2020 - ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ.pdf

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ Eylül 2021

İÇERİK ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ 2020 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ DARDANOS İKTİSADİ İŞLETMESİ 2020 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 27 ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2020 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 36

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ 2020 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ...................................................................................................... 1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .................................................................................................. 9
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .............................................................................................................. 9
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 9
5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ...................................................................... 10
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 13
7. DENETİM BULGULARI .......................................................................................................................... 13
8. EKLER ........................................................................................................................................................ 25

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Kurum Teşkilat Yapısı ................................................................................................. 3 Tablo 2: Akademik Personel Kadro Durumu ............................................................................. 4 Tablo 3: İdari Personel Sayıları .................................................................................................. 4 Tablo 4: 2020 Mali Yılı Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu ................................................ 5 Tablo 5: 2020 Mali Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu ....................................................................... 6 Tablo 6: Bütçe Gelirlerin 3 Yıllık (2018-2020) Seyri ................................................................ 6 Tablo 7: Bütçe Giderlerinin 3 Yıllık (2018-2020) Seyri ............................................................ 7 Tablo 8: 2020 Yılı Faaliyet Sonuçları Tablosu .......................................................................... 7

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular

1. Nakit Teminatların Vade ve Zamanaşımı Takibinin Usulüne Uygun Olarak Yapılmaması
2. Taksitlendirilmiş Kira Alacağına İlişkin Muhasebe Kayıtlarının Yapılmaması
3. Tüketim Malzemelerinin Çıkışlarının Süresinde Yapılmaması
4. Kurumun Sosyal Güvenlik Kurumuna Olan Faturaya Dayalı Borçlarının Mali Tablolarda Yer Almaması B. Diğer Bulgular
5. Doğrudan Temin Yoluyla Yapılan Alımların Elektronik Kamu Alımları Platformuna Girilmemesi
6. Üniversite Mülkiyetindeki Taşınmazların Pazarlık Usulü İle İhale Edilmesi
7. Yapım İşlerinde Kamu İhale Kurulunun İzni Olmadan Yüzde 10 Sınırının Aşılması
8. Bilimsel Araştırma Projeleri Kapsamında Verilmesi Gereken Ara ve Sonuç Raporlarının Zamanında Verilmemesi, Projelerin Kapatılmaması ve Yönergede Bulunan Mali Yaptırımların Uygulanmaması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Anayasa’nın 130’uncu maddesinde, çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversitelerin Devlet tarafından kanunla kurulması öngörülmüştür Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 03.07.1992 tarihinde, 3837 sayılı Kanun'un 25'inci maddesi ile kurulmuştur. Yükseköğretimin amaç ve ilkeleri, yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayın, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esaslar 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’yla düzenlenmiştir. Bu Kanun’un 12’nci maddesinde Yükseköğretim Kurumlarının görevleri sayılmakta olup bu görevler; toplumun ihtiyaçları, kalkınma planları ilke ve hedeflerine uygun bilimsel eğitim-öğretim, araştırma, yayım ve danışmanlık yapmak, bu ilke ve hedefler doğrultusunda insangücü yetiştirmek, toplumun özellikle sanayileşme ve tarımda modernleşme alanlarında eğitilmesini sağlamak, üretimde artışı sağlayacak uygulamalı çalışmalarda bulunmak, bu amaçla döner sermaye işletmelerini kurmak ve bu faaliyetlerin geliştirilmesine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmak olarak özetlenebilir. Yükseköğretim kurumları için temel mevzuat 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve 2914 sayılı Yüksek Öğretim Personel Kanunu'dur. Bunların dışında üniversitelerin faaliyetlerini yürütürken tabi oldukları mevzuat ise başta 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu, 3843 sayılı Yükseköğretim Kurumlarında İkili Öğretim Yapılması, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bir Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun olmak üzere, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu ile diğer ilgili mevzuattır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi akademik ve idari birimlerden oluşmaktadır. Akademik yapısı Rektör, Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, Rektör Yardımcıları, Fakülte Dekanlıkları, Yüksekokul Müdürlükleri, Enstitü Müdürlükleri ile Araştırma ve Uygulama Merkezlerinden oluşmaktadır. Üniversitenin idari yapısında ise; Rektör, Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, Rektör Yardımcıları, Genel Sekreterlik, İç Denetim Birimi, Koordinatörlükler, Fakülte, Yüksek Okul ve Meslek Yüksek Okul Sekreterlikleri, Daire Başkanlıkları ile Hukuk Müşavirliği ve Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü bulunmaktadır. Üniversitenin üst yöneticisi olan Rektör Cumhurbaşkanı tarafından, dekanlar ise Yükseköğretim Kurulunca atanmaktadırlar. Üniversitenin akademik karar organı Senato olup; Üniversite Yönetim Kurulu ise idari faaliyetlerde Rektöre yardımcı olmaktadır. Üniversite Lisansüstü Eğitim Enstitüsü,18 Fakülte, 4 Yüksekokul, 13 Meslek Yüksekokulu ile beraber 36 eğitim birimine sahiptir. Bunların yanı sıra 45 Araştırma ve Uygulama Merkezi bulunmaktadır. Üniversitede Terzioğlu Yerleşkesi, Anafartalar Yerleşkesi, Dardanos Yerleşkesi, Sarıcaeli Yerleşkesi, Ulupınar Yerleşkesi, Ağaköy Yerleşkesi, Çanakkale Şehitleri Yerleşkesi, Kepez Yerleşkesi ve Diğer Yerleşkeler (Ayvacık, Bayramiç, Biga, Çan, Ezine, Gelibolu, Gökçeada ve Yenice Meslek Yüksek Okulu ise kendi isimleri anılmaktadır.) olmak üzere 9 yerleşke bulunmaktadır. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi akademik ve idari birimlerine ilişkin teşkilat şeması aşağıdaki gibidir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 Tablo 1: Kurum Teşkilat Yapısı Üniversitede 2020 yılsonu itibariyle akademik ve idari personel sayısı toplam 2621'dir. Bu personelden 1870 kadrolu akademik personel, 21 yabancı uyruklu sözleşmeli akademik I. İdari Birimler II. Akademik Birimler  Rektör  Rektör Yardımcıları  Genel Sekreterlik  İç Denetim Birimi  Hukuk Müşavirliği  Daire Başkanlıkları Bilgi İşlem Daire Başkanlığı İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı Personel Daire Başkanlığı Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı  Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü  Fakülte, Yüksek Okul ve Meslek Yüksek Okul Sekreterlikleri  Koordinatörlükler (12)  Rektör  Rektör Yardımcıları  Yönetim Kurulu  Senato  Fakülteler Biga İ.İ.B. Fakültesi Biga Uyg. Bil. Fakültesi Çanakkale Uyg. Bil. Fakültesi Deniz Bil. ve Tekn. Fakültesi Diş Hekimliği Fakültesi Eğitim Fakültesi Fen-Edebiyat Fakültesi Güzel Sanatlar Fakültesi İlahiyat Fakültesi İletişim Fakültesi Mimarlık ve Tasarım Fakültesi Mühendislik Fakültesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Spor Bilimleri Fakültesi Tıp Fakültesi Turizm Fakültesi Ziraat Fakültesi  Enstitüler: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü  Yüksekokullar Devlet Konservatuarı Gökçeada Uyg. Bil. Y.O Çan Uyg. Bilimler Y.O Yabancı Diller Y.O  Meslek Yüksekokulları Ayvacık MYO Bayramiç MYO Biga MYO Çan MYO Çanakkale Sos. Bil. MYO Çanakkale Teknik Bil. MYO Deniz Teknolojileri MYO Ezine MYO Gelibolu Piri Reis MYO Gökçeada MYO Lâpseki MYO Sağlık Hizmetleri MYO Yenice MYO  Uygulama ve Araştırma Merkezleri (45 adet)

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 personel, 751 idari personel, 311 sözleşmeli idari personel ve 24 işçi kadrosunda idari personel bulunmaktadır. Tablo 2: Akademik Personel Kadro Durumu Unvan Kadroların Doluluk Oranına Göre Kadroların İstihdam Şekline Göre Dolu Boş Toplam Tam Zamanlı Yarı Zamanlı Profesör 254 108 362 254 - Doçent 210 115 325 210 - Dr. Öğr. Üyesi 560 159 719 560 - Öğretim Görevlisi 423 75 498 423 - Araştırma Görevlisi 423 115 538 423 - TOPLAM 1.870 572 2.442 1.870 - Tablo 3: İdari Personel Sayıları Dolu Boş Toplam Genel İdari Hizmetler 427 242 669 Sağlık Hizmetleri Sınıfı 182 161 343 Teknik Hizmetleri Sınıfı 108 33 141 Eğitim ve Öğr. Hizmetleri Sınıfı 0 0 0 Avukatlık Hizmetleri Sınıfı 5 2 7 Din Hizmetleri Sınıfı 1 0 1 Yardımcı Hizmetli 28 2 30 TOPLAM 751 440 1.191 Üniversitenin diğer kurum ve kuruluşlarla ilişkisi: Yükseköğretim Kurulu, Yükseköğretim kurumlarının öğretimini ve bilimsel araştırma faaliyetlerini planlamak düzenlemek, yönetmek, denetlemek, üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmakla görevlidir. Yükseköğretim Denetleme Kurulu, Yükseköğretim Kurulu adına üniversiteleri, bağlı birimlerini, öğretim elemanlarını ve bunların faaliyetlerini gözetim ve denetim yetkisine sahiptir. Üniversitelerce hazırlanan bütçeler, Anayasa’nın 130’uncu maddesi uyarınca Yükseköğretim Kurulu tarafından tetkik edilerek onaylanmakta, T.C. Milli Eğitim Bakanlığına sunulmakta ve merkezi yönetim bütçesinin bağlı olduğu esaslara uygun olarak yürürlüğe konulmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 1.3. Mali Yapı “Özel Bütçeli İdare” olarak 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 5436 sayılı Kanun’un 12’nci maddesi ile değiştirilmiş (II) sayılı cetvelinin (A) bölümünde sayılan Yükseköğretim Kurulu, Üniversiteler ve İleri Teknoloji Enstitüleri içerisinde yer alan Kamu İdaresi, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen hazine yardımı ve özgelirlerini kullanarak giderlerini finanse etmektedir. 2020 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesine 407.804.000TL ödenek tahsis edilmiş olup yıl içinde 48.742.716,00 TL ödenek eklenmesiyle toplam tahsis edilen ödenek tutarı 456.526.716,00 TL’ye ulaşmıştır. Yıl sonu itibarıyla bu tutarın 432.339.325 TL’sinin harcanmasıyla toplam ödeneğin kullanılma oranı %94,70 olarak gerçekleşmiştir. Ekonomik sınıflandırma açısından İdarenin 2020 yılı bütçesinde yer alan ödeneklerin dağılımı ve yılsonu gerçekleşmeleri aşağıda gösterilmiştir: Tablo 4: 2020 Mali Yılı Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu Ekonomik Kod Bütçe Başlangıç Ödeneği (TL) Toplam Ödenek (TL) Toplam Harcanan (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Bütçe Giderleri İçindeki Payı (%) 01-Personel Giderleri 292.302.000,00 314.655.980,00 309.765.286,69 98,44 71,64 02-Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 45.801.000,00 49.461.670,00 49.120.212,35 99,30 11,36 03-Mal ve Hizmet Alım Giderleri 23.794.000,00 35.581.196,00 26.511.131,67 74,50 61,32 05-Cari Transferler 11.310.000,00 13.650.870,00 13.639.468,61 99,91 31,54 06-Sermaye Giderleri 34.597.000,00 43.177.000,00 33.303.229,87 77,13 77,30 TOPLAM: 407.804.000,00 456.526.716,00 432.339.326,19 94,70 100,00 Bütçe başlangıç ödenekleri ile harcama tutarları dikkate alındığında bütçe başlangıç ödeneğinin %6,01 oranında aşıldığı görülmüştür. Bu oran personel giderlerinde %5,97, sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderlerinde %7,24, mal ve hizmet alım giderlerinde %11,41, cari transfer giderlerinde %20,59 oranında artış olarak gerçekleşmiştir. Personel, sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi, mal ve hizmet alım ile cari transfer gider kalemleri beklenenin üstünde gerçekleşirken, sermaye giderleri beklenenin altında gerçekleşmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 Bunun dışında, Üniversitede Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu destekleri/ Mevlana Değişim Programı/ Farabi Değişim Programı/Avrupa Birliği hibe işlemleri, Ulusal Deprem Araştırma Programı olmak üzere 2020 yılı için toplam 4.606.425,36.-TL bütçe dışı kaynak kullanılmıştır. Ekonomik sınıflandırmaya göre 2020 yılı gelir bütçesi tahmin ve gerçekleşme rakamları ise aşağıdadır: Tablo 5: 2020 Mali Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu Ekonomik Kodu Bütçe Başlangıç Tahmini (TL) Gerçekleşen Tutar (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Bütçe Gelirleri İçindeki Payı (%) 03-Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirl. 15.419.357,44 15.266.734,87 99,01 34,59 04-Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 408.473.500,10 408.473.500,10 100 92,55 05-Diğer Gelirler 17.798.113,84 17.592.438,87 98,84 39,86 TOPLAM 441.690.971,38 441.332.673,84 99,91 100 Üniversitenin bütçe gelirler ve giderlerinin ekonomik sınıflandırmaya göre son üç yıllık seyri değişim yüzdeleri aşağıdaki tablolarda yer almaktadır. Tablo 6: Bütçe Gelirlerin 3 Yıllık (2018-2020) Seyri Bütçe Gelirinin Çeşidi 2018 Yılı (TL) 2019 Yılı (TL) 2020 Yılı (TL) 2019-2018 Değişim Oranı (%) [D=(B-A)/A] 2020-2019 Değişim Oranı (%) [E=(C- B)/B] (A) (B) (C) Teşebbüs ve Mülkiy. Gel. 17.936.289,00 19.229.590,00 15.419.357,00 7,21 -19,81 Alınan Bağış ve Yardım ile Özel Gelirler 291.147.239,00 358.159.666,00 408.473.500,00 23,02 14,05 Diğer Gel. 10.124.697,00 8.910.784,00 17.798.113,00 -11,99 99,74 Sermaye Gel.
Toplam 319.208.226,00 386.300.040,00 441.690.971,00 21,02 14,34 Bütçe Gelirl. Red ve İad.(-) 368.323,00 783.290,59 358.297,00 112,66 -54,26 NET TOPLAM 318.839.903,00 385.516.750,43 441.332.973,00 20,91 14,48

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 Tablo 7: Bütçe Giderlerinin 3 Yıllık (2018-2020) Seyri Bütçe Giderinin Çeşidi 2018 Yılı (TL) 2019 Yılı (TL) 2020 Yılı (TL) 2019-2018 Değişim Oranı (%) [D=(B-A)/A] 2020-2019 Değişim Oranı (%) [E=(C-B)/B] (A) (B) (C) Personel Giderl. 206.259.171,51 261.492.087,89 309.765.285,69 26,78 18,46 SGK Devlet Prim Giderleri 31.907.838,49 41.070.525,09 49.120.212,35 28,72 19,60 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 37.089.925,01 30.406.970,51 26.511.130,67 -18,02 -12,81 Cari Transferler 7.820.008,21 11.171.696,79 13.639.467,61 42,86 22,09 Sermaye Giderl. 61.782.592,03 30.298.754,48 33.303.228,87 -50,96 9,92 Sermaye Transf. 83.507,00 135.937,50 0 62,79 -100,00 TOPLAM 344.943.042,28 374.575.972,26 432.339.325,19 8,59 15,42 Dönem faaliyet geliri 654.120.836,55 TL, faaliyet gideri ise 650.949.719,61 TL olan Üniversitenin, 2020 yılını 2.812.819,40 TL olumlu faaliyet sonucu ile tamamladığı anlaşılmıştır. Tablo 8: 2020 Yılı Faaliyet Sonuçları Tablosu Faaliyet Giderleri Faaliyet Gelirleri İndirim, İade, Iskonto Toplamı Net gelir Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu 650.949.719,61 654.120.836,55 358.297,54 653.762.539,01 2.812.819,40 Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi merkezi yönetim bütçesi içerisinde yer alan özel bütçeli bir kamu idaresi olmakla birlikte 5018 sayılı Kanunda tanımlanan bütçe türleri dışında kalan döner sermaye işletmesi bütçesi de kaynakları arasında yer almaktadır. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi, 2020 yılını 908.702,02 TL kâr ile kapatmıştır. Üniversite'nin ortağı olduğu Teknokent bulunmaktadır. 27.05.2011 tarih ve 27946 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2011/1769 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kurulan Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Çanakkale Teknoloji Geliştirme Bölgesi Anonim Şirketidir. Üniversite, sermayesi 5.000.000,00 TL olan Teknokent Anonim Şirketine 1.480.000,00 TL sermaye ile %29,6 oranında ortaktır. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Dardanos İktisadi İşletmesi 2009 yılında kurulmuştur. İktisadi İşletme, 2020 mali yılını 1.498.572,72 TL gelire karşılık 1.341.101,18 TL

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 gider ile ve 157.471,54 TL kârla kapatmıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanun’un 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Kamu İdaresi, Kanun’un 80’inci maddesinin T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup, bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir. Üniversite bütçesi, analitik bütçe hazırlama rehberi çerçevesinde hazırlanmaktadır. Özel bütçeli bir idare olan Üniversitede tahakkuk esaslı devlet muhasebe sistemi kullanılmaktadır. Üniversitenin muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'ne tabi olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın Bütünleşik Mali Kontrol Yönetim Sistemi Web Tabanlı Otomasyon Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Kurum bütçesinin takibi ve muhasebe işlemleri, Genel Sekreterliğe bağlı olarak faaliyet gösteren Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından yapılmaktadır. Kamu İdarelerinin Kesin Hesaplarının Düzenlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik uyarınca kesin hesap cetvel ve belgeleri, strateji geliştirme birimi tarafından bütçe uygulamasına esas muhasebe kayıtları dikkate alınarak hazırlanmaktadır. Kuruma ilişkin mali istatistikler ise 5018 sayılı Kanun kapsamında T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığına bildirilmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup; denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 • Faaliyet sonuçları tablosu, • Öz kaynak değişim tablosu, • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli, Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 2020 yılsonu itibariyle; 26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki değerlendirmeler yapılmıştır: 5018 sayılı Kanun’un 3’üncü maddesinde tanımlandığı üzere mali kontrol, kamu kaynaklarının belirlenmiş amaçlar doğrultusunda, ilgili mevzuatla belirlenen kurallara uygun, etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılmasını sağlamak için oluşturulan kontrol sistemi ile kurumsal yapı, yöntem ve süreçleri ifade etmektedir. İç kontrol sisteminin ne olduğu, amacı, yapısı ve işleyişi 5018 sayılı Kanun’un beşinci kısmında, 55 ile 67’nci maddeler arasında belirlenmiştir. Buna göre, kamu idarelerinin malî yönetim ve kontrol sistemlerinin yapısını aşağıda belirten unsurlar oluşturmaktadır:  Harcama birimleri,  Muhasebe ve malî hizmetler  Ön malî kontrol

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11  İç denetim Temel unsurları bu olan iç kontrolün işleyişi ile ilgili ayrıntılı hükümler, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan rehberlerle belirlenmiştir. 2020 yılı denetimi kapsamında, mezkur mevzuat çerçevesinde, kurum iç kontrol sistemi aşağıdaki şekilde değerlendirilmektedir: Kurum stratejik planı ve bu planın yıllık uygulama dilimi olan 2020 yılı Performans Programı ile faaliyet sonuçlarını ve değerlendirmelerini içeren 2020 yılı idare faaliyet raporları mevcuttur. Üniversitenin 2018-2022 yıllarını kapsayan Stratejik Planı ve 2020 yılı Faaliyet Raporunda, İdarenin misyonu ve vizyonu belirtilmiştir. Bu nedenle personelin tamamının idarenin misyon ve vizyonundan haberdar olduğu kanaatine varılmıştır. Misyonun gerçekleştirilmesini sağlamak üzere idare birimleri ve alt birimlerce yürütülecek görevler yazılı olarak tanımlanmıştır. Kurumun stratejik planı, performans programı ile faaliyet raporu Kurumun kendi birimleri ve personelinin katkılarıyla mevzuata uygun olarak hazırlanmış ve yaymlanmıştır. Ayrıca bütçe performans hedefleri ve faaliyetler ile ilişkilendirilmiştir. Üniversite birimlerinin ve birimlerdeki personelin görev yetki ve sorumlulukları açık bir şekilde ve standart bir formda yazılı olarak oluşturulmuş ve her birimin kendi internet sitesinde yayımlanmıştır. 2018 yılı sonu itibariyle tüm iş ve işlemler için süreç akış şemaları oluşturulmuştur. Yetki ve imza devri yönergesi oluşturulmuş ve yetki devirleri ve sınırları yazılı olarak belirlenmiştir. Üniversite, görevlendirmelerde görevler ayrılığı ilkesini gözetilmekte ise de personel yetersizliği olan birimlerde bu kural ihlal edilebilmektedir. Kamu İç kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı, Kamu İç Kontrol Standartları Tebliğine uygun olarak hazırlanmış ve revize edilmiş hali yürürlüğe konulmuştur. Üniversitenin, etik ilkeleri belirlenmiş ve Üniversitenin internet sayfasında yayımlanmıştır. Etik ilkeler ile ilgili olarak, Personel Daire Başkanlığının eğitim planlaması mevcuttur. Ancak etik sözleşmelerin imzalanıp personel dosyalarına konmadığı görülmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 Üniversitenin personel hareketliliği norm kadro çalışmaları çerçevesinde yürütülmekte olup, aynı zamanda akademik ve idari personelin alımı ile görevde yükselmesine ilişkin kriterler belirlenmiş ve Personel Daire Başkanlığının internet sayfasında yayımlanmaktadır. Ancak, hassas görevlere ilişkin prosedürün yürürlüğe girmesi ile ilgili çalışmalar henüz sonuçlanmamıştır. Diğer yandan, Personel Daire Başkanlığı, 2018 yılından beri yıllık olarak birimlerden gelen talepler doğrultusunda eğitim planlaması oluşturarak eğitimler vermekle birlikte 2020 yılı içerisinde Covid 19 salgını nedeniyle eğitim çalışmaları yapılamamıştır. Üniversite, stratejik planında stratejik amaçlarına ilişkin riskleri belirlemiş olmakla ve Risk Yönergesi Taslağını hazırlamış olmakla beraber iç kontrol risklerini henüz belirlememiştir. Kurum içinde, ön mali kontrol sistemi İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslara uygun olarak kurulmuş ise de Kurum yönetiminin ihtiyaç duyduğu gerekli bilgileri ve raporları üretecek ve analiz yapma imkanı sunacak kapsamlı bir yönetim bilgi sistemi henüz bulunmamaktadır. Kurumda veri kayıt ve dosyalama sistemi anlamında, Üniversite Bilgi Yönetim Sistemi kullanılmakta olup bu sistem bilgi güvenliği ve yedekleme gerekliliklerini sağlayacak şekilde dizayn edilmiştir. Fiziki belgeler de gerekli kayıt ve dosyalama yöntemlerine göre arşivlerde saklanmaktadır. Üniversitenin İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu Rektör onayı ile kurulmuş ise de Kurulun aktif olmadığı görülmektedir. Eylem planı revize işlemleri ile birlikte yeni bir Kurulun görevlendirilmesi düşünülmektedir. Bununla birlikte, İdarenin birimleri iç kontrol sistemini yılda en az bir kez değerlendirmemekte, İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kuruluna raporlamamakta, dolayısıyla da üst yöneticiye bu hususta rapor sunulmamaktadır. Üniversitenin 3 kişilik iç denetçi kadrosunun ikisi dolu olup iç denetim fonksiyonun yerine gerilmesi için yeterli görülmektedir. İç denetim birimi, yıllık planlanan denetimler çerçevesinde, birimlerce iç kontrol sisteminin işleyişine ilişkin denetimleri yapmakta ve raporlamaktadır. İç Denetim Biriminin 2020 yılında bu kapsamda, Araştırma ve Uygulama Hastanesinin 2018, 2019 ve 2020 yılları mali işlemlerinin incelenmesine yönelik denetim çalışması mevcuttur. Üst yönetici ve harcama birimleri, faaliyet raporlarıyla birlikte iç kontrol güvence beyanını imzalamakta ve yayınlamaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 Sonuç olarak Kurumun iç kontrol sistemi ile ilgili uyum ve yapılandırma çalışmalarında eksiklikler olduğu anlaşılmakla birlikte iç kontrol revizyon ve geliştirme çalışmalarının devam ettiği görülmüştür. Bu eksikliklerde pandemi koşullarınının da etkisi olmakla beraber planlanan toplantıların elektronik ortamda yapılması, çalışmaların evden veya dönüşümlü olarak yürütülmesi mümkündür. Üniversitede etkin bir kurumsal risk ve iç kontrol risk yönetimi yapılabilmesi için yukarıda açıklanan eksikliklerin, belirtilen mevzuata uygun olarak giderilmesi gerektiği değerlendirilmektedir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2020 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Nakit Teminatların Vade ve Zamanaşımı Takibinin Usulüne Uygun Olarak Yapılmaması Kurumun 2020 yılı muhasebe işlemlerinin incelenmesi sonucunda, 330 ve 430-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesaplarına kaydedilen nakit teminatların zamanaşımı sürelerinin takibi ile vadesi bir yılın altına inen nakit teminatların 330-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına aktarılması işlemlerinin 2020 yılı sonunda tamamlanmamış olduğu görülmüştür. 330-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına kaydedilen ve geçmiş yıllardan gelen nakit teminatların zamanaşımı sürelerinin ilgili birimlerden takibi işlemlerinin 2020 yılı sonunda tamamlanmamış olduğu tespit edilmiştir. 05.01.2002 tarih ve 4735 sayılı Kamu İhaleleri Sözleşmeleri Kanunu’nun “Kesin teminat ve ek kesin teminatların geri verilmesi” başlıklı 13'üncü maddesinde, kesin ve ek kesin

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 teminatların iadesine ilişkin hükümler yer almaktadır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin 330 Alınan depozito ve teminatlar hesabına ilişkin düzenlemeler getiren “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 257/a-3’üncü maddesinde, yapım işlerinde kesin hesap ve kesin kabul tutanağının onaylanmasından, diğer işlerde ise işin kabul tarihinden veya varsa garanti süresinin bitim tarihinden itibaren 2 yıl içinde idarenin yazılı uyarısına rağmen talep edilmemesi nedeniyle ilgilisine iade edilemeyen teminatlar sürenin bitiminde genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere merkezde merkez muhasebe birimleri, illerde defterdarlık muhasebe müdürlüğü, ilçelerde ise malmüdürlüğünün banka hesaplarına 5 iş günü içerisinde aktarılacağı belirtilmektedir. Yapılan incelemede ise, 330- Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına kaydedilen teminatların 259.013,48 TL’sinin 2010-2018 yılları arasında kayıtlara alınan teminatlar olduğu, bu teminatların süre, sahibine iade edilmesi, zamanaşımı, işin tamamlanma durumu gibi hususlarda ilgili birimler nezdinde yeterli takibinin yapılamadığı görülmüştür. Kurum tarafından, 330 ve 430-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesaplarına kaydedilen nakit teminatların zamanaşımı sürelerinin takibi ile vadesi bir yılın altına inen nakit teminatların 330-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına aktarılması için ilgili birimlere yazılar yazıldığı belirtilmekte ise de bu durum ulgu konusu hususu giderici bir işlem olmamaktadır. Kurum muhasebe birimince, teminat sahiplerine söz konusu 2 yıllık sürenin başlaması için yukarıda bahsedilen yazılı uyarının yapılmasını teminen, teminat konusu işlerle ilgili birimler nezdinde girişimde bulunulması, teminatların takibinin sürekli hale getirilmesi gerektiği değerlendirilmektedir. BULGU 2: Taksitlendirilmiş Kira Alacağına İlişkin Muhasebe Kayıtlarının Yapılmaması Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi’ne ait 1 adet taşınmazın kiralanması ile ilgili olarak ortaya çıkan 60 ay taksitli 809.092,98 TL tutarındaki bir kira alacağına ilişkin olarak, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen muhasebe kayıtlarının yapılmadığı tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 220 Gelirlerden alacaklar hesabı ana başlıklı 138’inci maddesinde “(1) Gelirlerden alacaklar hesabı, mevzuatı gereğince tahakkuk

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 ettirilen ve bir yıldan daha uzun bir sürede tahsili gereken gelirlerden alacakların izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir. Taşınmaz kiralamalarına ilişkin olarak ortaya çıkan alacaklar üzerinde yapılan incelemeler neticesinde; Üniversite İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı tarafından 2018 yılında kiraya verilmiş 1 adet taşınmaza ilişkin olarak ortaya çıkan 809.092,98 TL tutarındaki bir kira alacağının, 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararname’nin 11’inci maddesi kapsamında 60 ay taksitli ödenme şeklinde 10.03.2020 tarihi itibariyle taksitlendirildiği, ancak bu alacak taksitlendirmesi kararına ilişkin olarak 220 Gelirlerden Alacaklar Hesabına herhangi bir muhasebe kaydı yapılmadığı tespit edilmiştir. Üniversite alacağına ilişkin olarak alınan 60 ay taksitli ödenme kararının, Yönetmeliğin yukarıda yer alan hükümleri gereğince 220 No.lu Gelirlerden alacaklar hesabına kayıt yapılmasını gerektiren bir durum ortaya çıkarttığı değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; Covid - 19 salgını nedeniyle ödeme zorluğu çeken borçlunun üniversiteden borç ötelemesi talep ettiği ve bu talebin rektörlük tarafından kabul edildiği, 220 nolu hesaplara yapılması gereken kayıtların yeni vade tarihleri belirleninceye kadar ertelendiği, muhasebe kayıtlarının yapıldığı Muhasebat Genel Müdürlüğü sisteminde 220 No.lu Hesaba kayıt için vade tarihlerinin gün gün girişinin yapıldığı bir ekran bulunduğu, borçlunun yeni vade tarihleri belli olduğunda 220 No.lu Hesaba gerekli kayıtların yapılacağı, beyan edilmiştir. Borç ötelemesi nedeniyle 220 No.lu hesaba ilişkin muhasebe sistemine kayıt yapılamaması hususuna ilişkin olarak, 220 No.lu hesaplara gerekli kayıtların yapılıp yapılmadığının izleyen denetimlerde takip edilmesinin uygun olacağı, değerlendirilmektedir. BULGU 3: Tüketim Malzemelerinin Çıkışlarının Süresinde Yapılmaması Üniversitenin muhtelif birimlerinde tüketim malzemelerinin çıkış işlemlerinin süresinde yapılmadığı görülmüştür. Taşınır Mal Yönetmeliği'nin “Taşınır giriş ve çıkış işlemlerinin muhasebe birimine bildirilmesi” başlıklı 30'uncu maddesinde; "Muhasebe kayıtlarında "150-İlk Madde ve Malzemeler Hesabı"nda izlenen tüketim malzemelerinin çıkışları için düzenlenen Taşınır İşlem Fişleri muhasebe birimine gönderilmez. Bunların yerine, genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinde üç aylık dönemler itibarıyla,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 diğer idarelerde ise üç ayı geçmemek üzere üst yöneticiler tarafından belirlenen sürede kullanılmış tüketim malzemelerinin taşınır II nci düzey detay kodu bazında düzenlenen onaylı bir listesi, en geç ilgili dönemin son iş günü mesai bitimine kadar muhasebe birimine gönderilir." denilmektedir. Bu düzenlemeye karşın, 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabına kayıtlı olan varlıklar, 8 birim (Piri Reis Meslek Yüksek Okulu, Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Proje Birimi, Devlet Konservatuarı Birimi, Mühendislik Fakültesi, Personel Daire Başkanlığı, İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı ve Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu) dışındaki birimlerde tüketim çıkışlarının kayıtlardan üç ayda bir değil yılda bir kerede toplu olarak çıkıldığı, Spor Bilimleri Fakültesi, Biga Uygulamalı Bilimler Fakültesi, Turizm Fakültesi, Diş Hekimliği Fakültesi, İlahiyat Fakültesi ile Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Fakültesinde ise hiç çıkış yapılmadığı görülmüştür. Kurum tarafından, tüm harcama birimlerine yazılan 21.05.2021 tarih ve E-41415017- 809.06-2100072779 sayılı yazı ile 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabına kayıtlı olan tüketim malzemelerinin çıkış işlemlerinin mevzuata uygun olarak en geç 3 aylık dönemlerde yapılması konusu bildirilmiş ise de, bu yazının 2020 yılına ilişkin olan bulgu konusu hatalı uygulamayı giderici nitelikte değildir. Üniversitenin tüm birimlerinde, yukarıdaki düzenlemeye uygun olarak tüketim malzemelerinin çıkış işlemlerinin en geç 3 aylık dönemlerde yapılması gerektiği değerlendirilmektedir. BULGU 4: Kurumun Sosyal Güvenlik Kurumuna Olan Faturaya Dayalı Borçlarının Mali Tablolarda Yer Almaması Kurumun Sosyal Güvenlik Kurumunca ödenen ve faturalı alacaklar olarak tabir edilen emekli ikramiyesi, ölüm yardımı, makam/temsil/görev tazminatları ve diğer ödemelerden kaynaklanan Sosyal Güvenlik Kurumuna borçları olduğu ve bu borçların muhasebe kayıtlarında izlenmediği görülmüştür. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun Geçici 4’üncü maddesinin birinci, dördüncü ve sekizinci fıkraları gereğince faturalı alacaklar olarak tabir edilen, 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu’nun 89, Ek 4, Ek 68, ve Ek 71’inci maddelerinde düzenlenen emekli ikramiyesi, emekli/adi malullük/vazife malullüğü aylığı alanların ölümü halinde ödenen ölüm yardımı, emekli veya yetimlerine ödenen

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 makam/temsil/görev tazminatları ve diğer ödemelerden kaynaklanan alacakların takip ve tahsil işlemleri Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından gerçekleştirilmektedir. Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yayımlanan 09.12.2013 tarih ve 73616264 sayılı Ek Karşılık Primi ve Faturalı Alacaklara ilişkin Genel Yazı’da; faturalı alacakların Kurumca ilgilisine ödendiği tarihte ilgili kamu idarelerine borç tahakkuk ettirilerek Mali Otomasyon Sistemi Projesi ile görüntüleneceği, kamu idarelerince her ay bir önceki aya ait borç olup olmadığının sistem üzerinden sorgulanarak borç bulunması halinde, ödemenin yapıldığı tarihi izleyen iki ay içerisinde anlaşmalı bankalara ödeneceği, süresinde ödenmeyen faturalı alacaklar ile ilgili 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre gecikme faizi uygulanacağı belirtilmiştir. Kurumun, Mali Otomasyon Sisteminde bulunan verilerine göre 2020 yılı sonu itibariyle tahakkuk etmiş 10.371.518,07 TL tutarında faturalı Sosyal Güvenlik Kurumu borcu bulunmaktadır. Bu tutarın 2018, 2019 ve 2020 yıllarına ait olduğu anlaşılmaktadır. Kurumun söz konusu borçlarını zamanında ödeyememesinin, bütçe ödenek kısıtlamasının sonucu olduğu, bu kısıtlamanın gecikme cezasına da neden olduğu görülmektedir. Ödenmesi gereken bu yükümlülük Kurum tarafından faaliyet raporlarına ve mali tablolara da yansıtılmamaktadır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinde vadesi geçmiş, ertelenmiş veya taksitlendirilmiş vergi ve diğer yükümlülükler için 368-Vadesi Geçmiş, Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabı, 438- Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabı ve bu hesapların kullanılamaması halinde ise 379-Diğer Borç ve Gider Karşılıkları Hesabının kullanılmasına cevaz veren hükümler bulunmakta olup Kamu İdaresinin bu hesaplara 2020 yılında söz konusu tutarda herhangi bir kayıt yapmadığı görülmüştür. Üniversite tarafından, Sosyal Güvenlik Kurumunun 10.03.2021 tarih ve E-73616264- 855.99-21729751 sayılı yazısına istinaden, 2021/2355 ve 2021/2356 yevmiye numaralı muhasebe işlem fişleri ile bu Kuruma olan faturalı borçlar muhasebeleştirilmiş ise de 2021 yılında yapılan bu işlem 2020 yılı mali tablolarına yansıyan hatayı gidermemektedir. Yukarıda açıklandığı üzere Kurumun, Sosyal Güvenlik Kurumuna olan, faturalı alacaklar olarak tabir edilen borçlarını muhasebe kayıtlarında izlemesi, mali tablolarına yansıtması gerektiği değerlendirilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Doğrudan Temin Yoluyla Yapılan Alımların Elektronik Kamu Alımları Platformuna Girilmemesi Üniversite Özel Bütçesi bünyesindeki birimlerin 2020 yılında doğrudan temin yoluyla yaptıkları alımlarının Elektronik Kamu Alımları Platformu üzerinden Kamu İhale Kurumuna bildirilmediği tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kanun'un 53'üncü maddesine dayanılarak hazırlanan ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ile 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun uygulanmasında karşılaşılan tereddütlere açıklık getirilmesi ve bu hususlarda uyulması gerekli esasların belirlenmesi için çıkarılan Kamu İhale Genel Tebliği'nin “Doğrudan temin kayıt formu” başlıklı 30.9.2. maddesinde; “Doğrudan temin yoluyla yapılan alımlar, takip eden ayın onuncu gününe kadar “Doğrudan Temin Kayıt Formu” doldurularak EKAP üzerinde kayıt altına alınır. Bilgilerini tam ve düzenli olarak göndermeyen idarelerin 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi çerçevesinde yapacakları başvuruların değerlendirilmesi sırasında bu husus dikkate alınacaktır.” denilmektedir. Bu hüküm gereğince doğrudan temin yoluyla yapılan alımların, takip eden ayın onuncu gününe kadar “Doğrudan Temin Kayıt Formu” doldurularak Elektronik Kamu Alımları Platformu üzerinde kayıt altına alınması gerekir. Bu tebliğde uygun olarak, Üniversitenin doğrudan temin yoluyla yapılan tüm alımlarının mevzuata öngördüğü şekilde elektronik olarak Elektronik Kamu Alımları Platformu üzerinden Kamu İhale Kurumuna bildirilmemesinin kontrol riski oluşturacağı söz konusu Platforma giriş işlemlerinin düzenli olarak yapılması için Kamu İdaresinin gerekli tedbirleri almasının önem arz ettiği değerlendirilmektedir. Yapılan inceleme sonucunda, İşletmenin 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesinde belirtilen doğrudan temin yöntemini kullanarak yapmış olduğu alımları Elektronik Kamu Alımları Platformu üzerinden Kamu İhale Kurumuna bildirmeyerek Kamu İhale Genel Tebliği’nin hükümlerini yerine getirmediği görülmüştür.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 Kurum, 22.05.2021 tarih ve E-73211826-869-2100073382 sayılı yazı ile harcamacı birimlere, doğrudan temin yöntemini kullanılarak yapılan alımların Elektronik Kamu Alımları Platformuna girilmesi gerektiğini bildirilmiş ise de bu yazının 2020 yılındaki bulgu konusu hatalı uygulamayı düzeltici bir işlemolmadığı değerlendirilmektedir. Sonuç olarak, Kurumun 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesinde belirtilen doğrudan temin yöntemini kullanarak yapmış olduğu alımları Kamu İhale Genel Tebliği hükümleri uyarınca takip eden ayın onuncu gününe kadar Elektronik Kamu Alımları Platformu üzerinden Kamu İhale Kurumuna bildirmesi gerekmektedir. BULGU 2: Üniversite Mülkiyetindeki Taşınmazların Pazarlık Usulü İle İhale Edilmesi Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi mülkiyetindeki merkez kampüsü ve çeşitli yerleşkelerinde bulunan muhtelif büyüklüklerdeki kafeterya, kantin, kırtasiye gibi kiralanabilir yerlerin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 51/g maddesine göre, pazarlık usulü ile kiraya verildiği tespit edilmiştir. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde, genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işlerinin bu Kanunda yazılı hükümlere göre yürütüleceği, 36’ncı maddesinde ise, bu Kanunun 1’inci maddesinde yazılı işlere ilişkin ihalelerde, tekliflerin gizli olarak verilmesini sağlayan kapalı teklif usulünün esas olduğu, ancak 44’üncü maddede gösterilen işlerin belli istekliler arasında kapalı teklif usulüyle, 45’inci maddede gösterilen işlerin açık teklif usulüyle, 51’inci maddede sayılan işlerin pazarlık, 52’nci maddede gösterilen işlerin de yarışma usulüyle yaptırılabileceği hüküm altına alınmıştır. Kanun’un “Pazarlık usulüyle yapılacak işler” başlıklı mezkur 51’inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde hangi işlerin bu kapsamda ihale edilebileceği şu şekilde belirlenmiştir; “g) Kullanışlarının özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif yöntemleriyle ihalesi uygun görülmeyen, Devletin özel mülkiyetindeki taşınır ve taşınmaz malların kiralanması, trampası ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiralanması ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi,”

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 Madde hükmünde belirtildiği üzere taşınmazların kiralanması hususunda bu fıkra kapsamında pazarlık usulünün uygulanabilmesi için şu iki şartın birlikte mevcudiyeti gerekmektedir; 1- Taşınmazın, Devletin özel mülkiyetindeki veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlardan olması. 2- İşin özelliği, idareye yararlı olması veya ivediliği gereği kapalı ya da açık teklif yöntemlerinin kullanılamıyor olması. Dolayısıyla 51/g maddesine göre pazarlık usulünün; Devlet ait taşınmazlar kavramının karşılığı olan, genel bütçeli kuruluşlara ait taşınmazlar yani tapuda Maliye Hazinesi adına kayıtlı taşınmazlar dışında uygulanmasının mümkün olmadığı düşünülmektedir. Nitekim Danıştay 13’üncü Dairesinin, gerek bir belediye ile ilgili olarak vermiş olduğu 21.10.2008 tarihli ve 6874 karar numaralı kararı, gerekse Hacettepe Üniversitesinin Beytepe Alışveriş Merkezi ile ilgili olarak verdiği 23.03.2012 tarihli yürütmeyi durdurma kararı göz önünde bulundurulduğunda; yukarıda belirtilen madde hükmünün, ancak, Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında olan yerler için uygulanabileceği; Üniversite taşınmazlarının, bu konumda olmaması ve Üniversitenin, Devlet tanımı içerisine girmemesi nedeniyle 2886 sayılı Kanun’un 51’inci maddesinin (g) bendine göre pazarlık usulüyle kiralama yapamayacağı, ortaya çıkmaktadır. Sonuç olarak yukarıda açıklanan gerekçelerle; üniversitelerin mülkiyetlerinde bulunan taşınmazların kiralama işlemlerinin, 2886 sayılı Kanun’un 51/g bendine göre ihale edilmesi mümkün olmayıp, tahmin edilen bedelin dikkate alınması kaydıyla kapalı veya açık ihale yöntemine göre sonuçlandırılması gerektiği değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında her ne kadar öğrenci ve personel haraketliliği nedeniyle hizmet sunacak kişi ve firmaların seçilmesi gerektiğini belirtmiş olsada, yukarıda belirttiğimiz gerekçelerle üniversitelerin mülkiyetlerinde bulunan taşınmazların kiralama işlemlerinin, 2886 sayılı Kanun’un 51/g bendine göre ihale edilmemesi gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 BULGU 3: Yapım İşlerinde Kamu İhale Kurulunun İzni Olmadan Yüzde 10 Sınırının Aşılması İdarenin yapım işlerinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 62'nci maddesinin (ı) bendindeki %10 sınırının aşıldığı ancak buna ilişkin Kamu İhale Kurulundan izin alınmadığı tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kanun'un “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin (ı) bendinde; “Bu Kanunun 21 ve 22’nci maddelerindeki parasal limitler dahilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamı, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşamaz.” denilmektedir. Yapılan incelemelerde, üniversitenin yapım işlerinde ihale ve harcamaya yetkili birimlerin Tebliğin emrettiği şekilde 21/f ve 22/d maddeleri kapsamında yapacakları harcamaları mali yıl içinde takip etmediği, öngörülen ödeneklerin yapım işleri için %14,13 üne ulaşılmak suretiyle %10 sınırının aşıldığı ve uygun görüş için Kamu İhale Kuruluna başvuruda bulunulmadığı tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kanun'un “Görevlilerin Ceza Sorumluluğu” başlıklı 60’ıncı maddesinde cezai sorumluluklar düzenlenmiş, maddenin son paragrafında da Kanun'un 5’inci maddesinde belirtilen ilkelere ve 62’nci maddesinde belirtilen kurallara aykırı olarak ihaleye çıkılmasına izin verenler ve ihale yapanlar hakkında da bu maddede belirtilen müeyyidelerin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. Bu itibarla, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21/f ve 22/d hükümlerinde belirtilen parasal limitler dahilinde pazarlık ve doğrudan temin usulü ile yapılacak alımlar için aynı Kanun’da belirlenen sınırlara uyulması, sınırın aşılıp aşılmadığının takibi, olağanüstü durumlar nedeniyle sınırın aşılması gerekiyorsa da uygun görüş için Kamu İhale Kuruluna müracaat edilmesi ve bu görüş alınmadan alım yapılmaması uygun olacağı değerlendirilmektedir. Sonuç olarak 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21/f ve 22/d hükümlerinde belirtilen parasal limitler dahilinde pazarlık ve doğrudan temin usulü ile yapılacak alımlar için aynı Kanun’da belirlenen sınırlara uyulması, sınırın aşılıp aşılmadığının takibi, olağanüstü durumlar nedeniyle sınırın aşılması gerekiyorsa da uygun görüş için Kamu İhale Kuruluna müracaat edilmesi ve bu görüş alınmadan alım yapılmaması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 BULGU 4: Bilimsel Araştırma Projeleri Kapsamında Verilmesi Gereken Ara ve Sonuç Raporlarının Zamanında Verilmemesi, Projelerin Kapatılmaması ve Yönergede Bulunan Mali Yaptırımların Uygulanmaması Üniversitenin bilimsel araştırma projelerinin incelenmesi sonucunda 31.12.2020 tarihi itibariyle ek süreler dahil süreleri dolduğu halde tamamlanmayan ve sonuç raporları verilmeyen 41 projenin bulunduğu ve 2019 yılında çıkarılan Çanakkale On sekiz Mart Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Uygulama Yönergesi'nde bulunan mali yaptırımların uygulanmadığı görülmüştür. 26.11.2016 tarih ve 29900 sayılı Resmi Gazete'de Yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik'in “Proje raporları” başlıklı 8’inci maddesini (2) no.lu fıkrasında; “Proje yürütücüsü, protokolde belirtilen bitiş tarihini izleyen en geç üç ay içerisinde, araştırma sonuçlarını içeren proje sonuç raporunu Komisyon tarafından belirlenen formata uygun olarak sunar. Lisansüstü tez projeleri için, ilgili birimlerce onaylanmış tezler de sonuç raporu olarak kabul edilebilir. Sonuç raporu Komisyon tarafından değerlendirilerek projenin başarılı sayılıp sayılmayacağına karar verilir. Komisyon gerekli gördüğü durumlarda konunun uzmanlarının görüşlerine de başvurarak değerlendirme sürecini tamamlayabilir." denilmektedir. Üniversitenin kendi hazırlamış olduğu Bilimsel Araştırma Projeleri Yönergesi'nde de protokolde belirtilen bitiş tarihini izleyen en geç üç ay içerisinde, araştırma sonuçlarını içeren proje sonuç raporunun komisyona sunulması gerektiği belirtilmiş olup komisyon tarafından ek süreler dahil toplamda 36 ayı geçmemek üzere ek süre verilebileceği belirtilmiştir. Ayrıca ilgili Yönerge'nin ‘‘Yaptırımlar’’ başlıklı 24’üncü maddesinde; “a. Komisyon tarafından yapılan veya uzmanlara yaptırılan incelemeler neticesinde, projenin amacına uygun olarak yürütülmediği veya projenin öngörülen takvime uygun olarak ilerlemediği tespit edildiği takdirde, Komisyon yürütücüden gerekli önlemlerin alınmasını isteyebilir. Yürütücü tarafından, gerekenlerin yapılmaması ve projenin amacına ve takvimine uygun ilerlememesi durumunda, BAP Komisyonu projeyi iptal edebilir. b. Proje ara raporunun, BAP Komisyonunca kabul edilen bir mücbir sebep olmaksızın, bir aydan fazla geciktirilmesi durumunda projeye ait tüm işlemler durdurulur. Yapılan uyarıya

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 rağmen, 15 gün içerisinde ara raporun verilmemesi durumunda proje iptal edilebilir. c. Proje sonuç raporunu süresi içinde sunmayan proje yürütücülerinin yürütmekte olduğu tüm projelere ait işlemler rapor teslim edilinceye kadar durdurulur. Yapılan uyarıya rağmen 15 gün içerisinde sonuç raporunun teslim edilmemesi durumunda proje iptal edilebilir.” denilmektedir. Yönergede projenin iptal edilmesi durumunda, proje kapsamında satın alınan demirbaşların geri alınacağı, teslim edilmeyen demirbaşların bedelleri de dahil olmak üzere, diğer tüm harcamaların bedelleri yasal faizi ile birlikte proje yürütücüsünden geri alınacağı belirtilmiştir. Yapılan incelemede üniversitenin 2010-2020 yılları arasında tamamlanmayan veya sonuç raporu gelmeyen 41 projenin bulunduğu ve bunlara ilişkin Yönergede bulunan mali yaptırımlara ilişkin herhangi bir müeyyidenin uygulanmadığı görülmüştür. Bilimsel araştırma projelerinden süresi geçtiği halde ara rapor ve sonuç raporu sunulmayanların mümkün olan en kısa sürede ilgili yönerge kapsamında mali yaptırımlara ilişkin müeyyidelerin uygulanması gerektiği düşünülmektedir. Sonuç olarak kamu idaresi yukarıda konu ettiğimiz hususların düzeltilmesine ilişkin işlemlere başladığını belirtmiş olup, en kısa sürede Bilimsel Araştırma Projelerinden süresi geçtiği halde ara rapor ve sonuç raporu sunulmayanların ilgili yönerge kapsamında mali yaptırımlara ilişkin müeyyidelerin uygulanması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 8. EKLER EK 1: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama İrtifak/Üst Hakkı Tesisi İhalelerine İlişkin Olarak Alınan İhale Kararlarının Bir Yıllık İrtifak Hakkı Bedeli Üzerinden Vergilendirilmesi 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi Damga vergileri alınmıştır. Özel Bir Kooperatif Tarafından Yetkisiz Tahsilat Yapılması 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi Daha önce bulgu konusu yapılan husus düzeltilmiştir. Yurtdışı Eğitim Masraflarına İlişkin Olarak Borç Yapılandırması İşlemlerinin Yapılmaması 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi 2020 yılı içerisinde böyle bir uygulama bulunmamaktadır. Tekrar bulgu konusu yapılmamıştır. Teknopark Anonim Şirketine Lojman Tahsis Edilmesi
2019 Tam Olarak Yerine Getirildi Lojman tahsis işlemi yönetim kurulu kararıyla iptal edilmiştir. Üniversite ile Üniversite Vakfı Arasında Geçekleşen İşlemlerde Mevzuat Hükümlerine Uyulmaması 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi Özel vakıf tarafından yapılan bağışlar üniversite bütçesine gelir olarak kaydedilmiştir. Üniversite

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 tarafından düzenlenen kongre ve Sempozyumlara ilişkin gelir-gider işlemleri döner sermaye hesabın içerisinde gerçekleştirilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ DARDANOS İKTİSADİ İŞLETMESİ 2020 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ .................................................................................................... 27
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU ................................................................................................ 29
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................................ 29
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 29
5. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 30
6. DENETİM BULGULARI .......................................................................................................................... 30

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular

1. İşçilerin Kıdem Tazminatları İçin Karşılık Ayrılmaması B. Diğer Bulgular
2. İşletme ile Banka Arasında Yapılan Kredi Kartı Tahsilatlarına İlişkin Protokolün Mevzuata Aykırı Hükümler İçermesi
3. Zamanaşımına Uğrayan Alacak Senetleriyle İlgili Olarak Sorumlulara Rücu İşlemlerinin Yapılmaması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Dardanos İktisadi İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Dardanos İktisadi İşletmesi 2009 yılında kurulmuş olup, Sağlık, Kültür ve Spor Dairesi Başkanlığına bağlı olarak faaliyet yürütmektedir. İşletme muhasebe kayıt ve işlemlerinde; saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması; işlemlerinin kayıt altına alınması, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi, mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş ilkeleri çerçevesinde, yönetimin ve diğer ilgili kişilerin bilgi ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde hazırlanması ve raporlanmasına ilişkin esas ve usullerin belirlenmesi amacıyla 01.01.2006 tarihinde yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller'i uygulamaktadır. Sosyal Tesisler İşletme Müdürlüğü; hizmet bedeli olarak alınan yemek, konaklama ve diğer hizmet bedellerinin tespitinde ve elde edilen gelirlerin kullanımında T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığınca çıkarılan Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğ hükümlerine uygun hareket etmektedir. Üniversite Senatosunun 02.09.2009 tarih ve 09 sayılı toplantısında Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Sosyal Tesis İşletmesi Yönergesi yürürlüğe konulmuştur. Sosyal Tesis İşletmesi konaklama, restaurant, plaj, piknik alanı işletmeciliği ve bunlara bağlı diğer faaliyetlerdir. İşletmenin tabi olduğu temel mevzuat aşağıda gösterilmiştir: a. Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller b. Merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri, döner sermayeli kuruluşlar, kamu iktisadi teşebbüsleri, kamu bankaları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının tasarrufunda bulunan eğitim ve dinlenme tesisi, misafirhane, kreş, çocuk bakımevi, spor tesisi ve benzeri sosyal ve destek amaçlı tesislerden dinlenme amacıyla veya diğer amaçlarla yararlanacaklardan alınacak yemek, konaklama ve diğer hizmet belirleyen 2020-1 sayılı Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğ.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Dardanos İktisadi İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 28 c. 30708 sayılı ve 08.03.2019 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği d. 26.12.1992 tarih ve 21447(M) sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 1 Sıra No'lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Rektörlüğe bağlı olup Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Dardanos Yerleşkesi İktisadi İşletmesinde kadroları özel bütçede bulunan 1 müdür 1 müdür yardımcısı ve 1 memur bulunmaktadır. Ayrıca, işçi statüsünde 27 personel çalışmaktadır. 1.3. Mali Yapı Gelirleri ile giderlerini karşılayan Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Dardanos İktisadi işletmesi konsolide edilmiş gerçekleşmenin, 1.498.572,72TL gelire karşılık 1.341.101,18 TL gider oluşmuş ve dönem 157.471,54 TL karla kapatılmıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller ile T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan ve yayımlanan tebliğlere göre işlemlerini kayıt altına alan, muhasebeleştiren ve mali tablolarını hazırlayıp raporlayan sosyal tesislerden kurumlar vergisi mükellefi olanlar, Esas ve Usuller’in muhasebe işlemlerinin raporlanmasına ve hesapların konsolidasyonuna ilişkin hükümlerine tabidir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda yer almakta olup; denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır:  Birleştirilmiş veriler defteri,  Geçici ve kesin mizan,  Bilanço,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Dardanos İktisadi İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29  Gelir tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verlmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanun'u, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Dardanos İktisadi İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 30 güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Dardanos İktisadi İşletmesi 2020 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 6. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: İşçilerin Kıdem Tazminatları İçin Karşılık Ayrılmaması İşletmede çalışan işçilerin kıdem tazminatı alacakları için karşılık ayrılmadığı görülmüştür. 26.12.1992 tarih ve 21447(M) sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 1 Sıra No'lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği'nin V - Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları başlığında;

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Dardanos İktisadi İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 31 “İşletmeler, muhasebe sistemlerini tekdüzen hesap çerçevesi ve hesap planı doğrultusunda kurmak zorundadır. Hesapların çalışması hesap planı açıklamalarında belirtildiği gibi gerçekleşir.” denilmektedir. Aynı Tebliğin C- Hesap Planı Açıklamaları bölümünde; “372 Kıdem Tazminatı Karşılığı: Bu hesapta, belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan ve bir yıl içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karşılıkları izlenir. İşleyişi : "472. Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı"ndan yukarıda yapılan tanım çerçevesinde yapılan aktarmalar bu hesaba alacak, ödenmesi halinde ise borç kaydedilir.” denilmektedir. Bu hükümlere karşın İşletmenin, 2020 yılında, 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı ve 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı hesaplarını kullanarak çalışan 19 işçi için ayrılması gereken toplam 64.400,07 TL’lik kıdem tazminatı karşılığını ayırmadığı, 2019 yılında işten ayrılan 8 işçiye ödenen 251.421,12 TL’lik kıdem tazminatının da bu hesaplar kullanılmadan ödenmiş olduğu görülmüştür. İşletme tarafından, söz konusu kıdem tazminatı karşılıkları 10.05.2021 tarih ve 494 no.lu yevmiye ile 472 Kıdem Karşılıkları Hesabına kaydedilmiş ise de bu kayıt, 2020 yılı mali tablolarına yansıyan mezkur hatayı giderici mahiyette değildir. Sonuç olarak söz konusu hesapların kullanılmaması bilanço ve gelir tablosunun hatalı sonuç üretmesine sebep olmaktadır. Söz konusu karşılıkların ayrılmasının işletmenin yükümlülüklerini takip etmesini ve mali tabloların gerçek durumu yansıtmasını sağlayacağı değerlendirilmektedir. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: İşletme ile Banka Arasında Yapılan Kredi Kartı Tahsilatlarına İlişkin Protokolün Mevzuata Aykırı Hükümler İçermesi İşletme ile bir kamu bankası arasında kredi kartıyla yapılan tahsilatlara ilişkin 09.01.2018 tarihli Protokolde, kredi kartıyla yapılan tahsilatlarda, bu banka kredi kartları ile yapılan tahsilatların 25 gün, diğer banka kredi kartlarıyla yapılan tahsilatların ise 38 gün sonra işletmenin hesabına yatırılacağı düzenlenmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Dardanos İktisadi İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 32 Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği'nin “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde; “Aşağıda sayılan kurumlar bu Yönetmelik hükümlerine tabidir: … b) Özel bütçeli idareler… h) Bu maddede sayılan kurumların;

1. Bağlı ortaklıkları, müessese ve işletmeleri ile birlikleri, …” denilmektedir. Aynı Yönetmelik'in “Uygulama ve kullanılacak araçlar” başlıklı 5’inci maddesinin 3’üncü fıkrasında; “… kurumlar; faaliyetleri kapsamında yaptıracakları tahsilat ve ödeme işlemleri için yurt içinde yerleşik diğer bankaları, Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş.’yi ve yurt içinde yerleşik bankalar aracılığıyla olmak koşuluyla ödeme kuruluşlarını ve elektronik para kuruluşlarını da kullanabilir. Ödeme kuruluşları ve elektronik para kuruluşları, kamu kurumları adına tahsil ettikleri tutarları anlaşma yaptıkları yurt içinde yerleşik bankalarda ilgili kamu kurumu adına açılacak hesaplara işlem yapılan gün içerisinde aktarmak zorundadır. Gerçekleştirilen tahsilat tutarlarının, özel kanunların verdiği yetki kapsamında yapılan düzenlemelerde yer alan hükümler saklı kalmak kaydıyla takip eden iş günü içinde, yurt içinde yerleşik tüm bankalar aracılığıyla kredi kartları ile yapılan tahsilatın ise azami 20 gün içerisinde ilgili kurumun kamu sermayeli bankadaki hesabına aktarılması zorunludur.” hükmü yer almaktadır. Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği'nin yukardaki hükmüne göre, kredi kartlarıyla yapılan tahsilatın azami 20 gün içerisinde İşletmenin hesabına yatırılması gerekirken Banka ile yapılan protokole göre, bu banka kredi kartlarıyla yapılan tahsilatlarda 25, diğer banka kredi kartlarıyla yapılan tahsilatlarda 38 gün sonra İşletmenin hesabına geçirildiği görülmüştür. Söz konusu Protokolün Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği'ne uygun hale getirilmesi gerektiği değerlendirilmektedir. İşletme tarafından, söz konusu Protokol, kredi kartı tahsilatı bloke gün süreleri 20 gün olacak şekilde yeniden düzenlenmişse de 20.05.2021 tarihli bu değişiklik 2020 yılı işlemlerini etkilememektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Dardanos İktisadi İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 33 BULGU 2: Zamanaşımına Uğrayan Alacak Senetleriyle İlgili Olarak Sorumlulara Rücu İşlemlerinin Yapılmaması İşletmeye ait, Dardanos yerleşkesinde bulunan ve 02.04.2009-31.12.2009 tarihleri arasında kiraya verilen bir kafenin işletmecisinden alınan vadesi 15.07.2009 tarihli 30.000,00 TL'lik ve vadesi 15.08.2009 tarihli 25.000,00 TL'lik olmak üzere toplam 55.000,00 TL'lik alacak senetlerinin zamanaşımına uğramasına karşın sorumlularına rücu edilmediği, İlgili kiracıdan alınan ve zamanaşımına uğrayan alacak senetleri ile ilgili olarak sorumlulara rücu edilmediği görülmüştür. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “B) Zamanaşımı I- Süreler" başlıklı 749’uncu maddesinde; “Poliçeyi kabul edene karşı ileri sürülecek poliçeden doğan istemler, vadenin geldiği tarihten itibaren üç yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.” denilmektedir. Bu hükme göre söz konusu senetler 2012 yılı içinde zamanaşımına uğramıştır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Kişisel sorumluluk ve zarar” başlıklı 12’nci maddesinde: “Devlet memurları, görevlerini dikkat ve itina ile yerine getirmek ve kendilerine teslim edilen Devlet malını korumak ve her an hizmete hazır halde bulundurmak için gerekli tedbirleri almak zorundadırlar. Devlet memurunun kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği sonucu idare zarara uğratılmışsa, bu zararın ilgili memur tarafından rayiç bedeli üzerinden ödenmesi esastır…” denilmektedir. 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun “Özen ve sadakat borcu” başlıklı 396’ncı maddesinde; “İşçi, yüklendiği işi özenle yapmak ve işverenin haklı menfaatinin korunmasında sadakatle davranmak zorundadır…” hükmü gereğince personelin, işlerini özenle yürütmesi, söz konusu alacak senetlerinin vade tarihlerinin takibi ve tahsilat işlemlerinin başlatılması işlerini yürütmesi, işyerinin hak ve menfaatlerini koruması gerekir. Aynı Kanunun “Ücretin korunması” başlıklı 407’nci maddesinde;

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Dardanos İktisadi İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 34 “İşveren, işçiden olan alacağı ile ücret borcunu işçinin rızası olmadıkça takas edemez.” hükmü yer almaktadır. Söz konusu senetlerin zamanaşımına uğradığı 2012 yılında Müdürlük görevinde, Üniversiteden görevlendirilen memur statüsünde bir personel olduğu, İşletmedeki diğer personelin işçi statüsünde olduğu anlaşılmaktadır. Sorumlu personelin belirlenmesiyle, bu personelin ünvanına göre yukarıda belirtilen ilgili hükümler gereğince işlem yapılacaktır. İşletmenin uğradığı zarar ancak dava yoluyla rücu edilebilecek olup bu dava ise 6098 sayılı Kanunun 146’ncı maddesi gereğince on yıllık zamanaşımına tabidir. Ancak, şu ana kadar başlatılan bir rücu işlemi, sorumluların tespiti ve zararın sorunlulardan tazmini için dava açılması gibi bir girişimde bulunulmadığı görülmüştür. Açıklanan nedenlerle, söz konusu alacak senetlerinin zamanaşımına uğramasında sorumluluğu olan personelin tespiti ve ilgililere rücu edilmesi işlemlerinin ivedilikle gerçekleştirilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Dardanos İktisadi İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 35 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2020 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ .................................................................................................... 36
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU ................................................................................................ 38
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................................ 38
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 39
5. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 39
6. DENETİM BULGULARI .......................................................................................................................... 40
7. EKLER ........................................................................................................................................................ 48

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular

1. Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesaplarının Hatalı Kullanılması B. Diğer Bulgular
2. Döner Sermaye Tarafından Üretilen ve Satışı Yapılan Muhtelif Emtianın Taşınır Kayıtlarına Alınmaması
3. Global Bütçe Uygulaması Nedeniyle, Sosyal Güvenlik Kurumu Tarafından Üniversiteye Ödenmeyen Tedavi Bedellerine İlişkin Olarak Yapılması Gereken İlgili Dönem Alacak Terkinlerinin Zamanında Yapılmaması
4. Doğrudan Temin Yoluyla Yapılan Alımların Elektronik Kamu Alımları Platformuna Girilmemesi
5. Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortalarının Yaptırılmaması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 36

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 58'inci maddesinin 2'nci fıkrasının (a) bendi uyarınca, 12.01.2003 tarih ve 24991 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği kapsamında kurulmuştur. Söz konusu Yönetmelik'in 2'inci maddesinde İşletmenin faaliyet alanı şu şekilde açıklanmaktadır: Döner Sermaye İşletmesinin faaliyet alanına giren iş ve hizmetler aşağıda gösterilmiştir. a) Yükseköğretim kurumları dışındaki kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişilerce talep edilecek konularda; bilimsel görüş vermek, proje, araştırma ve benzeri hizmetler yapmak, kurs, seminer v.b. düzenlemek, b) İthalat ve ihracatta gümrük tarifelerine tabi maddelerin kimyasal tahlil ve tespit vs. gibi işlerin; plan, proje ve benzeri hizmetleri yapmak ve bunlara ilişkin kurslar açmak, danışmanlık hizmetleri yapmak, c) Faaliyet alanlarıyla sınırlı olarak iş ve hizmet üretmek, elde edilen ürünlerin Rektörlük izni alınmak şartıyla pazarlanması ve satılması için satış ve teşhir yerleri açmak, d) Ziraat Fakültesine bağlı uygulama alanlarında; hayvancılık, buğday ve yem bitkisi ekimi, bağ, zeytin ve meyve bahçesi yetiştiriciliği, çiçek serası ve kültür mantarı üretim ve işletmeciliği faaliyetlerine katılmak ve ürünlerin pazarlamasını yapmak, e) Süt ürünlerinin imalatı ve pazarlamasını yapmak, f) Her türlü baskı ve yayım hizmetlerini yerine getirmek. g) Klinikler, poliklinikler, ameliyathaneler, laboratuar ve mahallinde yapılacak her çeşit muayene, tetkik, tahlil, tedavi, ameliyat, her türlü sağlık hizmetleri ile yataklı ve yataksız sabit ve geçici kuruluşları işletmek.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 37 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Rektörlüğe bağlı bir birim olarak yapılanan Döner Sermaye İşletmesi, İşletme Müdürlüğü ve Saymanlık Müdürlüğü olarak teşkilatlandırılmıştır. İşletme Müdürlüğü bünyesinde 1 İşletme Müdürü, 5 idari memur ve 6 işçi hizmet vermekte olup; 4 idari memurun kadroları, özel bütçede, diğerlerinin ise İşletmededir. İşletmenin Saymanlık Müdürlüğünde, T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı personeli 1 Saymanlık Müdürü, 1 Saymanlık Müdür yardımcısı ve 7 memur bulunmaktadır. 1.3. Mali Yapı Genel Yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulmuş olan döner sermayeli işletmelerin iş ve işlemleri ile bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması, muhasebesi, kontrol ve denetimi ile muhasebe yetkililerinin niteliklerine ilişkin usul ve esaslar, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Dolayısıyla, 5018 sayılı Kanun’un bütçe ile ilgili hükümlerine tabi olmayan İşletme bütçesi, adı geçen Yönetmelik’in 4’üncü maddesine göre hazırlanmakta olup; Kamu İdaresinin üst yöneticisi olan Rektör tarafından onaylanarak yürürlüğe girmektedir. Başlangıç bütçesi 231.535.000,00 TL olarak tahmin edilen İşletmenin 2020 bütçe gideri 123.871.182,17 TL, bütçe geliri ise 107.717.187,93 TL olarak gerçekleşmiştir. 2020 yılı bilançosuna göre İşletmenin sermayesi 5.000,03 TL olup, toplam aktif büyüklüğü ise 24.709.459,06 TL’dir. 2020 yılı gelir tablosuna göre gelir toplamı 126.559.094,79 TL, gider toplamı 125.650.392,77 TL olan Döner Sermaye İşletmesi, yıl sonu itibarıyla dönemi 908.702,02 TL karla tamamlamıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi muhasebe ve raporlama işlemlerini, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan hükümlere göre T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kurulan ve yönetilen Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Sistemi üzerinden yürütmektedir. İşletme, Yönetmelik’te hüküm bulunmayan hâllerde 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun’a dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin genel esaslarını, kıyasen

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 38 uygulamakta olup; T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan diğer düzenlemelere de tabidir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda yer almakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır: • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Gelir tablosu, • Envanter defteri, Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 39 güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanun'u, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 40 6. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesaplarının Hatalı Kullanılması Kurumun Döner Sermaye İşletmesi muhasebe kayıtlarının incelenmesinde, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'ne aykırı olarak 472-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının kullanılmadığı görülmüştür. Kıdem tazminatı karşılıklarına ilişkin olarak, söz konusu Yönetmelik'in 372-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının niteliğinin anlatıldığı 311’inci maddesinde bu Hesabın, belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan ve bir yıl içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılacağı, 354’üncü maddesinde de 472-Kıdem tazminatı karşılığı hesabının, belirlenecek esaslar dâhilinde ayrılan bir yıldan uzun vadeli kıdem tazminatı karşılıklarının izlenmesi için kullanılacağı belirtilmektedir. Bu düzenleme gereğince, tüm kıdem tazminatı karşılıkları 472 No.lu Hesaba kaydedilecek, yıl içinde kıdem tazminatı ödenmesini gerektiren bir durumun ortaya çıkması ya da böyle bir planlama yapılması halinde yıl içinde ödenecek kıdem tazminatı tutarlarının 472 No.lu Hesaptan 372 No.lu Hesaba aktarılacak ve ödeme 372 No.lu hesaptan yapılacaktır.
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin 2020 yılı mali işlemlerinde, 472-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabın yer almadığı, yıl içinde bir işçiye ödenecek 163.335,00 TL’lik kıdem tazminatı için 161 No.lu yevmiye ile 372 No.lu Hesaba doğrudan kayıt yapıldığı görülmüştür. Bu döner sermayeden ücret alan 352 adet işçi bulunmakta olup bunların 2020 yılı sonu itibariyle kıdem tazminatına esas ücret ve diğer ödemeler toplamları 11.010.740,00 TL’dir. Kurum tarafından, bugüne kadar kıdem tazminatı karşılıkları ödemelerinde herhangi bir sıkıntı yaşanmadığından 472 No.lu hesabın kullanılmadığı, 372 ve 472 No.lu hesapların Ocak 2021 ayı itibariyle yıl içinde emekliye ayrılacak personel için kullanılmaya başlanmış olduğu, bütçe düzenlemesi yapılarak 2021 Aralık ayı itibariyle tüm işçilerin kıdem tazminatı karşılıkları

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 41 ayrılacağı belirtilse de Bulgumuzda belirtilen mevzuat gereğince bu hesapların 2020 yılında da kullanılması gerekirdi. Sonuç olarak söz konusu hesabın kullanılmaması bilançonun hatalı sonuç üretmesine sebep olmaktadır. 2020 yılı sonu itibariyle Döner Sermaye İşletmesinden ücret alan işçilerin kıdem tazminatı karşılıklarının 472 No.lu Hesaba girişinin yapılması, yıl içinde personele kıdem tazminatı ödenmesi gerekmesi halinde bu hesaptan 372 No.lu Hesaba aktarılarak ödemenin 372 No.lu Hesaptan yapılması gerektiği değerlendirilmektedir. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Döner Sermaye Tarafından Üretilen ve Satışı Yapılan Muhtelif Emtianın Taşınır Kayıtlarına Alınmaması Döner Sermaye Saymanlığınca satılmak üzere üretimi yapılan gıda, seramik, canlı hayvan, dezenfektan ve el işi üretimlerinin taşınır kayıtlarına alınmadığı görülmüştür.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin 152 Mamuller Hesabına ilişkin düzenlemeler getiren “Hesabın niteliği” başlıklı 131’inci maddesinde, 152 No.lu Mamuller Hesabının, üretim çalışmaları sonunda elde edilen ve satışa hazır hâle gelmiş bulunan mamullerin izlenmesi için kullanılacağı; “Hesabın işleyişi” başlıklı 132’nci maddesinde ise üretimi tamamlanan yarı mamullerin maliyet bedelleri ile bu hesaba borç, 151- Yarı Mamuller-Üretim Hesabına alacak kaydedileceği, maliyet dönemi sonlarında yarı mamul hesabına alınmadan doğrudan mamule dönüştürülen giderlerin bu hesaba borç, 711 Direkt İlk Madde ve Malzeme Giderleri Yansıtma, 721 Direkt İşçilik Giderleri Yansıtma, 731 Genel Üretim Giderleri Yansıtma hesaplarının mamulün üretimiyle ilgili olanlarına alacak kaydedileceği; satılan mamullerin bir taraftan maliyet bedelleri ile 152 No.lu Hesaba alacak, 620 Satılan Mamuller Maliyeti Hesabına borç kaydedileceği belirtilmektedir. Yapılan incelemede ise, Döner Sermaye İşletmesi birimlerinde 2020 yılında gıda, seramik, canlı hayvan, dezenfektan ile el işi üretimi yapıldığı ve bu emtiadan toplam 1.002.862,45 TL’lik satış yapıldığı, bunların maliyet hesaplamaları yapılarak 151-Yarı Mamuller-Üretim Hesabına ve sonrasında 152-Mamuller Hesabına kaydedilmediği, dolayısıyla Kurum 2020 yılı Bilançosunda bu hesapların yer almadığı görülmüştür.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 42 Kurum tarafından, 2021 yılında söz konusu maliyet hesaplarının yapılarak ilgili hesap kodlarının kullanılmaya başlandığı belirtilse de, bu 2020 yılı mali tablolarına yansıyan bulgu konusu hatayı giderici bir işlem olamamaktadır. Netice olarak, satılmak üzere üretimi yapılan mamullerin Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde ilgili hesaplarda izlenmesi ve mali tabloların eksiksiz ve doğru bilgi verebilmesinin sağlanması gerekmektedir. BULGU 2: Global Bütçe Uygulaması Nedeniyle, Sosyal Güvenlik Kurumu Tarafından Üniversiteye Ödenmeyen Tedavi Bedellerine İlişkin Olarak Yapılması Gereken İlgili Dönem Alacak Terkinlerinin Zamanında Yapılmaması Global bütçe uygulaması nedeniyle, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından üniversiteye ödenmeyen tedavi bedellerine ilişkin olarak yapılması gereken ilgili dönem alacak terkinlerinin zamanında yapılmadığı, bu durumun ise muhasebenin dönemsellik ilkesine aykırı bir durum ortaya çıkardığı, tespit edilmiştir. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Temel muhasebe kavramları” başlıklı 29’uncu maddesinde: “Döner sermeyeli işletmelerin muhasebesi, muhasebe ilke ve kurallarının dayanağını oluşturan ve aşağıda belirtilen kavramlara göre yürütülür: c) Dönemsellik: İşletmelerin faaliyetleri, belirli dönemlerde raporlanır ve her dönemin faaliyet sonuçları diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanır…” denilmektedir. Üniversite Rektörlüğü ile Sosyal Güvenlik Kurumu arasında imzalanan Götürü Bedel (Global Bütçe) Üzerinden sağlık Hizmeti Satın Alım Sözleşmesi’nin “Ödeme Tutarı ve Ödeme Şartları” başlıklı” 6’ncı maddesinde: “…Yılsonu itibariyle tahakkuk tutarlarının belirlenen götürü bedel bütçesinin üzerinde olması durumunda ise 2019 yılı için belirlenen götürü bedel bütçesi kadar ödeme yapılacaktır.” denilmektedir. Yukarıda yer alan sözleşme hükmüne göre; üniversite hastanesi tarafından yıl içinde yapılan tedavi hizmetlerine ilişkin olarak Sosyal Güvenlik Kurumuna fatura edilen toplam tedavi hizmet bedeli, eğer sözleşmede 2019 yılı için Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından üniversite hastanesine ödenecek götürü tedavi hizmet alım bedelini aşarsa, aşan kısım için Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından üniversite hastanesine herhangi bir ödeme

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 43 yapılmayacaktır. Dolayısı ile Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından üniversiteye ödenmeyecek olan tedavi hizmet bedellerinden kaynaklı olan alacak tutarlarının ilgili dönem sonunda (dönemsellik ilkesi gereğince) terkin edilerek, bu terkinlere ilişkin olarak ortaya çıkan mali durumun da ilgili yıl gelir tablosu ve bilanço hesaplarında görünmesi gerekmektedir. Çanakkale Onseksiz Mart Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezinin (üniversite hastanesi) 2020 yılı mali tablo ve hesaplarının incelenmesi neticesinde; Üniversitenin Sosyal Güvenlik Kurumu ile 2017, 2018 ve 2019 yıllarında Götürü Bedel (Global Bütçe) Üzerinden Sağlık Hizmeti Satın Alım Sözleşmesi imzaladığı, Global Bütçe Uygulaması nedeniyle Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ödenmeyen 2019 yılına ilişkin 2.616.894,36 TL’nin 2019 yılı sonunda yapılması gereken terkin işlemlerinin 2019 yılı sonu itibariyle yapılmadığı, bu terkinin 03.06.2020 tarih ve 38.46.17.22_02184 no.lu yevmiye ile 2020 yılı içinde 659.03 Sosyal Güvenlik Kurumu Alacakları Terkini Hesabı üzerinden yapıldığı, dolayısı ile 2019 yılı mali tablolarında yer alması gereken terkin tutarının 2019 yılı yerine 2020 yılı tablolarına yansıdığı görülmüştür. Bu işlemin Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 29’uncu maddesinde bahsi geçen dönemsellik ilkesine uygun olmadığı, söz konusu alacağın zamanında terkin edilmediği için ilgili yıl (2019 yılı) mali tablolarında dönem zararlarının olması gerekenden daha az göründüğü, 2020 yılı mali tablolarında ise olması gerekenden fazla göründüğü, bu şekildeki bir terkin uygulamasının dönemsellik ilkesine uygun olmadığı değerlendirilmektedir. Kurum tarafından konu ile ilgili olarak, Sosyal Güvenlik Kurumu ile 2019 yılında imzalanan Global Bütçe Protokolünün 6-b maddesi gereğince, yılsonu itibariyle sağlık hizmetlerine ilişkin tutarların belirlenen götürü bedel bütçesinin üzerinde olması durumunda (mevcut durumda) Sosyal Güvenlik Kurumunca bir ödeme yapılmayacak olmasına karşın fazladan üretilen bu sağlık hizmeti tutarı Sosyal Güvenlik Kurumundan geri alma çabası ile beklenildiği belirtilmektedir. Oysa ki Kurumun 2019 yılında verdiği sağlık hizmetlerinin bedeli götürü bedel bütçeden daha fazla olduğu için mahsuplaşmayı bekleterek keseceği yeni faturalar için bir ödeme alamayacaktır. Zira, Kurumun verdiği sağlık hizmetlerine ilişkin tutarlar götürü bedel bütçenin 2.616.894,36 TL üzerindedir. 2020 yılında da bu yıla ilişkin Protokole tabi olunduğundan 2019 yılına ait söz konusu mahsubun kaydının 03.06.2020 tarihine bırakılmış olmasının Kuruma bir yararı bulunmamaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 44 Kurum ayrıca, Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Hizmeti Sunucularının Faturalarının İncelenmesine ve Bedellerinin Ödenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 5'inci maddesi gereğince Üniversite hastaneleri için aylık dönem kavramının takip eden ayın 15’i olduğu, yılın son ayı olan Aralık döneminin sonraki Ocak ayının 15’inde sonlandığı, bu yüzden mali yıl bitmeden terkin yapılamadığı, mali yıl bitmeden yapılacak terkinden sonra SGK tarafından olası ek avans ödemesi yapılabileceği belirtilmekte ise de 2019 yıl sonunda SGK tarafından böyle bir ek avans ödemesi yapılmamış olup bulgu konusu terkin işlemi mahsup dönemi içinde, 15 Ocak tarihinde yapılması mümkün iken yapılmadığı görülmektedir. BULGU 3: Doğrudan Temin Yoluyla Yapılan Alımların Elektronik Kamu Alımları Platformuna Girilmemesi Döner Sermaye İşletmesi bünyesindeki birimlerin 2020 yılında doğrudan temin yoluyla yaptıkları alımlarının Elektronik Kamu Alımları Platformu üzerinden Kamu İhale Kurumuna bildirilmediği tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kanun'un 53 üncü maddesine dayanılarak hazırlanan ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ile 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun uygulanmasında karşılaşılan tereddütlere açıklık getirilmesi ve bu hususlarda uyulması gerekli esasların belirlenmesi için çıkarılan Kamu İhale Genel Tebliği'nin “Doğrudan temin kayıt formu” başlıklı 30.9.2. maddesinde; “Doğrudan temin yoluyla yapılan alımlar, takip eden ayın onuncu gününe kadar “Doğrudan Temin Kayıt Formu” doldurularak EKAP üzerinde kayıt altına alınır. Bilgilerini tam ve düzenli olarak göndermeyen idarelerin 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi çerçevesinde yapacakları başvuruların değerlendirilmesi sırasında bu husus dikkate alınacaktır.” denilmektedir. Bu hüküm gereğince doğrudan temin yoluyla yapılan alımların, takip eden ayın onuncu gününe kadar “Doğrudan Temin Kayıt Formu” doldurularak Elektronik Kamu Alımları Platformu üzerinde kayıt altına alınması gerekir. Bu tebliğde uygun olarak, İşletmenin doğrudan temin yoluyla yapılan tüm alımlarının mevzuata öngördüğü şekilde elektronik olarak Elektronik Kamu Alımları Platformu üzerinden Kamu İhale Kurumuna bildirilmemesinin kontrol riski oluşturacağı söz konusu Platforma giriş işlemlerinin düzenli olarak yapılması için Kamu İdaresinin gerekli tedbirleri almasının önem arz ettiği değerlendirilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 45 Yapılan inceleme sonucunda ise, İşletmenin 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesinde belirtilen doğrudan temin yöntemini kullanarak yapmış olduğu alımları Elektronik Kamu Alımları Platformu üzerinden Kamu İhale Kurumuna bildirmeyerek Kamu İhale Genel Tebliği’nin hükümlerini yerine getirmediği görülmüştür. Sonuç olarak İşletmenin 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesinde belirtilen doğrudan temin yöntemini kullanarak yapmış olduğu alımları Kamu İhale Genel Tebliği hükümleri uyarınca takip eden ayın onuncu gününe kadar Elektronik Kamu Alımları Platformu üzerinden Kamu İhale Kurumuna bildirmesi gerekmektedir. BULGU 4: Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortalarının Yaptırılmaması Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Hastanesinde görev yapan personelden bir kısmının, zorunlu olarak yaptırması gereken Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasını yaptırmadığı tespit edilmiştir. 11.04.1928 tarih ve 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun'un Ek 12’nci maddesinde, kamu sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışan diş tabiplerinin tıbbi kötü uygulama nedeniyle kendilerinden talep edilebilecek zararlar ile kurumlarınca kendilerine yapılacak rüculara karşı sigorta yaptırmak zorunda olduğu, bu sigorta priminin yarısının kendileri tarafından, diğer yarısının da döner sermayesi bulunan kurumlarda döner sermayeden, döner sermayesi bulunmayan kurumlarda kurum bütçelerinden ödeneceği belirtilmektedir. Bu çerçevede Kamu sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışan tabiplerin, diş tabiplerinin ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanların, mesleki faaliyetleri sırasında kötü uygulamaları nedeniyle oluşabilecek zararlara karşı sigorta yaptırmaları kanunen zorunlu tutulmuştur. Zorunlu sigortalara ilişkin teminat tutarları ile uygulama usul ve esaslarının Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak Hazine Müsteşarlığınca belirlenecek olup buna istinaden 21/07/2010 tarihli ve 27648 sayılı Resmi Gazetede Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Kurum Katkısına İlişkin Usul ve Esaslara Dair Tebliğ yayınlanmıştır. Söz konusu Tebliğ'in “Primlerin Ödenmesi ve Kurum Katkılarının Tahsili ile İadesi” başlıklı 3’üncü maddesinin ilk fıkrasında;

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 46 “Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan tabipler, diş tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlar, yaptıracakları sigorta sözleşmesinin primlerini sigortacıya veya sigorta acentesine ödedikten sonra, ödedikleri prim tutarının yarısını döner sermayesi bulunan kurumlarda döner sermayeden, döner sermayesi bulunmayan kurumlarda kurum bütçesinden geri alır. Geri ödemeler, sigortaya ilişkin poliçe veya sigorta şirketi ya da sigorta acentesinin kaşesini taşıyan prim ödeme makbuzunun bir örneğinin ibrazı üzerine ilgili kurum tarafından en geç otuz gün içinde yapılır” hükmü yer almaktadır. Yapılan incelemede ise, Kurumun Uygulama ve Araştırma Hastanesinde görevli 348 hekimden 204’ünün halen Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının bulunmadığı görülmüştür. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Hastanesinde görev yapan sigorta kapsamındaki personelin, tıbbi kötü uygulamadan kaynaklanacak tazminatlara ilişkin olarak, gerek zarar gören kişilerin gerek kurumlarının veya rücu edilmesi halinde kendilerinin zararlarının en aza indirilmesi için Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının yaptırılması önem arz etmektedir. Gerek hekimlerin gerekse Kurumun karşılaşabileceği tıbbi uygulamadan kaynaklı hukuki ve mali sorumlulukların karşılanabilmesi için personelin söz konusu sigortayı yaptırmasının sağlanması ve konunun takip edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 47 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 48 7. EKLER EK 1: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Global Bütçe Uygulaması Nedeniyle, Sosyal Güvenlik Kurumu Tarafından Üniversiteye Ödenmeyen Tedavi Bedellerine İlişkin Olarak Yapılması Gereken İlgili Dönem Alacak Terkinlerinin Zamanında Yapılmaması 2019 Yerine Getirilmedi Yapılan incelemede İşletmenin söz konusu hususta 2020 yılında 03.06.2020 tarih ve 38.46.17.22_02184 nolu yevmiye ile SGK'dan olan 2.616.894,36 TL'lik alacağını terkin ettiği bu alacağın 2019 yılına ait olduğu görülmüştür. Daha önce bulgu konusu yapılan bu husus yeniden bulgu konusu yapılmıştır. Yönetici Payı Ödemesi Uygulamasının Mevzuata Uygun Olmaması 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi 09.06.2020/17 Tarih ve sayılı üniversite yönetim kurulu kararı ile yönetici paylarınınn üniversite sağlık uygulama ve araştırma merkezi döner sermaye hesabından ödenmesi kararlaştırlmıştır. Mevzuata uygun hale gelen yeni

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 49 uygulama nedeniyle bulgu konusu yapılmamıştır. Döner Sermaye Ek Ödeme Dağıtımlarına Geliri Elde Eden Birimlerin Yönetim Kurullarının Karar Vermesi 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi

• 2020 içerisinde böyle hatalı bir uygulamaya rastlanmamıştır. Bulgu yazılmamıştır. Döner Sermaye Faaliyetleri Kapsamında Üretilen Hizmetlerin Fiyatlandırılmasında, Hizmet Alımı Yapan Firmaların Fiilen Belirleyici Olması 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi
• 2020 içerisinde böyle bir uygulamaya rastlanmamıştır. Bulgu yazılmamıştır. Milli Eğitim Bakanlığı İzni Olmayan Bir Özel Kuruluştan Eğitim Hizmeti Satın Alınması 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi
• 2020 içerisinde böyle hatalı bir uygulamaya rastlanmamıştır. Bulgu yazılmamıştır. Toplu Sözleşmede Geçen Mahsuplaşmanın 2019 Yerine Getirilmedi Hatalı uygulama 2020 yılında da devam etmektedir. Tekrar bulgu konusu yapılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 50 Hatalı Tutarlar Üzerinden Yapılması Üniversite Tüzel Kişiliğinin Kullanılması Suretiyle Hazırlanan Plan, Proje ve Teknik Rapor Hazırlama İşlerinde % 15 Birim Payı Ayrılması 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi

• 29.06.2020/19 Tarih ve sayılı üniversite yönetim kurulu kararı ile üniversite döner sermaye işlemlerinde bulguda belirtildiği şekilde uygulama yapılacağı kararlaştırılmıştır. Mevzuata uygun hale gelen yeni uygulama nedeniyle bulgu konusu yapılmamıştır.