yönetmelik’in 4’üncü maddesine göre hazırlanmakta olup; kamu idaresinin üst yöneticisi olan Rektör tarafından onaylanarak yürürlüğe girmektedir. Başlangıç bütçesi 1.035.047.513,00 TL olarak tahmin edilen İşletmenin 2020 bütçe gideri 627.239.237,16 TL, bütçe geliri ise 509.381.338,36 TL olarak gerçekleşmiştir. 2020 yılı bilançosuna göre İşletmenin sermayesi 81.609,67 TL olup, toplam aktif büyüklüğü ise 179.227.359,41 TL’dir. 2020 yılı gelir tablosuna göre gelir toplamı 564.971.288,34 TL, gider toplamı 622.297.183,14 TL olan Döner Sermaye İşletmesi, yıl sonu itibarıyla dönemi 57.325.894,80 TL net zararla tamamlamıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Gazi Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi muhasebe ve raporlama işlemlerini, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan hükümlere göre T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kurulan ve yönetilen Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Sistemi üzerinden yürütmektedir. İşletme, Yönetmelik’te hüküm bulunmayan hâllerde 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun’a dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin genel esaslarını, kıyasen uygulamakta olup; T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan diğer düzenlemelere de tabidir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gazi Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 28 sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda yer almakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır: • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan • Bilanço, • Gelir tablosu, • Envanter defteri Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gazi Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Gazi Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 6. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gazi Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 30 B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Faiz Gelirlerinin Net Tutar Üzerinden Muhasebeleştirilmesi Gazi Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi mali tablolarının incelenmesi neticesinde mevduattan alınan faiz gelirlerinin net tutar üzerinden muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Gayrisafilik ilkesi” başlıklı 54’üncü maddesinde; “Gelir ve giderler, herhangi bir düzenleme veya standart ile aksi kararlaştırılmadıkça gayrisafi olarak kaydedilir.” denilmektedir. Aynı Yönetmeliğin 642-Faiz Gelirleri Hesabının İşleyişini düzenleyen 421’inci maddesinde ise; “ Bankada bulunan mevduata dönem sonunda tahakkuk ettirilen faizlerin brüt tutarı bu hesaba alacak, faiz geliri üzerinden yapılan vergi ve fon payı kesintileri 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabına, kalan tutar da 102 Bankalar Hesabına borç kaydedilir.” denilmektedir. Bu bağlamda mali tabloların doğruluğunun sağlanması açısından tahakkuk ettirilen faizlerin brüt tutarının 642-Faiz Gelirleri hesabına alacak, faiz gelirleri üzerinden yapılan vergi kesintisinin 193-Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabına, kalan tutarın da 102- Bankalar Hesabına borç kaydedilmesi gerekmektedir. Yapılan inceleme neticesinde Döner Sermaye İşletmesinin bankalarda bulundurduğu vadeli mevduat hesaplarından elde edilen faiz gelirlerini brüt tutarı üzerinden muhasebeleştirmediği ve faiz geliri üzerinden yapılan vergi ve fon kesintilerinin kurumun mali tablolarında yer almadığı tespit edilmiştir. İdare tarafından verilen cevapta söz konusu hususla ilgili gerekli işlemlerin 2021 yılı itibariyle yapılmaya başlanacağı ifade edilmiştir. Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve açıklamalar uyarınca Döner Sermaye İşletmesinin bankalarda bulundurduğu vadeli mevduat hesaplarından elde edilen faiz gelirlerini

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gazi Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 31 gayrisafilik ilkesi gereği brüt tutarı üzerinden muhasebeleştirmesi ve yapılacak vergi kesintilerini 193-Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar hesabında izlemesi gerekmektedir. BULGU 2: Yanlış Teşhis ve Tedaviden Kaynaklanan, İdare Aleyhine Sonuçlanan Davalarla İlgili Rücu Davası Açılmamış Olması Gazi Üniversitesi Hastanesinde yapılan incelemelerde, yanlış teşhis ve tedaviden kaynaklanan ve idare aleyhine sonuçlanan tazminat davaları sonucunda görevli, yetkili veya idarenin mahkemece kusurlu bulunduğu, buna binaen davacıya idare tarafından tazminat ödendiği ancak idarenin yaptığı incelemelerde ilgililere herhangi bir sorumluluk yüklenilmemesi nedeniyle son on yıldır hiçbir personele rücu davası açılmadığı görülmüştür. Kamu personelinin mali sorumluluğuna ilişkin düzenlemeler öncelikle Anayasa olmak üzere ilgili kanunlarında yer almaktadır. T.C. Anayasası’nın “Temel Hak ve Hürriyetlerin Korunması” başlıklı 40.maddesinin ek fıkrası; “…Kişinin, resmi görevliler tarafından vaki haksız işlemler sonucu uğradığı zarar da, kanuna göre, Devletçe tazmin edilir. Devletin sorumlu olan ilgili görevliye rücu hakkı saklıdır.” hükmünü içermektedir. Kamu görevlilerinin görev ve sorumluluklarını düzenleyen Anayasa'nın 129’uncu maddesinin beşinci fıkrası da; memurlar ve diğer kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlardan doğan tazminat davaları, kendilerine rücu edilmek kaydıyla ve kanunun gösterdiği şekil ve şartlara uygun olarak, ancak idare aleyhine açılabildiğini ifade etmektedir. Anayasa’nın bu hükümleri ile amaçlanan, memur ve diğer kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken kusurlu davrandıklarından bahisle haklı ya da haksız olarak yargı mercileri önüne çıkarılmasını önlemek, kamu hizmetinin sekteye uğratılmadan yürütülmesini sağlamak ve aynı zamanda zarara uğrayan kişi yönünden de memur veya diğer kamu görevlisine oranla ödeme gücü daha yüksek olan devlet gibi bir sorumluyu muhatap kılarak, kamu düzenini korumaktır. 657 sayılı Kanununda geçen “rücu hakkı saklıdır” ifadesi idarenin rücu hakkının takdire bağlı olduğu şeklinde değerlendirilse de Anayasanın 129/5 inci maddesinde; “kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlardan doğan tazminat davaları, kendilerine rücu edilmek kaydıyla ve kanunun gösterdiği şekil ve şartlara uygun olarak, ancak

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gazi Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 32 idare aleyhine açılabilir.” hükmünde yer alan kendilerine rücu edilmek kaydıyla ifadesi, idarenin takdir hakkının bulunmadığı şeklinde de yorumlanabilir. Danıştay 5 inci Dairesi 10.11.1997 tarih ve E. 1995/3611; K.1997/2445 sayılı Kararında; Anayasanın 129 uncu maddesinin 5 inci fıkrası uyarınca kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlar nedeniyle idare aleyhine açılan davalarda tazminata hükmedilmesi halinde idarenin ödemek zorunda kaldığı tazminatı yasal yollara başvurarak ilgili kamu görevlisinden tahsil etme zorunluluğu bulunduğu ve bu anayasal zorunluluk nedeniyle dava dilekçelerinde ayrıca rücu talebinde bulunmaya gerek olmadığına hükmetmiştir. Yapılan incelemelerde son on yılda tazminat konusu olan olaylarda, sorumluluğun tespitinde hayatın doğal akışına uygun olmayacak biçimde hemen her dosyada idari inceleme sonucunda kamu görevlilerinin sorumluluğunun bulunmadığı yönünde inceleme raporlarının olduğu görülmüştür. İdari incelemeler sonucunda alınan kararlar ile idarenin yargı organı gibi davranarak sorumluluk tespitinin önüne geçtiği değerlendirilmektedir. Dolayısıyla inceleme raporları sonucu herhangi bir personele rücu yoluna gidilmediğinden dolayı sorumluluktan doğan tüm ödemeleri döner sermaye bütçesi üzerinde (kamunun üzerinde) kaldığı görülmüştür. Devlet tarafından zarara uğrayan davalı kişilere ödenen tazminatlara ilişkin olarak, daha sonra ilgili kamu görevlisine rücu edilmemesi kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlardan doğan bu yükün vergi veren vatandaşların üzerine bırakılması sonucunu doğurmaktadır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Kişilerin uğradıkları zarar” başlıklı 13 üncü maddesinde; “Kişiler kamu hukukuna tabi görevlerle ilgili olarak uğradıkları zararlardan dolayı bu görevleri yerine getiren personel aleyhine değil, ilgili kurum aleyhine dava açarlar. Kurumun, genel hükümlere göre sorumlu personele rücu hakkı saklıdır.”, Aynı Kanunun “Kişisel sorumluluk ve zarar” başlıklı 12’nci maddesinde; “Devlet memurları, görevlerini dikkat ve itina ile yerine getirmek ve kendilerine teslim edilen Devlet malını korumak ve her an hizmete hazır halde bulundurmak için gerekli tedbirleri almak zorundadırlar. Devlet memurunun kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği sonucu idare zarara uğratılmışsa, bu zararın ilgili memur tarafından rayiç bedeli üzerinden ödenmesi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gazi Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 33 esastır.” denilmek suretiyle, kamu görevlilerinin kasıt, kusur, ihmal ve tedbirsizliği sonucu idarenin uğradığı zararın ilgili memur tarafından karşılanacağı hükme bağlanmıştır 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununun “Kamu Zararı” başlıklı 71 inci maddesinde; “Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır. Kamu zararının belirlenmesinde; a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması, b)Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması, c)Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması, d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması, e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması, f)(Mülga:22/12/2005-5436/10 md.) g)Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması, Esas alınır.” hükmü yer almaktadır. İlgili mevzuat hükümlerine göre kamu kurum ve kuruluşlarınca tazminat kapsamında kurum bütçesinden herhangi bir ödeme yapıldıktan sonra kurum yöneticileri tarafından inceleme yaptırılmalı sorumlu veya sorumlular tespit edilmeli ve ödenen tazminat sorumluların sorumluluk oranlarına göre ilgililer adına kişi borcuna alınarak takip işlemleri yapılmalıdır. Takip işlemlerini başlatmayan, takip işlemlerinin başlatılmasına kamu gücünü kullanarak engel olan ve kamu zararının tahsili için gerekli işlemleri yapmayan kamu kurum ve kuruluşu yetkilileri de yapmadıkları işlemlerden dolayı aynı mevzuat hükümlerine tabidirler. Yanlış teşhis ve tedaviden kaynaklanan ve üniversite aleyhine sonuçlanan veya devam eden 59 dava konusu işlemle ilgili olarak son on yılda 13 olayda ilgililere ödeme yapılmış,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gazi Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 34 yapılan incelemelerde bunlardan sadece 1 tanesinde personelin kusuru tespit edilerek rücu davası açılmıştır. Yanlış teşhis ve tedaviden kaynaklanan, idare aleyhine sonuçlanan davalar sonucunda yapılan tüm ödemeler için mutlaka inceleme yapılmalı ve varsa kusurlu sorumlular tespit edilmelidir. Sorumluların tespit edilemediği durumlarda mahkeme yoluna gidilmeli ve bu tutarlar için rücu davası açılmalıdır. BULGU 3: Döner Sermaye İşletmesi Bünyesinde Faaliyeti Olmayan Birimlerin Bulunması Döner Sermaye İşletmesi bünyesindeki bazı birimlerin 2020 yılında herhangi bir faaliyette bulunmadığı görülmüştür. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesine dayanılarak çıkarılan Yükseköğretim Kurumları Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasına İlişkin Yönetmeliğin “Kuruluş” başlıklı 4’üncü maddesinde; “Yükseköğretim kurumları, ilgili yönetim kurulunun önerisi ve Yükseköğretim Kurulunun onayı, Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü ve Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığının görüşünü alarak döner sermaye işletmesi kurabilirler. Özel yönetmeliklere sermaye limiti, yönetim organları, faaliyet alanları dışında özel hükümler konulamaz.” denilmektedir. Aynı Yönetmeliğin “Faaliyet Alanları” başlıklı 5’inci maddesinde ise; “Döner sermaye işletmelerinin yükseköğretim kurumlarının esas faaliyetlerini aksatmayacak şekilde çalıştırılması gerekir. Bu işletmelerin; a) Bilimsel görüş vermek, proje hazırlamak, araştırma, uygulama ve benzeri hizmetler yapmak, b) Belirli bilimsel sonuçların uygulamasını sağlamak, c) Üniversite ve ona bağlı kurumlarda hasta muayene ve tedavisi yapmak ve bunlarla ilgili tahlil ve araştırmaları yürütmek, ç) Yükseköğretim kurumlarının eğitim ve öğretim faaliyet alanları ile sınırlı olarak mal ve hizmet üretiminde bulunmak,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gazi Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 35 amaçlarından biri veya birkaçına yönelik faaliyette bulunması gerekir. Döner sermaye işletmeleri, çalışmaları sırasında eğitim ve öğretim ile bunlara katkıda bulunan uygulamayı ön planda tutar.” denilerek döner sermaye işletmelerinin yukarıda sıralanan faaliyetlerden bir veya birkaçına yönelik mal veya hizmet üretiminde bulunması gerektiği açıkça belirtilmiştir. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu 11’inci maddesinde; “ … Üst yöneticiler, idarelerinin stratejik planlarının ve bütçelerinin kalkınma planına, yıllık programlara, kurumun stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasından, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve kanunlar ile Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden Bakana; mahallî idarelerde ise meclislerine karşı sorumludurlar …” denilmek suretiyle üst yöneticilerin idarelere ilişkin sorumluluklarının ne olduğu açıklanmıştır. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesine dayanılarak çıkarılan Yükseköğretim Kurumları Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasına İlişkin Yönetmeliğin faaliyet alanlarını düzenleyen 5’inci maddesinde de belirtildiği gibi döner sermaye işletmelerinin bu maddede sayılan mal ve hizmet üretiminde bulunmak amaçlarından biri veya birkaçına yönelik faaliyette bulunması gerekir. Yapılan incelemeler neticesinde Gazi Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi’nin alt birimlerinden olan Teknik Eğitim Fakültesi, Deprem Mühendisliği Uygulama ve Araştırma Merkezi, Proje Koordinasyon Uygulama ve Araştırma Merkezi ve Çocuk Gelişimi Uygulama ve Araştırma Merkezi’nin 2020 yılında herhangi bir faaliyette bulunmadığı tespit edilmiştir. İdare tarafından söz konusu hususla ilgili olarak gerekli işlemlerin yapılacağı ifade edilmiştir. Herhangi bir mal ve hizmet üretiminde bulunmayan söz konusu işletmelerin, bundan sonraki dönemlerde de üretime konu bir faaliyette bulunmaları söz konusu değilse, özellikle

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gazi Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 36 yılsonu itibariyle DMİS üzerindeki gereksiz işlem yükü ve hacminin azaltılması açısından kapatılmalarının uygun olacağı düşünülmektedir. BULGU 4: Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının Yapılmaması Gazi Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Hastanesinde görev yapan personelden bir kısmının, zorunlu olarak yaptırması gereken Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasını yaptırmadığı tespit edilmiştir. 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun'un Ek 12’nci maddesinde; “Kamu sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışan tabipler, diş tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlar, tıbbi kötü uygulama nedeniyle kendilerinden talep edilebilecek zararlar ile kurumlarınca kendilerine yapılacak rüculara karşı sigorta yaptırmak zorundadır. Bu sigorta priminin yarısı kendileri tarafından, diğer yarısı döner sermayesi bulunan kurumlarda döner sermayeden, döner sermayesi bulunmayan kurumlarda kurum bütçelerinden ödenir. Özel sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışan veya mesleklerini serbest olarak icra eden tabip, diş tabibi ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlar, tıbbi kötü uygulama sebebi ile kişilere verebilecekleri zararlar ile bu sebeple kendilerine yapılacak rücuları karşılamak üzere mesleki malî sorumluluk sigortası yaptırmak zorundadır. Zorunlu mesleki malî sorumluluk sigortası, mesleklerini serbest olarak icra edenlerin kendileri, özel sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışanlar için ilgili özel sağlık kurum ve kuruluşları tarafından yaptırılır. Özel sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışanların sigorta primlerinin yarısı kendileri tarafından, yarısı istihdam edenlerce ödenir. İstihdam edenlerce ilgili sağlık çalışanı için ödenen sigorta primi, hiçbir isim altında ve hiçbir şekilde çalışanın maaş ve sair malî haklarından kesilemez, buna ilişkin hüküm ihtiva eden sözleşme yapılamaz. Zorunlu sigortalara ilişkin teminat tutarları ile uygulama usul ve esasları Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak Hazine Müsteşarlığınca belirlenir. Bu maddedeki zorunlu sigortaları yaptırmayanlara, mülki idare amirince sigortası yaptırılmayan her kişi için beşbin Türk Lirası idari para cezası verilir,” denilerek kamu sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışan

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gazi Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 37 tabiplerin, diş tabiplerinin ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanların, tıbbi kötü uygulama nedeniyle kendilerinden talep edilebilecek zararlar ile kurumlarınca kendilerine yapılacak rüculara karşı sigorta yaptırmak zorunda oldukları yolunda emredici hükme yer verilmiş ve zorunlu sigortalara ilişkin teminat tutarları ile uygulama usul ve esaslarının Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak Hazine Müsteşarlığınca belirleneceği ilgili hukuki düzenlemeye istinaden, 21/07/2010 tarihli ve 27648 sayılı Resmi Gazete'de Yayımlanan Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Kurum Katkısına İlişkin Usul ve Esaslara Dair Tebliğ yayınlanmıştır. Söz konusu Tebliğin “Primlerin Ödenmesi ve Kurum Katkılarının Tahsili ile İadesi” başlıklı 3’üncü maddesinin ilk fıkrasında; “Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan tabipler, diş tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlar, yaptıracakları sigorta sözleşmesinin primlerini sigortacıya veya sigorta acentesine ödedikten sonra, ödedikleri prim tutarının yarısını döner sermayesi bulunan kurumlarda döner sermayeden, döner sermayesi bulunmayan kurumlarda kurum bütçesinden geri alır. Geri ödemeler, sigortaya ilişkin poliçe veya sigorta şirketi ya da sigorta acentesinin kaşesini taşıyan prim ödeme makbuzunun bir örneğinin ibrazı üzerine ilgili kurum tarafından en geç otuz gün içinde yapılır” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede Kamu sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışan tabiplerin, diş tabiplerinin ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanların, mesleki faaliyetleri sırasında kötü uygulamaları nedeniyle oluşabilecek zararlara karşı sigorta yaptırmaları kanunen zorunlu tutulmuştur. Yapılan incelemede Tıp Fakültesi Hastanesinde çalışan sigorta kapsamındaki personelden %55’inin Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasını yaptırdığı görülmüştür. 2020 yılında görev yapmış olan sigorta kapsamındaki personelden %45’inin Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası yaptırdığına dair herhangi bir kanıtlayıcı belge bulunmamaktadır. Döner sermaye bütçesi içerisinde sigorta prim geri ödemesi tespit edilemeyen personel varsa sigorta poliçesi yaptırdığına ilişkin kanıtlayıcı belgelerinin sunulması sağlanmalıdır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, Gazi Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Hastanesi’nde görev yapan sigorta kapsamındaki personelin, tıbbi kötü uygulamadan kaynaklanacak tazminatlara ilişkin olarak, gerek zarar gören kişilerin gerek

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gazi Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 38 kurumlarının veya rücu edilmesi halinde kendilerinin zararlarının en aza indirilmesi için Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının yaptırılması önem arz etmektedir. BULGU 5: Yevmiye Defterinde Boş Yevmiye Kayıtlarının Bulunması Döner Sermaye İşletmesinin 2020 yılı mali işlemlerinin incelenmesi neticesinde bazı yevmiyelere herhangi bir kayıt yapılmadığı görülmüştür. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Yevmiye sistemi, muhasebeleştirme belgeleri ve açılış kayıtları” başlıklı 57’nci maddesinde: “(1) Muhasebe işlemleri, yevmiye tarihi ve müteselsil sıra numarasına göre maddeler hâlinde önce yevmiye defterine kaydedilir; buradan da usulüne göre büyük defter ve yardımcı hesap defterlerine sistemli bir şekilde dağıtılır. (2) Muhasebeleştirme belgelerinin yevmiye tarih ve numarası sütunlarına, gerçekleşen işlemlerin kayda geçirildikleri tarih ile hesap döneminin başında “1”den başlayıp, hesap döneminin sonuna kadar devam eden birer numara verilir. Yevmiye defteri, büyük defter ve yardımcı hesap defterleri kayıtlarında bu yevmiye tarih ve numaraları esas alınır.” hükmü, 58’inci maddesinde ise: “Bu Yönetmeliğin uygulanmasında muhasebe birimlerinde aşağıdaki defterler kullanılır: a) Yevmiye defteri (Örnek:3); kayda geçirilmesi gereken işlemlerin yevmiye tarihi ve müteselsil numara sırasıyla ve maddeler hâlinde düzenli olarak yazıldığı defterdir. Yevmiye defterine açılış kaydı yapıldıktan sonra, günlük işlemler muhasebeleştirme belgelerine dayanılarak kaydedilir. …” hükmü yer almaktadır. Buna göre, muhasebe kayıtlarının, ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak, Hesap Planında belirtilen uygun hesaplar kullanılmak suretiyle yevmiye tarihi ve müteselsil sıra numarasına göre yapılması gerekmektedir. İşletmenin hesap ve işlemlerinin incelenmesi neticesinde; 2020 yılı içinde yevmiye defterinde, aşağıdaki tabloda numaralarına yer verilen yevmiyelerin boş bırakıldığı görülmüştür.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gazi Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 39 Tablo 1: Boş Yevmiye Numaraları İşletme Kodu Yevmiye Numarası 38.05.06.01 18076 38.05.06.01 18324 38.05.06.01 18405 38.05.06.01 22349 38.05.06.01 24220 38.05.06.01 24960 38.05.06.01 25150 38.05.06.01 25287 38.05.06.01 3106 38.05.06.01 3128 38.05.06.01 3198 38.05.06.01 3610 38.05.06.02 1838 38.05.06.02 1839 38.05.06.04 624 38.05.06.04 633 38.05.06.05 2 38.05.06.21 208 İdare tarafından verilen cevapta Döner Sermaye Harcama ve Muhasebe Bilişim Sistemi (DMİS) tarafından yevmiye numarası verilen ancak hatalı olduğundan dolayı iptal edilen muhasebe fişlerinden dolayı yevmiye defterinde boş kayıtların bulunduğu ifade edilmiştir. Hatalı işlem yapılmaması konusunda özen gösterileceği belirtilmiştir. Sonuç olarak; Döner sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda; muhasebe işlemleri, yevmiye numara sırasına göre arada boşluk bırakılmadan yapılmalı ve bu tarz sorunlara yol açabilecek hatalardan kaçınılmalıdır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gazi Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 40 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gazi Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 41 7. EKLER EK 1: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Dış Reçete Kesintisi Nedeniyle Mali Durumun Etkilenmesi 2019 Yerine Getirilmedi Bu konu SGK açısından düzeltme sağlanacak bir konu olup, üniversite nezdinde gerekli girişimlerde bulunulduğundan bu yıl bulgu konusu yapılmamıştır. Genel Sağlık Sigortası Prim Borcu Olanlara Sunulan Sağlık Hizmetlerinin Sosyal Güvenlik Kurumu’na Fatura Edilememesi Nedeniyle Hastanenin Mali Yapısının Olumsuz Etkilenmesi 2019 Yerine Getirilmedi Bu konu Cumhurbaşkanlığı tarafından düzenlenen bir konu olduğundan ve üniversite nezdinde gerekli girişimlerde bulunulduğundan bu yıl bulgu konusu yapılmamıştır. Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının Yapılmaması 2019 Yerine Getirilmedi Bu konu devam ettiğinden bu yıl da bulgu konusu yapılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Gazi Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 42

Özel Bütçeli İdareler - A