BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ Eylül 2021
İÇERİK BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ 2020 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2020 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 15
T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ 2020 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Teşkilat Yapısı ............................................................................................................. 2 Tablo 2: İdari Personel Sayıları .................................................................................................. 3 Tablo 3: Akademik Personel Sayıları ......................................................................................... 3 Tablo 4: 2020 Mali Yılı Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu ................................................ 5 Tablo 5: 2020 Mali Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu ....................................................................... 5 Tablo 6: Bütçe Giderlerinin 3 Yıllık (2018-2020) Seyri ............................................................ 5 Tablo 7: Bütçe Gelirlerinin 3 Yıllık (2018-2020) Seyri ............................................................. 6 Tablo 8: 2020 Yılı Faaliyet Sonuçları Tablosu (TL) .................................................................. 6
KISALTMALAR BMKYS: Bütünleşik Mali Kontrol Yönetim Sistemi BÜMKO: Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü MYS: Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi SGK: Sosyal Güvenlik Kurumu
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular
T.C. Sayıştay Başkanlığı Balıkesir Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı Balıkesir Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Balıkesir Üniversitesi akademik ve idari birimlerden oluşmaktadır Akademik yapısı Rektör, Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, Rektör Yardımcıları, Fakülte Dekanlıkları, Yüksekokul Müdürlükleri, Enstitü Müdürlükleri ile Araştırma ve Uygulama Merkezlerinden oluşmaktadır. Üniversitenin idari yapısında ise; Rektör, Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, Rektör Yardımcıları, İç Denetim Birimi, Koordinatörlükler, Bilimsel Araştırma Birimi, Genel Sekreterlik, Daire Başkanlıkları ve Şube Müdürlükleri ile Hukuk Müşavirliği ve Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü bulunmaktadır. Üniversitenin üst yöneticisi olan Rektör, Cumhurbaşkanı tarafından, dekanlar ise Yükseköğretim Kurulunca atanmaktadırlar. Üniversitenin akademik karar organı Senato olup; Üniversite Yönetim Kurulu ise idari faaliyetlerde Rektöre yardımcı olmaktadır. Balıkesir Üniversitesi bünyesinde 13 fakülte, 3 yüksekokul, 4 enstitü, 12 meslek yüksekokulu bulunmaktadır. Çağış Kampüsünde, 11 Fakülte, 3 Enstitü, 1 Yüksekokul ve 1 Meslek Yüksekokulu Şehir Merkezinde 2 Fakülte İlçelerde 2 Yüksekokul 1 Enstitü ve 11 Meslek Yüksekokulu eğitim öğretimi sürdürmektedir. Balıkesir Üniversitesi akademik ve idari birimlerine ilişkin teşkilat şeması aşağıdaki gibidir. Tablo 1: Teşkilat Yapısı I. İdari Birimler II. Akademik Birimler Rektör Rektör Yardımcıları Genel Sekreterlik İç Denetim Birimi Hukuk Müşavirliği Daire Başkanlıkları
T.C. Sayıştay Başkanlığı Balıkesir Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 6. Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı 7. Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı 8. Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü Hastaneler Başmüdürlüğü Fakülte, Enstitü, Yüksek Okul ve Meslek Yüksek Okul Sekreterlikleri Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı Koordinatörlüğü Proje Koordinasyon Ofisi Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü Basımevi Müdürlüğü 8. Necatibey Eğitim Fakültesi 9. Sağlık Bilimleri Fakültesi 10. Spor Bilimleri Fakültesi 11. Tıp Fakültesi 12. Turizm Fakültesi 13. Veteriner Fakültesi Enstitüler:
T.C. Sayıştay Başkanlığı Balıkesir Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Dr. Öğretim Üyesi 284 76 360 X Öğretim Görevlisi 247 132 379 X Araştırma Görevlisi 313 102 405 X TOPLAM 1.189 408 1.597 X Üniversitenin diğer kurum ve kuruluşlarla ilişkisi: Yükseköğretim Kurulu, Yükseköğretim kurumlarının öğretimini ve bilimsel araştırma faaliyetlerini planlamak düzenlemek, yönetmek, denetlemek, üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmakla görevlidir. Yükseköğretim Denetleme Kurulu, Yükseköğretim Kurulu adına üniversiteleri, bağlı birimlerini, öğretim elemanlarını ve bunların faaliyetlerini gözetim ve denetim yetkisine sahiptir. Üniversitelerce hazırlanan bütçeler, Anayasa’nın 130’uncu maddesi uyarınca Yükseköğretim Kurulu tarafından tetkik edilerek onaylanmakta, T.C. Milli Eğitim Bakanlığına sunulmakta ve merkezi yönetim bütçesinin bağlı olduğu esaslara uygun olarak yürürlüğe konulmaktadır. 1.3. Mali Yapı “Özel Bütçeli İdare” olarak 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 5436 sayılı Kanun’un 12’nci maddesi ile değiştirilmiş (II) sayılı cetvelinin (A) bölümünde sayılan Yükseköğretim Kurulu, Üniversiteler ve İleri Teknoloji Enstitüleri içerisinde yer alan Kamu İdaresi, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen hazine yardımı ve özgelirlerini kullanarak giderlerini finanse etmektedir. 2020 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 257.219.000 TL ödenek tahsis edilen Üniversite bütçesine, yıl içinde 38.485.666,28 TL ödenek eklenmiş ve toplam tahsis edilen ödenek 295.704.666,28 TL’ye ulaşmış olup, ödeneğin %95,26’sı yani 281.704.814,73 TL’si kullanılmıştır. Ekonomik sınıflandırma açısından İdarenin 2020 yılı bütçesinde yer alan ödeneklerin dağılımı ve yılsonu gerçekleşmeleri aşağıda gösterilmiştir:
T.C. Sayıştay Başkanlığı Balıkesir Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Tablo 4: 2020 Mali Yılı Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu Ekonomik Kod Bütçe Başlangıç Ödeneği (TL) Toplam Ödenek (TL) Toplam Harcanan (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Bütçe Giderleri İçindeki Payı (%) 01-Personel Giderleri 177.810.000,00 198.640.599,33 193.311.563,90 97,32 69,00 02-Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 28.493.000,00 31.683.350,00 31.074.389,50 98,07 11,00 03-Mal ve Hizmet Alım Giderleri 21.025.000,00 30.797.146,95 26.632.646,43 86,48 9,00 05-Cari Transferler 7.765.000,00 8.625.250,00 8.473.949,81 98,24 03 06-Sermaye Giderleri 22.126.000,00 25.958.320,00 22.212.265,09 85,57 8,00 TOPLAM 257.219.000,00 295.704.666,28 281.704.814,73 95,26 100,00 Bunun dışında, Üniversitede Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu destekleri / Erasmus Değişim Programı / Mevlana Değişim Programı / Farabi Değişim Programı / Avrupa Birliği hibe işlemleri / Güney Marmara Kalkınma Ajansı / Gençlik Proje Destekleri / Bilimsel Araştırma Destekleri olmak üzere 2020 yılı için toplam 4.101.026 TL bütçe dışı kaynak kullanılmıştır. Tablo 5: 2020 Mali Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu Ekonomik Kodu Bütçe Başlangıç Tahmini (TL) Gerçekleşen Tutar (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Bütçe Gelirleri İçindeki Payı (%) 03-Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 14.324.000,00 12.944.936,46 90,37 4,00 04-Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 236.813.000,00 249.615.339,32 105,41 91,00 05-Diğer Gelirler 6.082.000,00 12.771.341,75 209,99 5,00 TOPLAM 257.219.000,00 275.331.617,53 107,00 100,00 2020 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 257.219.000,00 TL gelir tahmininde bulunulmuş olup; yılsonu itibari ile gerçekleşen net tahsilat 275.331.617,53 TL olmuştur. Buna göre 2020 yılında bütçe gelirleri %107 seviyesinde gerçekleşmiştir. Üniversite'nin bütçe gelirler ve giderlerinin ekonomik sınıflandırmaya göre son üç yıllık seyri değişim yüzdeleri aşağıdaki tablolarda yer almaktadır. Tablo 6: Bütçe Giderlerinin 3 Yıllık (2018-2020) Seyri Bütçe Giderinin Çeşidi 2018 Yılı (TL) (A) 2019 Yılı (TL) (B) 2020 Yılı (TL) (C) 2019-2018 Değişim Oranı (%) [D=(B-A)/A] 2020-2019 Değişim Oranı (%) [E=(C- B)/B] Personel Giderleri 133.072.555,76 162.584.136,80 193.311.563,90 22 19 SGK Devlet Prim Giderleri 19.937.026,95 25.492.823,65 31.074.389,50 28 22
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Balıkesir Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6
Mal ve Hizmet Alım
Giderleri 28.738.134,36 28.462.017,87 26.632.646,43 -0,009 -0,06
Cari Transferler 4.527.287,78 6.453.434,38 8.473.949,81 43 31
Sermaye Giderleri 42.502.687,17 23.838.385,76 22.212.265,09 44 -0,06
Sermaye Transferleri 85.760,00 449.246,61 - 4,23 -
Toplam 228.863.452,02 247.280.045,07 281.704.814,73 8 13
Tablo 7: Bütçe Gelirlerinin 3 Yıllık (2018-2020) Seyri
Bütçe Gelirinin Çeşidi
2018 Yılı
(TL)
(A)
2019 Yılı
(TL)
(B)
2020 Yılı
(TL)
(C)
2019-2018
Değişim Oranı
(%) [D=(B-
A)/A]
2020-2019
Değişim Oranı
(%) [E=(C-
B)/B]
Vergi Gelirleri 0 0 0 0 0
Teşebbüs ve Mülkiyet
Gelirleri 19.163.533,60 18.161.001,28 13.986.128,18 -0,05 -0,2
Alınan Bağış ve Yardım
ile Özel Gelirler 198.021.475,00 225.109.112,18 249.615.339,32 13 11
Diğer Gelirler 8.096.584,90 7.054.255,02 12.774.114,48 -13 81
Sermaye Gelirleri
Toplam 225.281.593,50 250.324.368,48 276.375.581,9 11 10
Bütçe Gelirlerinden Red
ve İadeler Toplamı (-) 601.760,83 631.536,01 1.043.964,45 0,05 65
Net Toplam 224.679.832,67 249.692.832,47 275.331.617,53 11 10
Dönem faaliyet geliri 296.203.692,96 TL, faaliyet gideri ise 279.655.011,06 TL olan
Üniversite'nin, 2020 yılını 16.548.681,90 TL olumlu faaliyet sonucu ile tamamladığı
anlaşılmıştır.
Tablo 8: 2020 Yılı Faaliyet Sonuçları Tablosu (TL)
Faaliyet Giderleri Faaliyet Gelirleri İndirim, İade,
Iskonto Toplamı
Net gelir Dönem Olumlu
Faaliyet Sonucu
279.655.011,06 297.248.803,03 1.045.110,07 296.203.692,96 16.548.681,90
Balıkesir Üniversitesi merkezi yönetim bütçesi içerisinde yer alan özel bütçeli bir kamu
idaresi olmakla birlikte 5018 sayılı Kanun’da tanımlanan bütçe türleri dışında kalan döner
sermaye işletmesi bütçesi de kaynakları arasında yer almaktadır.
Balıkesir Üniversite Döner Sermaye İşletmesi, 2020 yılını 2.099.781,37 TL dönem kârı
ile kapatmıştır.
15.03.2014 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 2014/5938 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararı ile kurulan 4.500.000 TL sermayeli Balıkesir Üniversitesi Teknokent A.Ş.’ne Üniversite,
1.242.000TL sermaye ile % 27,60 oranında ortaktır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Balıkesir Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 Üniversite bünyesinde özel bütçeden ayrı olarak iktisadi işletme / sosyal tesis işletmesi bulunmamaktadır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Kamu İdaresi, Kanun’un 80’inci maddesinin T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup, bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir. Üniversite bütçesi, analitik bütçe hazırlama rehberi çerçevesinde hazırlanmaktadır. Özel bütçeli bir idare olan Üniversitede tahakkuk esaslı devlet muhasebe sistemi kullanılmaktadır. Üniversitenin muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'ne tabi olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın Bütünleşik Mali Kontrol Yönetim Sistemi (BMKYS) Web Tabanlı Otomasyon Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Kurum bütçesinin takibi ve muhasebe işlemleri, Genel Sekreterliğe bağlı olarak faaliyet gösteren Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından yapılmaktadır. Kamu İdarelerinin Kesin Hesaplarının Düzenlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik uyarınca kesin hesap cetvel ve belgeleri, strateji geliştirme birimi tarafından bütçe uygulamasına esas muhasebe kayıtları dikkate alınarak hazırlanmaktadır. Kuruma ilişkin malî istatistikler ise 5018 sayılı Kanun kapsamında T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığına bildirilmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup; denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır: • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Balıkesir Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 • Faaliyet sonuçları tablosu, • Öz kaynak değişim tablosu, • Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu, • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap ve icmal cetvelleri. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence
T.C. Sayıştay Başkanlığı Balıkesir Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 5‘inci kısmında kamusal kurumsal iç kontrol ile ilgili hükümler yer almaktadır. Kanun’un 55’inci maddesinde “İç kontrol; idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından oluşturulan organizasyon, yöntem ve süreçle iç denetimi kapsayan malî ve diğer kontroller bütünüdür” şeklinde tanımlanmış; izleyen maddelerde İç Kontrol’ün amacı, yapısı, işleyişi, ön mali kontrol, iç denetim gibi hususlara yer verilerek kamuda iç kontrolün çerçevesi ortaya konmuştur. Üniversite’nin iç kontrol sistemi bu Kanun ve Kanun’a dayanan alt düzenlemeler bağlanımda incelenmiş ve denetim sonuçları aşağıda açıklanmıştır. Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği, Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Rehberi ile Hazine ve Maliye Bakanlığı’nca yayınlanan BÜMKO 70451396-24 Sayılı Genelge bağlamında hazırlanması gereken Kurumsal Kamu İç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planı 2015 yılında, 2016 yılını kapsayacak şekilde hazırlanıp Üst Yönetici onayı ile yürürlüğe girmiş olup revizyon çalışmaları devam etmektedir. Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri ile Başvuru Usul ve Esasları Hakkında
T.C. Sayıştay Başkanlığı Balıkesir Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 Yönetmelik madde 20, İç Kontrol ve Ön Malî Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar madde 7, Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği Standart 1.3 bağlamında yapılması gereken "Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri" ile ilgili eğitim ve bilgilendirme çalışmaları yapılmamıştır. Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’nin 5 ve 6 sayılı standartları bağlamında tespit edilmesi gereken iç kontrol riskleri belirlenmemiştir. Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’nin 13.5 sayılı standardına göre oluşturulması gereken yönetim bilgi sistemi oluşturulması çalışmaları devam etmektedir. Kurumun 2020 Yılı Performans Programı ve Faaliyet Raporu zamanında ve ilgili mevzuata uygun olarak hazırlanmış ve yayınlanmıştır. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Balıkesir Üniversitesi 2020 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular” bölümünde belirtilen hesap alanı hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Üniversitenin Sosyal Güvenlik Kurumuna Olan Ödenmemiş Borçlarının Bilançoda Görünmemesi Üniversitede görev yapmakta iken emekliye ayrılanlara ödenen ikramiyeler ile ölüm yardımları, dul ve yetimlere ödenen miktarlar, makam - temsil tazminatı prim borçlarından oluşan Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK)'nın faturalı alacaklarının muhasebe kayıtlarında görünmediği ve mali tablolara yansımadığı tespit edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Balıkesir Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu'nun Ek 68'inci maddesine göre makam veya yüksek hâkimlik tazminatları Emekli Sandığı'nca (Güncel olarak Sosyal Güvenlik Kurumunca) ödenmesini müteakip iki ay içinde Genel Bütçeye giren kurumlardan ayrılanlar için Hazineden, diğerleri için son kurumlarından faturası karşılığında tahsil edilir. 5434 sayılı Kanun'un 89'uncu maddesinin 11'inci fıkrası gereğince Sosyal Güvenlik Kurumu'nca ödenen emekli ikramiyeleri, düzenlenecek fatura üzerine Sayıştay ve Danıştay başkanları için kendi kurumları, diğerleri için emekliye sevk onayını veren kurum tarafından karşılanır. Bu fıkraya göre Sosyal Güvenlik Kurumu'na yapılacak ödemelerin, fatura düzenlenmesini müteakip iki ay içinde bu Kurum'a aktarılması zorunludur. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin 368 Vadesi Geçmiş, Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabının “niteliği” konulu 288'inci maddesinde aşağıdaki hüküm yer almaktadır. “(1) Vadesi geçmiş, ertelenmiş veya taksitlendirilmiş vergi ve diğer yükümlülükler hesabı, kanuni süresi içinde ödenmeyen vergi ve diğer yükümlülükler ile ertelenen veya taksitlendirilen vergi ve diğer yükümlülüklerin izlenmesi için kullanılır. (2) Uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki kamuya olan ertelenmiş veya taksitlendirilmiş borçlar hesabında kayıtlı vergi ve diğer yükümlülüklerden dönem sonunda erteleme veya taksitlendirme süresi bir yılın altına inenler bu hesaba kaydedilir.” Mali Tabloların Sunulması başlıklı 1 sayılı Devlet Muhasebe Standardı'nda “Genel amaçlı malî tabloların amacı, kaynak tahsisine ilişkin kararların alınması ve değerlendirilmesinde geniş çaptaki kullanıcı kitlesi için yararlı olan; idarenin malî durumu, performansı ve nakit akışları hakkındaki bilgileri sağlamaktır. Malî tablolar, bu amaçların gerçekleştirilebilmesi için; kamu idarelerinin varlıkları, yükümlülükleri, öz kaynakları, gelirleri, giderleri ve nakit akışları hakkında bilgi verir. Malî tabloların, kullanıcıların karşılaştırma yapabilmelerini mümkün kılmak için önceki dönemin verilerini de içermeleri ve açıklamaları ile birlikte herkes tarafından anlaşılmalarını sağlayacak şekilde hazırlanmaları esastır. Malî tablolar, idarenin raporlama tarihindeki kaynakları ve yükümlülükleri ile raporlama tarihleri arasındaki kaynak akımı hakkında bilgi sağlar. Malî tablolar, kamu idaresinin sürekliliği varsayımına dayanılarak hazırlanmalıdır. Gelecek dönemlere ait olarak önceden tahsil edilen gelirler ile cari dönemde tahakkuk eden ancak, gelecek dönemlerde
T.C. Sayıştay Başkanlığı Balıkesir Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 ödenecek olan giderler tahakkuk tarihinde muhasebeleştirilir ve bilânçoda gösterilir.” denilmektedir. Borçların muhasebe kaydının yapılmaması ve mali tabloda görünmemesi, her yıl bütçe hazırlığı aşamasında geçmiş borca dönük ve en azından bütçe yılı yaş haddinden emekli olacaklara karşılık ve ödenek ayrılmaması borcun gözden kaçırılması sonucunu doğurmuştur. Üniversite'nin Sosyal Güvenlik Kurumu'na 2014 yılından 2020 yılı aralık ayına dek gelen 17.678.060,08 TL anapara ve 8.333.566,73 TL gecikme zammı olarak toplam 26.011.626,81 TL tutarındaki borcunun muhasebe sistemine “368 Vadesi geçmiş, ertelenmiş veya taksitlendirilmiş vergi ve diğer yükümlülükler hesabı” dâhilinde kaydedilmesi gerekmektedir. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın yönetimindeki Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi’nin Mali Yönetim Sistemi (MYS) modülünde 2021 yılında yapılan güncelleme ile SGK’ya ödemesi yapılamayan faturalı borçların muhasebe kayıtlarına alma işlemi gerçekleştirilebilmiştir. Ancak 2020 bilançosunda 368 Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabı yer almamaktadır. Bilançonun pasifinde yer alması gereken bu Hesabın yokluğu Üniversite’nin (59 kodlu Olumlu veya olumsuz) dönem faaliyet sonucunu da etkilemektedir. B. DİĞER BULGULAR Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Balıkesir Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı Balıkesir Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 8. EKLER EK 1: İZLEME Önceki Yıl Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama İç Kontrol Sistemi Yapılandırma Çalışmalarının Tamamlanmaması 2019 Kısmen Yerine Getirildi Konu bulgu olarak değerlendirilmemiş, "5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ" bölümünde yer verilmiştir. Üniversitenin Sosyal Güvenlik Kurumna Olan Ödenmemiş Borçlarının Mali Tablolarda Gösterilmemesi 2019 Yerine Getirilmedi 2020 Yılı Düzenlilik Denetimi Raporu'nda da bulgu olarak konu edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Balıkesir Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15
T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2020 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu
İÇİNDEKİLER
T.C. Sayıştay Başkanlığı Balıkesir Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15
T.C. Sayıştay Başkanlığı Balıkesir Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 kuruludur. Yürütme Kurulu, Üniversite Yönetim Kurulunca seçilen bir Rektör Yardımcısı, üç öğretim elemanı ve bir sayman, olmak üzere beş kişiden oluşmaktadır. Döner sermaye işletmesinin harcama yetkilisi Rektördür. Rektör bu yetkisini uygun gördüğü ölçüde rektör yardımcılarına, dekanlara, enstitü, yüksekokul, araştırma ve uygulama merkezleri müdürlerine devredebilmektedir. Döner Sermaye İşletmesi, İşletme Müdürlüğü ve Saymanlık Müdürlüğü olarak teşkilatlandırılmıştır. İşletme Müdürlüğü bünyesinde 1 işletme müdürü, 1 Şube Müdürü, ve 3 sürekli işçi hizmet vermekte olup; 1 idari memurun kadrosu, özel bütçede, diğerlerinin ise İşletmededir. İşletmenin Saymanlık Müdürlüğünde, T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı personeli 1 saymanlık müdür yardımcısı, 1 defterdarlık uzmanı, 3 veri hazırlama kontrol işletmeni ve 1 memur bulunmaktadır. 1.3. Mali Yapı Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulmuş olan döner sermayeli işletmelerin iş ve işlemleri ile bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması, muhasebesi, kontrol ve denetimi ile muhasebe yetkililerinin niteliklerine ilişkin usul ve esaslar, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Dolayısıyla, 5018 sayılı Kanun’un bütçe ile ilgili hükümlerine tabi olmayan İşletme bütçesi, adı geçen Yönetmelik’in 4’üncü maddesine göre hazırlanmakta olup; Kamu İdaresinin üst yöneticisi olan Rektör tarafından onaylanarak yürürlüğe girmektedir. 2020 Yılı Gelir Tablosuna göre net satış geliri 104.293.964,36 TL olan İşletme, toplam net gider olarak 102.194.182,99 TL gerçekleştirmek suretiyle dönemi 2.099.781,37 TL net kâr ile tamamlamıştır. Başlangıç bütçesi 132.522.000,00 TL olarak tahmin edilen İşletmenin 2020 bütçe gideri 102.269.357,55 TL, bütçe geliri ise 95.038.865,31 TL olarak gerçekleşmiştir. 2020 yılı bilançosuna göre İşletmenin sermayesi 23 TL olup, toplam aktif büyüklüğü ise 8.479.615,93 TL’dir. Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü, elde ettiği gelirlerle giderlerini finanse etmekte olup, 2020 yılında özel bütçe kaynaklarından herhangi bir kaynak kullanmamıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Balıkesir Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Balıkesir Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi muhasebe ve raporlama işlemlerini, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan hükümlere göre T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kurulan ve yönetilen Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Sistemi üzerinden yürütmektedir. İşletme, Yönetmelik’te hüküm bulunmayan hâllerde 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun’a dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin genel esaslarını, kıyasen uygulamakta olup; T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan diğer düzenlemelere de tabidir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda yer almakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır: • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Gelir tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak
T.C. Sayıştay Başkanlığı Balıkesir Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Balıkesir Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Balıkesir Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Balıkesir Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı Balıkesir Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 6. EKLER EK 1: İZLEME Önceki Yıl Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Döner Sermaye İşletmesinin Tıp Fakültesi Araştırma ve Uygulama Merkezi Biriminden Kaynaklanan Yapısal Mali ve Finansal Sürdürülebilirlik Sorunu Bulunması 2019 Kısmen Yerine Getirildi 2547 sayılı Kanun'un Geçici 75'inci Maddesi kapsamında gerçekleştirilen borç yapılandırması ile İşletmenin nakit yönetimi sorunu 2020 yılı için ortadan kalkmış, uzun vadeye yayılmıştır. 2021 yılı ve sonrası için izlenmesi gerekecektir.