ANADOLU ÜNİVERSİTESİ Eylül 2021
İÇERİK ANADOLU ÜNİVERSİTESİ 2020 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 ANADOLU ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2020 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 16
T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI ANADOLU ÜNİVERSİTESİ 2020 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Teşkilat Yapısı ............................................................................................................. 2 Tablo 2: İdari Personel Sayıları .................................................................................................. 3 Tablo 3: Akademik Personel Kadro Durumu ............................................................................. 3 Tablo 4: 2020 Mali Yılı Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu ................................................ 4 Tablo 5: 2020 Mali Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu ....................................................................... 5 Tablo 6: Bütçe Giderlerinin 3 Yıllık (2018-2020) Seyri ............................................................ 5 Tablo 7: Bütçe Gelirlerinin 3 Yıllık (2018-2020) Seyri ............................................................. 6 Tablo 8: 2020 Yılı Faaliyet Sonuçları Tablosu(TL) ................................................................... 6
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. Diğer Bulgular
T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 Kanunu, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu ile diğer ilgili mevzuattır. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Anadolu Üniversitesi akademik ve idari birimlerden oluşmaktadır. Akademik yapısı Rektör, Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, Rektör Yardımcıları, Fakülte Dekanlıkları, Yüksekokul Müdürlükleri, Enstitü Müdürlükleri ile Araştırma ve Uygulama Merkezlerinden oluşmaktadır. Üniversitenin idari yapısında ise; Rektör, Senato, Üniversite Yönetim Kurulu, Rektör Yardımcıları, İç Denetim Birimi, Koordinatörlükler, Bilimsel Araştırma Birimi Genel Sekreterlik, Daire Başkanlıkları ve Şube Müdürlükleri ile Hukuk Müşavirliği ve Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü bulunmaktadır. Üniversitenin üst yöneticisi olan Rektör Cumhurbaşkanı tarafından, dekanlar ise Yükseköğretim Kurulunca atanmaktadırlar. Üniversitenin akademik karar organı Senato olup; Üniversite Yönetim Kurulu ise idari faaliyetlerde Rektöre yardımcı olmaktadır Anadolu Üniversitesi bünyesinde 12 fakülte, 3 yüksekokul, 6 enstitü, 3 meslek yüksekokulu ve 24 araştırma merkezi bulunmaktadır. Anadolu Üniversitesi akademik ve idari birimlerine ilişkin teşkilat şeması aşağıdaki gibidir. Tablo 1: Teşkilat Yapısı I. İdari Birimler II. Akademik Birimler Rektör Rektör Yardımcıları Genel Sekreterlik İç Denetim Birimi Hukuk Müşavirliği Daire Başkanlıkları Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü Fakülte, Yüksek Okul ve Meslek Yüksek Okul Sekreterlikleri Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi Rektör Rektör Yardımcıları Yönetim Kurulu Senato 12 Fakülte 6 Enstitü 3 Yüksekokul 3 Meslek Yüksekokul 24 Araştırma Merkezi
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Anadolu Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3
Üniversitede 2020 yılsonu itibariyle akademik ve idari personel sayısı toplam 2820 'dir.
Bu personelden 1496’sı akademik, 1324’dü ise idari personelden oluşmaktadır.
Tablo 2: İdari Personel Sayıları
Dolu Boş Toplam
Genel İdare Hizmetleri Sınıfı 904 762 1.666
Sağlık Hizmetleri Sınıfı 59 99 158
Teknik Hizmetler Sınıfı 197 163 360
Eğitim Öğretim Hizmetleri Sınıfı 50 7 57
Avukatlık Hizmetleri Sınıfı 5 2 7
Din Hizmetleri Sınıfı 0 1 1
Yardımcı Hizmetler Sınıfı 109 175 284
TOPLAM 1.324 1.209 2.533
Tablo 3: Akademik Personel Kadro Durumu
Unvan Kadroların Doluluk Durumu İstihdam Şekli
Dolu Boş Toplam Tam zamanlı Yarı zamanlı
Profesör 299 94 393 299 -
Doçent 185 146 331 185 -
Dr. Öğretim Üyesi 263 206 469 263 -
Öğretim Görevlisi 529 100 629 529 -
Araştırma Görevlisi 220 90 310 220 -
TOPLAM 1.496 636 2.132 1.496 -
Üniversitenin diğer kurum ve kuruluşlarla ilişkisi:
Yükseköğretim Kurulu, Yükseköğretim kurumlarının öğretimini ve bilimsel araştırma
faaliyetlerini planlamak düzenlemek, yönetmek, denetlemek, üniversitelere tahsis edilen
kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi
için planlama yapmakla görevlidir.
Yükseköğretim Denetleme Kurulu, Yükseköğretim Kurulu adına üniversiteleri, bağlı
birimlerini, öğretim elemanlarını ve bunların faaliyetlerini gözetim ve denetim yetkisine
sahiptir.
Üniversitelerce hazırlanan bütçeler, Anayasa’nın 130’uncu maddesi uyarınca
Yükseköğretim Kurulu tarafından tetkik edilerek onaylanmakta, T.C. Milli Eğitim Bakanlığına
sunulmakta ve merkezi yönetim bütçesinin bağlı olduğu esaslara uygun olarak yürürlüğe
konulmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 1.3. Mali Yapı “Özel Bütçeli İdare” olarak 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 5436 sayılı Kanun’un 12’nci maddesi ile değiştirilmiş (II) sayılı cetvelinin (A) bölümünde sayılan Yükseköğretim Kurulu, Üniversiteler ve İleri Teknoloji Enstitüleri içerisinde yer alan Kamu İdaresi, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen hazine yardımı ve özgelirlerini kullanarak giderlerini finanse etmektedir. 2020 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 511.258.000,00 TL ödenek tahsis edilen Üniversite bütçesine, yıl içinde 55.657.101,90 TL ödenek eklenmiş ve toplam tahsis edilen ödenek 566.915.101,90 TL’ye ulaşmış olup, ödeneğin %91,94’u yani 521.215.217,28 TL’si kullanılmıştır. Ekonomik sınıflandırma açısından İdarenin 2020 yılı bütçesinde yer alan ödeneklerin dağılımı ve yılsonu gerçekleşmeleri aşağıda gösterilmiştir: Tablo 4: 2020 Mali Yılı Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu 2020 MALİ YILI BÜTÇE GİDERLERİ VE ÖDENEKLER TABLOSU Ekonomik Kod Bütçe Başlangıç Ödeneği (TL) Toplam Ödenek (TL) Toplam Harcanan (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Bütçe Giderleri İçindeki Payı (%) 01-Personel Giderleri 357.368.000,00 369.771.360,00 355.736.696,25 96,20 68,25 02-Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 62.689.000,00 62.991.100,00 61.281.455,59 97,29 11,76 03-Mal ve Hizmet Alım Giderleri 37.757.000,00 65.744.951,47 42.026.368,98 63,92 8,06 05-Cari Transferler 12.014.000,00 15.873.217,43 15.389.894,17 96,96 2,95 06-Sermaye Giderleri 41.430.000,00 52.534.473,00 46.780.802,29 89,05 8,98 TOPLAM 511.258.000,00 566.915.101,90 521.215.217,28 91,94 100,00 Buna göre 2020 yılında bütçe giderleri %91,94 seviyesinde gerçekleşmiştir. Bütçe giderlerinde başlangıç bütçesinde öngörülen tutar %1,95 oranında aşılmıştır. Bütçe giderleri arasındaki en büyük payı %68,25 ile personel giderleri almaktadır. Buna karşın en düşük payı ise %2,95 ile cari transferlerin aldığı görülmektedir. Bunun dışında, Üniversitede Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu destekleri, Erasmus Değişim Programı, Mevlana Değişim Programı, Farabi Değişim Programı , Bursa Eskişehir Bilecik Kalkınma Ajansı, Avrupa Birliği hibe işlemleri olmak üzere /Eurostudent VII/ 2020 yılı için toplam 7.374.012,97 TL bütçe dışı kaynak kullanılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Ekonomik sınıflandırmaya göre 2020 yılı gelir bütçesi tahmin ve gerçekleşme rakamları ise aşağıdadır: Tablo 5: 2020 Mali Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu 2020 MALİ YILI BÜTÇE GELİRLERİ TABLOSU Ekonomik Kodu Bütçe Başlangıç Tahmini (TL) Gerçekleşen Tutar (TL) Gerçekleşme Oranı (%) Bütçe Gelirleri İçindeki Payı (%) 03-Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 20.925.000,00 52.457.631,56 250,69 9,38 04-Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 357.845.000,00 401.593.610,00 112,23 71,85 05-Diğer Gelirler 132.488.000,00 104.914.491,68 79,19 18,77 TOPLAM 511.258.000,00 558.965.733,24 109,33 100,00 Buna göre 2020 yılında bütçe gelirleri %109,33 seviyesinde gerçekleşmiştir. Bütçe gelirleri arasındaki en büyük payı %71,85 ile Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler almaktadır. Buna karşın en düşük payı ise %9,38 ile Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirlerinin aldığı görülmektedir. Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirlerinin %250,69 olarak gerçekleştiği ve bütçede öngörülen tutardan %150,69 fazla gerçekleştiği anlaşılmıştır. Üniversitenin bütçe gelirler ve giderlerinin ekonomik sınıflandırmaya göre son üç yıllık seyri değişim yüzdeleri aşağıdaki tablolarda yer almaktadır. Tablo 6: Bütçe Giderlerinin 3 Yıllık (2018-2020) Seyri Bütçe Giderinin Çeşidi 2018 Yılı (TL) (A) 2019 Yılı (TL) (B) 2020 Yılı (TL) (C) 2019-2018 Değişim Oranı (%) [D=(B- A)/A]% 2020-2019 Değişim Oranı (%) [E=(C- B)/B]% Personel Giderleri 340.486.700,62 326.081.188,49 355.736.696,25 -4,23 9,09 SGK Devlet Prim Giderleri 57.311.100,68 56.232.855,53 61.281.455,59 -1,88 8,98 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 82.448.561,71 53.739.029,10 42.026.368,98 -34,82 -21,80 Cari Transferler 12.603.847,80 14.033.095,03 15.389.894,17 11,34 9,67 Sermaye Giderleri 92.588.033,84 36.254.415,48 46.780.802,29 -60,84 29,03 TOPLAM 585.438.244,65 486.340.583,63 521.215.217,28 -16,93 7,17
T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 Tablo 7: Bütçe Gelirlerinin 3 Yıllık (2018-2020) Seyri Bütçe Gelirinin Çeşidi 2018 Yılı (TL) (A) 2019 Yılı (TL) (B) 2020 Yılı (TL) (C) 2019-2018 Değişim Oranı (%) [D=(B- A)/A]% 2020-2019 Değişim Oranı (%) [E=(C- B)/B]% Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 60.413.843,84 56.623.004,83 52.774.958,55 -6,27 -6,80 Alınan Bağış ve Yardım ile Özel Gelirler 401.926.517,13 338.108.664,51 401.593.610,00 -15,88 18,78 Diğer Gelirler 134.235.912,50 121.127.741,45 104.914.491,68 -9,77 -13,39 Toplam 596.576.273,47 515.859.410,79 559.283.060,23 -13,53 8,42 Bütçe Gelirlerinden Red ve İadeler Toplamı (-) 4.654.056,22 264.294,78 317.326,99 -94,32 20,07 Net Toplam 591.922.217,25 515.595.116,01 558.965.733,24 -12,89 8,41 Dönem faaliyet geliri 620.552.190,53 TL, indirim, iade, iskonto toplamı 317.326,99 TL ve faaliyet gideri ise 669.527.555,54 TL olan Üniversitenin, 2020 yılını 49.292.692,00 TL olumsuz faaliyet sonucu ile tamamladığı anlaşılmıştır. Tablo 8: 2020 Yılı Faaliyet Sonuçları Tablosu(TL) Faaliyet Giderleri Faaliyet Gelirleri İndirim, İade, Iskonto Toplamı Net gelir Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu 669.527.555,54 620.552.190,53 317.326,99 620.234.863,54 49.292.692,00 Anadolu Üniversitesi merkezi yönetim bütçesi içerisinde yer alan özel bütçeli bir kamu idaresi olmakla birlikte 5018 sayılı Kanun’da tanımlanan bütçe türleri dışında kalan döner sermaye işletmesi bütçesi de kaynakları arasında yer almaktadır. Anadolu Üniversite Döner Sermaye İşletmesi, 2020 yılını 330.825.954,83 TL dönem karı ile kapatmıştır. Üniversite bünyesinde özel bütçeden ayrı olarak iktisadi işletme veya sosyal tesis işletmesi bulunmamaktadır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanun’un 49’uncu maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenmektedir. Kamu İdaresi,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 Kanun’un 80’inci maddesinin T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden Bakanlığın hazırladığı düzenlemelere tabi olup, bu kapsamda çıkarılan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planını kullanmakta, mali tabloları hazırlamakta ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir. Üniversite bütçesi, analitik bütçe hazırlama rehberi çerçevesinde hazırlanmaktadır. Özel bütçeli bir idare olan Üniversitede tahakkuk esaslı devlet muhasebe sistemi kullanılmaktadır. Üniversitenin muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'ne tabi olarak T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığının Bütünleşik Mali Kontrol Yönetim Sistemi Web Tabanlı Otomasyon Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Kurum bütçesinin takibi ve muhasebe işlemleri, Genel Sekreterliğe bağlı olarak faaliyet gösteren Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından yapılmaktadır. Kamu İdarelerinin Kesin Hesaplarının Düzenlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik uyarınca kesin hesap cetvel ve belgeleri, strateji geliştirme birimi tarafından bütçe uygulamasına esas muhasebe kayıtları dikkate alınarak hazırlanmaktadır. Kuruma ilişkin mali istatistikler ise 5018 sayılı Kanun kapsamında T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığına bildirilmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup; denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır: • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve Kesin Mizan, • Bilanço, • Faaliyet sonuçları tablosu, • Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu, • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri
T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 2020 yılsonu itibariyle; 26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki değerlendirmeler yapılmıştır: 5018 sayılı Kanun’un 3 üncü maddesinde tanımlandığı üzere mali kontrol, kamu kaynaklarının belirlenmiş amaçlar doğrultusunda, ilgili mevzuatla belirlenen kurallara uygun, etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılmasını sağlamak için oluşturulan kontrol sistemi ile kurumsal yapı, yöntem ve süreçleri ifade etmektedir. İç kontrol sisteminin ne olduğu, amacı, yapısı ve işleyişi 5018 sayılı Kanun’un beşinci kısmında, 55 ile 67 inci maddeler arasında belirlenmiştir. Buna göre, kamu idarelerinin malî yönetim ve kontrol sistemlerinin yapısını aşağıda belirten unsurlar oluşturmaktadır: Harcama birimleri, Muhasebe ve malî hizmetler Ön malî kontrol İç denetim Temel unsurları bu olan iç kontrolün işleyişi ile ilgili ayrıntılı hükümler, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan rehberlerle belirlenmiştir. 2020 yılı denetimi kapsamında, mezkur mevzuat çerçevesinde, kurum iç kontrol sistemi aşağıdaki şekilde değerlendirilmektedir: Kurum stratejik planı ve bu planın yıllık uygulama dilimi olan performans programı ile faaliyet sonuçlarını ve değerlendirmelerini içeren idare faaliyet raporları mevcuttur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 Üniversitenin 2019-2023 yıllarını kapsayan Stratejik Plan ve 2020 yılı Faaliyet Raporunda, İdarenin misyonu ve vizyonu belirtilmiştir. Bu nedenle personelin tamamının idarenin misyon ve vizyonundan haberdar olduğu kanaatine varılmıştır. Misyonun gerçekleştirilmesini sağlamak üzere idare birimleri ve alt birimlerce yürütülecek görevler yazılı olarak tanımlanmıştır. İç kontrol sistemi ve işleyişinin üst yönetici ve personel tarafından sahiplenilmesi ve desteklenmesinin sağlandığı, kurum organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumluluklar açık bir şekilde belirlendiği, yetkiler ve yetki devrinin sınırları açıkça belirlendiği ve yazılı olarak bildirildiği anlaşılmıştır 2019-2023 yıllarını kapsayan stratejik plan idarenin kendi birimleri ve personelinin katkılarıyla mevzuata uygun olarak hazırlanmıştır. İdarenin yürüteceği program, faaliyet ve projeleri ile bunların kaynak ihtiyacını, performans hedef ve göstergelerini içeren performans programını hazırlanmıştır. Ayrıca İdare, bütçesini stratejik plan ve performans programına uygun olarak hazırlamıştır. Faaliyet sonuçları ve değerlendirmeler, İdare Faaliyet Raporlarında gösterilmekte ve duyurulmaktadır. İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulunun, üst yöneticinin onayı ile görevlendirildiği, İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı hazırlandığı, eylem planında döner sermaye ile ilgili her hangi bir eylemin belirlenmediği, İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planında yer alan eylemlerin gerçekleşme sonuçlarının izlendiği, planın revize edilmesi çalışmalarının takibinin yapıldığı ve raporlandığı beyan edilmiştir. Ayrıca İç kontrol sisteminin yılda en az bir kez değerlendirildiği ve değerlendirme formları ve raporların düzenlendiği ve İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulunun, İç Kontrol Sistemi Değerlendirme Raporunu değerlendirdiği ve rapora ilişkin güncellemeleri tamamlayıp uygun görüşüyle üst yöneticinin onayına sunduğu tarafımıza bildirilmiştir. Üniversite bünyesinde 5 tane iç denetçi kadrosu bulunmaktadır. Bu kadrolardan 3 tanesi doludur. İlgili iç denetim birimi tarafından iç kontrol sisteminin incelenmesi ve değerlendirilmesine yönelik çalışmaların yapıldığı, hazırlanan raporun üst yöneticiye sunulduğu anlaşılmıştır. Yapılan bu çalışmaların yanı sıra aşağıdaki hususlarda ise bir ilerleme
T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 kaydedilememiştir. Üniversitede Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar hazırlanmış olup, bu esas ve usullere göre gerekli iş ve işlemler yürütülmektedir. Ancak ön mali kontrol biriminde görevlendirilen 1 tane mali hizmetler uzmanı olması 31.12.2020 tarihi itibariyle 521.215.217, 28 TL bütçe gideri gerçekleştirmiş bir kurumun iş ve işlemlerin sağlıklı bir şekilde mali kontrolden geçirilmesine engel oluşturmaktadır. Bu durumun kısa sürede düzeltilip ön mali kontrole gerekli personel desteğinin sağlanması gerekmektedir. Muhasebe yetkilisi şartları taşımamaktadır. Birimlere ait görev tanımları ve iş akış şemaları oluşturmak için çalışmalar başlamış ancak tamamlanmamıştır. Birim yöneticilerinin verdikleri görevleri takip ettiği bir yönetim bilgi sistemi yoktur. Görevden ayrılan personel yaptığı iş ve işlemlerin durumunu gösterir bir rapor hazırlamamaktadır. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Anadolu Üniversitesi 2020 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 BULGU 1: Taşınmazların Cins Tashihi İşlemlerinin Tamamlanmaması Üniversitenin taşınmaz mal işlemlerinin incelenmesi neticesinde, kuruma ait taşınmazların bir kısmının cins tashihlerinin yapılmadığı; bu nedenle de mevcut kullanım şekli ile tapu kayıtlarında görünen cinslerinin birbirine uygun olmadığı tespit edilmiştir. Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı kurum ve kuruluşların mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların kaydına ve icmal cetvellerinin düzenlenmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla 02.10.2006 tarihli ve 26307 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4'üncü maddesinde; “… b) Cins tashihi: Binalar, arazi ve arsalar ile yer altı ve yer üstü düzenlerinin mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarının farklılık göstermesi durumunda tapu kayıtlarının mevcut kullanım şekli dikkate alınarak düzeltilmesi işlemini, (…) ifade eder”, “Cins tashihlerinin yapılması” başlıklı 10'uncu maddesinde; “(1) Kamu idarelerince; mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, taşınmazlar mevcut kullanım şekli ile kayıtlara alınır. Kamu idareleri taşınmazların cins tashihinin yapılması için gerekli işlemleri yaparlar. (2) Tahsis edilen ve üzerinde irtifak hakkı tesis edilen taşınmazlar açısından bu yükümlülük kullanan idarenin veya gerçek veya tüzel kişilerin durumu tespit eden yazısı üzerine taşınmaz maliki idareye aittir. Ancak cins tashihine ilişkin gerekli belgeler ile buna ilişkin malî yükümlülükler kullanıcılar tarafından karşılanır.” denilmiştir. Bu hükümler ile taşınmazın maliki durumunda olan kurumlar tarafından kullanıcı konumunda olan kurumların yazısı üzerine cins tahsislerinin yapılacağı; taşınmazın bizzat malik kurum tarafından kullanılması durumunda ise, bu kurum tarafından tüm işlemlerin yerine getirileceği, hüküm altına alınmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 Aynı Yönetmelik’in “Kayıt değişikliği işlemleri” başlıklı 11’inci maddesinde ise kayıt değişikliği işlemlerinin nasıl yapılacağı maddeler halinde açıklanmıştır. Ancak konuya ilişkin olarak yapılan incelemede, tapuda kayıtlı taşınmazların mevcut kullanım şekilleri ile kayıtlarda belirtilen cinslerinin birbirine uygun olmadığı idare tarafından düzenlenen tapuda kayıtlı olan taşınmazlar formunun incelenmesinden anlaşılmıştır. İdare tarafından her ne kadar kampüsündeki binalara 2017 yılında imar barışından yararlanarak yapı kayıt belgelerinin alındığını ve kampüs içinde mülkiyeti şahıs olan parsellerin kamulaştırma işlemlerinin bitirilmesini takiben, parsel birleştirme ve cins değişikliği işlemlerini en kısa sürede tamamlanacağı ifade edilmiş olsa da taşınmazların yukarıda zikredilen Yönetmelik hükümlerine uygun olarak ivedilikle cins tashihlerinin yapılarak, taşınmazların mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarında belirtilen cinslerinin birbirine uygun hale getirilmesi gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr
T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI ANADOLU ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2020 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu
İÇİNDEKİLER
T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16
T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Rektörlüğe bağlı bir birim olarak yapılanan Döner Sermaye İşletmesi, İşletme Müdürlüğü ve Saymanlık Müdürlüğü olarak teşkilatlandırılmıştır. İşletme Müdürlüğü bünyesinde 1 işletme müdürü, 1 şube müdürü, 22 idari memur ve 13 sürekli işçi hizmet vermekte olup; 23 idari memurun kadroları, özel bütçede, diğerlerinin ise İşletmededir. İşletmenin Saymanlık Müdürlüğünde, T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı personeli 1 saymanlık müdürü, 1 saymanlık müdür yardımcısı, 2 uzman ve 5 memur bulunmaktadır. 1.3. Mali Yapı Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulmuş olan döner sermayeli işletmelerin iş ve işlemleri ile bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması, muhasebesi, kontrol ve denetimi ile muhasebe yetkililerinin niteliklerine ilişkin usul ve esaslar, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Dolayısıyla, 5018 sayılı Kanun’un bütçe ile ilgili hükümlerine tabi olmayan İşletme bütçesi, adı geçen Yönetmelik’in 4’üncü maddesine göre hazırlanmakta olup; Kamu İdaresinin üst yöneticisi olan Rektör tarafından onaylanarak yürürlüğe girmektedir. Başlangıç bütçesi 900.000.000,00 TL olarak tahmin edilen İşletmenin 2020 bütçe gideri 398.415.941,01 TL, bütçe geliri ise 743.048.481,28 TL olarak gerçekleşmiştir. 2020 yılı bilançosuna göre İşletmenin sermayesi 1.000.020,00 TL olup, toplam aktif büyüklüğü ise 566.308.252,90 TL’dir. 2020 Yılı Gelir Tablosuna göre toplam geliri 754.297.220,30 TL olan işletme, toplam gider olarak 423.471.265,47 TL gerçekleştirmek suretiyle dönemi 330.825.954,83 TL net karla tamamlamıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Anadolu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi muhasebe ve raporlama işlemlerini, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan hükümlere göre T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kurulan ve yönetilen Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Sistemi üzerinden yürütmektedir. İşletme, Yönetmelik’te hüküm bulunmayan hâllerde 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun’a dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin genel esaslarını, kıyasen uygulamakta olup; T.C.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan diğer düzenlemelere de tabidir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda yer almakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır: • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Gelir tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Anadolu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Anadolu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr