2020 - ANKARA SOSYAL BİLİMLER ÜNİVERSİTESİ.pdf

ANKARA SOSYAL BİLİMLER ÜNİVERSİTESİ Eylül 2021

İÇERİK ANKARA SOSYAL BİLİMLER ÜNİVERSİTESİ 2020 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 ANKARA SOSYAL BİLİMLER ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2020 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 15

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI ANKARA SOSYAL BİLİMLER ÜNİVERSİTESİ 2020 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ...................................................................................................... 1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .................................................................................................. 8
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .............................................................................................................. 8
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 9
5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ........................................................................ 9
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 11
7. EKLER ........................................................................................................................................................ 13

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Teşkilat Yapısı ............................................................................................................. 2 Tablo 2: İdari Personel Sayıları .................................................................................................. 3 Tablo 3: Akademik Personel Kadro Durumu ............................................................................. 3 Tablo 4: 2020 Mali Yılı Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu ................................................ 4 Tablo 5: 2020 Mali Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu ....................................................................... 5 Tablo 6: Bütçe Giderlerinin 3 Yıllık (2018-2020) Seyri ............................................................ 6 Tablo 7: Bütçe Gelirlerinin 3 Yıllık (2018-2020) Seyri ............................................................. 6 Tablo 8: 2020 Yılı Faaliyet Sonuçları Tablosu (TL) .................................................................. 7

KISALTMALAR ASBÜ : Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi BAP : Bilimsel Araştırma Projesi YÖK : Yükseköğretim Kurulu

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Anayasa’nın 130’uncu maddesinde, çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversitelerin Devlet tarafından kanunla kurulması öngörülmüştür. Ankara Sosyal Bilimleri Üniversitesi de Anayasa’nın yukarıda yer verilen hükmüne istinaden, 22.01.2013 tarih ve 6410 sayılı Kanun ile kurulmuştur. Ankara Sosyal Bilimleri Üniversitesi 2013 yılında sosyal bilimler alanındaki araştırmalara öncü olmak amacıyla kurulmuş, Türkiye’nin ilk ve tek devlet üniversitesidir. Yükseköğretimin amaç ve ilkeleri, yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayın, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esaslar 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’yla düzenlenmiştir. Bu Kanun’un 12’nci maddesinde Yükseköğretim Kurumlarının görevleri sayılmakta olup bu görevler; toplumun ihtiyaçları, kalkınma planları ilke ve hedeflerine uygun bilimsel eğitim-öğretim, araştırma, yayım ve danışmanlık yapmak, bu ilke ve hedefler doğrultusunda insan gücü yetiştirmek, toplumun özellikle sanayileşme ve tarımda modernleşme alanlarında eğitilmesini sağlamak, üretimde artışı sağlayacak uygulamalı çalışmalarda bulunmak, bu amaçla döner sermaye işletmelerini kurmak ve bu faaliyetlerin geliştirilmesine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmak olarak özetlenebilir. Yükseköğretim kurumları için temel mevzuat 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve 2914 sayılı Yüksek Öğretim Personel Kanunu'dur. Bunların dışında üniversitelerin faaliyetlerini yürütürken tabi oldukları mevzuat ise başta 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu, 3843 sayılı Yükseköğretim Kurumlarında İkili Öğretim Yapılması, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bir Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun olmak üzere, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 6245 sayılı Harcırah Kanunu ile diğer ilgili mevzuattır. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi akademik ve idari birimlerden oluşmaktadır Akademik yapısı Rektör, Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, Rektör Yardımcıları, Fakülte Dekanlıkları, Yüksekokul Müdürlükleri, Enstitü Müdürlükleri, Uzaktan Eğitim Merkezi ile Araştırma ve Uygulama Merkezlerinden oluşmaktadır. Üniversitenin idari yapısında ise; Rektör, Rektör Yardımcıları, İç Denetim Birimi, Hukuk Müşavirliği Koordinatörlükler, Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi, Genel Sekreterlik, Daire Başkanlıkları ve Şube Müdürlükleri ile Hukuk Müşavirliği ve Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü, Basın-Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü ve Kurumsal İletişim Ofisi bulunmaktadır. Üniversitenin üst yöneticisi olan Rektör Cumhurbaşkanı tarafından, dekanlar ise Yükseköğretim Kurulunca atanmaktadırlar. Üniversitenin akademik karar organı Senato olup; Üniversite Yönetim Kurulu ise idari faaliyetlerde Rektöre yardımcı olmaktadır. Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi bünyesinde 2020 yılı itibariyle 7 fakülte, 1 yüksekokul, 5 enstitü (2021 yılında 3 enstitü kapatılarak (Türk Dünyası, Doğu Afrika ve Batı Dünyası Enstitüsü), 1 enstitü (Bölge Araştırmaları) kurulmuştur) bulunmaktadır. Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi akademik ve idari birimlerine ilişkin teşkilat şeması aşağıdaki gibidir. Tablo 1: Teşkilat Yapısı I. İdari Birimler II. Akademik Birimler  Rektör  Rektör Yardımcıları  Genel Sekreterlik  İç Denetim Birimi  Hukuk Müşavirliği  Daire Başkanlıkları

• Bilgi İşlem Daire Başkanlığı
• İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı
• Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı
• Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı  Rektör  Rektör Yardımcıları  Yönetim Kurulu  Senato  Fakülteler  Hukuk Fakültesi
• İslami İlimler Fakültesi
• Sosyal ve Beşeri Bilimler Fakültesi
• Yabancı Diller Fakültesi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3

• Personel Daire Başkanlığı
• Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı
• Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı
• Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı  Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü  Fakülte, Yüksek Okul ve Meslek Yüksek Okul Sekreterlikleri  Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi  Basın-Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü  Kurumsal İletişim Ofisi
• Siyasal Bilgiler Fakültesi
• İletişim Fakültesi  Sanat ve Tasarım Fakültesi  Enstitüler:
• Sosyal Bilimler Enstitüsü
• İslami İlimler Enstitüsü
• Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü
• Batı Dünyası Araştırmaları Enstitüsü
• Doğu Afrika Araştırmaları Enstitüsü  Yüksekokullar
• Yabancı Diller Yüksekokulu Uygulama ve Araştırma Merkezleri (20 adet) ile Uzaktan Eğitim Merkezi Üniversitede 2020 yılsonu itibariyle akademik ve idari personel sayısı toplam 406’dır. Bu personelden 273 kadrolu akademik personel, 23 yabancı uyruklu sözleşmeli akademik personel, 133 idari personel, 164 işçi kadrosunda idari personel bulunmaktadır. Üniversite bünyesinde yarı zamanlı çalışan akademik personel bulunmamaktadır. Tablo 2: İdari Personel Sayıları Dolu Boş TOPLAM Genel İdari Hizmetler 107 104 211 Sağlık Hizmetleri Sınıfı 1 8 9 Teknik Hizmetleri Sınıfı 22 37 59 Avukatlık Hizmetleri - 6 6 Yardımcı Hizmetli 3 8 11 Toplam 133 163 296 Tablo 3: Akademik Personel Kadro Durumu Unvan Kadroların Doluluk Durumu İstihdam Şekli Dolu Boş Toplam Tam zamanlı Profesör 47 31 78 47 Doçent 25 44 69 25 Dr. Öğretim Üyesi 70 68 138 70 Öğretim Görevlisi 53 46 99 53 Araştırma Görevlisi 78 61 139 78 TOPLAM 273 250 523 273 Üniversitenin diğer kurum ve kuruluşlarla ilişkisi: Yükseköğretim Kurulu, Yükseköğretim kurumlarının öğretimini ve bilimsel araştırma faaliyetlerini planlamak düzenlemek, yönetmek, denetlemek, üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmakla görevlidir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Yükseköğretim Denetleme Kurulu, Yükseköğretim Kurulu adına üniversiteleri, bağlı birimlerini, öğretim elemanlarını ve bunların faaliyetlerini gözetim ve denetim yetkisine sahiptir. Üniversitelerce hazırlanan bütçeler, Anayasa’nın 130’uncu maddesi uyarınca Yükseköğretim Kurulu tarafından tetkik edilerek onaylanmakta, T.C. Milli Eğitim Bakanlığına sunulmakta ve merkezi yönetim bütçesinin bağlı olduğu esaslara uygun olarak yürürlüğe konulmaktadır. 1.3. Mali Yapı “Özel Bütçeli İdare” olarak 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 5436 sayılı Kanun’un 12’nci maddesi ile değiştirilmiş (II) sayılı cetvelinin (A) bölümünde sayılan Yükseköğretim Kurulu, Üniversiteler ve İleri Teknoloji Enstitüleri içerisinde yer alan Kamu İdaresi, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen hazine yardımı ve öz gelirlerini kullanarak giderlerini finanse etmektedir. 2020 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 93.138.000 TL ödenek tahsis edilen Üniversite bütçesine, yıl içinde 59.903.300 TL ödenek eklenmiş ve toplam tahsis edilen ödenek 145.262.300 TL’ye ulaşmış olup, ödeneğin %89,23’u yani 129.619.988 TL’si kullanılmıştır. Ekonomik sınıflandırma açısından İdarenin 2020 yılı bütçesinde yer alan ödeneklerin dağılımı ve yılsonu gerçekleşmeleri aşağıda gösterilmiştir: Tablo 4: 2020 Mali Yılı Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu Ekonomik Kod Bütçe Başlangıç Ödeneği (TL) Toplam Ödenek (TL) Toplam Harcanan (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Bütçe Giderleri İçindeki Payı (%) 01-Personel Giderleri 44.322.000,00 49.950.905,00 49.617.551,00 99 38,28 02-Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 7.071.000,00 7.662.000,00 7.655.640,00 99 5,91 03-Mal ve Hizmet Alım Giderleri 4.737.000,00 7.650.000,00 4.801.781,00 63 3,7

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 05-Cari Transferler
1.006.000,00 1.497.395,00 1.389.998,00 93 1,07 06-Sermaye Giderleri 36.002.000,00 78.502.000,00 66.155.018,00 84 51,04 TOPLAM 93.138.000 145.262.300 129.619.988 89 100,00 Buna göre personel giderlerinde %99, sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderlerinde %99, mal ve hizmet alım giderlerinde %63, cari transferlerde %93 ve sermaye giderlerinde %84 oranlarında harcama yapılmıştır. Bunun dışında, Üniversitede Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu destekleri, AB hibe işlemleri ve Kalkınma Ajansı olmak üzere 2020 yılı için toplam 498.802,28 TL bütçe dışı kaynak kullanılmıştır. Ekonomik sınıflandırmaya göre 2020 yılı gelir bütçesi tahmin ve gerçekleşme rakamları ise aşağıdadır: Tablo 5: 2020 Mali Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu Ekonomik Kodu Bütçe Başlangıç Tahmini (TL) Gerçekleşen Tutar (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Bütçe Gelirleri İçindeki Payı (%) 03-Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 0,00 1.920.720,00 1.920.720 2,00 04-Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 93.115.000,00 116.199.030,00 125 97,00 05-Diğer Gelirler 23.000,00 1.374.461,00 5.976 1,00 TOPLAM 93.138.000,00 119.494.211,00 128 100,00 Buna göre 2020 yılı bütçe geliri %128 seviyesinde gerçekleşmiştir. Bütçe gelirleri başlangıç bütçesinde öngörülen seviyenin üstündedir. Teşebbüs ve mülkiyet gelirleri ile diğer gelirler beklentinin çok üstünde gerçekleşirken, alınan bağış ve yardımlar %125 oranında görece öngörülenin üzerinde gerçekleşmiştir. Üniversitenin bütçe gelirler ve giderlerinin ekonomik sınıflandırmaya göre son üç yıllık seyri değişim yüzdeleri aşağıdaki tablolarda yer almaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 Tablo 6: Bütçe Giderlerinin 3 Yıllık (2018-2020) Seyri Tablo 7: Bütçe Gelirlerinin 3 Yıllık (2018-2020) Seyri Bütçe Gelirinin Çeşidi 2018 Yılı (TL) 2019 Yılı (TL) 2020 Yılı (TL) 2019-2018 Değişim Oranı (%) [D=(B- A)/A] 2020-2019 Değişim Oranı (%) [E=(C-B)/B] (A) (B) (C) Vergi Gelirleri 0,00 0,00 0,00 0 0 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 457.079,10 1.031.815,00 1.920.719,93 125,74 86,15 Alınan Bağış ve Yardım ile Özel Gelirler 76.920.000,00 99.627.100,00 116.199.030,00 29,52 16,63 Diğer Gelirler 3.235.642,07 1.907.654,67 1.374.460,61 -41,04 -27,95 Sermaye Gelirleri 0,00 0,00 0,00 0 0 Toplam 80.612.721,17 102.566.971,57 119.494.210,54 27,23 16,50 Bütçe Gelirlerinden Red ve İadeler Toplamı (-) 25.874,66 156,50 12.467,98 -99,01 4759,67 Net Toplam 80.586.846,51 102.566.814,87 119.481.742,56 27,27 16,49 Dönem faaliyet geliri 125.255.139,16 TL, faaliyet gideri 74.883.353,71 TL olan Üniversitenin, 2020 yılını 50.359.317,47 TL olumlu faaliyet sonucu ile tamamladığı anlaşılmıştır. Bütçe Giderinin Çeşidi 2018 Yılı (TL) 2019 Yılı (TL) 2020 Yılı (TL) 2019-2018 Değişim Oranı (%) [D=(B- A)/A] 2020-2019 Değişim Oranı (%) [E=(C-B)/B] (A) (B) (C) Personel Giderleri 28.049.579,00 40.473.272,00 49.617.551,00 44 23 SGK Devlet Prim Giderleri 4.510.043,00 6.540.266,00 7.655.640,00 45 17 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 8.264.509,00 6.646.658,00 4.801.781,00 -20 -28 Faiz Giderleri 0,00 0,00 0,00 0,00 0 Cari Transferler 884.577,00 1.311.461,00 1.389.998,00 48 6 Sermaye Giderleri 58.928.303,00 40.747.562,00 66.155.018,00 -31 62 Sermaye Transferleri 0,00 0,00 0,00 0 0 Toplam 100.637.011 95.719.219 129.619.988 -5 35

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 Tablo 8: 2020 Yılı Faaliyet Sonuçları Tablosu (TL) Faaliyet Giderleri Faaliyet Gelirleri İndirim, İade, Iskonto Toplamı Net Gelir Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu
74.883.353,71 125.255.139,16 12.467,98 125.242.671,18 50.359.317,47 Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi merkezi yönetim bütçesi içerisinde yer alan özel bütçeli bir kamu idaresi olmakla birlikte 5018 sayılı Yasa’da tanımlanan bütçe türleri dışında kalan döner sermaye işletmesi bütçesi de kaynakları arasında yer almaktadır. Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi, 2020 yılını -161.545,19 TL dönem zararı ile kapatmıştır. Üniversite bünyesinde özel bütçeden ayrı olarak iktisadi işletme bulunmakta olup, işletmenin 2020 yılı gelirleri toplamı 68.364,11 TL, giderleri toplamı 53.016,96 TL'dir. 2020 mali yılı dönem sonu karı 11.967,72 TL olmuştur. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Kamu İdaresi, Kanun’un 80’inci maddesinin T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup, bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir. Üniversite bütçesi, analitik bütçe hazırlama rehberi çerçevesinde hazırlanmaktadır. Özel bütçeli bir idare olan Üniversitede tahakkuk esaslı devlet muhasebe sistemi kullanılmaktadır. Üniversitenin muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'ne tabi olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın Bütünleşik Mali Kontrol Yönetim Sistemi Web Tabanlı Otomasyon Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Kurum bütçesinin takibi ve muhasebe işlemleri, Genel Sekreterliğe bağlı olarak faaliyet gösteren Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından yapılmaktadır. Kamu İdarelerinin Kesin Hesaplarının Düzenlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik uyarınca kesin hesap cetvel ve belgeleri, strateji geliştirme birimi tarafından bütçe uygulamasına esas muhasebe kayıtları dikkate alınarak hazırlanmaktadır. Kuruma ilişkin mali istatistikler ise 5018

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 sayılı Kanun kapsamında T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığına bildirilmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup; denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır:  Birleştirilmiş veriler defteri,  Geçici ve kesin mizan,  Bilanço,  Faaliyet sonuçları tablosu  Öz kaynak değişim tablosu,  Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu,  İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 2020 yılsonu itibariyle; 26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki değerlendirmeler yapılmıştır: 5018 sayılı Kanun’un 3’üncü maddesinde tanımlandığı üzere mali kontrol, kamu kaynaklarının belirlenmiş amaçlar doğrultusunda, ilgili mevzuatla belirlenen kurallara uygun, etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılmasını sağlamak için oluşturulan kontrol sistemi ile kurumsal yapı, yöntem ve süreçleri ifade etmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 İç kontrol sisteminin ne olduğu, amacı, yapısı ve işleyişi 5018 sayılı Kanun’un beşinci kısmında, 55 ile 67’nci maddeler arasında belirlenmiştir. Buna göre, kamu idarelerinin malî yönetim ve kontrol sistemlerinin yapısını aşağıda belirten unsurlar oluşturmaktadır: • Harcama birimleri, • Muhasebe ve malî hizmetler • Ön malî kontrol • İç denetim Temel unsurları bu olan iç kontrolün işleyişi ile ilgili ayrıntılı hükümler, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan rehberlerle belirlenmiştir. 2020 yılı denetimi kapsamında, mezkûr mevzuat çerçevesinde, kurum iç kontrol sistemi aşağıdaki şekilde değerlendirilmektedir: Kurum stratejik planı ve bu planın yıllık uygulama dilimi olan performans programı ile faaliyet sonuçlarını ve değerlendirmelerini içeren idare faaliyet raporları mevcuttur. Üniversitenin 2018-2022 yıllarını kapsayan Stratejik Planı ve 2020 yılı Faaliyet Raporunda, İdarenin misyonu ve vizyonu belirtilmiştir. Bu nedenle personelin tamamının idarenin misyon ve vizyonundan haberdar olduğu kanaatine varılmıştır. Misyonun gerçekleştirilmesini sağlamak üzere idare birimleri ve alt birimlerce yürütülecek görevler yazılı olarak tanımlanmıştır. İç kontrol sistemi ve işleyişinin üst yönetici ve personel tarafından sahiplenilmesi ve desteklenmesinin sağlandığı, yetkiler ve yetki devrinin sınırlarının açıkça belirlendiği ve yazılı olarak bildirildiği kurum organizasyon yapısının genel olarak, temel yetki ve sorumluluk dağılımı, hesap verebilirlik ve uygun raporlama ilişkisini gösterecek şekilde oluşturulduğu görülmektedir. 2020-2024 yıllarını kapsayan stratejik plan idarenin kendi birimleri ve personelinin katkılarıyla mevzuata uygun olarak hazırlanmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 İdarenin yürüteceği program, faaliyet ve projeleri ile bunların kaynak ihtiyacını, performans hedef ve göstergelerini içeren performans programı hazırlanmıştır. Ayrıca İdare, bütçesini stratejik plan ve performans programına uygun olarak hazırlamıştır. Kurumsal risk yönetim çalışmaları için, İdarenin amaç ve hedeflerinin gerçekleşmesini engelleyebilecek iç kontrol risklerinin tanımlandığı, kontrol faaliyetleri belirlendiği ve risklerin gerçekleşip gerçekleşmediğinin ve kontrol faaliyetlerinin çalışıp çalışmadığının izlenmesi hususlarında yetersizlikler olduğu bildirilmiştir. Üniversitede Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar hazırlanmış olup, bu esas ve usullere göre gerekli iş ve işlemler yürütülmektedir. Birimlere ait görev tanımları ve iş akış şemalarının oluşturulduğu ve buna bağlı olarak fonksiyonel görev dağılımlarının belirlendiği anlaşılmıştır. Üniversitede yönetimin ihtiyaç duyduğu gerekli bilgileri ve raporları üretecek ve analiz yapma imkânı sunacak bir yönetim bilgi sistemi bulunduğu bildirilmiştir. Faaliyet sonuçları ve değerlendirmeler, İdare Faaliyet Raporlarında gösterilmekte ve duyurulmaktadır. 2020 yılı İdare Faaliyet Raporu hazırlanmış ve mevzuatta öngörülen süre içerisinde yayınlanmıştır. İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulunun, üst yöneticinin onayı ile görevlendirildiği, İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı hazırlandığı anlaşılmıştır. Üniversite bünyesinde 3 tane iç denetçi kadrosu bulunmaktadır. Bu kadroların 1 tanesi doludur. İlgili iç denetim birimi tarafından iç kontrol sisteminin incelenmesi ve değerlendirilmesine yönelik çalışmaların henüz yapılmadığı, 2020 yılı Mart ayı başında üst yöneticinin değişmiş olması ve sonrasında yaşanan pandemi süreci nedeniyle 2020-2022 yılı İç Denetim Planı ve 2020 yılı İç Denetim Programı Rektörlük Makamının 02/07/2020 tarih ve 4587 sayılı Olurları ile yürürlüğe girdiği anlaşılmıştır. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesinin 2020 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 7. EKLER EK 1: İZLEME Önceki Yıl Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama İç Denetime Yönelik Eksiklikler Bulunması 2019 Kısmen Yerine Getirildi Bulgu tespiti konu ile ilgili çalışmaların başlatıldığı ve sürecin devam ettiği yönünde İdareden yazılı bilgi alınmıştır. Alınan Danışmanlık Hizmetinin Süreklilik Arz Etmesi 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi İdare tarafından düzeltici çalışma yapılmıştır. Tarihi Değeri Olan Taşınırların Kayda Alınmaması, Uygun Ortamda Muhafaza Edilmemesi 2019 Tam Olarak Yerine Getirildi İdare tarafından düzeltici çalışmalar yapılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI ANKARA SOSYAL BİLİMLER ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2020 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ .................................................................................................... 15
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU ................................................................................................ 17
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................................ 17
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 18
5. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 18

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 58'inci maddesinin 2'nci fıkrasının (a) bendi uyarınca, 04.08.1999 tarih ve 23776 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik kapsamında kurulmuştur. Söz konusu Yönetmelik’in “Faaliyet alanları” başlıklı 5’inci maddesiyle, İşletme faaliyet alanına giren iş ve hizmetler şunlardır; a) Yükseköğretim kurumları dışındaki kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerce talep edilecek, bilimsel görüş, plan, proje, araştırma, prototip geliştirme ve benzeri hizmetleri yapmak ve bunlara ilişkin raporlar, seminer, konferans, sempozyumlar düzenlemek, kurslar açmak, b) Mevcut fiziki kapasiteyi değerlendirerek birimlerin faaliyet alanları ile sınırlı olarak iş ve hizmet üretmek, elde edilen ürünleri önceden Rektörün izni alınmak şartıyla pazarlamak ve satımı yapılmak üzere satış ve teşhir yerleri açmak, c) Bilimsel sonuçların uygulanmasını ve teknolojiye dönüşümünü sağlamak, d) Danışmanlık, kontrol, muayene ve benzeri hizmetler vermek, analiz, ölçüm, test ve kalibrasyon yapmak, e) Faaliyet alanları çerçevesinde; fiziki kapasite oranında iş ve hizmet üretmek, bilgi işlem ve bilgisayar teknolojisini kullanarak her türlü iş ve hizmetleri yapmak, elektronik dizgi ve çoğaltma sistemleri ile kitap ve her türlü basılı evrak çoğaltmak, basmak, cilt ve baskı işleri yapmak, bunların satışını yapmak, f) Pedagojik formasyon, yabancı dil, bilgi işlem, yazılım ve donanım gibi konularda eğitim hizmetleri faaliyetlerinde bulunmaktır. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Rektörlüğe bağlı bir birim olarak yapılanan Döner Sermaye İşletmesi, İşletme Müdürlüğü ve Saymanlık Müdürlüğü olarak teşkilatlandırılmıştır. İşletme Müdürlüğü bünyesinde 1 işletme müdürü, 2 idari memur hizmet vermekte olup; 1 işletme müdürü ve 2 idari memurun kadroları, özel bütçededir. İşletmenin Saymanlık Müdürlüğünde, T.C. Hazine ve

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 Maliye Bakanlığı personeli 1 saymanlık müdürü, 1 saymanlık müdür yardımcısı ve 1 memur 3 veri hazırlama kontrol işletmeni 1 defterdarlık uzmanı ve 1 araştırmacı bulunmaktadır. 1.3. Mali Yapı Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulmuş olan döner sermayeli işletmelerin iş ve işlemleri ile bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması, muhasebesi, kontrol ve denetimi ile muhasebe yetkililerinin niteliklerine ilişkin usul ve esaslar, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Dolayısıyla, 5018 sayılı Kanun’un bütçe ile ilgili hükümlerine tabi olmayan İşletme bütçesi, adı geçen Yönetmelik’in 4’üncü maddesine göre hazırlanmakta olup; Kamu İdaresinin üst yöneticisi olan Rektör tarafından onaylanarak yürürlüğe girmektedir. Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü, elde ettiği gelirlerle giderlerini finanse etmekte olup, 2020 yılında özel bütçe kaynaklarından herhangi bir kaynak kullanmamıştır. Başlangıç bütçesinde 3.833,525,00 TL gelir öngörülmüş olup, gider bütçesi de aynı tutarda hazırlanmıştır. 2020 yılı bütçe gerçekleşmelerine Kesin Mizan esas alınarak bakıldığında; İşletmenin bütçe giderinin 1.124.361,05 TL, bütçe gelirinin ise 997.259,94 TL olarak gerçekleştiği görülmüştür. 2020 yılı bilançosuna göre İşletmenin ödenmemiş sermayesi 10.000,00 TL olup, toplam aktif büyüklüğü ise 294.027,12 TL’dir. 2020 yılı gelir tablosuna göre gelir toplamı 927.527,37 TL, gider toplamı 1.107.479,84 TL olan Döner Sermaye İşletmesi, yılsonu itibarıyla dönemi 161.545,19 TL net zararla tamamlamıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi muhasebe ve raporlama işlemlerini, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan hükümlere göre T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kurulan ve yönetilen Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Sistemi üzerinden yürütmektedir. İşletme, Yönetmelik’te hüküm bulunmayan hâllerde 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun’a dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin genel esaslarını, kıyasen

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 uygulamakta olup; T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan diğer düzenlemelere de tabidir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda yer almakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır: • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Gelir tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin 2020 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr