2020 - ERCİYES ÜNİVERSİTESİ.pdf

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ Eylül 2021

İÇERİK ERCİYES ÜNİVERSİTESİ 2020 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 ERCİYES ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2020 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 21

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ 2020 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ...................................................................................................... 1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU ................................................................................................ 10
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................................ 10
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 10
5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ...................................................................... 11
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 13
7. DENETİM BULGULARI .......................................................................................................................... 13
8. EKLER ........................................................................................................................................................ 17

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1:Teşkilat Yapısı .............................................................................................................. 3 Tablo 2: İdari Personel Tablosu ................................................................................................. 4 Tablo 3: Akademik Personel Tablosu ........................................................................................ 5 Tablo 4: Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu ........................................................................ 6 Tablo 5: Bütçe Gelirleri Tablosu ................................................................................................ 6 Tablo 6: Bütçe Giderlerinin 3 Yıllık (2018-2020) Seyri Tablosu .............................................. 7 Tablo 7: Bütçe Gelirlerinin 3 Yıllık (2018-2020) Seyri Tablosu ............................................... 7 Tablo 8: 2020 Yılı Faaliyet Sonuçları Tablosu (TL) .................................................................. 8

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. Diğer Bulgular

1. Yevmiye Kayıtlarında Üç Adet Boş Yevmiye Numarasının Bulunması
2. Kiraya Verilen Gayrimenkullerin ve Bunlardan Elde Edilen Gelirlerin Muhasebe Kayıtlarında İzlenmemesi
3. Satın Alınan Bilgisayar Yazılımlarından Bazılarının Haklar Hesabına Kaydedilmeden Doğrudan Gider Hesabına Kaydedilmesi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Anayasa’nın 130’uncu maddesinde, çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversitelerin Devlet tarafından kanunla kurulması öngörülmüştür. Erciyes Üniversitesi 1978 yılında Kayseri Üniversitesi adı ile kurulmuş olup, 28.03.1983 tarihli ve 2809 sayılı Kanun’un 25’inci maddesiyle Erciyes Üniversitesi adını almıştır. Üniversite, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na ekli II sayılı Cetvelde yer alan, bilimsel özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip, Yükseköğretim Kuruluna bağlı özel bütçeli bir kuruluştur. Yükseköğretimin amaç ve ilkeleri, yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayın, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esaslar 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’yla düzenlenmiştir. Bu Kanun’un 12’nci maddesinde Yükseköğretim Kurumlarının görevleri sayılmakta olup bu görevler; toplumun ihtiyaçları, kalkınma planları ilke ve hedeflerine uygun bilimsel eğitim-öğretim, araştırma, yayım ve danışmanlık yapmak, bu ilke ve hedefler doğrultusunda insan gücü yetiştirmek, toplumun özellikle sanayileşme ve tarımda modernleşme alanlarında eğitilmesini sağlamak, üretimde artışı sağlayacak uygulamalı çalışmalarda bulunmak, bu amaçla döner sermaye işletmelerini kurmak ve bu faaliyetlerin geliştirilmesine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmak olarak özetlenebilir. Yükseköğretim Kurumları için temel mevzuat 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve 2914 sayılı Yüksek Öğretim Personel Kanunu’dur. Bunların dışında üniversitelerin faaliyetlerini yürütürken tabi oldukları mevzuat ise başta 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu, 3843 sayılı Yükseköğretim Kurumlarında İkili Öğretim Yapılması, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bir Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun olmak üzere, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, 4857

T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 sayılı İş Kanunu, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu ile diğer ilgili mevzuattır. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Erciyes Üniversitesi akademik ve idari birimlerden oluşmaktadır. Akademik yapısı Rektör, Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, Rektör Yardımcıları, Fakülte Dekanlıkları, Yüksekokul Müdürlükleri, Enstitü Müdürlükleri ile Araştırma ve Uygulama Merkezlerinden oluşmaktadır. Üniversitenin idari yapısında ise; Rektör, Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, rektörlüğe bağlı birimler, rektör danışmanları, bölüm başkanlıkları, dış ilişkiler ofis başkanlığı, rektör yardımcıları, koordinatörlükler, kurullar, Genel Sekreter ve yardımcıları, genel sekreterliğe bağlı müdürlükler, İç Denetim Birimi, Hukuk Müşavirliği ve Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü bulunmaktadır. Üniversitenin üst yöneticisi olan Rektör Cumhurbaşkanı tarafından, dekanlar ise Yükseköğretim Kurulunca atanmaktadırlar. Üniversitenin akademik karar organı Senato olup; Üniversite Yönetim Kurulu ise idari faaliyetlerde Rektöre yardımcı olmaktadır. Erciyes Üniversitesi 19 fakülte, 1 yüksekokul, 2 meslek yüksekokulu, 7 enstitü, 43 araştırma merkezi ve toplam 1.281 yatak kapasitesine sahip hastaneleri ile hizmet vermektedir. Gevher Nesibe Hastanesine ek olarak Kalp Hastanesi, Organ Nakli ve Diyaliz Hastanesi, Onkoloji Hastanesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi, Kemik İliği Nakli ve Kök Hücre Tedavi Merkezi, Diş Hekimliği Ağız-Diş ve Çene Cerrahisi Hastanesi ile Hayvan Hastanesi bölgenin en önemli sağlık kuruluşlarıdır. Erciyes Üniversitesi akademik ve idari birimlerine ilişkin teşkilat şeması aşağıdaki gibidir:

T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 Tablo 1:Teşkilat Yapısı I. İdari Birimler II. Akademik Birimler  Rektörlük  Senato  Yönetim Kurulu  Genel Sekreterlik  Hukuk Müşavirliği  Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü  Bölüm başkanlıkları  Daire başkanlıkları  Koordinatörlükler  Kurullar  İç Denetim Birimi Başkanlığı  Fakülte, Yüksek Okul ve Meslek Yüksek Okul Sekreterlikleri  Müdürlükler  Rektör  Rektör Yardımcıları  Yönetim Kurulu  Senato  Fakülteler Tıp Fakültesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Mühendislik Fakültesi İlahiyat Fakültesi Fen Fakültesi Edebiyat Fakültesi Mimarlık Fakültesi Veteriner Fakültesi Güzel Sanatlar Fakültesi Eğitim Fakültesi İletişim Fakültesi Hukuk Fakültesi Diş Hekimliği Fakültesi Eczacılık Fakültesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi Seyrani Ziraat Fakültesi Turizm Fakültesi Spor Bilimleri Fakültesi  Enstitüler  Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü  Eğitim Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Enstitüsü Gevher Nesibe Genom ve Kök Hücre Enstitüsü Sağlık Bilimleri Enstitüsü

T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Sosyal Bilimler Enstitüsü Güzel Sanatlar Enstitüsü  Yüksekokullar Yabancı Diller Y.O  Meslek Yüksekokulları Halil Bayraktar Sağlık M.Y.O Adalet M.Y.O.  Uygulama ve Araştırma Merkezleri (43 adet) ile Uzaktan Eğitim Merkezi Üniversitede 2020 yılsonu itibariyle akademik ve idari personel sayısı toplam 4.512'dir. Bu personelin 2.210’u kadrolu akademik personel, 2.302’si idari personeldir. Üniversitenin işçi kadrosunda 1.923 kişi istihdam edilmektedir. Ayrıca 44 yabancı uyruklu akademik personel görev yapmaktadır. Tablo 2: İdari Personel Tablosu Dolu Boş TOPLAM Genel İdari Hizmetler 861 362 1.223 Sağlık Hizmetleri Sınıfı 935 501 1.436 Teknik Hizmetleri Sınıfı 222 64 286 Avukatlık Hizmetleri 4 3 7 Yardımcı Hizmetli 280 173 453 TOPLAM 2.302 1.103 3.405 Tablo 3:Akademik Personel Tablosu Unvan Kadroların Doluluk Durumu İstihdam Şekli Dolu Boş Toplam Tam zamanlı Yarı zamanlı Profesör 471 79 550 471 - Doçent 211 105 316 211 - Dr. Öğretim Üyesi 423 93 516 423 - Öğretim Görevlisi 299 59 358 299 -

T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Araştırma Görevlisi 806 295 1.101 806 - TOPLAM 2.210 631 2.841 2.210 - Üniversitenin diğer kurum ve kuruluşlarla ilişkisi: Yükseköğretim Kurulu, Yükseköğretim kurumlarının öğretimini ve bilimsel araştırma faaliyetlerini planlamak düzenlemek, yönetmek, denetlemek, üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmakla görevlidir. Yükseköğretim Denetleme Kurulu, Yükseköğretim Kurulu adına üniversiteleri, bağlı birimlerini, öğretim elemanlarını ve bunların faaliyetlerini gözetim ve denetim yetkisine sahiptir. Üniversitelerce hazırlanan bütçeler, Anayasa’nın 130’uncu maddesi uyarınca Yükseköğretim Kurulu tarafından tetkik edilerek onaylanmakta, T.C. Milli Eğitim Bakanlığına sunulmakta ve merkezi yönetim bütçesinin bağlı olduğu esaslara uygun olarak yürürlüğe konulmaktadır. 1.3. Mali Yapı Erciyes Üniversitesi “Özel Bütçeli İdare” olarak 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 5436 sayılı Kanun’un 12’nci maddesi ile değişik (II) sayılı cetvelinin (A) bölümünde sayılan Yükseköğretim Kurulu, Üniversiteler ve İleri Teknoloji Enstitüleri içerisinde yer almıştır. Üniversite giderlerini Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen hazine yardımı ve öz gelirlerini kullanarak finanse etmektedir.
2020 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 591.383.000,00 TL ödenek tahsis edilen Üniversite bütçesine, yıl içinde 89.222.716,00 TL ödenek eklenmiş ve toplam tahsis edilen ödenek 680.605.716,00 TL’ye ulaşmış olup, ödeneğin %92,99’u yani 632.863.492,08 TL’si kullanılmıştır. Ekonomik sınıflandırma açısından İdarenin 2020 yılı bütçesinde yer alan ödeneklerin dağılımı ve yılsonu gerçekleşmeleri aşağıda gösterilmiştir:

T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 Tablo 4: Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu Ekonomik Kod Bütçe Başlangıç Ödeneği (TL) Toplam Ödenek (TL) Toplam Harcanan (TL) Gerçekleşm e Oranı (%) Bütçe Giderleri İçindeki Payı (%) 01-Personel Giderleri 406.575.000,00 425.376.153,00 412.625.769,52 96,72 65,20 02-Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 66.555.000,00 70.466.116,00 67.939.943,79 96,19 10,74 03-Mal ve Hizmet Alım Giderleri 37.686.000,00 58.724.193,00 48.404.488,95 82,40 7,65 05-Cari Transferler 19.460.000,00 23.765.673,00 23.000.058,42 96,77 3,63 06-Sermaye Giderleri 61.107.000,00 102.273.581,00 80.893.231,40 79,09 12,78 TOPLAM 591.383.000,00 680.605.716,00 632.863.492,08 92,99 100 Yukarıya alınan tabloya göre 2020 yılında bütçe giderleri %92.99 seviyesinde gerçekleşmiştir. 2020 yılı giderlerinde başlangıç bütçesinde öngörülen tutar %7 oranında aşılmıştır. Bu oran personel giderlerinde %1,5, sosyal güvenlik kurumlarına yapılan prim ödemelerinde %2,1, mal ve hizmet alım giderlerinde %28, cari transferlerde %18, sermaye giderlerinde ise %32,3 artış olarak gerçekleşmiştir. Ekonomik sınıflandırmaya göre 2020 yılı gelir bütçesi tahmin ve gerçekleşme rakamları aşağıdadır: Tablo 5:Bütçe Gelirleri Tablosu Ekonomik Kodu Bütçe Başlangıç Tahmini (TL) Gerçekleşen Tutar (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Bütçe Gelirleri İçindeki Payı (%) 03-Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 29.146.000,00 39.481.644,37 135,46 6,1 04-Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 526.808.000,00 554.541.179,40 105,26 86,5 05-Diğer Gelirler 35.429.000,00 47.323.536,08 133,57 7,4 Bütçe Gelirlerinden red ve iadeler - -316.179,24 - - TOPLAM 591.383.000,00 641.030.180,61 108,40 100

T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 Yukarıya alınan tabloya göre 2020 yılında bütçe gelirleri % 108,40 seviyesinde gerçekleşmiştir. Tüm gelir çeşitlerinde gerçekleşme tahminlerin üzerindedir. Üniversitenin bütçe gelirler ve giderlerinin ekonomik sınıflandırmaya göre son üç yıllık seyri değişim yüzdeleri aşağıdaki tablolarda yer almaktadır: Tablo 6: Bütçe Giderlerinin 3 Yıllık (2018-2020) Seyri Tablosu Bütçe Giderinin Çeşidi 2018 Yılı (TL) (A) 2019 Yılı (TL) (B) 2020 Yılı (TL) (C) 2019-2018 Değişim Oranı (%) [D=(B-A)/A] 2020- 2019 Değişim Oranı (%) [E=(C- B)/B] Personel Giderleri 318.009.555,12 366.481.247,94 412.625.769,52 15,24 12,59 SGK Devlet Prim Giderleri 50.593.397,03 58.900.846,71 67.939.943,79 16,42 15,35 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 45.980.320,44 48.354.703,04 48.404.488,95 5,16 0,10 Faiz Giderleri 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 Cari Transferler 15.603.029,13 20.180.564,08 23.000.058,42 29,34 13,97 Sermaye Giderleri 116.838.944,14 79.817.492,10 80.893.231,40 31,69 1,35 Sermaye Transferleri 0,00 0,00 0,00 0 0 TOPLAM 547.025.245,86 573.734.853,87 632.863.492,08 4,88 10,31 Tablo 7: Bütçe Gelirlerinin 3 Yıllık (2018-2020) Seyri Tablosu Bütçe Gelirinin Çeşidi 2018 Yılı (TL) (A) 2019 Yılı (TL) (B) 2020 Yılı (TL) (C) 2019-2018 Değişim Oranı (%) [D=(B- A)/A] 2020- 2019 Değişim Oranı (%) [E=(C- B)/B] Vergi Gelirleri 0,00 0,00 0,00 0 0 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 39.800.497,75 44.173.222,30 39.481.644,37 10,99 -10,62 Alınan Bağış ve Yardım ile Özel Gelirler 520.341.139,17 533.398.691,98 554.541.179,40 2,51 3,96

T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 Diğer Gelirler 34.107.535,02 35.871.576,75 47.323.536,08 5,17 31,92 Sermaye Gelirleri 0,00 0,00 0,00 0 0 Toplam 594.249.171,94 613.443.491,03 641.346.359,85 3,23 4,55 Bütçe Gelirlerinden Red ve İadeler Toplamı (-) 418.407,97 1.333.678,05 316.179,24 218,75 -76,29 NET TOPLAM 593.830.763,97 621.109.812,98 641.030.180,61 4,59 3,21 Dönem faaliyet geliri 787.924.907,08 TL, faaliyet gideri ise 747.440.915,01 TL olan Üniversitenin, 2020 yılını 316.179,24 TL indirim, iade ve ıskonto tutarı düşüldükten sonra 40.167.812,83 TL olumlu faaliyet sonucu ile tamamladığı anlaşılmıştır. Tablo 8: 2020 Yılı Faaliyet Sonuçları Tablosu (TL) Faaliyet Giderleri Faaliyet Gelirleri İndirim, İade, Iskonto Toplamı Net gelir Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu 747.440.915,01 787.924.907,08 316.179,24 787.608.727,84 40.167.812,83 Erciyes Üniversitesi merkezi yönetim bütçesi içerisinde yer alan özel bütçeli bir kamu idaresi olmakla birlikte 5018 sayılı Yasa’da tanımlanan bütçe türleri dışında kalan döner sermaye işletmesi bütçesi de kaynakları arasında yer almaktadır. Erciyes Üniversite Döner Sermaye İşletmesi, 2020 yılını 116.446.005,69 TL dönem karı ile kapatmıştır. Üniversite'nin ortağı olduğu Teknokent, 30/04/2004 tarih ve 25448 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2004/7127 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kurulan Erciyes Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi Erciyes Teknopark A.Ş.’dir. Üniversite, sermayesi 1.300.000,00 TL olan Teknokent A.Ş.’ne 1.066.000,00 TL sermaye ile %82 oranında ortaktır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Kamu İdaresi, Kanun’un 80’inci maddesinin T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden

T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup, bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir. Üniversite bütçesi, analitik bütçe hazırlama rehberi çerçevesinde hazırlanmaktadır. Özel bütçeli bir idare olan Üniversitede tahakkuk esaslı devlet muhasebe sistemi kullanılmaktadır. Üniversitenin muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'ne tabi olarak T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığının Bütünleşik Mali Kontrol Yönetim Sistemi (BMKYS) Web Tabanlı Otomasyon Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Kurum bütçesinin takibi ve muhasebe işlemleri, Genel Sekreterliğe bağlı olarak faaliyet gösteren Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından yapılmaktadır. Kamu İdarelerinin Kesin Hesaplarının Düzenlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik uyarınca kesin hesap cetvel ve belgeleri, strateji geliştirme birimi tarafından bütçe uygulamasına esas muhasebe kayıtları dikkate alınarak hazırlanmaktadır. Kuruma ilişkin mali istatistikler ise 5018 sayılı Kanun kapsamında T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığına bildirilmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup; denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır: • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Faaliyet sonuçları tablosu, • Öz kaynak değişim tablosu, • Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu, • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle

T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki değerlendirmeler yapılmıştır: Üniversitenin, 2020 - 2021 yıllarına ilişkin Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı hazırlanmış ve yayınlanmıştır. Birimlerin organizasyon şemaları oluşturulmuş, fonksiyonel görev tanımları yapılmış, temel yetki ve sorumluluk dağılımı yasal mevzuat doğrultusunda belirlenmiş ve web sayfalarında yayınlanmıştır. Personelin görev tanımlarına ilişkin çalışmalar ile süreç yönetimi çalışmaları kapsamında süreç formları ve iş akış şemalarının oluşturulması çalışmaları devam etmektedir. Rektör değişiminde yetki devirleri yazılı olarak yapılmakta, yetkilendirilen rektör yardımcıları kendi birimlerin tüm süreçlerinden sorumlu olmaktadır. Her yılbaşında Rektör Olur’u ile harcama ve gerçekleştirme görevlileri belirlenmekte ve birimlere duyurulmaktadır. Görevler ayrılığı ilkesine tam olarak uyulamamakla birlikte bu konu üzerinde çalışılmaktadır. “Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri" ile ilgili eğitim ve bilgilendirme çalışmaları yapılmış ve Etik Üst Kurulu oluşturulmuştur. Etik yönergesi hazırlıkları sürmekte olup çalışmaların yakın zamanda tamamlanması öngörülmektedir.
Performans değerlendirme sisteminin geliştirilmesine yönelik çalışmalara başlanmıştır. Talepler doğrultusunda hazırlanan yıllık eğitim programı dahilinde hizmet içi eğitimler verilmektedir. Görevde yükselme yönetmeliğine uygun olarak atama ve yükseltmeler gerçekleştirilmektedir. Personelin mesleki yeterliliğine yönelik eğitim çalışmaları başlatılmış olup her görev için en uygun personelin seçilmesine dikkat edildiği ifade edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 Üniversitenin ilgili mevzuata uygun olarak hazırlanan stratejik planı ve bu planın yıllık uygulama dilimi olan performans programı vardır. Plan, her birimin kendi amaç ve hedeflerini belirlemesinden sonra Stratejik Plan Hazırlama Kurulu tarafından hazırlanmakta olup bu konuda hizmet alımı yapılmamaktadır. İdare, bütçesini stratejik plan ve performans programına uygun olarak hazırlamıştır. 2017 - 2021 yıllarını kapsayan Stratejik Planında yer alan amaç ve hedeflere yönelik riskler tanımlanmış olup kurumsal risk yönetimi çalışmaları devam etmektedir. Üniversitenin 2020 Yılı İdare Faaliyet Raporu yayımlanmıştır. 2020-2021 dönemi için İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu 02.10.2019/96811 tarih ve sayılı Rektörlük Olur'u ile belirlenmiştir. İç kontrol risklerini belirleme çalışmaları devam etmekte olup izleme ve raporlama çalışması yapılmamaktadır. Bu alanda personele eğitim vermek amacıyla planlama çalışmaları yapılmaktadır. Kurumda İç Denetim Başkanlığı 2007 yılında kurulmuş olup iç denetim faaliyetleri yıllık çalışma programı çerçevesinde yürütülmektedir. Birimde 5 iç denetçi görev yapmaktadır. İç Denetim Koordinasyon Kurulu tarafından belirlenen standartlara uygun olarak iç denetim rehberi hazırlanmış olup iç denetim faaliyetleri bu çerçevede yürütülmektedir. İç denetim biriminin iç kontrol sistemine ilişkin denetim ve raporlama çalışmaları bulunmaktadır. Düzenlenen iç denetim raporlarında, gerekli görülen önlemleri içeren eylem planlarına, gerçekleşme sürelerine ve sorumlu personele ilişkin bilgiler yer almaktadır. Hazırlanan iç denetim raporlarının izlenmesinde ilgili iç denetçi görevlendirilmektedir. Planlanan eylem süresi sonunda ilgili iç denetçi tarafından gerçekleştirilmesi öngörülen eylemlerin yerine getirilip getirilmediği takip edilmektedir. İzleme sonuçlarına ilişkin bulgu izleme tablosu doldurularak üst yöneticiye ve ilgili birime bilgi verilmekte, bulgu izleme tablosu ve iç denetim raporu İç Denetim Koordinasyon Kuruluna gönderilmektedir. Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı bünyesinde yer alan Ön Mali Kontrol Şube Müdürlüğü, ön mali kontrol faaliyetlerini “Erciyes Üniversitesi Ön Mali Kontrol İşlemleri Yönergesi” doğrultusunda yürütmektedir. Üniversitede yönetimin ihtiyaç duyduğu gerekli bilgileri ve raporları üretecek ve analiz yapma imkânı sunacak bir yönetim bilgi sistemi bulunmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 Yukarıya alınan değerlendirmeler doğrultusunda, çalışmaların henüz tamamlanmamış olmasına karşın iç kontrol sistemi ve işleyişinin üst yönetici ve personel tarafından sahiplenilmesi ve desteklenmesinin sağlandığı düşünülmektedir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Erciyes Üniversitesi’nin 2020 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Yevmiye Kayıtlarında Üç Adet Boş Yevmiye Numarasının Bulunması Erciyes Üniversitesi’nin muhasebe kayıtlarının incelemesi neticesinde, 2020 yılına ait 15493, 20549 ve 20628 numaralı yevmiye kayıtlarının içeriklerinin boş bırakıldığı görülmüştür. Yevmiyelerin kayıt usulü, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin 5'inci maddesinin 1' inci ve 2'nci fıkralarında şöyle ifade edilmektedir: "(1) Muhasebe işlemleri, yevmiye tarihi ve müteselsil sıra numarasına göre maddeler hâlinde önce yevmiye defterine kaydedilir, buradan da usulüne göre büyük defter ve yardımcı hesap defterlerine sistemli bir şekilde dağıtılır. (2) Gerçekleşen işlemler muhasebeleştirme belgeleriyle kaydedilir. Belge olmadan kayıt yapılmaz. Muhasebeleştirme belgelerinin yevmiye tarih ve numarası sütunlarına, gerçekleşen işlemlerin kayda geçirildikleri tarih ile hesap döneminin başında “1” den başlayıp, hesap döneminin sonuna kadar devam eden birer numara verilir. Yevmiye defteri, büyük defter ve yardımcı hesap defterleri kayıtlarında bu yevmiye tarih ve numaraları esas alınır."

T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 Erciyes Üniversitesinin hesap ve kayıt düzeninde saydamlık ve hesap verilebilirliğin sağlanması, işlemlerinin kayıt dışı kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin ve işlemlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi için yevmiye defterinin yukarıda verilen usullere uygun olarak tutulması ve boş yevmiye numaralarının bırakılmaması önem arz etmektedir. Kamu İdaresi cevabında, her ne kadar bu kayıtların Hazine ve Maliye Bakanlığı personeli tarafından yapıldığını bu nedenle içeriğinin görülemediği belirtmekteyse de İdarece bu kayıtların takibinin yapılması mali tabloların güvenilirliği açısından gereklilik arz etmektedir. BULGU 2: Kiraya Verilen Gayrimenkullerin ve Bunlardan Elde Edilen Gelirlerin Muhasebe Kayıtlarında İzlenmemesi Kiraya verilen gayrimenkuller ile bunlardan elde edilen gelirlerin muhasebe kayıtlarında izlenmediği görülmüştür. Genel Muhasebe Yönetmeliği’nin 306/T ve 306/U maddelerinde; 990- Kiraya Verilen Veya İrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabı “Bu hesap, kamu idarelerine ait maddi duran varlıklardan kiraya verilen veya üzerinde irtifak hakkı tesis edilenlerin sözleşme sonuna kadar kayıtlı değerleri üzerinden izlenmesi için kullanılır”, 993- Maddi Duran Varlıkların Kira Ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabı ise; “Bu hesap, kamu idarelerine ait maddi duran varlıklardan kiraya verilen veya üzerinde irtifak hakkı tesis edilenlere ilişkin olarak sözleşmelerinde yer alan kira ve irtifak hakkı gelirlerinin izlenmesi için kullanılır” şeklinde açıklanmıştır. Aynı hükümler Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 533/B ve 533/Ç maddelerinde de yer almıştır. Erciyes Üniversitesinin kira geliri elde ettiği taşınmazları olmasına karşın mali tablolarında 990- Kiraya Verilen Veya İrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabı ile 993-Maddi Duran Varlıkların Kira Ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabının kullanılmamasının yukarıya alınan mevzuat hükümlerine uygun olmadığı düşünülmektedir. İlgili Kamu İdaresi, kiraya verilen kantin, fotokopi, çay ocağı gibi alanların binaların küçük bir kısmını oluşturduğunu, binanın tamamı kiraya verilmediğinden 990 ve 993 hesapların kullanılmadığını, bina olarak kiralama işleminin kongre ve kültür merkezinin tamamının kiraya verilmesi ile gerçekleştirildiğini ve bu nedenle 2021 yılından itibaren ilgili hesapların

T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 kullanılacağını bildirmiş olmakla birlikte, gerek Genel Muhasebe Yönetmeliği ve gerek se Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinde binanın tümünün ya da bir kısmının kiraya verilmesi şeklinde ayrım yapılmadığı gözönüne alınarak mali tablodaki hataların devam ettiği düşünülmektedir. BULGU 3: Satın Alınan Bilgisayar Yazılımlarından Bazılarının Haklar Hesabına Kaydedilmeden Doğrudan Gider Hesabına Kaydedilmesi Satın alınan bazı bilgisayar yazılımlarının 260- Haklar Hesabında takip edilmesi gerekirken 630- Giderler Hesabı kullanılarak doğrudan gider kaydedildiği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin 260- Haklar Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 194'üncü maddesinde Haklar Hesabının, bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Yönetmeliğin “Hesabın işleyişi” başlıklı 195'inci maddesinde ise hakların, maliyet bedeli ile 260- Haklar Hesabına borç, ilgili hesaplara alacak kaydedileceği hüküm altına alınmıştır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca bir kısım bilgisayar yazılımlarının, 260- Haklar Hesabında takibi gerekirken 630- Giderler Hesabı kullanılarak doğrudan giderleştirilmesinin mevzuata uygun olmadığı düşünülmektedir. İlgili İdare cevabında bugüne kadar doğrudan gider yazılan yazılım alımlarına müdahale edilmediğini, ancak 2020 denetim raporuna istinaden harcama birimleri uyarılarak yapılacak alımların doğru ekonomik kod üzerinden muhasebeleştirilmesi için gereken tedbirler alınacağını bildirmekle birlikte 2020 mali tablolarında bulgumuzda konu edilen hata devam etmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 8. EKLER EK 1: İZLEME Önceki Yıl Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Kiraya Verilen Gayrimenkullerin ve Bunlardan Elde Edilen Gelirlerin Muhasebe Kayıtlarında İzlenmemesi 2019 Yerine Getirilmedi Bulguya alındı. Taşınır Mal Yönetmeliğine Aykırı Uygulamaların Bulunması 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi Tam olarak yerine getirildi. Elektrik Kompanzasyon Sistemi Kurulmaması 2019 Yerine Getirilmedi İlgili Kamu idaresinin açıklamaları üzerine konu bulguya alınmamıştır. İdare Bütçesinden Karşılanan Elektrik Dağıtım Tesis Giderlerinin İlgili Şirketten Talep Edilmemesi ve Trafoların Devredilmemesi 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi Tam olarak yerine getirildi. Kamu İhale Kurulunun İzni Olmadan Yüzde 10 Limitinin Aşılması 2019 Yerine Getirilmedi Konu münferit bir nitelik taşıdığından

T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 bulguya alınmamıştır. İdare Tasarrufundaki Taşınmazların Cins Tashih, Kayıt ve Kontrol İşlemlerinin Tamamlanmaması 2019 Kısmen Yerine Getirildi Bu alandaki çalışmalar devam etmektedir. Kesin Kabulden İtibaren Yükleniciye Getirilen 15 Yıllık Sorumluluk Mükellefiyeti Gözetilmeden Bakım Onarım Yapılması 2019 Kısmen Yerine Getirildi Konu münferit bir nitelik taşıdığından bulguya alınmamıştır. Maddi Duran Varlıklara İlişkin Değer Artırıcı Harcamaların İlgili Maddi Duran Varlık Hesaplarında İzlenmeyerek Doğrudan Giderleştirilmesi 2019 Yerine Getirilmedi Konunun münferit olması yanısıra ilgili Kamu İdaresinin açıklamaları da dikkate alınarak bulguya alınmadı. Anahtar Teslim Götürü Bedel Yapım Sözleşmesine İlişkin İhale Dokümanlarında Tespit Edilen Eksiklikler 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi Tam olarak yerine getirildi. Doğrudan Temin Yoluyla Yapılan Alımların Elektronik Kamu Alımları Platformuna Girilmemesi 2019 Kısmen Yerine Getirildi Bulgu konusu 2019 yılına ilişkin olup münferit nitelik taşıdığından bulguya alınmamıştır. Tahsise Konu Olan Taşınmazların Muhasebeleştirilmemesi 2019 Kısmen Yerine Getirildi Konu ile ilgili çalışmalar devam etmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2020 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ .................................................................................................... 20
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU ................................................................................................ 22
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................................ 23
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 23
5. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 24
6. DENETİM BULGULARI .......................................................................................................................... 24
7. EKLER ........................................................................................................................................................ 28

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. Diğer Bulgular

1. Aynı Yevmiye Numarasının Birden Fazla Kullanılması
2. Döner Sermayeden Yapılan Ek Ödemelerin Genel Yönetim Giderleri Hesabı Yerine Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına Kaydedilmesi
3. Satın Alınan Bilgisayar Yazılımlarının Haklar Hesabında İzlenmemesi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi, döner sermaye kapsamına giren faaliyetleri gerçekleştirmek amacıyla 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun ‘’Döner sermaye’’ başlıklı 58’inci maddesine istinaden kurulmuştur. Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği 24/8/2000 tarih ve 24150 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulmuştur. Söz konusu Yönetmelik’in “Faaliyet alanları” başlıklı 2’inci maddesiyle, İşletme faaliyet alanına giren iş ve hizmetler; a) Klinik, poliklinik ve laboratuvarda yapılacak muayene, tetkik, tahlil, tedavi, üretim ve bakımla ilgili faaliyetlerde bulunmak, b) Laboratuvar ve atölyelerde her çeşit cihaz, makine, alet-edevat, tesisat ve benzerlerinin üretim, bakım ve onarımını yapmak, c) Yükseköğretim Kurumları dışındaki kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişilerce talep edilecek, bilimsel görüş, proje, araştırma ve benzeri hizmetleri yapmak, seminer, konferans, sempozyumlar düzenlemek, kurslar açmak, d) Mevcut fiziki kapasiteyi değerlendirerek birimlerin faaliyet alanları ile sınırlı olarak iş ve hizmet üretmek, elde edilen ürünleri önceden Rektörün izni alınmak şartıyla pazarlanması ve satılması için satış ve teşhir yerleri açmak, e) Sanayi kuruluşlarınca üretilen çeşitli malların her türlü standartlara uygunluğu konusunda raporlar düzenlemek, analiz ve ölçümler yapmak, projeler hazırlamak veya uygulamak, f) Belirli bilimsel sonuçların uygulanmasını ve teknolojiye dönüşümünü sağlamak, g) Danışmanlık, kontrol, muayene ve benzeri hizmetler vermek, analiz ve ölçümler yapmak, h) Açılmış olan her türlü insan ve sağlık hizmetleri ile ilgili yataklı ve yataksız sabit ve geçici kuruluşları işletmek,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 i) Her türlü yayın ve basım işlerini yapmak, j) Kamu ve özel sektöre, ulusal ve uluslararası kuruluşlara, kişilere ihtiyaç duydukları alanlarda, sınav ve belgelendirme hizmeti vermek, olarak belirlenmiştir. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Rektörlüğe bağlı bir birim olarak yapılanan Döner Sermaye İşletmesi, İşletme Müdürlüğü ve Saymanlık Müdürlüğü olarak teşkilatlandırılmıştır. İşletme Müdürlüğü bünyesinde 1 işletme müdürü, 2 işletme müdür yardımcısı, 28 idari memur ve 6 sürekli işçi hizmet vermekte olup; 2 idari memurun kadroları özel bütçede, diğerlerinin ise İşletmededir. İşletmenin Saymanlık Müdürlüğünde, T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı personeli olarak 1 saymanlık müdürü, 1 saymanlık müdür yardımcısı, 1 veznedar, 4 uzman ve 7 veri hazırlama ve kontrol işletmeni bulunmaktadır. 1.3. Mali Yapı Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulmuş olan döner sermayeli işletmelerin iş ve işlemleri ile bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması, muhasebesi, kontrol ve denetimi ile muhasebe yetkililerinin niteliklerine ilişkin usul ve esaslar, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Dolayısıyla, 5018 sayılı Kanun’un bütçe ile ilgili hükümlerine tabi olmayan İşletme bütçesi, adı geçen Yönetmelik’in 4’üncü maddesine göre hazırlanmakta olup; Kamu İdaresinin üst yöneticisi olan Rektör tarafından onaylanarak yürürlüğe girmektedir. Başlangıç bütçesi 735.572.690,00 TL olarak tahmin edilen İşletmenin 2020 bütçe gideri 603.710.222,46. TL, bütçe geliri ise 720.156.228,15 TL olarak gerçekleşmiştir. 2020 yılı bilançosuna göre İşletmenin sermayesi 228.521,10 TL olup, toplam aktif büyüklüğü ise 203.293.716,64 TL’dir. 2020 yılı gelir tablosuna göre gelir toplamı 720.156.228,15 TL, gider toplamı 603.710.222,46 TL olan Döner Sermaye İşletmesi, yıl sonu itibarıyla dönemi 116.446.005,69 TL net kârla tamamlamıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi muhasebe ve raporlama işlemlerini, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan hükümlere göre T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kurulan ve yönetilen Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Sistemi üzerinden yürütmektedir. İşletme, Yönetmelik’te hüküm bulunmayan hâllerde 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun’a dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin genel esaslarını, kıyasen uygulamakta olup; T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan diğer düzenlemelere de tabidir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda yer almakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır: • Birleştirilmiş veriler defteri • Geçici ve kesin mizan • Bilanço • Gelir tablosu • Envanter defteri Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan;

T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin 2020 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 6. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Aynı Yevmiye Numarasının Birden Fazla Kullanılması Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün muhasebe kayıtlarının incelemesi neticesinde 766 numaralı yevmiye kaydında iki farklı işlemin muhasebeleştirildiği ve ayrıca bu kaydın bir kere de boş bırakıldığı görülmüştür. Yevmiyelerin kayıt usulü, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 40'ıncı maddesinde şöyle ifade edilmektedir: "İşletmelerin muhasebe birimleri, muhasebe işlemlerini, gerçekleşme sırasına göre düzenli bir şekilde hesap dönemi başında “1”den başlamak üzere hesap döneminin sonuna kadar numaralandırarak kaydederler. Muhasebe kayıtları ancak yeni bir muhasebe kaydı ile düzeltilir. Muhasebe belgesinde düzeltme işleminin gerekçesine yer verilir." Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün hesap ve kayıt düzeninde saydamlık ve hesap verilebilirliğin sağlanması, işlemlerinin kayıt dışı kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin ve işlemlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi için yevmiye defterinin yukarıda anılan mevzuat hükmüne uygun tutulması, her bir muhasebe işlemi için farklı bir yevmiye kaydının kullanılması ve yevmiye kayıtlarının sıra atlanmadan tutulması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 Her ne kadar İdare, cevabında hatanın kullanıcı personelden kaynaklanmadığını sistemsel bir hata olduğunu belirtmiş olsa da bu hatanın düzeltilmesi için bir girişimde de bulunmamıştır. İdarenin bu konuda daha dikkatli olması gerektiği açıktır. BULGU 2: Döner Sermayeden Yapılan Ek Ödemelerin Genel Yönetim Giderleri Hesabı Yerine Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına Kaydedilmesi Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğünün mali tablolarının incelenmesinde, İşletme bütçesinden yapılan maaş dışındaki personel ödemelerinin 740- Hizmet Üretim Maliyeti hesabında izlendiği görülmüştür. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe Ve Muhasebe Yönetmeliğinin 740- Hizmet Üretim Maliyeti Hesabının niteliğini açıklayan 496’ncı maddesinde; “Hizmet üretim maliyeti hesabı, hizmet işletmelerinde üretilen hizmetler için yapılan giderlerin izlenmesi için kullanılır“ denilmektedir. Aynı Yönetmelik’in 517’nci maddesinde 770- Genel Yönetim Giderleri Hesabının niteliği “Genel yönetim giderleri hesabı, işletmenin yönetim fonksiyonları, işletme politikasının tayini, organizasyon ve personel, idare hizmetleri, büro hizmetleri gibi üretilen veya satılan malın maliyeti ile doğrudan ilişkisi kurulamayan genel mahiyetteki giderlerin izlenmesi için kullanılır “ şeklinde açıklanmıştır. Hesabın işleyişi Yönetmelik’in 518’inci maddesinde yer almış olup, madde hükmünde “Personele her ne ad altında olursa olsun katkı payı olarak yapılan ödemeler bu hesaba borç, kesintiler ilgili hesaplara, ödenmesi gereken tutar 363- Ödenecek Döner Sermaye Katkı Payları Hesabına alacak kaydedilir“ denilmektedir. Yönetmelik’in 291’inci maddesinde, 363- Ödenecek Döner Sermaye Katkı Payları Hesabının döner sermayeli işletmelerce, personele maaş dışında, katkı payı, prim, huzur hakkı gibi değişik adlarla yapılan ödemelerin tahakkukunun izlenmesi için kullanılacağı açıklanmıştır. İşletmenin ayrıntılı mizanı incelendiğinde, ek ödeme, nöbet ücreti, performans ödemesi gibi ödemelerin 740- Hizmet Üretim Maliyeti Hesabında izlendiği anlaşılmaktadır. Konu edilen ödemelerin 770- Genel Yönetim Giderleri Hesabı yerine 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabında izlenmesinin yukarıya alınan Yönetmelik hükümlerine uymadığı düşünülmektedir. İlgili İdare, uygulamanın kullanılan DMİS Programından kaynaklandığını, personelin uyarıldığını ifade etmiş ise de 2020 mali tablolarındaki hata devam etmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 BULGU 3: Satın Alınan Bilgisayar Yazılımlarının Haklar Hesabında İzlenmemesi Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin mali tabloları incelendiğinde bilgisayar yazılım alımlarının 260- Haklar Hesabında izlenmediği görülmüştür. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe Ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “26 Maddi olmayan duran varlıklar” başlıklı 220’nci maddesinde “Maddi olmayan duran varlıklar hesap grubu; herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan ve işletmenin belli bir şekilde yararlandığı veya yararlanmayı beklediği aktifleştirilen giderler ve belli koşullar altında hukuken himaye gören haklar gibi varlıklar ile bunlar için hesaplanan birikmiş amortismanların kaydı için kullanılır.” denilmekte; “260- Haklar hesabı” başlıklı 222’nci maddesinde ise; “Haklar hesabı, bedeli karşılığı edinilen imtiyaz, patent, lisans, ticari marka ve unvan gibi hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılır” hükmü yer almaktadır. Kurum ayrıntılı mizanında 830.03.07.02.01 hesabında bilgisayar yazılım alım ve yapımlarının kayıtlı olmasına karşın 260- Haklar Hesabının çalıştırılmamasının yukarıya alınan Yönetmelik hükümlerine uymadığı düşünülmektedir. İlgili İdare başlangıç bütçesinde Haklar Hesabı için ödenek ayrılmadığını, bu hesaba ödenek aktarımı yapılması için gerekli çalışmaların başlatılacağını bildirmiş isede 2020 mali tablolarındaki hata devam etmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 28 7. EKLER EK 1: İZLEME Önceki Yıl Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Taşınır Kayıt İşlemlerinin Yönetmeliğe Uygun Yürütülmemesi 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi Tam Olarak Yerine Getirildi Doğrudan Temin Yoluyla Yapılan Alımlarda Yasaklılık Kontrolünün Yapılmaması 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi Tam Olarak Yerine Getirildi İfası Belli Süreyi Gerektiren Hizmet ve Yapım İşlerinde Sözleşme İmzalanmaması 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi Tam Olarak Yerine Getirildi İhtiyaçların İhale Yerine Kısımlara Bölünerek Temin Edilmesi 2019 Kısmen Yerine Getirildi İlgili Kamu İdaresi Taslak Rapora gönderdiği cevapta “Bulgu da belirtilen hususlara bundan sonraki süreçte azami dikkat edilecektir” demekle birlikte bulgu konusunun hastane çalışmaları

T.C. Sayıştay Başkanlığı Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29 açısından tam olarak uygulanmasının ne kadar zor olduğunu ayrıntılı olarak açıklamıştır. İhalede Rekabeti Sınırlayıcı Hususların Bulunması ve Toplu İhaleye Çıkılmaması 2019 Kısmen Yerine Getirildi İlgili İdare cevabında “gerekli düzeltme çalışmalarının yapılması hususunda kararlar alınmış olup, gerekli uyarılar ve bilgilendirmeler yapılmıştır” demektedir. Doğrudan Temin Yoluyla Yapılan Alımların Elektronik Kamu Alımları Platformu Üzerinden Kamu İhale Kurumuna Bildirilmemesi 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi Tam Olarak Yerine Getirildi